11.1 5 juli 2023 - Beschouwing op brief binnenstad 24 mei 2023

Geachte heer Voskens, Hartelijk dank voor uw brief waarin u mede namens een aantal bewoners en ondernemers in de binnenstad uw zorgen uit over de verkeersveiligheid. Dit is ook een onderwerp dat besproken wordt aan de binnenstadstafel waar we samen de bouwstenen aandragen voor een visie op de toekomst van de binnenstad. In uw brief signaleert u een aantal problemen en stelt u oplossingsrichtingen voor. Hieronder geven wij u daar graag een reactie op. In algemene zin merken wij op, dat u vooral spreekt over de problemen die tweewielers veroorzaken. Vanuit verkeerskundig oogpunt kijken wij ook naar het autoverkeer en de bevoorrading van winkels. De vele soorten verkeer in een relatief krappe ruimte levert frictie op. De hinder geeft ook een gevoel van onveiligheid. Wij bekijken het daarom ook integraal. Meer specifiek gaan we hieronder in op de door u voorgestelde oplossingsrichtingen en zullen we aangeven of en in hoeverre we elke voorgestelde oplossing vanuit de wet- en regelgeving of gemeentelijke beleid haalbaar achten. Meer en vaker handhaving Boa’s mogen alleen handhaven op gesloten verklaring en verplichte rijrichting. Handhaven op snelheid of geluidhinder (bijvoorbeeld door een ondeugdelijke uitlaat) valt buiten hun bevoegdheid. Onze boa’s spreken mensen wel aan op ongewenst gedrag wanneer zij dat constateren. De politie kan met gerichte acties controleren.

In dat geval valt de politie sterk op, waardoor mensen hun asociale gedrag op dat moment aanpassen. Daardoor worden weinig mensen beboet met als resultaat slechts een kortdurend effect. Met de inrichting van de openbare ruimte streven we ernaar om gewenst gedrag te stimuleren en ongewenst gedrag zoveel mogelijk te ontmoedigen. Wij realiseren ons echter dat het een illusie om een straat helemaal vrij te maken van huftergedrag. Wij zien handhaving dus vooral als een sluitstuk en zien meer in een voorlichtingscampagne om het gewenste gedrag te stimuleren. Flitskast In de binnenstad geldt een maximale snelheid van 30km/u. Langs voetgangers en over kruisingen kan deze snelheid evengoed onveilig voelen. E-bikes (25km/u) en snorfietsen (25km/u) kunnen op maximale snelheid rijden, zonder in juridische zin de wet te overtreden. Brommers (45km/u) en motoren (130km/u) met een kentekenplaat achterop kunnen alleen vanaf achteren geflitst worden. Daarnaast heeft een flitskast slechts op één locatie effect. En zo’n locatie vinden kan in de praktijk lastig zijn vanwege weerstand in de omgeving. Daarnaast kent het plaatsen van een flitskast een lange doorlooptijd via het daarvoor verantwoordelijke openbaar ministerie. Tot slot speelt vandalismegevoeligheid een rol.

Onze conclusie is, dat een flitskast niet zal bijdragen aan een oplossing van de gevoelde onveiligheid in het verkeer in de binnenstad. Drempels (bij voorkeur plankvormige) Verkeersdrempels kunnen onder voorwaarden een bijdrage leveren aan een verkeersveiliger situatie mits deze over de gehele breedste van de straat, van gevel tot gevel, worden aangelegd. Zo kunnen hardrijders er niet omheen rijden en voorkom je dat ze strak langs een voordeur rijden. Wel moeten we hierbij het belang van mensen die slecht ter been zijn of met een rollator of kinderwagen lopen, afwegen.

Sterk remmende drempels geven onaangename trillingen bij de aangrenzende panden. Zeker wanneer een zwaar voertuig over een drempel rijdt treden forse trillingen op. Bij flauwere of lagere drempels zijn de trillingen minder, maar is de remmende werking vanzelfsprekend ook minder. Het is de vraag waar drempels mogelijk zijn en welke vormgeving bij de uitstraling van de binnenstad past. Verkeersdrempels zijn onder voorwaarden mogelijk mits met omwonende en ondernemers overeenstemming wordt verkregen over de locatie(s) en de vormgeving. Grote plantenbakken Het plaatsen van snelheidsremmende plantenbakken biedt wellicht perspectief en kan op korte termijn (enkele maanden) worden gerealiseerd. Tweewielers zullen deze wel eenvoudig kunnen omzeilen. Voor het autoverkeer en vrachtwagens zullen plantenbakken dicht tegen de gevels moeten staan. In geval van om en om links en rechts plaatsen, kunnen de plantenbakken niet op korte afstand van elkaar staan de doorgang van vrachtwagens en bedrijfsbussen mogelijk te houden. De maatregel levert nadelige (trillings)effecten op voor omwonenden als een voertuig dicht langs de gevel voorbij rijdt. Ter plaatse van de plantenbakken moeten de voetgangers, fietsers en eventueel auto’s door een smaller wegprofiel. De fietser en voetganger zullen mogelijk wat meer hinder van elkaar krijgen als ze tegelijkertijd door het smallere wegprofiel gaan.

Daarnaast zullen zij soms moeten wachten vanwege passerende (vracht)auto’s. Het zicht op kinderen is een belangrijk aandachtspunt. In de binnenstad belandt veel afval op straat. In de bloembakken zal dat niet anders zijn. Omdat de veegwagen niet overal bij de bloembakken kan komen, is een extra inspanning nodig om de bloembakken aantrekkelijk te houden. Mogelijk kan dat geleverd worden door de omwonenden door een plantenbak te adopteren. Een alternatief is het plaatsen van paaltjes. In de Voorstraat en IJsselstraat is de weg smal waardoor weinig ruimte beschikbaar is voor een plantenbak. Bovendien is het gevaarlijk als een voertuig direct langs de gevel met voordeur rijdt. Het effect van het plaatsen van bloembakken of paaltjes parallel aan de gevel kan met een proef vastgesteld worden. We staan hier positief tegenover. Zebrapaden In de binnenstad lopen voetgangers, door het ontbreken van trottoirs, direct op straat en steken zij overal over. Dat betekent opletten voor de andere verkeersdeelnemers. Omdat trottoirs ontbreken, kun je er ook geen zebrapaden tussen aanleggen. Zouden die er wel zijn, dan is het nog maar de vraag of de voetganger in de binnenstad die zou gaan gebruiken. Onze conclusie is, dat zebrapaden geen oplossing bieden.

Openstellen van noodbrug De tijdelijke brug openstellen kan in theorie op twee manieren: als aanvulling op de route door de Benschopperpoort of als alternatief bij afsluiting van de Benschopperpoort voor auto’s en vrachtauto’s. Dat laatste lijkt het meest logisch. Het openstellen van de brug kan lokaal, namelijk ter plaatse van de Benschopperpoort en Molenstraat, voor een verbetering zorgen. Op andere locaties leidt het openstellen van de brug eerder tot een toename van verkeer en snelheid, dan een afname. In de vergunning van de tijdelijke brug is opgenomen dat deze alleen voor bouwwerkzaamheden benut mag worden. Voor een permanente brug is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. Aangezien dit een grote en kostbare ingreep betreft, zal besluitvorming hierover pas volgen na afronding van het proces binnenstad 2.0.

Andere oplossingsrichtingen Tot zover onze inhoudelijke reactie op de door u voorgestelde oplossingsrichtingen. Breder kijkend zijn andere maatregelen, die kunnen bijdragen aan de verkeerssituatie in de binnenstad: - De binnenstad autoluw maken, onder andere door parkeren op de Vingerhoekhof en het Kronenburgplantsoen alleen voor bewoners toe te staan. Inpandige garages en privéparkeerplaatsen moeten daarbij bereikbaar blijven. - De binnenstad inrichten als een woonerf met een maximumsnelheid van 15 km/uur. - Het verminderen van overlast van bezorgdiensten die eten thuisbezorgen. Conclusie Drastische verbetering in de verkeerssituatie in de binnenstad brengen is complex. Op het oog eenvoudige maatregelen blijken in de praktijk vaak niet uitvoerbaar of leveren weer andere, aanzienlijke nadelige effecten op. Welke (combinatie van) maatregelen we ook zouden treffen, we willen het effect daarvan proefondervindelijk vaststellen, waar mogelijk in samenwerking met omwonenden en ondernemers. Daarbij houden we wet- en regelgeving, het gemeentelijke beleid en de beschikbare middelen in ogenschouw. Daarom is het belangrijk dat het onderwerp verkeer in samenhang met andere ontwikkelingen wordt besproken met bewoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen in de binnenstad in het proces van de toekomstvisie op de binnenstad.

Die brede afweging is van belang voor de leefbaarheid in de stad waar wonen, werken en ontspannen samenkomen. Wij realiseren ons dat bovenstaand exposé u geen instant oplossing biedt voor de ervaren overlast. wij hopen dat u begrijpt dat de gemeente IJsselstein in het algemeen belang wikt en weegt. Dat vraagt tijd. Eén van de door u voorgestelde oplossingsrichtingen willen wij echter nader onderzoeken en dat is het plaatsen van grote, verkeersremmende plantenbakken of paaltjes langs de gevel. In de tweede helft van 2023 zullen we daar bij u op terugkomen. Dan dank ik u nogmaals voor uw brief en hoop ik u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college

Arnoud Egbers Beleidsadviseur mobiliteit