11.1 Toekomstbeeld Nedereindse Park
Tekst van het document
T O E K O M S T B E E L D N E D E R E I N D S E PA R K B O U W S T E E N VA N H E T G R O E N B L AU W E R A A M W E R K R I J N E N B U R G 2 6 november 2 0 2 4 24328-R
K ADERS EN G EBRU IKTE D OCUM E NT E N, B ELEID EN REGELGEV I NG Voor de tot standkoming van deze rapportage zijn ondertaande documenten gebruikt: ■ Convenant doorontwikkeling Nedereindse Plas plus bijlage Advies over optimalisatie recreatiemogelijkheden Nedereindse Plas ■ Ordemaatregelen recreatieterreinen Stichtse Groenlanden ■ Natuurvisie Provincie Utrecht ■ Memo Recreatieve doorontwikkeling Nedereindse Plas ■ Groenstructuurplan 2017-2030 ■ Utrechtse Soortenlijst ■ Regionale Energiestrategie ■ Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 ■ Pact Groen Groeit Mee 2022 ■ Bomenbeleid ■ Mobiliteitsplan 2040 ■ Handboek Inrichting Openbare Ruimte ■ Standaard Domstad Utrecht kwaliteit ■ Kadernota Kwaliteit Openbare Ruimte ■ Provinciale omgevingsvisie en -verordening ■ Omgevingswetprogramma Recreatie en Toerisme 2022 – 2025 van de Provincie Utrecht ■ Koersdocument ‘Leefbare stad en maatschappelijke voorzieningen’, ■ Sportnota ‘Utrecht sportief en gezond’, ■ Utrechtse Sportagenda Visie Stedelijke Groenstructuur Utrecht 2030
KADERS EN DOCUMENTEN
I N LEIDIN G
4
OPGAVE � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � ������������������������������������� 4
NE DE RE IN D SE PA R K IN BE E L D - HE T KLOPPE ND HA RT
17
AANL EI D I NG � � � � � � � � � � � � � � ������������������������������������� 4
M A AT R EG E L E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 17
D OEL � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � ������������������������������������� 5
NE DE RE IN D SE PA R K IN BE E L D - E E N R O NDJ E
A NALYS E
6
VER AND E R END LAND S C H A P ��������������������������� 6
PLAS
18
M A AT R EG E L E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 18
U NI EK L AND SCHAP � � � � ������������������������������������� 6
NE DE RE IN D SE PA R K IN BE E L D - NE TW E R K
G E MAAK T L AND SCHAP ����������������������������������� 6
E N POSIT I O NE R I NG
E EN FRIS S E B LIK OP NE DE RE INDSE PARK
19
7
R EC R EAT I E F G R O E N B L AUW N E T W E R K� � � � � � � � � � � � 19
INTER ACTI EL AND SCHAP ��������������������������������� 7
H ET WAT E R M O N ST E R � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 2 0
LAND SCHAP � � � � � � � � � � � � � � ������������������������������������� 8 NATU U R � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � ������������������������������������� 8
SAME N ON TW IK K E L E N
M A AT R EG E L E N KO RT E T E R M I J N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 2 0
R ECR E ATI E EN SPO RT ������������������������������������� 8
NE DE RE IN D SE PA R K IN BE E L D - TOTA A L
ZO NNE-ENER G I E � � � � � � � ������������������������������������ 1 1
MAAT RE GEL E N
LAND SCHAPPE LI JK E I NPASSING EN NAT U U R � � 1 1
12
RU ST - EVEN EE N O MMETJE ��������������������������� 1 2 R EU R I NG - NI E U W D OW NH ILLR EC OR D Z ET T EN 1 2
T H EM A N ATU U R EN ECOLOGIE
13
RU ST - PAAI E ND E SNO EK EN �������������������������� 1 3 R EU R I NG - G R AVEND E SOLITA IR E B IJEN ��������� 1 3
T H EM A V ERB IN D IN G & MOBILIT E IT
14
RU ST - WAND EL EN OP D U ID ELIJK PA D ������������ 1 4 R EU R I NG - G EMAK K E LI JK PA R K ER EN � �������������� 1 4
N EDEREIN DS E PARK IN BE E LD - DE AVON TU U RLIJ KE B ERG
15
M AATR E G E LE N � � � � � � � � � � ������������������������������������ 1 5
N EDEREIN DS E PARK IN BE E LD - HE T N ATU U REILAN D
21
M A AT R EG E L E N � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � 2 1
TO EKOMSTI G E I NG R EPEN � ����������������������������� 1 1
T H EM A RECREATIE
20
16
M AATR E G E LE N � � � � � � � � � � ������������������������������������ 1 6
I N H O U D S O P G AV E
I NLEIDING OP GAV E
Met een frisse blik op het gebied, zie je dat er grote
Verscholen langs de A2, ten noorden van IJsselstein,
kwaliteiten verscholen gaan; zowel voor recreatie als
liggen de Nedereindse plassen. Samen met de oude
natuur. Dé opgave voor het Nedereindse Park is dan ook
stortheuvels vormen zij het Nedereindse Park. Een groot en
het komen tot een nieuwe inrichting die recht doet aan
uniek recreatiegebied met extreme hoogteverschillen en
de kansen voor zowel recreatie als natuur. In combinatie
bijzondere programmering.
met extreme hoogteverschillen kan hier een bijzonder
Het is een gemaakt landschap met een controversieel
waardevol natuurbelevings park ontstaan: een recreatieve
verleden. Begin jaren ’80 is de Oostelijke plas
bestemming met uitstraling op alle niveaus, avontuurlijk,
gegraven, als zandwinning voor de aanleg van de A2 en
eigenzinnig, sportief, grensverleggend en goed
nieuwbouwwijken van Nieuwegein. Halverwege jaren ’80
toegankelijk. Een kans die inspeelt op de toekomstige
is de Westelijke plas gegraven. Beide plassen zijn op grond
ruimtelijke ontwikkelingen, zoals Rijnenburg (zie aanleiding)
van een Provinciale vergunning gedeeltelijk gedempt met
en vraagstukken die ons allen bezig houden; biodiversiteit,
stortmateriaal. De stortactiviteiten in het water zijn in 1988
klimaatverandering en energietransitie.
beindigd. Tussen 1988 en 1992 zijn twee landstortplaatsen ingericht. Hierdoor zijn o.a. de sportheuvels ontstaan waar
AANLE IDIN G
het gebied nu deel van zijn bekendheid aan ontleend. De
Diverse ruimtelijke ontwikkelingen zijn gaande, die ertoe
stortheuvels zijn afgedekt en vallen onder de voortdurende
leiden dat met een frisse blik naar de toekomst van het
nazorg van de Gemeente Utrecht.
Nedereindse Park wordt gekeken:
Na de afronding van de zandwinning en stortactiviteiten, is het gebied bestemd als recreatiegebied. Het beheer van het gebied is ondergebracht bij het recreatieschap Stichtse Groenlanden. Zij is verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van het Nedereindse Park. Het Nedereindse Park is inmiddels een geliefde plek
■ Nedereindse Park trekt met zijn bijzondere natuurwaarde (o.a. verstilde plas) en sportieve/ recreatieve programmering (o.a. skibaan en MTBparcours) bezoekers vanuit de directe omgeving én de regio. De ontwikkeling tot bestemming voor mens en dier vraagt om goede aansluitingen op het
geworden voor omwonenden en bezoekers van het
groenblauwe netwerk en betere toegankelijkheid vanuit
gebied. Het weidse landschap, de vergezichten, de sport-
de omgeving;
en recreatiemogelijkheden en de ontstane natuur en vele vogels maken het nu al tot een uniek gebied. Tegelijk is het een onbekende en onbeminde plek. Voor oudere bewoners kleeft een negatief imago aan het gebied, vanwege het stortverleden. Het gebied ligt geïsoleerd en verscholen, het mist duidelijke entrees en een goede ontsluiting. Daarmee vormt het Nedereindse Park een verborgen (potentiële) parel.
■ Ten noorden en ten westen van het Nedereindse Park in polder Rijnenburg worden plannen gemaakt om de komende decennia duurzame energie op te wekken, natuur- en recreatie te versterken en na 2035 nieuwe woonwijken te ontwikkelen. Het Nedereindse Park vormt hierin een uniek gebied en een bouwsteen voor de bredere ontwikkeling van polder Rijnenburg;
N E D E R E I N D S E PA R K -4-
I NLEIDING ■ Ook de Gemeenten IJsselstein en Nieuwegein
RE LAT IE M ET RIJ NENBU RG
ontwikkelen zich en breiden uit. Het Nedereindse Park
Op dit moment stelt de gemeente het Programmatisch
vormt ook voor deze gemeenten een waardevolle plek
Vertrekpunt Rijnenburg op. Daarin zijn de voorwaarden
en een toekomstige verbinding met de stad Utrecht;
en doelen opgenomen om een nieuwe wijk te kunnen
■ Het Nedereindse Park is aangewezen als zoeklocatie voor de ontwikkeling van duurzame energie, in de vorm van drijvende zonne-eilanden: het ontwerp daarvan kent een eigen traject maar wordt afgestemd met het park en is in dit document als uitgangspunt opgenomen; ■ Vanuit afspraken tussen Gemeente, Provincie en
bouwen. Het Toekomstbeeld Nedereindse Park kan deel uitmaken van dit Programmatisch Vertrekpunt Rijnenburg als een van de bouwstenen van het blauwgroene raamwerk.
D OE L Het doel van dit document is het bieden van een nieuw
Recreatieschap die eind 2021 gemaakt zijn, is onder
toekomstbeeld voor het Nedereindse Park. Waarin
voorbehoud van instemming door de Provinciale
enerzijds invulling wordt gegeven aan de wensen van
Staten geld beschikbaar gesteld voor de uitvoer van
de omgeving en de waarden van het gebied. En waarin
recreatieve verbeteringen in het gebied.
anderzijds de kwaliteiten van dit bijzondere gebied tot zijn recht komen:
PA RTI C I PATI ETR A JEC T Om tot een passend toekomstbeeld voor het Nedereindse Park te komen is de Gemeente Utrecht in samenwerking met de partners een participatietraject gestart. Samen met omwonenden en andere belanghebbenden is gekeken naar de huidige waarden van het gebied en naar de wensen, behoeften en de kaders die zij hebben t.a.v. de verbetering van het gebied. Vanuit deze participatie is een verkenning uitgevoerd, waar vanuit alle relevante onderwerpen is gekeken naar de huidige staat van het gebied, de knelpunten en de kansen voor verbetering. Denk hierbij o.a. aan recreatie, natuur, sport en bereikbaarheid.
■ Versterken van natuurwaarden van plas en oever en dit beleefbaar maken voor gebruikers van gebied; ■ Versterken van de heuvellocatie als recreatief icoon, vol sport en spel dat bijdraagt aan een dynamische natuurontwikkeling en aan een gezond stedelijk leven, goed bereikbaar en altijd dichtbij. Het toekomstbeeld geeft richting aan de maatregelen/ investeringen in het gebied voor de korte en midden-/lange termijn. En vormt een van de zeven bouwstenen van het groenblauwe raamwerk in de lange termijn ontwikkeling van polder Rijnenburg.
N E D E R E I N D S E PA R K -5-
ANA LYS E UNIE K LAND SC HAP
samen geen goed functionerend recreatief netwerk.
Het huidige Nedereindse Park ligt in een landschap dat
In Nederland bestaan weinig zandwinplassen waar men
Aansluiting van IJsselstein, Nieuwegein en in de toekomst
aan ontwikkelingen onderhevig is. Toekomstige uitbreiding
géén recreatief medegebruik op het water toestaat.
ook Rijnenburg maakt dat verschillende verkeersstromen
van de Gemeente Utrecht (Rijnenburg) en de uitbreiding
Vanwege de veiligheid is waterrecreatie hier niet mogelijk
samen kunnen komen op bijzondere punten.
van IJsselstein zullen hoe dan ook gaan zorgen voor een
en is het nodig dat de plassen fysiek ontoegankelijk zijn
verandering in functies en gebruik.
voor recreanten. Daarmee bieden de diepe Nedereindse
GE M AAK T L AN D SC HAP
Ook zal de aansluiting op de omgeving en toenemende
plassen op dit moment (en in de toekomst) een unieke
Als men kijkt naar de locatie van het Nedereindse Park, ligt
druk op bestaande en nieuwe infrastructuur een belangrijke
kans voor onderwaternatuur en natuurontwikkeling aan de
daar in de basis nog een ondergrond die door natuurlijke
rol gaan spelen bij de ontwikkeling van een locatie als het
oevers van de plas. De rust trekt vogels en andere dieren
processen is ontstaan, maar vervolgens volledig door de
Nedereindse park. Waar het park nu verstopt ligt in de
aan.
mens in gebruik genomen is.
oksel van IJsselstein en een ondergewaardeerd imago
Naast de natuur, kent het park een uniek sportlandschap
Het pleistocene zand dat is afgezet onder de stroomrug
heeft, zijn er straks mogelijkheden om het park op de kaart
waar wielrenners, MTB-ers en zelfs skiërs intensief gebruik
van de Hollandsche IJssel is gewonnen ten behoeve van
te zetten en haar weer in een positief daglicht te stellen.
maken van de grote hoogteverschillen. Iedere sport
de aanleg van nieuwbouw Nieuwegein en de A2 en vormt
Het Nedereindse park kan daarmee straks niet alleen
heeft een duidelijk afgebakende plek en de heuvels zijn
nu de basis voor twee plassen tot wel 36 meter diep. Een
een bijzondere natuurbestemming voor IJsselstein,
functioneel ingericht en kaal. De potentie ligt hier om een
scherp contrast met de stortheuvels die ca 20 meter hoog
Nieuwegein en Rijnenburg worden, maar kan zowel op
meer gevarieerd en multifunctioneel heuvellandschap te
zijn en benut worden voor sportvoorzieningen.
lokaal- als op regionaal niveau een belevingspark met
maken waarbij de hoogteverschillen in gebruik worden
Daarom kunnen wij bij het Nedereindse Park spreken van
recreatiebestemming worden voor natuurbelevers, sporters
benut.
een antropogeen landschap. Dit geeft ook aanleiding om
en avontuurzoekers.
Tot slot is het Nedereindse Park beperkt toegankelijk met
met nieuwe ingrepen te komen, die passend zijn voor dit
relatief weinig verbindingen voor langzaam verkeer. De
ontworpen landschap. Deze ingrepen mogen dan ook best
routes passeren of doorkruisen het gebied maar vormen
‘gemaakt’ en ‘artificieel’ zijn.
entree Connectie met
Bestaande kansen
landschap
Ontstaan versus gemaakt landschap
huidige
Mogelijke connecties en verbindingen
V E RA N DEREN D LA N DSCHAP
N E D E R E I N D S E PA R K -6-
EEN FRISSE BL I K O P N ED ER E IN DS E PAR K IN TERACTIELA N DS CH AP Als men kijkt naar de doorsnede van het Nedereindse Park. Dan ziet men een landschap dat tussen 20 meter hoog en 36 meter diep beleefd kan worden. In de doorsnede is een mengeling van rust en reuring, van recreatie en natuur en van sport en wandelen te zien. Een ‘interactie-landschap’. Maar is dit wel realistisch? “Mens en natuur gaan niet samen”, “sport en recreatie leidt tot verstoring van de natuur”. Dit zijn veel gehoorde zorgen, bij de ontwikkeling van de openbare ruimte. Wat minder bekend is dat mens en natuur, rust en reuring, juist heel goed samen kunnen gaan:
boomstammen op de taluds en waterpartijen te benutten, kunnen insecten en paddenstoelen het dode hout- en zwaluwen de modder benutten voor hun nestjes. ■ De omvang van de plassen, met brede ontoegankelijke oevers en onbetreden water, biedt alle ruimte voor vissen, insecten en watervogels. Het rondje plas, met periodiek een uitkijkpunt en vlonderpad over het water, biedt een spannend en verrassend decor voor wandelaars en fietsers. Dit interactielandschap biedt met de juiste inrichting en programmering de uitdaging voor de sporter, de rust voor
■ Door de heuvels aan te kleden met hagen, takkenrillen
de recreant en dat in een natuurlijk decor dat zoemt en
en grondheuvels ontstaan hier leefgebieden voor
gonst van leven. Het laat zien dat mens en natuur hier wél
insecten, vogels en kleine zoogdieren. Tegelijk ontstaat
samengaan.
een veel spannender en aantrekkelijker sportdecor en biedt het de luwte en anonimiteit voor de rustzoeker. De mountainbiker rijdt de zandpaden open, die door het steeds openieuw uitzeten van routes daarna benut kunnen worden door gravende wilde bijen en rugstreeppadden. Zo draag je met sporten bij aan natuurherstel. ■ Door sport- en speelaanleidingen te maken van
N E D E R E I N D S E PA R K -7-
EEN FRISSE BL I K O P N ED ER E IN DS E PAR K R E C R E AT I E E N SPO RT
L A NDS C H A P
NAT UUR
Het Nedereindse Park is een gemaakt landschap; de
Uniek landschap levert unieke natuur. In het weidse en
plassen zijn door de mens gegraven en de heuvels door de
vlakke polderlandschap bieden de plassen en de heuvels
mens opgeworpen. Ondanks dat de ontstaansgeschiedenis
een unieke habitat ten opzichte van wat er veelvuldig in
van het park een rauwe rand heeft, zijn tegelijk nieuwe
de omgeving aanwezig is. Zon beschenen heuvelflanken
kwaliteiten ontstaan die het park nu haar kracht verlenen.
creëren optimale omstandigheden voor (gravende) wilde bijen en andere bestuivende insecten. De overgang
Zowel de landschappelijke als natuurlijke context, maakt het gebied zo uniek en aantrekkelijk voor sport en recreatie. Het Nedereindse Park is als recreatiegebied de enige in zijn soort in de omgeving Utrecht, Nieuwegein, IJsseltein. De heuvels maken het park geschikt voor hoogte-gerelateerde sporten, zoals skiën, mountainbiken en wandelen. De grote plassen in het polderlandschap
R ELI ËF
van droge heuveltop naar vochtige heuvelvoet creëert
In het weidse en vlakke polderlandschap van Utrecht
een grote variatie in standplaatsfactoren, die een grote
steken de heuvels van het Nedereindse Park ver boven
diversiteit aan planten en bloemen oplevert. De grote,
het maaiveld uit. In de verre omtrek zijn deze heuvels het
heldere plassen met plantenrijke oevers, bieden een
enige reliëf dat in het landschap aanwezig is. En dat maakt
optimaal leefgebied voor vissen, waterinsecten en de
het een unieke kwaliteit van het gebied, die zowel voor
watervogels die zich hiermee voeden.
bebouwde omgeving.
Tegelijk is er nog veel potentie voor verbetering:
Ook hier is nog veel potentie voor verbetering.
maken een prachtig weids decor met vergezichten, voor wandelaars, joggers en fietsers. En de natuur maakt dat je je hoofd even helemaal leeg kunt maken, een frisse neus haalt en tot rust kan komen, op steenworp afstand van de
recreatie, sport en natuur grote meerwaarde bieden.
G R OTE ( NATUUR ) PLAS De Nedereindse plassen zijn al 50-60 jaar oud. De ontstaansgeschiedenis maakt dat de plas niet geschikt is voor waterrecreatie. En juist dat biedt een unieke kans; het kraakheldere water en de plantenrijke oevers maken de plas tot een aantrekkelijk natuurgebied voor (onder-)waterleven, dat zich door de afwezigheid van
■ De heuvels en de velden worden nu nog met regelmaat geklepeld en begrazen, wat ongunstig is voor natuurontwikkeling. Door ecologisch beheer toe te passen, ontstaat er een mozaïek aan faunaen kruidenrijk grasland; ■ Door de heuvels ‘aan te kleden’ met
■ De nu nog kale sportheuvels zijn functioneel en monotoon van aard. Met een meer natuurlijke inrichting ontstaat een spannend en uitdagend landschap; ■ Met een betere inrichting bieden de sportheuvels en het rondje plas ruimte voor meer sport- en andere recreatievormen;
waterrecreatie ongestoord kan ontwikkelen en zelfs verder
meidoornhagen, takkenrillen en extra
versterkt kan worden. Zo ontstaat er een prachtig natuurlijk
grondlichamen ontstaat niet alleen een spannender
decor voor recreanten die in alle rust van de weidse
recreatielandschap, maar zal ook de biodiversiteit
gebied van sanitair, (mobiele) horeca en sport- en spel
vergezichten willen genieten.
op te heuvels sterk toenemen;
wordt een bredere doelgroep bediend en kan men hier
E E N W EI DS LANDSC HAP VOL VE RGE Z ICH T E N
■ Een diepe plas kent vooral een hoge biodiversiteit
Vraag het de bezoekers; een kwaliteit die steevast
in de oevers. Door de oevers te verbreden met
benoemd wordt is het weidse landschap en de mooie
meer structuur door(bijvoorbeeld dode bomen) in
vergezichten over de plas en de polder. De heuvels
het water te plaatsen ontstaat er meer leefgebied
borgen de vergezichten over het langzaam veranderende
voor watergebonden natuur.
landschap, afstekend tegen de ondergaande zon. Hier kun je vertragen en in de verte staren.
N E D E R E I N D S E PA R K -8-
■ Door het lokaal realiseren van meer voorzieningen op
langer verblijven.
EEN FRISSE BL I K O P N ED ER E IN DS E PAR K Het Nedereindse Park is dé groen-blauwe verbinder tussen Utrecht, Nieuwegein, IJsselstein en Rijnenburg. Het gebied waar de uitersten van een diepe plas en hoge heuvels met elkaar het decor vomen van natuurbeleving en intensieve sport. De groenstructuur zoekt aansluiting bij het IJsselsteinse bos, het toekomstige Stroomrugpark en Nieuwegein. 1. In de basis vormen het water een natuurlijk decor waarlangs men te voet, op de fiets of al
7.
skatend kan reflecteren en een rondje om de plas kan maken. Een herkenbare en attractieve rondgang die functies verbindt, de diverse landschappen toont en toegankelijk is vanuit
5.
alle richtingen. 2. Midden in de oostelijke plas zullen ook drijvende zonne-eilanden worden gerealiseerd met een zorgvuldige landschappelijke inpassing mét natuurwaarden.
1.
3. De randen van de plas worden gevormd door natuurlijke, ontoegankelijke oevers, vol met
6.
groot dood hout, af en toe doorbroken door panorama-balkons en vlonderpaden om op die manier het water toch beleefbaar te maken. 4. Midden in de plas ligt het vogeleiland waar
3.
natuurbeleving centraal staat en bezoekers op een unieke manier kennis maken met alles wat boven en onderwater leeft. Hier turen vogelspotters door het riet, terwijl de zon in het
4.
water spiegelt.
8.
5. Het noordoostelijke deel van het park kenmerkt zich door grote hoogteverschillen en de
2.
bijbehorende reuring. In dit attractieve heuvellandschap kan men sporten en heerst een hoge dynamiek. Hier nodigt de natuur uit tot sporten en zorgt sport en spel weer voor een dynamische natuurontwikkeling. Op deze stoere en spannende heuvels, waar het gonst en zoemt van leven, ziet men sporters even uit het groen komen en weer verdwijnen. 6. Bijzondere iconen en recreatieve bestemmingen kunnen hier toegevoegd worden en bestaande voorzieningen hebben de mogelijkheid om zich uit te breiden. 7. Op de overgang tussen deze rust en reuring ligt het hart. Dit knooppunt van routes en verbindingen vormt niet alleen de belangrijkste entree, maar koppelt de verschillende functies op een herkenbare manier aan elkaar en maakt dat het Nedereindse Park als icoon op de kaart wordt gezet. Kleinschalige activiteiten en voorzieningen kunnen als startpunt worden ingezet voor een rondje plas, een onvergetelijke MTB-ervaring of men geniet hier van een kopje koffie terwijl de kinderen aan het spelen zijn. 8. De ontwikkeling van Rijnenburg biedt kansen om het Nedereindse Park beter toegankelijk te maken vanuit de regio met een directe aansluiting op de A2, zodat het kan uitgroeien tot dé bestemming voor sport- en natuurbeleving in de Utrechtse regio.
N E D E R ETIINTD ES L E PA R K -9-
I N ÉÉN B EWEG I NG O M D E P L AS Het recreatiegebied kent in de huidige situatie één belangrijke doorgaande fietsverbinding (midden door het park) en diverse kleinschalige en versnipperde wandelpaden. Met deze doorsnijdingen ontstaan onbekende en anonieme plekken en kan het gebied niet als eenheid beleefd worden. Het Nedereindse Park vraagt om meer samenhang en eigenheid voor al haar gebruikers (fietsers/ voetgangers). Het Nedereindse Park kan een belangrijke groene recreatieve bestemming worden voor de kernen IJsselstein, Rijnenburg en Nieuwegein. Een plek waar alle ontsluitingen en verbindingen samenkomen op hét rondje om de plas. Deze rondgang is er niet zomaar een uit vele: het heeft een eigen smoel en een uniek ontwerp waarbij recreanten langzaam of snel op een slimme manier gescheiden worden. Het Rondje zal als spin in het web onderdeel worden van paden en toekomstige aansluitingen vanuit de omgeving. Het rondje verbindt verschillende parkdelen en heeft veelal zicht op het water en verschuilt zich soms achter een heuvel of bossage. Het profiel is voldoende breed om de verschillende doelgroepen zoals wandelaars, fietsers, skeelers en mogelijk ruiters te faciliteren. Het profiel speelt in op de functionaliteit, de plek en of voorziening waar het langs komt. Zo wordt het rondje onderdeel van het utilitaire fietsnetwerk in de regio.
In de uitwerking van het rondje wordt de integratie van modaliteiten, het profiel, de materialisering, het meubilair, veiligheid en verlichting nader onderzocht.
L EGENDA rondje plas overige connecties
N E D E R ETIINTD ES L E PA R K - 10 -
DRIJVENDE ZO NN E-EI LA N D E N
TO E KO M ST IG E IN G R E P E N Met de toekomstige ontwikkeling van Rijnenburg als woningbouwgebied, zullen nieuwe grondstromen vrijkomen. Dit biedt mogelijk kansen voor het Nedereindse Park. Zo kan een deel van de grond benut worden om nieuwe heuvels aan te leggen en/of bestaande hevels te vergroten. Om de waarde van reliëf nog meer ruimte te geven voor het park. Ook kan worden verkend of de plas in delen verondiept
Het Nedereindse park met daarin de Nedereindse Plassen bestaat uit een gemaakt landschap: de plassen en de heuvels zijn door menselijk handelen ontstaan. Dit gemaakte landschap levert soms schurende contrasten op en geeft voor sommigen een rauw randje aan het gebied. En tegelijk laat het zien dat menselijk ingrijpen uiteindelijk door de natuur omarmt en verzacht kan worden. Er ontstaat synergie. Zo vormt de plas nu het leefgebied van vele watervogels, vissen en amfibieën. En bieden de heuvels unieke omstandigheden voor bijzondere planten en dieren. Dit gemaakte landschap biedt daarmee ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en ingrepen. Met als randvoorwaarden dat daarbij gezocht wordt naar de juiste inpassing en het creëren van waarde voor landschap, mens en natuur.
kan worden. Zodat er meer ruimte ontstaat voor de ontwikkeling van waterplanten en waternatuur.
ZO N N E-EN ER GI E Het Oostelijke deel van de Nedereindse plassen is aangewezen en vastgesteld als zoekgebied voor de opwekking van duurzame energie. Op de plas is zijn drijvende zonne-eilanden beoogd. Er vindt in samenwerking met het Waterschap een verkenning plaats naar de (financiële) haalbaarheid en de randvoorwaarden vanuit natuur, waterkwaliteit en landschappelijke inpassing. Ruimtelijke uitgangspunten zijn: ■ Een maximale bedekking met behoud van ecologische waarden (ongeveer 5 hectare) van het wateroppervlak van de oostelijke plas; ■ Minimaal 50 meter afstand tussen oever en zonne-eiland; ■ Rekening houden met ruimte voor natuurwaarden, zoals watervogels en vleermuizen; ■ Drijvend groen wordt gebruikt om de zonne-eilanden beter in te passen in de omgeving en ter verbetering van ecologie. L AN DSCHAP P ELI JK E I N PAS S I NG E N NAT U U R In deze verkenning wordt goed gekeken naar inpassing vande zonne-eilanden in het Nedereindse Park. Daarbij wordt rekening gehouden met zichtlijnen en bestaande natuurwaarden. Tegelijk biedt de ontwikkeling van de zonne-eilanden ook interessante kansen. ■ Door de juiste vormgeving en aankleding vormt het één van de contrasten die het gemaakte landschap in zich heeft en een toevoeging als landschappelijk element; ■ Door de randen van de zonne-eilanden op passende wijze te vergroenen, worden honderden meters aan nieuwe oevers gecreëerd.
Juist deze oevers zijn interessant voor vleermuizen, watervogels en waterinsecten. Daarmee wordt tevens het harde aanzicht van de zonne-eilanden verzacht;
L EGENDA
■ Door aan de randen ook onderwater structuren toe te voegen, krijgt ook onderwaternatuur een grote toename aan habitat. In een anders lege diepe plas. De verwachting is dat vissen, zoals de snoek, zeelt en ruisvoorn hier veel profijt van hebben. En daarmee ook visetende vogels erop vooruit gaan.
voorbeeld zoekgebied 5ha minimale afstand tot oever
N E D E R ETIINTD ES L E PA R K - 11 -
THEMA RE CR EATI E R UST - EV EN EEN OMME TJE Men kan al wandelend, fietsend of skatend in één beweging rond de plas. Maar ook een ommetje met de hond of even met de kleinkinderen naar de natuurspeeltuin zijn mogelijkheden aan de ‘RUST’-zijde van de plas. In een parkachtige setting kan men het water beleven doormiddel van duidelijk vormgegeven uitkijkpunten. Verschillende gebruikers krijgen een duidelijke zonering op de routes om iedereen de ruimte te geven. Recreatievormen die hier een plekje verdienen zijn: ■ natuurspeeltuin en diverse natuurlijke sport- en speelaanleidingen ■ buiten-fitnesstoestellen in natuurlijke vormgeving ■ hondenlosloopgebied ■ uitkijkvlonders / uitkijkpunten en picknickplaatsen
R E URIN G - N IEU W DOWNHILLRE CORD ZE T T E N Verschillende sportactiviteiten die gebruik maken van de hoogteverschillen blijven hier hun plek houden. Zo kunnen mountainbikers over hun routes naar beneden crossen, terwijl iemand anders zijn eerste afdaling op de ski’s maakt. Vanaf het terras kan men ondertussen de wielrenwedstrijd in de gaten houden, terwijl op de achtergrond een wandelaar met behulp van zijn walking sticks over de heuvel struint. ■ MTB, wielrennen en pumptrack ■ tokkelbaan en skihelling ■ kleinschalige horeca ■ kleinschalig podium ■ uitkijkpunt
L EGENDA rust reuring doorgaande fietsverbinding wandelroutes zonne-eilanden
N E D E R E I N D S E PA R K - 12 -
THEMA NATUUR EN EC O LO GIE R UST - PA A IENDE S NOE KE N De oevers worden ontoegankelijk gemaakt voor mensen, door te verruigen en natuurvriendelijk in te richten, o.a. door het plaatsen van groot dood hout. Daarmee ontstaan beschutte rustplaatsen voor vissen, vogels en amfibieën. Uitkijkvlonders doorbreken de ontoegankelijkheid en geven de gebruiker een kijkje in deze wereld. Langs bestaande groenstructuren wordt gezocht naar verbindingen met het buitengebied en worden de stedelijke kernen ook gekoppeld aan het Nedereindse Park. ■ natuurvriendelijke oevers met groot dood hout ■ verbindingen groenstructuur ■ zonne-eilanden op plas
R E URIN G - G RAV ENDE SOLITAIRE BIJE N De heuvels worden ´aangekleed´ met meidoorn, struweel en takkenrillen. Dit levert een spannend sportlandschap op, vol leven dat zoemt en gonst. De sportactiviteiten maken dat er dynamische natuurontwikkeling tot stand kan komen. Tussen het kleinschalige landschap van deze nieuwe hagen en takkenrillen krijgen kleine zoogdieren en insecten de kans om zich te vestigen. Bovenop de heuvels heeft men zo een interactieve natuurbeleving van plas en heuvels. ■ kleinschalig hagenlandschap ■ takkenrillen en stronken voor afscheiding en spanning ■ wisselende dynamiek (per jaargetijde / jaar) ■ parklandschap rondom hart
L EGENDA rust reuring waterbeleving langzaam verkeer wandelroute groene verbindingen
N E D E R E I N D S E PA R K - 13 -
THEMA VER BI ND I N G & M O BIL IT E IT R UST - WA NDELEN OP DUID E LIJK PAD Rondom de plas is een langzaamverkeers-lus gerealiseerd die een duidelijke scheiding heeft voor de verschillende gebruikers. Dit ´rondje plas´ verbindt het gebied en vormt een prachtige recreatieve route. De verbinding over het eiland wordt op termijn alleen toegankelijk gemaakt voor voetgangers, waardoor een eiland in één grote plas ontstaat. De route over het eiland kent verschillende nevenpaadjes, bestaande uit blote voetenpad en vlonderpaden (opties ruiterpad worden nog verkend). Langs de buitenrand van het park gaan de doorgaande fietsverkeersverbindingen die de connecties met Rijnenburg, IJsselstein en Nieuwegein aangaan. Verder blijft de zuidzijde op kleine schaal toegankelijk voor autoverkeer. ■
rondje rond de plas en wandelroute over eiland (vlonder)
■
doorgaande fietsverbindingen langs buitenrand
■
mogelijke connecties te leggen (aantakken IJsselstein)
R E URIN G - G EMA KKELIJK PARKE RE N Aan de noordzijde van de plassen bevindt zich de hoofdontsluiting voor autoverkeer, waarbij parkeren voornamelijk zal worden afgevangen aan de buitenrand van het park. In de toekomst zou het Nedereindse Park graag aangesloten worden op het openbaar vervoer van Rijnenburg, daarvoor dient nog onderzocht te worden, waar deze aansluiting zal plaatsvinden. Via deze route bereikt men vervolgens het hart waar alle overige verkeersstromen in een centraal knooppunt zullen samenkomen. Ook doorgaande fietsverbindingen komen langs deze locatie. Parkeren bij de hoofdentree is toegankelijk voor alle gebruikers van het park en enkele voorzieningen, zoals de skipiste en de zuidentree, krijgen een aparte voorziening met kiss&ride functie/ kleinschalig parkeren. ■
hoofdentree autoverkeer / mogelijke koppeling hoofdontsluiting Rijnenburg
■
recreatief knooppunt
■
connecties voor langzaamverkeer naar buitengebied
L EGENDA fietsverkeer autoverkeer wandelaars rondje plas doorgaande routes groene verbindingen
N E D E R E I N D S E PA R K - 14 -
NEDEREIND SE PA R K I N BEEL D - DE AVO N T U U R L IJ K E B E R G De heuvels worden verrijkt met landschappelijke lijnvormige elementen van struiken, houtwallen en takken rillen in afwisseling met open bloem- en kruidenweides. De inrichting biedt ruimte voor een meer divers aanbod aan sport en recreatie. De inrichting maakt het heuvellandschap aantrekkelijker en spannender met hoogteverschillen en boomstammen. Deze geven aanleiding tot outdoor sporten zoals freerunning, downhilltrail, bootcamping en klimmen en versterken tegelijkertijd de biodiversiteit. Op de berg komen uitkijkplekken die de vergezichten van het Nedereindse Park op verschillende niveaus tonen. We werken aan recreatie-iconen, al dan niet samen met ondernemers. Denk hierbij aan een kabelbaan, uitkijktoren
M AAT RE GE L E N Inrichtingsmaatregel Informatievoorziening/bebording NEP Mobiliteit Fietspad Oostzijde Voetgangersbrug (en ecoduct/klein wild) Nieuwegein (over A2) Hekwerken rondom Mourik verwijderen ..en groen maken Natuur Beplanting / lijvormige landschappelijke elementen Recreatie Bankjes/rustpunten Uitkijkplekken Natuurlijke speel en sport aanleidingen Balkons/vlonders Alternatieve fietsroutes Verlichting Voorzieningen sport Voorzieningen spel en bewegen Grondwerk Uitkijktoren Kabelbaan Amfitheater Trappen, route naar verhoogd uitkijkpunt Wensen en voorzieningen vanuit toekomstbeeld NEP Aantal bestemmingen/beeldvorming als eerste - investeren in grootste waarde Programmering Place making hart Festival/opening/hardloop wedstrijd/dikke banden race Natuurwandelingen (begeleid) Uitzending Binnenstebuiten t.v. over de natuur Jaarlijkse Kleine Wilde Dierendag
en amfitheater of sunset-platform. We verkennen het versterken van het heuvellandschap, door het ophogen van bestaande- of creëren van nieuwe heuvels met nieuwe uitzichten. De iconen en bijpassende programmering zet het Nedereindse Park op de kaart.
- 15 -
Korte termijn
Middellange termijn
Lange termijn
Kosten €/€€/€€€ €
Toelichting
trekkers*
Behoefte aan informatie/bebording/zichtbaarheid NEP
ntb
mogelijk onderdeel plan Rijnenburg Kan pas na omvorming tot P Is een wens voor korte termijn
ntb ntb ntb ntb
€€
Lijnbeplanting, takkenrillen, stobbenwallen grondheuvels - versterken de biodiversiteit en maken recreatie spannender
ntb
€ €€
Deels uitgevoerd Nu al het beleven op alle niveaus faciliteren en daarmee uniek reliëf benadrukken Participatiewens is fitness voorzieningen. (Deels) te realiseren met natuurlijke sportaanleidingen? Zeer belangrijk in de beleving van het gebied én om de geliefde vergezichten en uitkijken over de plas te behouden/versterken
Deze kan met de juiste randvoorwaarden bij de SkiPiste belegd worden. Evt. in combinatie met vrij toegankelijk uitkijkpunt Terras/tribune met natuurlijke inrichting/uitstraling Toegankelijk maken van de sportheuvels voor breder publiek, vooral voor beleving NEP op hoogte
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
Losse belangrijke opmerking
ntb
I.s.m. culturele groep/kunstenaar
ntb ntb ntb ntb ntb
€€ €€€
€€ €€€ €€€ €€€ €€ €€€ €€€ €€€ €€ €€
€
Goeie afweging maken irt natuur. Waar is het nodig?
NEDEREIND SE PA R K I N BEEL D - H E T N AT U U R E IL AN D De huidige verbinding over het eiland wordt afgewaardeerd tot recreatie/natuurbelevingspad. Er worden vlonder- en onverharde paden/routes toegevoegd, zodat het eiland op verschillende manier beleefd kan worden. Natuurbeleving en educatie staan hier centraal voor de wandelaar en natuurliefhebbers. Op interactieve wijze worden bezoekers getrakteerd op een bijzondere natuurervaring of geattendeerd op een natuurweetje. We voegen natuurattractie toe met een spottersplek voor de vogelaar en een kraamkamer voor vissen. Het eiland wordt verder vergroend en verruigd met kruipwilg, struiken en plasdras zones. Dit versterkt de natuurbeleving op deze plek en accentueert de locatie als
M AAT RE GE L E N Inrichtingsmaatregel Informatievoorziening/bebording NEP Herstel werkzaamheden (wateroverlast/kapot wegdek) Klimaatadaptieve maatregelen (infiltratie/wadi's) Het eiland 'ontwikkelen' Mobiliteit Bromfietsers weg van eiland route Fietsers van eiland weghalen Tijdelijk fietspad westzijde Parkeren zuidzijde Natuur NVO's + ontoegankelijk maken oevers Onderwaternatuur Recreatie Bankjes/rustpunten Uitkijkplekken Natuurlijke speel en sport aanleidingen Recreatieve route Balkons/vlonders Blote voetenpad Alternatieve fietsroutes Verlichting Voorzieningen spel en bewegen Grondwerk Kabelbaan Natuurontdekkingsroute Wensen en voorzieningen vanuit toekomstbeeld NEP Aantal bestemmingen/beeldvorming als eerste - investeren in grootste waarde Programmering Natuurwandelingen (begeleid) Uitzending Binnenstebuiten t.v. over de natuur Jaarlijkse Kleine Wilde Dierendag
eiland in één grote plas.
- 16 -
Korte termijn
Middellange termijn
Lange termijn
Kosten €/€€/€€€ € €€ €€
Toelichting
trekkers*
Behoefte aan informatie/bebording/zichtbaarheid NEP Nu al een beheeropgave! Versterken ecologie/beplanting, afwaarderen fietspad, alternatieve routing
ntb ntb ntb
Eerste stap in afwaarderen fietspad Vereist een alternatieve route, voordat dit wordt uitgevoerd. Dus gekoppeld aan fietsroute oost- en westzijde
ntb ntb ntb ntb
€€€ €€
Belangrijk om zwemverbod door te pakken, natuurontwikkeling heeft tijd nodig Vooral in combi met oevers en inbrengen van grootschalige natuurlijke strcuturen (lees dood hout)
ntb ntb
€ €€
Deels uitgevoerd Nu al het beleven op alle niveaus faciliteren en daarmee uniek reliëf benadrukken Participatiewens is fitness voorzieningen. (Deels) te realiseren met natuurlijke sportaanleidingen? ? Zeer belangrijk in de beleving van het gebied én om de geliefde vergezichten en uitkijken over de plas te behouden/versterken
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
€ €€
€€€ €€ € €€€ €€€ €€ €€€ €€€ €
Goeie afweging maken irt natuur. Waar is het nodig? Deze kan met de juiste randvoorwaarden bij de SkiPiste belegd worden. Evt. in combinatie met vrij toegankelijk uitkijkpunt Losse belangrijke opmerking
ntb ntb ntb ntb
NEDEREIND SE PA R K I N BEEL D - H E T K LO P P E N D H ART Het hart wordt gekenmerkt door een iconische
M AAT RE G E L E N
natuurspeelplaats waar kinderen kunnen spelen en klimmen.
Inrichtingsmaatregel
Deze wordt gekenmerkt door een groot gebiedsicoon, gemaakt van hergebruikte materialen in een natuurlijk vorm. Deze accentueert het verleden (afval) en de toekomst (recreatie en natuur). Het hart is een levendige ontmoetingsplek, er is altijd iets te doen voor sportclubjes en recreanten. De voorzieningen spelen in op de diverse leeftijden en doelgroepen: zoals calisthenics, bouldering en jeu de boules, sanitaire voorzieningen, of start-/eindpunt van wandelingen (berg-, speur- of kabouter-) passend bij het gedachtengoed van het Nedereindse Park. In de seizoenen kunnen hier kleinschalige evenementen en festivals plaatsvinden en biedt een standplaats ruimte voor een ijsje of lekkere espresso. Parkeren wordt zoveel mogelijk verplaatst naar de ingang van het gebied richting het huidige terrein van Mourik. Parkeren
Korte termijn
Informatievoorziening/bebording NEP Ontwikkeling app voor branding NEP Herstel werkzaamheden (wateroverlast/kapot wegdek) Klimaatadaptieve maatregelen (infiltratie/wadi's) Mobiliteit Parkeren noordzijde (Mourik) P in hart beperken Kiss&Ride in hart Fietsstraat entree noord Hoekje noord entree betrekken bij fietsstraat omvorming Hekwerken rondom Mourik verwijderen ..en groen maken Recreatie Bankjes/rustpunten Uitkijkplekken Welkomsborden ingangen Natuurlijke speel en sport aanleidingen Natuurspeeltuin in het hart Alternatieve fietsroutes Verlichting Voorzieningen sport Voorzieningen spel en bewegen Grondwerk Pumptrack Wensen en voorzieningen vanuit toekomstbeeld NEP Funtie/bestemming in het hart Kunstwerk in het hart Afvalmonster Aantal bestemmingen/beeldvorming als eerste - investeren in grootste waarde Sanitaire voorzieningen Programmering Place making hart Festival/opening/hardloop wedstrijd/dikke banden race Uitzending Binnenstebuiten t.v. over de natuur Foodtrucks / ijskraam
verandert in een kiss&ride locatie, de route hiernaartoe wordt als fietsstraat ingericht. In de toekomst zou de ontwikkeling van Rijnenburg een kans kunnen bieden voor een directe aansluiting op de A2 .
- 17 -
Middellange termijn
Lange termijn
Kosten €/€€/€€€ € €€ €€
Toelichting
trekkers*
Behoefte aan informatie/bebording/zichtbaarheid NEP Door snel aan een app te werken die de toekomstige ontwikkelingen op de kaart kan zetten, snelle kans Nu al een beheeropgave!
ntb ntb ntb
€ €€ €€
Parkeren Ski-piste en Wielersport verder verkennen Vanuit toegankelijkheid (mindervalide) is Kiss& Ride wenselijk huidige aanrijdroute combineren met fietsen, tot fietsstraat Aansluiting is belangrijk, verder dan de entree Kan pas na omvorming tot P Is een wens voor korte termijn
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
€ €€ €
Deels uitgevoerd Nu al het beleven op alle niveaus faciliteren en daarmee uniek reliëf benadrukken Reeds geplaatst! Evt toekomst; koppeling maken identiteit NEP Participatiewens is fitness voorzieningen. (Deels) te realiseren met natuurlijke sportaanleidingen?
€€ €€€ €€€ €€€ €€ €€€ €€ €€€ €€
Goeie afweging maken irt natuur. Waar is het nodig?
Icm kunstwerk/afvalmonster/natuurspeeltuin Een icoon dat het gebied op de kaart zet. Met een link naar het verleden (afval) en toekomst (recreatie en natuur) Losse belangrijke opmerking
€€ I.s.m. culturele groep/kunstenaar € €
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
NEDEREIND SE PA R K I N BEEL D - E E N R O N DJ E P L AS Het rondje plas vormt een herkenbare recreatieve ontsluitingsroute door het gebied en verbindt alle voorzieningen, natuurgebieden en uitzichten met elkaar. Dit brede pad biedt ruimte aan wandelaars, joggers, skeelers en langzaam fietsverkeer waarbij de snelheden worden gescheiden met een markering op het asfalt. Het pad is voor alle doelgroepen toegankelijk en accentueert het water als één grote plas. Het rondje heeft een eigen uitstraling, kleur en materialisering met bankjes, prullenbakken en af en toe een picknickplek. De oevers van de plas worden ontoegankelijk gemaakt, door het verruigen van de oevers en natuurlijk inrichten ervan. Dit wordt gekenmerkt door groot dood hout in het water en langs de oevers. Daarmee versterken we de natuurwaarde van de plas. De ontoegankelijke oevers worden doorbroken met uitkijkvlonders
M AAT RE GE L E N Inrichtingsmaatregel Informatievoorziening/bebording NEP Mobiliteit Bromfietsers weg van eiland route Fietsers van eiland weghalen Fietspad Oostzijde Fietspad Westzijde Tijdelijk fietspad westzijde Parkeren zuidzijde Voetgangersverbindingen Ijsselstein Aanleg rondje plas route oost Aanleg rondje plas route west Natuur NVO's + ontoegankelijk maken oevers Onderwaternatuur Recreatie Bankjes/rustpunten Uitkijkplekken Welkomsborden ingangen Natuurlijke speel en sport aanleidingen Balkons/vlonders Blote voetenpad Alternatieve fietsroutes Verlichting Voorzieningen sport Voorzieningen spel en bewegen Grondwerk Natuurontdekkingsroute Wensen en voorzieningen vanuit toekomstbeeld NEP Afvalmonster Aantal bestemmingen/beeldvorming als eerste - investeren in grootste waarde Hondenlosloopgebied Programmering Jaarlijkse Kleine Wilde Dierendag
en korte vlonderpaden over het water. Zodat de geliefde vergezichten over de plas worden versterkt en de rust behouden. Bezoekers worden verleid tot beweging met natuurlijke speel- en sportaanleidingen langs het circuit. Honden zijn aangelijnd in het park en krijgen eigen losloopgebieden toegewezen.
- 18 -
Korte termijn
Middellange termijn
Lange termijn
Kosten €/€€/€€€ € € €€ €€€ €€ €€ €€€ €€€
Toelichting
trekkers*
Behoefte aan informatie/bebording/zichtbaarheid NEP
ntb
Eerste stap in afwaarderen fietspad Vereist een alternatieve route, voordat dit wordt uitgevoerd. Dus gekoppeld aan fietsroute oost- en westzijde
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
mogelijk onderdeel plan Rijnenburg Gemixte reacties: juist wel kleinschilig parkeren? Of helemaal weghalen? Is aan gemeente Ijsselstein, aanhaken op rondje plas
€€€ €€
Belangrijk om zwemverbod door te pakken, natuurontwikkeling heeft tijd nodig Vooral in combi met oevers en inbrengen van grootschalige natuurlijke strcuturen (lees dood hout)
ntb ntb
€ €€ €
Deels uitgevoerd Nu al het beleven op alle niveaus faciliteren en daarmee uniek reliëf benadrukken Reeds geplaatst! Evt toekomst; koppeling maken identiteit NEP Participatiewens is fitness voorzieningen. (Deels) te realiseren met natuurlijke sportaanleidingen? Zeer belangrijk in de beleving van het gebied én om de geliefde vergezichten en uitkijken over de plas te behouden/versterken
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
€€ € €€€ €€€ €€€ €€ €€€ €
€
Goeie afweging maken irt natuur. Waar is het nodig?
Een icoon dat het gebied op de kaart zet. Met een link naar het verleden (afval) en toekomst (recreatie en natuur) Losse belangrijke opmerking
ntb ntb ntb ntb
NEDEREIND SE PA R K I N BEEL D - N E T W E R K E N P O S IT IO N E R IN G R E CREATIEF GROEN BLAUW NE T WE RK
VAN PLAS N AAR PAR K
Om deze ambitie te bereiken dient het park een plek in het
De natuurwaarde van het Nedereindse park kan bestaan
De ambitie is om het Nedereindse Park tot een bovenlokaal
hoofd en hart van de mensen te veroveren. Een positieve
bij gezonde ecologische verbindingen met grote
recreatie gebied te ontwikkelen waarbij sporters en
beeldvorming en heldere positionering is daarvoor nodig.
groenstructuren in de omgeving. Zo wordt gezocht
avonturiers genieten van een uniek landschapsdecor.
De identiteit verandert van plas naar park. Dit kan worden
naar een verbinding met het IJsselsteinse Bos, het
Om te genieten van de meest bekende en geliefde
uitgedragen in de communicatie, door de betrokken
toekomstige Stroomrugpark en de uiterwaarden van de
recreatieplek van de regio Utrecht. Waar bezoekers en
vrijwilligers en ondernemers en in de programmering van
Lek en de IJssel. In het Nedereindse Park wordt een
liefhebbers genieten van de verschillende kernwaarden:
activiteiten.
zonering gemaakt waarmee ruimte ontstaat voor plekken
avontuurlijk, eigenzinnig, ontdekken, sportief en gezond
met rust en ruimte voor natuurwaarden en plekken met
bezig zijn. Een park vol energie!
Bij de uitwerking van Rijnenburg behoeft de
reuring en activiteiten met recreatieve voorzieningen.
overgangszone aan de westzijde ruimte voor vergroening,
Beide netwerken sluiten aan op de omgeving. Zo zal
nieuwe voorzieningen en goede aanhaking op het rondje
het aantal recreatieve verbindingen tussen stad en park
plas.
vergroot worden. Hiermee verbetert de toegankelijkheid en komen er meer mogelijkheden voor ommetjes. Elke entree wordt gemarkeerd met bomen, een zitplek en informatievoorziening en komt uit op het centrale rondje plas.
- 19 -
SA MEN O NTW I KKELEN SA MEN ONTWIKKELEN
Nieuwe initiatieven moeten passen bij het gedachtengoed
Vanaf dit punt kun je kiezen tussen een kronkelend
De ontwikkeling van het Nedereindse Park stelt het
van het Toekomstbeeld: de groene heuvels bieden ruimte
beleefpad of de snelle tokkelbaan.
Recreatieschap Stichtse Groenlanden en de gemeenten
voor recreatieve voorzieningen waarbij openbaarheid
Utrecht, Nieuwegein en IJsselstein voor een aantal
en toegankelijkheid voor alle doelgroepen voorop
Langs de route naar beneden zie en beleef je het
uitdagingen met betrekking tot bereikbaarheid,
staat. En de natuuroevers rust en ruimte voor natuur en
gevarieerde groen van hagen en kruidenrijke graslanden
programmering, beheer en financiën. De ontwikkeling naar
natuurliefhebbers. Nieuwe initiatieven kunnen straks dan
met diverse sport- en spel aanleidingen en obstakels. Het
het Toekomstbeeld Nedereindse Park is in al zijn facetten
ook getoetst moeten worden aan de ambities en kaders
daagt je uit en je voelt het hoogteverschil.
een zaak van lange adem, vraagt een regelmatige herijking
van het Nedereindse Park. Beneden krijg je een beeld van het ‘rondje plas’ met eigen
van de recreatieve opgaves in relatie tot beschikbare middelen en tegelijk een vastgesteld vergezicht om de
M AAT RE GE L E N KO RT E T E R M I JN
meubilair passend bij de huisstijl van het Nedereindse Park.
natuur de tijd en ruimte te geven.
We stellen voor de Toekomst van het Nedereindse Park
Een rustpunt met watertappunt voor sporters, kinderen en
snel zichtbaar en beleefbaar te maken. Dit doen we door
wandelaars met, of zonder hond.
Daarbij willen we het enthousiasme en de ondernemerszin
een beleefpad van top tot vlonder aan te leggen. Langs
van betrokkenen, vrijwilligers, bezoekers en omwonenden
deze route vol hoogteverschil wordt een serie van unieke
Uiteindelijk kom je op het vlonderplateau aan de plas met
benutten in het plan- en realisatietraject. Daarvoor zetten
elementen van het Park getoond:
aan weerzijde natuuroevers met onderwaternatuur. Hier kun je met de interactieve app onderwaternatuur beleven
we in op activering met onder andere placemaking. Kunnen we het toekomstbeeld op de korte termijn levend maken:
Bovenop de heuvel krijg je een prachtig uitzichtpunt waar
bijvoorbeeld met een interactieve beleving via een app?
je kan genieten van het panorama en zonsondergang.
H E T W AT E R M O N
STER
ES P R O K N O O IT TE G EN G WOO
EN , N O C H B EV ES
O N ST ER IN D E N T EE N W A TE R M
P LA S . O TE ZE LE EF T O P G R
D U S , TU U R EN
O TS
EF T, G R O EI T EN
R ZE H A A ‘T IS H IE R W A A E P EN M ET V U U R D
N ED ER EI N D S E
D IE P TE EN IS TR
D A A R LE O P A LL ES W A T
TI G D ,
B LO EI T.
R N ES T H EE FT G
EM A A K T
LA S B EW A A K T
G EN IE T,
M A A R B ET R EE D
H ET W A TE R N IE
T. ..
N E D E R E I N D S E PA R K - 20 -
en met geluk het Watermonster van Nedereindse Park zien.
NEDEREIND SE PA R K I N BEEL D - TOTAAL MAAT R E GE L E N M A ATREGELEN Inrichtingsmaatregel Informatievoorziening/bebording NEP Ontwikkeling app voor branding NEP Herstel werkzaamheden (wateroverlast/kapot wegdek) Klimaatadaptieve maatregelen (infiltratie/wadi's) Het eiland 'ontwikkelen' Mobiliteit Bromfietsers weg van eiland route Fietsers van eiland weghalen Fietspad Oostzijde Fietspad Westzijde Tijdelijk fietspad westzijde Parkeren zuidzijde Parkeren noordzijde (Mourik) P in hart beperken Kiss&Ride in hart Voetgangersverbindingen Ijsselstein Fietsstraat entree noord Hoekje noord entree betrekken bij fietsstraat omvorming Voetgangersbrug (en ecoduct/klein wild) Nieuwegein (over A2) Hekwerken rondom Mourik verwijderen ..en groen maken Aanleg rondje plas route oost Aanleg rondje plas route west Natuur Beplanting / lijvormige landschappelijke elementen NVO's + ontoegankelijk maken oevers Onderwaternatuur Recreatie Bankjes/rustpunten Uitkijkplekken Welkomsborden ingangen Natuurlijke speel en sport aanleidingen Recreatieve route Balkons/vlonders Natuurspeeltuin in het hart Blote voetenpad Alternatieve fietsroutes Verlichting Voorzieningen sport Voorzieningen spel en bewegen Grondwerk Uitkijktoren Kabelbaan Amfitheater Natuurontdekkingsroute Trappen, route naar verhoogd uitkijkpunt Pumptrack Wensen en voorzieningen vanuit toekomstbeeld NEP Funtie/bestemming in het hart Kunstwerk
in het hart Watermonster Aantal bestemmingen/beeldvorming als eerste - investeren in grootste waarde Sanitaire voorzieningen + watertappunt Hondenlosloopgebied Programmering Place making hart Festival/opening/hardloop wedstrijd/dikke banden race Natuurwandelingen (begeleid) Uitzending Binnenstebuiten t.v. over de natuur Jaarlijkse Kleine Wilde Dierendag Foodtrucks / ijskraam
Korte termijn
Middellange termijn
Lange termijn
Kosten €/€€/€€€ € €€ €€ €€ € €€ €€€ €€
€ €€ €€ €€ €€€
Toelichting
trekkers*
Behoefte aan informatie/bebording/zichtbaarheid NEP Door snel aan een app te werken die de toekomstige ontwikkelingen op de kaart kan zetten, snelle kans Nu al een beheeropgave! Versterken ecologie/beplanting, afwaarderen fietspad, alternatieve routing
ntb ntb ntb ntb
Eerste stap in afwaarderen fietspad Vereist een alternatieve route, voordat dit wordt uitgevoerd. Dus gekoppeld aan fietsroute oost- en westzijde
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
mogelijk onderdeel plan Rijnenburg
Parkeren Ski-piste en Wielersport verder verkennen Vanuit toegankelijkheid (mindervalide) is Kiss& Ride wenselijk Is aan gemeente Ijsselstein, aanhaken op rondje plas huidige aanrijdroute combineren met fietsen, tot fietsstraat Aansluiting is belangrijk, verder dan de entree mogelijk onderdeel plan Rijnenburg Kan pas na omvorming tot P Is een wens voor korte termijn
€€€ €€€ €€ €€€ €€
Lijnbeplanting, takkenrillen, stobbenwallen grondheuvels - versterken de biodiversiteit en maken recreatie spannender Belangrijk om zwemverbod door te pakken, natuurontwikkeling heeft tijd nodig Vooral in combi met oevers en inbrengen van grootschalige natuurlijke strcuturen (lees dood hout)
ntb ntb ntb
€ €€ €
Deels uitgevoerd Nu al het beleven op alle niveaus faciliteren en daarmee uniek reliëf benadrukken Reeds geplaatst! Evt toekomst; koppeling maken identiteit NEP Participatiewens is fitness voorzieningen. (Deels) te realiseren met natuurlijke sportaanleidingen? ? Zeer belangrijk in de beleving van het gebied én om de geliefde vergezichten en uitkijken over de plas te behouden/versterken
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
€€€ €€ €€ € €€€ €€€ €€€ €€ €€€ €€€ €€€ €€ € €€ €€ €€€ €€
Goeie afweging maken irt natuur. Waar is het nodig?
Deze kan met de juiste randvoorwaarden bij de SkiPiste belegd worden. Evt. in combinatie met vrij toegankelijk uitkijkpunt Terras/tribune met natuurlijke inrichting/uitstraling Toegankelijk maken van de sportheuvels voor breder publiek, vooral voor beleving NEP op hoogte
Icm kunstwerk/afvalmonster/natuurspeeltuin Een icoon dat het gebied op de kaart zet. Met een link naar het verleden (afval) en toekomst (recreatie en natuur) Losse belangrijke opmerking
€€ € I.s.m. culturele groep/kunstenaar €
€
- 21 -
ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb ntb
T ITEL
Toekomstbeeld Nedereindse Park
OP DRACH TG EV ER
Gemeente Utrecht
C O NTACTP ERS OON OPDRACHTGE VE R
Jet van Rijnsbergen
STATU S
DEFINITIEF
DATU M
juni 2024
D OC U MENTNU MMER
24328-R
P R OJ EC TNU MMER
952.01
P R OJ EC TTEA M
OAK Consultants IMOSS Stedenbouw landschap buitenruimte
B ETROKKEN PA RTIJ EN
Provincie Utrecht Gemeente Utrecht, Nieuwegein en IJsselstein Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden Recreatieschap Stichtse Groenlanden Staatsbosbeheer
COLOFON