12.1 Bezuinigingsmogelijkheden - bijlage bij kaderbrief 2026 RMN

Bezuinigingsmogelijkheden Bijlage bij de Kaderbrief 2026 van RMN Naar aanleiding van de diverse zienswijze van de gemeenten op de begroting 2025 - waarin expliciet de vraag gesteld is om te komen met bezuinigingsvoorstellen omdat veel gemeenten voor een uitdaging staan in het jaar 2026 - wil RMN graag meedenken en verschillende optie met u delen. Hierbij treft u een eerste aanzet tot een lijst met potentiële ombuigingen vanuit het bestuur van RMN. Graag zet RMN over deze eerste inventarisatie en de (verdere) mogelijkheden de komende weken voort met alle gemeenten. Vooraf willen wij aangeven dat de impact van bezuinigingen bij RMN voor het grootste deel effect hebben op de hoogte van de afvalstoffenheffing en niet direct van invloed zijn op de gemeentelijke exploitatiebegroting. Financiële keuzes die gemaakt worden hebben in een deel van de gevallen invloed op de service van RMN aan uw inwoners of op milieudoelstellingen. De mogelijkheden vallen uiteen in een aantal categorieën. 1. 2. 3. 4.

Acties binnen de eigen beïnvloeding van RMN Voorstellen voor RMN die door het AB besloten worden Voorstellen voor alle gemeenten Voorstellen voor individuele gemeenten

Per mogelijkheid is aangegeven wat de status is, waar mogelijk hebben we een indicatie van de besparing aangegeven. Waar het gaat om voorstellen voor het bezuinigen in fte’s dient er altijd rekening te worden gehouden met afvloeiingsregelingen.

1 Acties binnen de eigen beïnvloeding van RMN Efficiëntere gladheidsbestrijding Status: besloten en ingevoerd ‘24/’25 Begin dit jaar heeft RMN een routebegeleidingspakket aangeschaft en zijn vervolgens de routes voor gladheidsbestrijding geoptimaliseerd. Dit heeft geleid tot het verminderen van het aantal routes (RMN-breed) van 26 naar 21, waarbij we wel blijven voldoen aan de kwaliteitseisen. Daarnaast heeft het een positief effect op de continuïteit. De chauffeurs zijn makkelijker in te zetten op routes die ze weinig of niet hebben gereden doordat zij nu ondersteund worden door de routebegeleiding. Door deze slag hebben we minder chauffeurs in de consignatiedienst meedraaien en minder voertuigen nodig.

Ondergrondse containers op vulgraad rijden Status: proefdraaien ’25, invoeren ‘25/’26 Op dit moment worden alle ondergrondse containers geleegd op basis van vaste routes. Vol of niet vol, de chauffeur rijdt naar de locatie en leegt de container.

In een groot deel van de ondergrondse container voor restafval en GFT is aan het einde van dit jaar een vulgraadsensor ingebouwd. In Zeist en Soest geldt dit al voor 100% en aan de rest wordt gewerkt. Het doel is om in 2025 software te implementeren zodat de informatie van de vulgraadsensoren vertaald wordt naar een route. In 2025 kunnen we een pilot draaien om ervaring op te doen met als doel alle ondergrondse containers voor rest en GFT op vulgraad te gaan rijden. De ervaring vanuit andere bedrijven leert ons dat we dan een besparing krijgen op het aantal routes dat gereden moet worden. De exacte besparing zullen we op termijn inzichtelijk maken.

2 Voorstellen voor RMN die door het AB besloten worden Kosten voor het wisselen van minicontainers en passen Status: besloten, invoeren ’25 In het Algemeen Bestuur is al besloten dat we kosten aan de inwoners in rekening gaan brengen voor de service van het wisselen van een container aan huis. Dit overigens is geen kostendekkende bijdrage. De verwachting is dat het aantal containerwisselingen zal afnemen, wat een gunstig effect heeft op de kosten voor RMN (en daarmee voor de gemeenten), en doordat wij minder distributieritten hoeven te rijden zal dit ook een gunstig effect hebben op het milieu. Ook bij het aanvragen van een nieuwe milieupas voor ondergrondse containers bij verlies of vermissing worden er in de loop van 2025 kosten in rekening gebracht. Ook hiervoor geldt dat dit geen kostendekkende vergoeding zal zijn. Wij gaan er vanuit dat inwoners zorgvuldiger met hun milieupas zullen omgaan zodat er minder (personeels)kosten hoeven worden gemaakt voor het vervangen van passen.

Van HVO 100 terug naar diesel Status: niet besloten, besluitvorming AB Om de uitstoot van CO2 te verminderen tanken al onze (diesel)voertuigen HVO 100 in plaats van reguliere diesel. Gemiddeld genomen tanken wij ongeveer 10.000 liter HVO 100 per maand en het prijsverschil tussen HVO 100 en reguliere diesel is circa 30 cent per liter. De bewuste keuze om minder CO2 uit te stoten heeft dus ook een prijskaartje. De keuze om weer terug te gaan naar het tanken van reguliere diesel is zeer onwenselijk gezien de maatschappelijke opgave die ook RMN namens de gemeenten heeft. Omdat wij ons beseffen dat er soms lastige keuzes gemaakt moeten worden hebben wij deze mogelijkheid wel benoemd.

Interne afschaling FTE’s Status: niet besloten, besluitvorming AB De interne organisatie van RMN heeft geen fte’s die zonder consequenties kunnen worden weggehaald. In alle gevallen heeft het bezuinigen op fte’s gevolgen voor de kwaliteit van onze dienstverlening rechtstreeks aan inwoners of aan de gemeentelijke organisatie, of aan het behalen van milieudoelstellingen.

De kosten van 1 fte zijn indicatief tussen de € 80.000,- en € 100.000,- waarbij in de meeste gevallen geldt dat medewerkers in dienst zijn voor onbepaalde tijd. Er zal altijd sprake zijn van eenmalige frictiekosten.

Relatiebeheer afschalen van 2 naar 1 fte De rol van relatiebeheer wordt door twee personen ingevuld, zij zijn de schakel tussen de gemeenten en RMN. Hier worden rapportages ten behoeve van de gemeenten gemaakt, verbetervoorstellen besproken, landelijke ontwikkelingen gevolgd en besproken, DVO afspraken gevolgd en gemonitord. Om kwalitatief invulling te geven aan de relatie RMN -gemeenten wordt het relatiebeheer door 2 fte gedaan. Dit kan naar 1 fte op het moment dat er geen voorstellen meer vanuit RMN worden verwacht om te komen tot een verbetering van de inzameling van grondstoffen en geen kennis en expertise verwacht wordt in het meedenken bij gemeente grondstoffenbeleid. De inzet van RMN zal zich dan beperken tot rapportages en het bewaken van de DVO. Recyclingcoaches afschalen of stoppen (1,6 fte) Een van de taken van RMN is het voorlichting geven aan inwoners en op scholen. Deze taak is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling. Naast de schriftelijke informatie die door de afdeling communicatie wordt verzorgd, wordt deze taak wordt ook uitgevoerd door 1,6 fte recyclingcoaches.

Zij zijn betrokken bij bewustwordingscampagnes over grondstoffen, het verzorgen gastlessen op scholen, het verzorgen de no waste race, het doen van zichtcontroles bij mini containers (uitdelen van rode en gele kaarten) met als doel de grondstoffenstroom schoner te maken en het zorgen in de wijken voor het up to date houden van de registratiestickers van de mini containers, zodat wij alleen containers legen die door ons zijn uitgezet. Wanneer deze inzet verdwijnt komt RMN in een reactieve rol in plaats van een proactieve rol. De voorlichting moet dan worden opgepakt door de gemeenten of niet worden gedaan. Het niet voorlichten van inwoners is zeer onwenselijk vanwege de landelijke trend tot toenemende vervuiling van ingezamelde grondstoffen. Wanneer grondstoffen niet goed worden aangeleverd leidt dit tot afkeur van de grondstoffenstroom, dit is financieel en milieutechnisch zeer onwenselijk. Meer afkeur leidt tot minder herbruikbare grondstoffen en een stijging van de kosten.

3 Voorstellen voor alle gemeenten Twee grote knoppen om aan te draaien zijn het onderhoudsniveau van de buitenruimte en de frequentie van het huis-aan-huis inzamelen van restafval en grondstoffen. Een niveau naar boven bijstellen vraagt extra ureninzet van medewerkers en materieel en naar beneden bijstellen levert een besparing op. Wanneer een aantal gemeenten tegelijkertijd kiezen voor het naar beneden brengen van het onderhoudsniveau of de frequentie, kan dit frictiekosten aan de kant van RMN opleveren. Daarnaast worden de recyclingstations nog even kort onder de aandacht gebracht.

Onderhoudsniveau buitenruimte naar beneden toe bijstellen Status: niet besloten, besluitvorming gemeenten Het onderhoud van de buitenruimte (straatvegen, prullenbakken, onkruid op verharding) wordt gemeten aan de hand van CROW normen. Deze normen zijn door de individuele gemeenten vastgesteld waarbij niveau A het hoogste niveau is en niveau D het minimum. De meeste gebieden onderhouden we op niveau B. De gemeenten kunnen er voor kiezen om bepaalde gebieden op een lager onderhoudsniveau te gaan onderhouden. Dit vraagt van RMN minder inzet van medewerkers en materieel. Een indicatie van de bezuiniging aangeven is hierbij lastig omdat we op dit moment nog samen met de gemeenten bezig zijn met het inzichtelijk maken van de arealen, een eenvoudige rekensom is hierdoor niet te maken. Wanneer meerdere gemeenten de keuze maken om af te schalen in beeldkwaliteit dan moet er ook rekening gehouden worden met eenmalige kosten voor medewerkers die boventallig worden en kapitaalvernietiging in verband met voertuigen die niet meer of minder nodig zijn. Bij het afschalen van beeldkwaliteit moet als kanttekening worden meegegeven dat dit goed met inwoners moet worden gecommuniceerd, omdat het beeld van de buitenruimte daarmee veranderd wat kan leiden tot meer klachten en meldingen.

Frequentie van het huis – aan – huis inzamelen van grondstoffen en restafval verlagen Status: niet besloten, besluitvorming gemeenten Iedere gemeente kent een frequentie van het huis-aan-huis inzamelen van grondstoffen en restafval. Sommige stromen worden iedere twee weken opgehaald, andere minder vaak. Het kiezen van een lagere frequentie voor het huis-aan-huis inzamelen van grondstoffen en restafval bespaart inzet van medewerkers en materieel maar doet ook iets met het serviceniveau dat de inwoners ervaren. Een indicatie van de bezuiniging aangeven is niet (in algemene zin aan te geven omdat dit afhankelijk is van de omvang en routes per gemeente. Als meerdere gemeenten deze keuzes maken moet er ook rekening gehouden worden met eenmalige kosten voor medewerkers die boventallig worden en kapitaalvernietiging in verband met voertuigen die niet meer of minder nodig zijn.

Openingstijden van het recyclingstation aanpassen Status: niet besloten, besluitvorming gemeenten Het aanpassen van de openingstijden kan direct een kostenbesparend effect hebben, immers niet open zijn betekent geen personeelskosten. Dit is aan gemeenten om hier in keuzes te maken. Verminderde openingstijden hebben daarbij effect op het serviceniveau naar de inwoners toe. Er zijn minder mogelijkheden (tijdstippen) waarom inwoners grof huishoudelijk afval en grondstoffen kunt wegbrengen en de wachttijden bij het RS kunnen oplopen, omdat hetzelfde aantal inwoners in een korter tijdsbestek het RS bezoeken. Gemiddeld genomen worden er 2,5 medewerker per dag per RS ingezet. Een andere overweging die gemaakt kan worden is het samenvoegen van 2 recyclingstations die relatief dicht bij elkaar liggen. Hierdoor kan de afstand tot een recyclingstation toenemen echter hoeft maar 1 locatie open in plaats van 2 locaties. Bijvoorbeeld Baarn en Soest samenvoegen. Naast een fte besparing levert dit ook een verlaging van de huurkosten en onderhoudslasten op.

4 Voorstellen gemeente specifiek

Hieronder vindt u een voorbeeld zoals RMN ambtelijk al heeft besproken met de gemeente Bunnik. De komende periode wil RMN ook met andere gemeenten naar gemeente-specifieke besparingsmogelijkheden kijken.

Gemeente Bunnik Status: deels besloten, besluitvorming gemeente Naar aanleiding van het Uitvoeringplan Grondstoffen van de gemeente Bunnik is de wens om restafval minder frequent huis-aan-huis in te zamelen. Daarnaast vindt de inzameling van papier en karton plaats op de zaterdagen in samenwerking met de verenigingen. Op de zaterdag is er voor de medewerkers van RMN conform de Cao-bepalingen een zaterdagtoeslag van toepassing. Wanneer de gemeente Bunnik er voor kiest om tegelijkertijd de frequentie van het restafval te verlagen en de inzameling van papier naar door de weeks te brengen levert dit aan de kant van RMN een planningsvoordeel op, de inzamelrondes van restafval kunnen worden omgezet naar papier en karton waardoor er geen grote wijzigingen hoeven worden doorgevoerd in de roosters. Het vervallen van 13 inzamelrondes Restafval levert een besparing van circa € 110.000,-. Het wijzigen van de papierinzameling van de zaterdag naar doordeweeks heeft als besparing circa € 90.000,-. Jaarlijks wordt aan de verenigingen een bedrag uitgekeerd van circa € 40.000,-. De genoemde bedragen zijn indicatief en kunnen iets afwijken. Deze keuze heeft natuurlijk ook gevolgen voor de betrokken verenigingen en dient zorgvuldig te worden gecommuniceerd.