10. NVVK 90jaar- jubileumonderzoek

Visie “Schuldhulpverlening, daar zou ik een ander woord van willen maken: schulddienstverlening. Het woordje ‘schuld’ vind ik al lastig. Ik vind niet dat iemand met schulden schuldig is. Iedereen heeft zijn eigen verhaal. En dan het woord ‘hulpverlening’, dat suggereert dat wij alles oplossen voor een ander. Wij moeten wel de helpende hand reiken, maar uiteindelijk moet de schuldenaar het toch zelf doen. Anderzijds zijn wij natuurlijk gewoon mensen, en de mens helpt de medemens. Het menselijke aspect is in mijn beleving echt van het allergrootste belang.”

Merkbare waarde “Mensen die na 3 jaar Wsnp, maar na vele jaren problemen, volledig schuldenvrij zijn, zijn altijd zo ontzettend blij. En daar doe ik het voor. Ik krijg ook altijd bedankjes, hetzij een kaart of een telefoontje. Je hoort en leest de emotie. Het doet wat met ze. Als het vonnis van de schone lei binnenkomt is er zo’n opluchting. Het blijft tot het laatste moment spannend voor mensen.”

42

Naam: Keoma van Dijk Rol: Hulpvrager

Oorzaak schulden “6 jaar geleden was ik gewoon aan het werk, alles ging gewoon goed. Toen kreeg ik last van clusterhoofdpijn. Ik kon letterlijk niets meer, betaalde niet al mijn rekeningen en verloor mijn baan. Uiteindelijk vorderde de Belastingdienst ook nog mijn Kinderopvangtoeslag terug.”

Fase traject “Ik ben er inmiddels een soort van uit. Ik heb een schone lei. Maar omdat ik ook gedupeerde van de Kinderopvangtoeslagaffaire ben, duurde het toch wat langer. Maar goed, het voelt voor mij heel bevrijdend. Onofficieel gezegd heb ik geen schulden meer. Dus ik hoef aan niks, niemand meer wat af te betalen. Het enige wat ik nog moet betalen zijn mijn huidige rekeningen.”

Merkbare waarde “Voor mij waren die schulden, en ik denk ook voor vele anderen, heel depressief makend. Gekmakend. Je verliest gewoon jezelf… Nu hoef ik geen brieven meer te verstoppen of weg te gooien. Ik leef nu weer. En voor mij is de waarde van schuldhulpverlening dan ook: alles. Ja, alles.”

43

4a | Effecten van financiële hulp op jongeren

Jongeren hebben betere uitgangspositie, maar kampen vaker Jongeren hebbenbetere betere uitgangspositie, maar kampen vaker met problematiek bij uitgangspositie, huisvesting, gezin en criminaliteit Jongeren hebben maar kampen vaker metproblematiek problematiekbij bijhuisvesting, huisvesting,gezin gezinen encriminaliteit criminaliteit met

4a. Effecten van financiële hulp op jongeren 4a. Effecten van financiële hulp op jongeren

Jongeren (18-34 jr) hebben betere aanvangspositie dan Jongeren (18-34 jr) aanvangspositie dan ouderen behalve ophebben wonen,betere gezinsstabiliteit en criminaliteit ouderen behalve op wonen, gezinsstabiliteit en criminaliteit Niet-zelfstandige Niet-zelfstandige huisvesting huisvesting 6% 6% 3% 3% 5% 5% 2% 2%3% 3%2%

9% 9%

7% 7% 1% 1%2% 2% 2% Ouderen Jongeren Ouderen Jongeren Ouderen Jongeren Thuiswonend Begeleid wonen Thuiswonend

Thuiswonend Bij familie Geen huisvesting Noodopvang Begeleid wonen Geen huisvesting Geen huisvesting Begeleid wonen Noodopvang

Gezinsstabiliteit Gezinsstabiliteit 34% 34%

37% 37%

25% 25%

15% 15%

45% 45%

29% 29%

10% 10% Ouderen Jongeren 4% Ouderen Jongeren Ouderen Jongeren Instabiel

Instabiel Redelijk stabiel

Onbekend Stabiel Stabiel Onbekend Redelijk stabiel Onbekend Instabiel Redelijk stabiel Stabiel

Criminaliteit Criminaliteit

7% 7%

79% 79%

5% 5%

66% 66%

14% 14% 11% 15% 11% 15% Ouderen Jongeren 3% Ouderen Jongeren Ouderen Jongeren Licht crimineel LichtRisico crimineel Onbekend Geen crimineel Risico Geen crimineel Oncrimineel beken d Geen

Risico On beken d

Licht crimineel

De startpositie van jongeren (18-34 jr) is over het algemeen gunstiger dan die Devan startpositie ouderenvan jongeren (18-34 jr) is over het algemeen Degunstiger startpositie jongeren jr)isisproblematisch, over het algemeen danvan dieschuld van ouderen De gemiddelde van(18-34 jongeren maar lager dan gemiddeld: € 22.113,gunstiger dan die van ouderen Detegen gemiddelde schuld jongeren is problematisch, maar lager dat jongeren ook minder € 33.000,voor van ouderen. Daarbij moet wel genoemd worden Dedan gemiddelde schuld van jongeren problematisch, maar lager gemiddeld: € 22.113, tegen €is37.772,voor ouderen. Daarbij levensjaren hebben gehad om schulden op te bouwen. danmoet gemiddeld: € 22.113, tegendat € 37.772,Daarbij wel genoemd worden jongerenvoor ookouderen. minder levensjaren moet wel genoemd worden dat jongeren ook minder levensjaren hebben gehad om schulden op te bouwen. Bij aanvang vanschulden het traject jongeren vaker werk of opleiding (+11%), hebben ze vaker hebben gehad om ophebben te bouwen.

een groot sociaal netwerk (+18%) en hebben ze vakerwerk een goede lichamelijke gezondheid Bij aanvang van het traject hebben jongeren vaker of (+29%).van Jongeren hebben ook minder zware geestelijke gezondheidsproblematiek, maar dit Bij opleiding aanvang het traject hebben jongeren vaker werk of (+11%), hebben ze vaker een groot sociaal netwerk verschil beperkt envaker wordt mogelijk deels verklaard door de lagere gemiddelde schuld. opleiding (+11%), hebben ze vaker een groot sociaal netwerk (+18%) enishebben ze een goede lichamelijke gezondheid (+18%) en hebben vaker een lichamelijke gezondheid (+29%). Jongerenzehebben ookgoede minder zware geestelijke (+29%). Jongeren hebben ook minder zware geestelijke gezondheidsproblematiek, maar dit verschil is beperkt enen wordt Wel meer problemen met wonen, gezinsstabiliteit criminaliteit gezondheidsproblematiek, ditminder verschil is beperkt en wordt mogelijk deelsmet verklaard door de lagere gemiddelde schuld. Vergeleken ouderenmaar wonen jongeren zelfstandig, met name de groep ‘begeleid mogelijk deels verklaard door de lagere gemiddelde wonen’ is groter (+5%). Jongeren zitten ook vaker inschuld. een instabiele (+6%) of redelijk stabiele Wel meer problemen met wonen, gezinsstabiliteit en thuissituatie (+4%) dan ouderen.

Tot slot zijn jongeren vaker in aanraking gekomen met justitie Wel meer problemen met wonen, gezinsstabiliteit en criminaliteit (+12%) of lopen ze daar een risico op (+3%). criminaliteit Vergeleken met ouderen wonen minder jongeren zelfstandig, met Vergeleken ouderen wonen minder jongeren zelfstandig, met name de met groep ‘begeleid wonen’ is groter (+5%). Jongeren zitten name groep ‘begeleid wonen’ is groter (+5%). Jongeren zitten ookde vaker in een instabiele (+6%) of redelijk stabiele thuissituatie ook(+4%) vakerdan in een instabiele (+6%) redelijk stabiele ouderen. Tot slot zijnofjongeren vaker in thuissituatie aanraking (+4%) dan ouderen. Tot slot zijn of jongeren vaker aanraking gekomen met justitie (+12%) lopen ze daarineen risico op (+3%). gekomen met justitie (+12%) of lopen ze daar een risico op (+3%).

35 35

Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

44

45

4a | Effecten van financiële hulp op jongeren

Jongeren passen minder goed in het reguliere traject en zijn Jongeren passen minder goed in het reguliere traject en zijn gebaat bij een specifieke aanpak Jongeren passen minder goed in het reguliere traject en zijn gebaat bij een specifieke aanpak gebaat bij een specifieke aanpak

4a. Effecten van financiële hulp op jongeren 4a. Effecten van financiële hulp op jongeren

Jongeren (18-34 jr) lijken vaker te stoppen jr) lijken vaker te stoppen metJongeren reguliere(18-34 financiële hulpverlening met reguliere financiële hulpverlening T1: aanvang hulp

12%

36%

T1: aanvraag aanvang hulp T1: hulp

T2: akkoord schuldregeling

18%

12%

9%

36%

27%

T2: T2: akkoord akkoord schuldregeling schuldregeling

22%

25% 22%

25 - 34

23%

19%

25%

35 - 44

Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022

1. Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022

46

19%

-14%

Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022 1

23%

23%

0% 20% 40% 60% 80% 25 - 34 35 44 45 54 55 64 0% 20% 40% 60% 65+ 18 - 24

1

16%

-14%

T3: T3: 3e jaar jaar schuldregeling 3%

18 - 24

19%

27%

-9% 3%

18%

23%

9%

-9% T3: 3e jaar schuldregeling

19%

Omdat inkomsten en uitgaven moeilijker in balans te brengen zijn vallen relatiefOmdat veel jongeren uit en uitgaven moeilijker in balans te brengen zijn vallen inkomsten e jaar schuldregeling) zijn er 23% minder jongeren (18-34 jr) in de Op T3 (3 relatief veel inkomsten jongeren uiten uitgaven moeilijker in balans te brengen zijn vallen relatief Omdat groep dan op T1e jongeren (aanvang financiële zijn hulpverlening). Hulpverleners Op T3 (3 jaar schuldregeling) er 23% minder jongeren (18-34 jr) in de veel uit benoemen dat het vooral moelijker is om de inkomsten en uitgaven van groep dan op T1 (aanvang financiële hulpverlening). Hulpverleners Op T3 (3e jaar schuldregeling) zijn er 23% minder jongeren (18-34 jr) in de groep dan op T1 jongeren in balans te krijgen, terwijl dit noodzakelijk is voor een benoemen datfinanciële het vooral moelijker is Hulpverleners om de inkomsten en uitgaven (aanvang hulpverlening). benoemen dat1hetvan vooral moelijker is om de schuldregeling. geventerwijl hiervoor volgende verklaringen 12% 3% jongerenHulpverleners in balans te krijgen, dit de noodzakelijk is voor een : inkomsten en uitgaven van jongeren in balans te krijgen, terwijl dit noodzakelijk is voor stoppen Hulpverleners sneller met hetgeven reguliere traject ze minder schuldregeling. hiervoor deomdat volgende verklaringen1: 1 19% 12% 3% 1. Jongeren een schuldregeling.

Hulpverleners geven hiervoor de volgende verklaringen : snel zijnstoppen hun levensstijl passen 1.geneigd Jongeren sneller aan mettehet reguliere traject omdat ze minder 1.  Jongeren stoppen snellerom met het reguliere traject omdat ze minder snel geneigd zijn hun 2. Jongeren zijn minder snel bereid in budgetbeheer snel geneigd zijn hun levensstijl aan te passen of onder levensstijl aan te passen bewind gesteld te worden 2. Jongeren zijn minder snel bereid om in budgetbeheer of onder

45 - 54

55 - 64

2. Jongeren zijnte minder snel bereid om in budgetbeheer of onder beschermingsbewind gesteld bewind gesteld worden Daarnaast speelt corona wellicht nog een rol. Omdat jongeren te worden 16% 7% onevenredig hard geraakt zijn door de omdat ze Daarnaast speelt corona wellichtcoronacrisis nog een rol.(bijvoorbeeld Omdat jongeren in de horeca werkzaam waren), is het mogelijk dat meer jongeren zichonevenredig onevenredig geraakt door nog de coronacrisis (bijvoorbeeld omdat ze hard geraakt zijn Daarnaasthard speelt coronazijn wellicht een rol. Omdat jongeren hebbeningemeld voor schuldhulpverlening. de horeca werkzaam waren), is het mogelijk dat meer jongeren zich

7%

door de coronacrisis (bijvoorbeeld omdat ze in de horeca werkzaam waren), is het mogelijk dat

hebben gemeld voor meer jongeren zichschuldhulpverlening. hebben gemeld voor schuldhulpverlening waardoor er in de T1 groep meer Coaching en inzet saneringskredieten kan uitval voorkomen 19% 8% jongeren zitten. VolgensCoaching hulpverleners vansaneringskredieten het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) vallen er en inzet kan uitval voorkomen bij henVolgens veel minder jongeren uit. aan dat er met de JPF-aanpak hulpverleners van Zij hetgeven Jongeren Perspectief Fonds (JPF) vallen er 100% Coaching encoachingsaanpak inzet saneringskredieten kan uitval voorkomen minderbij uitval door de de inzet saneringshen is veel minder jongeren uit. Zijen geven aan van dat er met de JPF-aanpak Volgens hulpverleners van het Jongeren Perspectief (JPF) vallen er bij hen veel minder 80% 100%kredieten. Andere hulpverleners beamen dat saneringskredieten voor minder uitval is door de coachingsaanpak en de inzet Fonds van saneringsjongeren uit. Zij geven aan datschuldbemiddeling. er met dedat JPF-aanpak minder is door de coachingsaanpak deze groep beter Andere lijken tehulpverleners werken dan Dit komtuitval mede 65+ kredieten. beamen saneringskredieten voor doordat ze en bij saneringskredieten veel minder stukken hoeven aan tekomtdat de inzet vanlijken sanerings-kredieten. Andere hulpverleners beamen saneringskredieten deze groep beter te werken dan schuldbemiddeling. Dit mede leveren.

voorze deze beter lijken te werken dan schuldbemiddeling. Dit komt doordat bij groep saneringskredieten veel minder stukken hoeven aan te mede doordat ze bij 8%

leveren. saneringskredieten veel minder stukken hoeven aan te leveren.

36 36

Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

4a | Effecten van financiële hulp op jongeren

4a. Effecten van financiële hulp op jongeren 4a. Effecten van financiële hulp op jongeren

Jongeren die wel akkoord schuldregeling bereiken verbeteren Jongeren die wel akkoord schuldregeling bereiken verbeteren relatief het meest op schuldregeling gezinsstabiliteit en criminaliteit Jongeren die wel akkoord bereiken verbeteren relatief het meest op gezinsstabiliteit en criminaliteit relatief het meest op gezinsstabiliteit en criminaliteit Jongeren (18-34 jr) boeken vooral meer vooruitgang op leefdomeinen criminaliteit enmeer gezinsstabiliteit Jongeren (18-34 jr) boeken vooral vooruitgang op

Verbetering van medium criminaliteit en zware problematiek tussen groepen T1-T3 leefdomeinen en gezinsstabiliteit

Verbetering van medium en zware problematiek tussen groepen T1-T3Jongeren 20%*

14% 14%

15% *

20%*

Ouderen Jongeren Ouderen

22% *

22% * 16% 13%*16%

15% *

19%*

18% *

*

*

13%*

13%*

13%*

19%*

18% * 11%* 11%*

10%

*

10% *

*

10% *

10%

11% 11%

6% *

*

*

3% 6% * 1%

1%

3%

* Significant t.o.v. T1

* Significant t.o.v. T1

ite it al in im Cr

-2%

Ve rs lav in g

ia al

lit ei

t

ne tw er k

-2%

So c

Ge zin ss ta bi

Hu

isv es tin

g

1%

Lic

ha m

el

ijk e

ijk e Ge es te l

* Significant t.o.v. T1

ge zo n

ge zo n

dh

dh

ei

ei

d

d

in g es te d

Da

gb

W er k

1%

Grotere vooruitgang op leefdomeinen waar startsituatie Grotere vooruitgang op leefdomeinen waar startsituatie minder gunstig was minder gunstig was Grotere vooruitgang op leefdomeinen waar startsituatie Vergeleken met de oudere jongeren eeneen vergelijkbare vooruitgang op Vergeleken met de oudere hulpvragers hulpvragersboeken boeken jongeren minder gunstig was vergelijkbare vooruitgang op werk, inkomen en huisvesting. werk, inkomen en huisvesting. Jongeren boeken meer vooruitgang op gezinsstabiliteit en Vergeleken met demeer oudere hulpvragers jongeren een Jongeren boeken vooruitgang op boeken gezinsstabiliteit criminaliteit. Hier was de uitgangspositie ook slechter danen die van ouderen, waardoor er vergelijkbare vooruitgang op werk, inkomen en huisvesting. criminaliteit. Hier was de uitgangspositie ook slechter dan meer vooruitgang mogelijk is. Jongeren boeken meer vooruitgang op gezinsstabiliteit en die van ouderen, waardoor er meer vooruitgang mogelijk is. criminaliteit. Hier was de uitgangspositie ook slechter dan Minder vooruitgang danerouderen op leefdomeinen waar startsituatie gunstiger die van ouderen, waardoor meerop vooruitgang mogelijk Minder vooruitgang dan ouderen leefdomeinen waaris.

was startsituatie gunstiger was Jongeren boeken duidelijk duidelijk minder opop geestelijke Minder vooruitgang dan ouderen op leefdomeinen waar en mentale gezondheid dan Jongeren boeken mindervooruitgang vooruitgang geestelijke startsituatie gunstiger was ouderen. Hulpverleners benoemen dat dit mogelijk te en mentale gezondheid dan ouderen. Hulpverleners maken heeft met lange wachttijden in Jongeren duidelijkgezondheid minder vooruitgang opisgeestelijke de GGZ.boeken De lichamelijke jongeren bij start veel beter dan die van ouderen benoemen dat dit mogelijk te makenvan heeft met lange en mentale gezondheid dan ouderen. Hulpverleners (+29%), waardoor er minder verbeteringgezondheid mogelijk is. van wachttijden in de GGZ. De lichamelijke benoemen dit mogelijk te maken met lange(+29%), jongeren isdat bij start veel beter dan dieheeft van ouderen wachttijden in de GGZ. De lichamelijke gezondheid van waardoor erisminder verbetering is. Opvallend de lichte (weliswaar mogelijk niet significante) verslechtering van het sociale netwerk. jongeren is bij start veel beter dan die van ouderen (+29%), Ook dit kan gedeeltelijk verklaard worden doordat jongeren een relatief goede startpositie waardoor er minder verbetering mogelijk is. Opvallend is deheeft lichte (weliswaar significante) hebben (63% een voldoendeniet / groot netwerk). verslechtering van het sociale netwerk.

Ook dit kan Opvallend is verklaard de lichte (weliswaar niet significante) gedeeltelijk worden doordat jongeren een relatief verslechtering van het sociale netwerk. Ookvoldoende dit kan / groot goede startpositie hebben (63% heeft een gedeeltelijk verklaard worden doordat jongeren een relatief netwerk). goede startpositie hebben (63% heeft een voldoende / groot netwerk).

37 37

Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

47

48

4b | Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp

Ondernemers en zelfstandigen bij start meer schulden, 4b. Effecten van financiële hulp op ondernemers hebben / zzp 4b. Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp maar minder problemen op andere leefgebieden Ondernemers en zelfstandigen hebben bij start meer Ondernemers en maar zelfstandigen hebben bij start meer leefgebieden schulden, minder problemen op andere schulden, maar minder problemen op andere leefgebieden Bij aanvang hebben ondernemers… Bij aanvang hebben ondernemers…

Meer (oudere) mannen dan bij particuliere hulpvragers …minder geestelijke …en een minder slecht …meer werk Ten opzichte van de particuliere groep bevat ondernemers en zzp’ers 24% meer Meer (oudere) mannen dan de bijgroep particuliere hulpvragers gezondheidsproblematiek …minder geestelijke …en een minder slechtsociaal netwerk mannen. De groep ondernemers is ook iets hoger opgeleid (+8%) en iets ouder (+13% ouder Ten opzichte van de particuliere groep bevat de groep …meer werk Meer (oudere) mannen dan bij particuliere hulpvragers gezondheidsproblematiek sociaal netwerk ondernemers en zzp’ers 24% meer mannen. De groep dan 45) dan particulieren. 6% 6% Ten opzichte vandedegroep particuliere groep bevat de groep 0% 1% 15% ondernemers is ook iets hoger opgeleid (+8%) en iets ouder 15% 10% ondernemers en zzp’ers 24% meer mannen. De groep 6% 6% 28% (+13% ouder dan 45) dan de groep particulieren. 15% Ondernemers hebben meer en complexere schulden ondernemers is ook iets hoger opgeleid (+8%) en iets ouder 15% 10% 14% 28% 34% (+13% dan 45) dan de particulieren. Deouder gemiddelde schuld vangroep ondernemers en zzp’ers is met gemiddeld €102.000 drie keer Ondernemers hebben meer en complexere schulden 9% 63% 14% hoger dan bij particulieren.

De schuldenstructuur van ondernemers is vaak veel complexer 34% 44% 42% De gemiddelde schuld vanschulden ondernemers en zzp’ers is met Ondernemers meer enparticuliere complexere 9% 63% omdat die hebben bestaat uit zowel als zakelijke schulden. 44% 42% gemiddeld €102.000 drie keer hoger dan bij particulieren. De 40% De gemiddelde schuld van ondernemers en zzp’ers is met 29% schuldenstructuur van ondernemers is veel complexer gemiddeld €102.000hebben drie keerminder hoger dan bijachterliggende particulieren.vaak De 40% Ondernemers vaak problematiek op 29% omdat die bestaat uit zowel particuliere als zakelijke 21% schuldenstructuur van ondernemers is vaak veel complexer 63% 9% andere leefdomeinen 35% omdat die bestaat schulden. uit zowel particuliere als zakelijke 63%

9%

21% 26%

Hoewel de startsituatie van ondernemers op veel leefgebieden vergelijkbaar is met die van particulieren, hebben ze minder hebben vaak te maken met problemen op werk, geestelijke Maar ondernemers minder vaak achterliggende 27% 6% 27% problematiek op andere leefdomeinen 21% 6% gezondheid, dagbesteding en sociaal netwerk. Niet geheel verassend treedt het grootste Maar ondernemers hebben minder vaak achterliggende Hoewel de starsituatie van ondernemers op veel Particulier Ondernemer Particulier problematiek Ondernemer 6% 6% Particulier Ondernemer verschil opop bijandere het thema werk: ondernemers hebben bij aanvang veel vaker werk of een leefdomeinen 1% 3% vergelijkbaar is(37%). met 1die van particulieren, opleiding (73%)leefgebieden danvan particuliere hulpvragers Hoewel de starsituatie ondernemers op veel Particulier Ondernemer Particulier Ondernemer Particulier Ondernemer On beken d Onbekend Particulier Ondernemer Particulier Ondernemer Particulier Ondernemer On beken d hebben ze minder vaak te maken met problemen op werk, 27% 26%

Goede gezon dheid Onbekend Lichte prob lematiek On beken d Opleiding Goede gezondheid Sterk netwerk Medium prob lematiek Onbekend Onbekend Geen werk/opleiding Lichte problematiek Voldoende netwerk Goede gezondheid Zware problematiek Sterk netwerk Medium problematiek Gering n etwerk Lichte problematiek Voldoende netwerk Zware problematiek Geen netwerk Werk

Onbekend Werk

Onbekend

Opleiding Werk

Geen werk/opleidin g Opleiding

Geen werk/opleiding 1 1

27% schulden.

35% 21%

Medium problematiek Zware problematiek

Gering netwerk Geen netwerk

Ondernemers met ‘geen werk’ zijn in de hulpvragerdossiers gecodeerd als ex-ondernemer of ex-zzp’er

Ondernemers met ‘geen werk’ zijn in de hulpvragerdossiers gecodeerd als ex-ondernemer of ex-zzp’er 1. Ondernemers met ‘geen werk’ zijn in de hulpvragerdossiers gecodeerd als ex-ondernemer of ex-zzp’er

38

leefgebieden vergelijkbaar is met die van particulieren,

Sterk netwerk gezondheid, dagbesteding en sociaal netwerk. hebben ze minder geestelijke vaak te maken met problemen op werk, Voldoende netwerk Niet geheel verassend treedt het grootste gezondheid, dagbesteding en sociaal netwerk. verschil op bij het Gering geestelijke n etwerk thema werk: hebben bij het aanvang veel vaker Niet geheel verassend treedt hetondernemers grootste verschil op bij Geen netwerk

werk of een opleiding (73%) dan hulpvragers thema werk: ondernemers hebben bij aanvang veelparticuliere vaker 1 (37%). werk of een opleiding (73%) dan particuliere hulpvragers (37%).1 38

Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

49

4b | Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp

4b. Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp

Deel ondernemers enZZP’ers ZZP’ers wordt na start hulpverlening Deel ondernemers en wordt 4b. Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp na start hulpverlening doorverwezen naaren andere hulpkanalen doorverwezen naar andere hulpkanalen Deel ondernemers ZZP’ers wordt na start hulpverlening doorverwezen naar andere hulpkanalen Het aantal ondernemers / zzp’ers op T3 is een stuk lager dan op T1 Het aantal ondernemers / zzp’ers op T3 is een stuk lager dan op T1

66% 89%

66% 79%

89%

21%

12% 21%

-22%*

10%

7%

14% Akkoord 3e jaar -22%* 10% schuldregeling schuldregeling 7%

Aanvang hulp 12%

Ja

Nee, ex ondernemer Akkoord Akkoord schuldregeling schuldregeling Nee, ex ondernemer

1% Nee3e jaar 3e jaar schuldregeling schuldregeling Nee

Ja

Nee, ex ondernemer

Nee

Aanvang hulpJa Aanvang hulp

1

Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022

1

Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022

Het aantal ondernemers in de groep 3e jaar schuldregeling (T3) is een stuk lager Minder ondernemers en(T1) zzp’ers in groep T3 op dat de groep T3 dan bij aanvang van de financiële hulp (-22%). Ook valt Minder ondernemers en zzp’ers in groep T3 Het aantal ondernemers in de groep 3e jaar schuldregeling (T3) is een stuk lager dan bij aanvang relatief ouder is, gemiddeld een hoger opleidingsniveau heeft en gemiddeld e jaar schuldregeling (T3) is een stuk lager Het aantal ondernemers in de groep 3 de financiële hulp (T1) (-22%).T1. Ook valt op dat de groep T3 relatief ouder is, gemiddeld een vaker vrouw van is dan de groep ondernemers dan bij aanvang vanopleidingsniveau de financiële hulp (T1) Ook valt vrouw op datisde groep T3 ondernemers T1. hoger heeft en (-22%). gemiddeld vaker dan de groep relatief ouder is, gemiddeld een hoger opleidingsniveau heeft en gemiddeld Voor het lagere percentage (ex-)ondernemers in het derde jaar schuldregeling vaker vrouw is dan de verschillende groep ondernemers T1. verklaringen gegeven door (T3) zijn, naast uitval, mogelijke Voor het lagere percentage (ex-)ondernemers in het derde jaar schuldregeling (T3) zijn, naast

79%

14%

Minder ondernemers en zzp’ers in groep T3

1: hulpverlenersuitval, verschillende mogelijke verklaringen gegeven door hulpverleners1: Voor het lagere percentage (ex-)ondernemers in het derde jaar schuldregeling 1. Ondernemers krijgen vaak snellervaak eensneller verwijzing naar Wsnp (bijvoorbeeld als 1.  Ondernemers krijgen een verwijzing naar Wsnp (bijvoorbeeld als de (T3) de zijn,Belastingdienst naast uitval, verschillende mogelijke verklaringen gegeven door niet meewerkt). Wsnp valt buiten scope van dit onderzoek 1 Belastingdienst niet meewerkt). Wsnp valt buiten scope van dit onderzoek en deze groep hulpverleners : en deze groep zit daarom niet in T3 zit daarom niet in T3 1. krijgen vaak sneller een verwijzing naar Wsnp (bijvoorbeeld 2. Ondernemers Faillissementen / turbo-liquidaties worden door andere partijen opgelost als 2.  Faillissementen / turbo-liquidaties worden door andere partijen de Belastingdienst niet meewerkt). Wsnp valt buiten scope van dit 3. Sommige ondernemers ontvangen een saneringskrediet en kunnenonderzoek dus opgelost en deze groep zit daarom niet in T3 3.  Sommige ondernemers ontvangen een saneringskrediet en kunnen ondernemer blijven. Hulpverleners lijken vaak geen contact meer te hebbendus ondernemer blijven. 2.

Faillissementen / nadat turbo-liquidaties worden door andere opgelost Hulpverleners vaak geen contact meer tepartijen hebben met hulpvragers nadat het met hulpvragers hetlijken saneringskrediet is afgesloten 3. Sommige ondernemers ontvangen een saneringskrediet en kunnen dus saneringskrediet is afgesloten 4. Door de coronacrisis zijn meer ondernemers in de problemen gekomen. ondernemer blijven. Hulpverleners vaak geen(jonge) contact meer te hebben de coronacrisis zijn lijken meer ondernemers in deondernemers problemen gekomen. Wellicht 4.  zijnDoor er daardoor verhoudingsgewijs meer in T1 Wellicht zijn er met hulpvragers nadat het saneringskrediet is afgesloten daardoor verhoudingsgewijs meer (jonge) ondernemers in T1 4. Door dedeel coronacrisis zijnondernemers meer ondernemers de problemen gekomen. Omdat een van de (ex) ergensinanders wordt geholpen is de T3 Wellicht zijn er daardoor verhoudingsgewijs meer (jonge) ondernemers in T1 groep mogelijk minder goed vergelijkbaar met de T1 groep.

Omdat een deel van de (ex) ondernemers ergens anders wordt geholpen is de T3 groep mogelijk minder vergelijkbaar met de T1 groep. Omdat een deel vangoed de (ex) ondernemers ergens anders wordt geholpen is de T3

groep mogelijk minder goed vergelijkbaar met de T1 groep. 39

Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

1. Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022

50

39 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

4b | Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp

Ondernemers en ZZP’ers komen moeilijk aan betaald werk

4b. Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp 4b. Effecten van financiële hulp op ondernemers / zzp Ondernemers en hulp ZZP’ers komen/ zzp moeilijk aan betaald werk 4b. Effecten van financiële op ondernemers

Ondernemers Ondernemers en en ZZP’ers ZZP’ers komen komen moeilijk moeilijk aan aan betaald betaald werk werk Minder ondernemers met inkomen uit werk in het derde jaar vanondernemers de schuldregeling dan bij aanvang Minder met inkomen uit werkhulpverlening in het derde jaar Minder ondernemers met inkomen uit werk in het derde jaar van de schuldregeling danproblematiek bij aanvang hulpverlening Verbetering van medium en zware tussen groepen T1-T3 van de schuldregeling dan bij aanvang hulpverlening Verbetering van medium en zware problematiek tussen groepen T1-T3 Ondernemers Verbetering medium en zware problematiek tussen groepen T1-T3 * 21% van Particulier 15%*

21% *

12% *

11% 15%*

12% *

11%

12% *

15%*

11%

12%* 11%*

13%

Ondernemers Ondernemers Particulier Particulier

14%*

14%* 13% 12%* * * * 14% 11% 13% 6% 12%* * 4% 11% * 6% 4% 6% *

8%

10%* 10%*

8% 10%* 8%

4%

4%

*

6%

6%

6% 4% 6% 4%

0%

g

21% *

0%

* * 6% 6%

Ge

t

al ite i im in

in Cr

al n

Ve rs lav

et we rk

t cia So

ss ta b

ilit ei

g Ge zin

isv es tin

ge zo n ijk e

Hu

ei dh ge zo n m el

-3%

ha

es te lijk e

-3%

Lic

-3%

dh ei d

d

g in

Da gb es te d

W er k

0%

-25%* Omdat een deel van de T3 groep mogelijk via andere kanalen is geholpen, zijn bovenstaande resultaten indicatief.

-25%* Omdat een deel van de T3 groep mogelijk via andere kanalen is geholpen, zijn bovenstaande resultaten indicatief. -25%* * Significant t.o.v. Omdat eenT1 deel van de T3 groep mogelijk via andere kanalen is geholpen, zijn bovenstaande resultaten indicatief. 1 Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022 * Significant t.o.v. T1

40

* Significant Werksessiet.o.v. met T1 15 hulpverleners, 17 februari 2022 * Significant t.o.v. T1 1 Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022 1. Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022

40

1

40

Op veel leefgebieden is de vooruitgang vergelijkbaar met particulieren Op veel leefgebieden is de vooruitgang vergelijkbaar met Op veel de Op meeste isisdedevooruitgang vanvergelijkbaar ondernemers veelleefgebieden leefgebieden vooruitgang met particulieren Op leefgebieden is de vooruitgang vergelijkbaar met particulieren vergelijkbaar met die van particulieren. Omdat de startsituatie vanvergelijkbaar met die van Op de meeste leefgebieden is de vooruitgang van ondernemers particulieren Op de meeste leefgebieden is de vooruitgang van ondernemers ondernemers gunstiger is bij geestelijke gezondheid en sociaal Omdat deisstartsituatie van ondernemers gunstiger Op de particulieren. meestemet leefgebieden de vooruitgang van vergelijkbaar die van particulieren. Omdat de ondernemers startsituatie van is bij geestelijke gezondheid netwerk is de vooruitgang op deze domeinen wel opvallend. vergelijkbaar met die van startsituatie van ondernemers gunstiger isis particulieren. bij gezondheid en sociaal en sociaal netwerk de geestelijke vooruitgangOmdat op dezede domeinen wel opvallend. ondernemers gunstiger is bij gezondheid en sociaal netwerk is de vooruitgang opgeestelijke deze domeinen wel opvallend. Maar ondernemers gaan achteruit qua werk wel (en dagbesteding) netwerk is deondernemers vooruitgang op deze domeinen opvallend.

Maar gaan achteruit qua werk (en dagbesteding) Waar particuliere hulpvragers vaker aan werk komen gedurende Maar ondernemers gaan achteruit qua werk (en dagbesteding) Waar particuliere hulpvragers aan werk komen gedurende de hulpverlening, neemt het de hulpverlening, neemt het aantalvaker ondernemers met werk, Maar ondernemers gaan achteruit dagbesteding) Waar particuliere hulpvragers vakerqua aanwerk werk(en komen gedurende ondernemers met werk, vanuit gunstige startpositie, af. De afname van werk vanuitaantal een relatief gunstige startpositie, af.een Derelatief afname van werk Waar particuliere neemt hulpvragers vakerondernemers aan werk komen de hulpverlening, het aantal metgedurende werk, verklaart ook de achteruitgang op dagbesteding. verklaart ook de achteruitgang op dagbesteding. de hulpverlening, hetstartpositie, aantal ondernemers met werk, vanuit een relatiefneemt gunstige af. De afname van werk vanuit een relatief gunstige startpositie, af. De afname van werk verklaart ook de achteruitgang op dagbesteding.

Volgens hulpverleners kan de verklaard worden Volgens hulpverleners kanachteruitgang de achteruitgang verklaart ook de achteruitgang op dagbesteding.verklaard worden doordat ondernemers en zzp’ers doordat ondernemers enaanvragen zzp’ers eerst een uitkering aanvragen eerst een uitkering om tot een schuldregeling te komen.1 In Nederland is het voor Volgens hulpverleners kan de achteruitgang verklaard worden om tot een schuldregeling te komen.1 In Nederland is het moeilijk ondernemers die en failliet verklaard omaanvragen een nieuwe onderneming te starten. Volgens hulpverleners kanzzp’ers dezijn achteruitgang verklaard worden doordat ondernemers eerst eenmoeilijk uitkering voor ondernemers die en failliet zijneerst verklaard, om een nieuwe 1 In doordat ondernemers zzp’ers een uitkering is het ook moeilijker voor (ex)ondernemers werk in loondienst te vinden, omdat: om totDaarnaast een schuldregeling te komen. Nederland isaanvragen hetom moeilijk onderneming te starten. Daarnaast is1 het ook moeilijker voor om tot een schuldregeling te komen. In Nederland is het moeilijk voor ondernemers die failliet zijn verklaard, omnemen een nieuwe 1. Werkgevers iemand in dienst die als zelfstandige heeft gewerkt (ex)ondernemers omliever werk niet in loondienst te vinden, omdat: voor ondernemers dieniet failliet zijneen verklaard, een nieuwe onderneming te liever starten.

Daarnaast isbaas hetwillen ookom moeilijker voor 2. Ze zelf onder werken 1. Werkgevers liever niet iemand in dienst nemen die als onderneming te starten. Daarnaast is het ook moeilijker voor (ex)ondernemers om werk in loondienst te vinden, omdat: 3. Ze in een sector en gebied werken waar alleen werk als zelfstandige beschikbaar is zelfstandige heeft gewerkt (ex)ondernemers om werk in loondienst te vinden, 1. Werkgevers liever niet iemand in dienst nemenomdat: die als 2. Werkgevers Ze zelf liever niet onder een baas willen nemen werkendie als 1. niet iemand in dienst zelfstandige liever heeft gewerkt 3. zelfstandige Ze in een sector en gebied werken waar alleen werk als gewerkt 2. Ze zelf lieverheeft niet onder een baas willen werken zelfstandige beschikbaar is 2. liever nieten onder eenwerken baas willen 3. Ze zelf in een sector gebied waar werken alleen werk als 3. Ze in een sector en gebiedis werken waar alleen werk als zelfstandige beschikbaar zelfstandige beschikbaar is Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

51

52

Hoofdstuk 5 Effect van bewindvoering, budgetbeheer en saneringskredieten Inzet van bewindvoering, budgetbeheer en saneringskredieten helpt om goede resultaten te bereiken bij kwetsbare doelgroepen 53

Naam: Martje Denayère-Pos Rol: Wsnp bewindvoerder bij Pot Jonker Advocaten

Visie “Ik ben Wsnp bewindvoerder omdat ik het een mooi instrument vind. Zeker als je een onoverzichtelijke schuldensituatie hebt, is de Wsnp gewoon de allerbeste, en de enige wettelijke manier, om écht schuldenvrij te worden. […] Ik kreeg laatst een mailtje van iemand die bij mij in de Wsnp heeft gezeten, om mij te bedanken. Ik wil net het stapje extra zetten voor iemand, zodat het draagbaar wordt. Eigenlijk is dat de essentie van mijn vak. En dat zijn dan de mailtjes waar je het eigenlijk voor doet.

Merkbare waarde “Ik merk heel vaak dat het een bevrijding is als mensen zijn toegelaten tot de Wsnp. Dat de last niet meer alleen bij henzelf ligt, maar ook bij mij. Ze ervaren het als een bevrijding dat iemand hen duidelijk vertelt wat de regels zijn waar ze zich aan moeten houden. Die regels geven houvast voor mensen. Het is helder, duidelijk. En de allermooiste bevrijding die mensen kunnen krijgen is die schone lei aan het eind van de Wsnp.”

54

Naam: Eveline van Wouw Rol: Hulpvrager

Oorzaak schulden “Mijn schulden zijn ontstaan in 2012, na de kredietcrisis. De omzet van mijn eigen zaak vloog naar beneden en mijn ex-man verloor zijn baan... Daarna stortte alles als een kaartenhuis in.”

Fase traject “Ik zit nog in de Wsnp. In oktober 2022 loopt de regeling af, als alles gaat zoals het moet.”

Merkbare waarde “De waarde is echt enorm. Ik was er nooit zelf uitgekomen. Dan had ik tot aan mijn graf toe die schulden met mij meegedragen. Eind dit jaar heb ik eindelijk een schone lei. Maar de weg is dan 10 jaar lang geweest. Dat is extreem zwaar en heeft ook echt wel heel veel met me gedaan. Ik kan het me bijna niet voorstellen! Dat na 10 jaar mijn leven weer gewoon normaal is.”

55

5a | Effecten van beschermingsbewind en budgetbeheer

5a effecten 5aeffecten effecten van Beschermingsbewind vanBeschermingsbewind Beschermingsbewind en budgetbeheer enbudgetbeheer budgetbeheer 5a van en

Bewindvoering Bewindvoering en budgetbeheer budgetbeheer en budgetbeheer budgetbeheer vooral vooral ingezet ingezet voor voor Bewindvoering en vooral ingezet voor Bewindvoering en vooral ingezet voor particulieren particulieren particulieren metmet met GGZ-problematiek, GGZ-problematiek, verslaving of criminaliteit of criminaliteit criminaliteit particulieren GGZ-problematiek, verslaving of met GGZ-problematiek, verslaving ofverslaving criminaliteit Minder inzet Minder van inzet bewind inzetvan van en bewind beheeren enbeheer beheer Meer inzet Meer van inzet bewind inzetvan van en bewind beheeren enbeheer beheerToelichtingToelichting Minder bewind Meer bewind Toelichting onder ondernemers onderondernemers ondernemers / zzp’ers //zzp’ers zzp’ers bij GGZ, verslaving bijGGZ, GGZ,verslaving verslaving en criminaliteit encriminaliteit criminaliteitVooral beschermingsbewind Vooralbeschermingsbewind beschermingsbewind wordt de laatste wordtde jaren delaatste laatstejaren jaren onder bij en Vooral wordt

28%

28% 28%

18%

24% 42%

24% 24%

42% 42%

58% 58%

30% 30%

77%

Particulier Particulier Ondernemer Particulier Particulier Ondernemer Ondernemer Ondernemer

Regulier

Regulier

Regulier Beheer Regulier

90%

89% 58%

30%

18% 18%

Inzet bewind Inzet enbewind beheer bewinden bij enbeheer beheerbij bij Inzet particuliereparticuliere particuliere hulpvragers hulpvragers hulpvragers

Bewind Beheer Beheer

Bewind Bewind

steeds vaker steeds ingezet. vaker Hulpverleners ingezet.Hulpverleners Hulpverleners geven aangeven dat gevenaan aandat dat steeds vaker ingezet. Toelichting de verschillende de verschillende vormen van vormen financiële van hulp financiële op maat hulp op maat de verschillende vormen van financiële opjaren maat Vooral beschermingsbewind wordt dehulp laatste steeds worden ingezet, worden afhankelijk ingezet, afhankelijk van de behoefte van de en behoefte en worden ingezet, afhankelijk van de behoefte en vaker ingezet. Hulpverleners geven aan dat de verschillende wensen van wensen de hulpvragers. vande de hulpvragers. wensen van vormen vanhulpvragers. financiële hulp op maat worden ingezet,

bij problematische bijproblematische problematische bij afhankelijk van de behoefte en wensen van de hulpvragers. OpvallendOpvallend isOpvallend dat ondernemers datondernemers ondernemers en ZZP’ersen weinig enZZP’ers ZZP’ersweinig weinig verslaving verslaving 90% isisdat verslaving 90% budgetbeheer budgetbeheer en beschermingsbewind en beschermingsbewind ontvangen. ontvangen. (bewind 40%, (bewind beheer 40%, 50%) beheer 50%) budgetbeheer en beschermingsbewind ontvangen. (bewind 40%, beheer 50%) Opvallend is dattwee ondernemers en ZZP’ers weinig1: 1: Hulpverleners Hulpverleners zien twee zien mogelijke zien verklaringen mogelijke verklaringen 1: Hulpverleners twee mogelijke verklaringen budget­beheer en beschermingsbewind ontvangen. 1. Dit type 1. hulpvrager Dit type hulpvrager vindt autonomie vindt autonomie belangrijker belangrijker 1. Dit type hulpvrager vindt autonomie belangrijker bij licht crimineel bijlicht lichtof crimineel risico ofofrisico risico 1 bij crimineel Hulpverleners zien twee mogelijke verklaringen dan gemiddeld dan en gemiddeld laat zich en moeilijker laatzich zich onder moeilijker onder: op89% crimineel opgedrag crimineelgedrag gedrag dan gemiddeld en laat moeilijker onder 89% op crimineel 1.

Dit type hulpvrager autonomie belangrijker budgetbeheer bewind budgetbeheer plaatsenvindt plaatsen ofofbudgetbeheer plaatsen (bewind 28%, (bewind beheer 28%, 61%) beheer61%) 61%) bewind of bewind (bewind 28%, beheer danweinig gemiddeld en laat moeilijker onder 2. Er zijn2. weinig 2. ErErzijn partijen zijn die partijen beschermingsbewind diezich beschermingsbewind weinig partijen die beschermingsbewind beschermingsbewind of budgetbeheer plaatsen voor ondernemers voor ondernemers aanbieden aanbieden voor ondernemers aanbieden bij medium-zware bijmedium-zware medium-zware GGZ GGZ bij GGZ 2. Er zijn weinig partijen die beschermingsbewind voor problematiek problematiek 77% problematiek 77% ondernemers aanbieden Een andereEen Een verklaring andere isverklaring dat ondernemers datondernemers ondernemers relatief relatief relatief andere verklaring isisdat (bewind 39%, (bewind beheer 39%, 39%) beheer39%) 39%) (bewind 39%, beheer hoger opgeleid hoger en opgeleid gewend en zijn gewend om hun zijn geldzaken om hun geldzaken hoger opgeleid en gewend zijn om hun geldzaken zelf te regelen. zelftete Daardoor regelen. Daardoor zehebben hebben minder mogelijk minder Een anderehebben verklaring ismogelijk dat ondernemers relatief hoger zelf regelen. Daardoor zeze mogelijk minder vaak behoefte vaakaan behoefte ondersteuning. aan ondersteuning.

opgeleid en gewend zijn om hun geldzaken zelf te regelen. vaak behoefte aan ondersteuning. Daardoor hebben ze mogelijk minder vaak behoefte aan ondersteuning.

Beheer Bewind 1 Werksessie met 1 Werksessie 15 hulpverleners, met1515hulpverleners, 17 hulpverleners, februari 2022 februari2022 2022 1 Werksessie met 1717februari

43

4343 Meetbare en merkbare Meetbare waarde merkbare van financiële waardevan hulpverlening vanfinanciële financiëlehulpverlening |hulpverlening april 2022 | |april april2022 2022 Meetbare enenmerkbare waarde

1. Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022

56

5a | Effecten van beschermingsbewind en budgetbeheer

Beschermingsbewind en budgetbeheer behalen voor de meest kwetsbare groep en opvallend goedebehalen resultaten Beschermingsbewind budgetbeheer voor de meest Beschermingsbewind en budgetbeheer behalen voor de meest kwetsbare groep opvallend goede resultaten kwetsbare kwetsbare groep groep opvallend opvallend goede goede resultaten resultaten

5a effecten van Beschermingsbewind en budgetbeheer 5a effecten van Beschermingsbewind en budgetbeheer 5a effecten van Beschermingsbewind budgetbeheer Beschermingsbewind enenbudgetbeheer behalen voor de meest

Bij kwetsbare groepen onder bewind of beheer is de situatie van Bij kwetsbare groepen onder ten bewind of beheer degroep situatie van de T3 groep verbeterd opzichte van deisT1 Bij kwetsbare groepen onder ten bewind of beheer isT1 degroep situatie van de T3 groep verbeterd opzichte van de Verbetering van medium en zware problematiek tussen groepen T1-T3 de T3 groep verbeterd ten opzichte van de T1 groep Verbetering van medium en zware problematiek tussen groepen T1-T3 * Beheer 29% 28%* Verbetering van medium en zware problematiek tussen groepen T1-T3 Bewind *

* Significant t.o.v. T1 * Significant t.o.v. T1 * Significant t.o.v. T1 * Significant t.o.v. T1

8% * 10% * 6%* 8% * 10% * 6%* 8% * 6%*

g

3% 3%

*

11% 6% * * 11% 6% * 6% *

g

*

g

11% * 3% 11%

*

13% * 13% * 13% *

Cim rim Crim Crim ini i naal na ina iltiet lit lit eiitt eit eit

11% * 11%

*

11%

*

21% * 19% 18%* * 21% * 19% 18%* 10% *

3% 3% 3%

Cr

*

11%

Dga Da Da bgeb gb gb setse es es Ge Gee Ge Ge teddin ted ted stee e e ingg ing ing slt st st iejkli eli eli ejke jke jke geg g g zeoz ez ez Lic hLiac Lic Lic nonddh ond ond m ha ha ha heeidi h ei h ei eml m m d d d iejkl el el iejk ijk ijk ege e e gzeo ge ge zno zo zo nddh nd nd heei he he did id id

Da

WW W W eerr er er kk k k

13%* 11% 13%* 11%

*

11%

Beheer Beheer Bewind Bewind

*

VeV V V resr er er lsalav sla sla vini v i v i ng n n

11%

*

19% 18%*

21%

Ge Gze Ge Ge inzi zi zi snss ns ns tsat st st abbi ab ab lilti ili ili eteii tei tei t t SoS S S t t coiac oc oc iaa ia ia lanl al al nee n e n e twtw tw tw eerr er er kk k k

13%*

29% * 29%

HHu H H iusiv ui ui sev sv sv estis es es tnin tin tin gg g g

28%* 22%* 28%* 22%* 22%*

“Ik zit in budgetbeheer. Dat heb ik zelf aangevraagd omdat ik zó’n dreun heb dat aangevraagd ik het gewoonomdat “Ikpsychisch zit in budgetbeheer. Dat gehad, heb ik zelf moeilijk te bepalen wanneer welaangevraagd niet zelf mijn “Ik zit in vind budgetbeheer. Dat heb ikikzelf omdat ik psychisch zó’n dreun heb gehad, dat ikofhet gewoon rekeningen betalen. En gehad, ik wilde daar geenmijn ik psychisch zó’n dreun heb het gewoon moeilijk vindkan te bepalen wanneer ikdat welikofzeker niet zelf misstappen intemaken.” Hulpvrager filmproject moeilijk vindkan bepalen ik daar wel ofzeker niet zelf rekeningen betalen.-wanneer En ik wilde geenmijn rekeningen betalen.- En ik wilde daar zeker geen misstappen kan in maken.” Hulpvrager filmproject misstappen in maken.” - Hulpvrager filmproject 44 44 44

Vooruitgang voor kwetsbare groepen

Vooruitgang voor kwetsbare groepen Hulpvragers die geholpen worden middels Vooruitgang voor kwetsbare groepen Hulpvragers die geholpen worden middels beschermingsbewind en/of budgetbeheer zijn over beschermingsbewind en/ofworden budgetbeheer zijn over Vooruitgang voor kwetsbare groepen Hulpvragers die geholpen middels het algemeen de meer kwetsbare groep met meer achtergrondproblematiek. Met de inzet van het algemeendie degeholpen meeren/of kwetsbare groep met Hulpvragers worden middels beschermingsbewind budgetbeheer zijnmeer over dezeachtergrondproblematiek. instrumenten ten tijde van of naast een schuldhulpverleningstraject is de situatie van de Met de groep inzet van deze beschermingsbewind budgetbeheer zijn over het algemeen de meeren/of kwetsbare met meer T3 groep (3 jaar schuldregeling) een heel stuk verbeterd ten opzichte van de T1 groep (aanvang instrumenten tijde van of naast een van het algemeen ten de meer kwetsbare metdeze meer achtergrondproblematiek. Met de groep inzet hulpverlening). schuldhulpverleningstraject dedesituatie vandeze de T3 achtergrondproblematiek.

inzet instrumenten ten tijde van Met ofis naast een van groep (3 jaar schuldregeling) heel stukvan verbeterd instrumenten ten tijde van ofiseen naast een schuldhulpverleningstraject de situatie de T3 ten opzichte van de T1 groepiseen (aanvang Opvallend is dat beschermingsbewind opde hetT3 gebied van geestelijke en lichamelijke schuldhulpverleningstraject de situatie groep (3 jaarmet schuldregeling) heelvooral stukvan verbeterd hulpverlening). groep (3tussen jaar van schuldregeling) heelverschil stuk verbeterd gezondheid de de groepen veeleen positief te zien is. Daarbij moet benoemd worden ten opzichte T1 groep (aanvang opzichte de T1hulpvragers groep (aanvang hulpverlening). dat ten onder bewindvan staande bij aanvang vaker te maken hadden met medium tot Opvallend is dat met beschermingsbewind vooral op hulpverlening). zware problematiek bij geestelijke gezondheid (15%), lichamelijke gezondheid (7%) en het gebiedisvan geestelijke en lichamelijke vooral op Opvallend dat met beschermingsbewind criminaliteit (6%). De verbeterpotentie was dan ook groter. Budgetbeheer steekt er positief gezondheid debeschermingsbewind groepenlichamelijke veel positiefvooral verschil Opvallend istussen datgeestelijke met op het gebied bovenuit op hetvan gebied van werk,endagbesteding, huisvesting, sociaal netwerk en criminaliteit. te zien is.

Daarbij moet benoemd worden dat onder het gebied van geestelijke en lichamelijke gezondheid tussen de groepen veel positief verschil bewind staande hulpvragers bijveel aanvang vaker te gezondheid tussen de groepen positief verschil te zien is. Daarbij moet benoemd worden dat onder maken hadden met medium totaanvang zware problematiek te zien is. Daarbij moet benoemd worden dat onder bewind staande hulpvragers bij vaker te bij geestelijke gezondheid (15%), lichamelijke bewind staande hulpvragers bij vaker te maken hadden met medium totaanvang zware problematiek gezondheid (7%) en medium criminaliteit (6%). De maken hadden met tot zware problematiek bij geestelijke gezondheid (15%), lichamelijke “Ik zit in budgetbeheer. Dat heb ik zelf aangevraagd verbeterpotentie was dan ook groter. Budgetbeheer bij geestelijke gezondheid (15%), (6%). lichamelijke gezondheid (7%) en criminaliteit De omdat ik psychisch zó’n steekt er positief bovenuit op het gebied werk,heb gehad, dat ik het gezondheid (7%) en criminaliteit (6%). Devandreun verbeterpotentie was dan ook groter. Budgetbeheer gewoon moeilijk vind teenbepalen wanneer ik wel of dagbesteding, huisvesting, sociaal netwerk verbeterpotentie was dan ook groter. Budgetbeheer steekt er positief bovenuit op het gebied van werk, niet zelf mijn rekeningen kan betalen. En ik wilde criminaliteit.

steekt er positief bovenuit op het gebied van dagbesteding, huisvesting, sociaal netwerk enwerk, daar zeker geen misstappen in maken.” dagbesteding, huisvesting, sociaal netwerk en criminaliteit. Hulpvrager filmproject criminaliteit. Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022 Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening | april 2022

57

5b | Effecten van saneringskredieten versus schuldbemiddeling

5B 5Bvan effecten saneringskredieten van saneringskredieten versus schuldbemiddeling versus schuldbemiddeling 5B effecten effecten 5B 5B effecten effecten 5B van effecten van saneringskredieten van saneringskredieten van saneringskredieten saneringskredieten versus versus versus schuldbemiddeling versus schuldbemiddeling schuldbemiddeling schuldbemiddeling

Toenemend gebruik vansaneringskredieten, saneringskredieten, vooral bijbijmensen Toenemend Toenemend gebruik gebruik van van saneringskredieten, vooral vooral bijbij mensen mensen Toenemend Toenemend gebruik gebruik van van saneringskredieten, saneringskredieten, vooral vooral bij mensen mensen met een uitkering met een met uitkering een uitkering met met een een uitkering uitkering Hogere inzet saneringskredieten Saneringskrediet Saneringskrediet vaker ingezet dan vaker ingezet danHogere Hogere inzet saneringskredieten Hogere inzet Hogere inzet saneringskredieten inzet saneringskredieten saneringskredieten Saneringskrediet Saneringskrediet Saneringskrediet Saneringskrediet vakervaker ingezet vaker ingezet dan vaker ingezet dan ingezet dan Hogere dan inzet saneringskredieten 1 1 schuldbemiddeling schuldbemiddeling na akkoord regeling na akkoord (T2) regeling (T2) bij werkloosheid bij werkloosheid 1 1 zetten Hulpverleners saneringskredieten zetten saneringskredieten steeds vaker in steeds vaker in schuldbemiddeling schuldbemiddeling schuldbemiddeling schuldbemiddeling na akkoord na akkoord naregeling akkoord naregeling akkoord (T2) regeling (T2) regeling (T2)1(T2) bij1werkloosheid bij werkloosheid bij werkloosheid bij werkloosheidHulpverleners Hulpverleners Hulpverleners Hulpverleners zetten Hulpverleners zetten saneringskredieten zetten saneringskredieten zetten

saneringskredieten saneringskredieten steedssteeds vaker steeds vaker in steeds vaker in vaker in in

Saneringskrediet Saneringskrediet 61% 61% Saneringskrediet Saneringskrediet Saneringskrediet Saneringskrediet 61%61%61%61%

Schuldbemiddeling Schuldbemiddeling 38% 38% Schuldbemiddeling Schuldbemiddeling Schuldbemiddeling Schuldbemiddeling 38%38%38%38%

Andere oplossing Andere oplossing1% Andere Andere oplossing Andere oplossing Andere oplossing oplossing 1%

Veel hulpverleningsorganisaties Veel hulpverleningsorganisaties hanteren dezetten laatste hanteren jaren het de laatste jarensteeds het Hulpverleners saneringskredieten Veel hulpverleningsorganisaties Veel hulpverleningsorganisaties Veel hulpverleningsorganisaties Veel hulpverleningsorganisaties hanteren hanteren de hanteren laatste de hanteren laatste jaren de laatste de jaren hetlaatste jaren het jaren het het beleid om meer beleid saneringskredieten om meer saneringskredieten toe te passen. Detoe te passen. De vaker in beleidbeleid om meer beleid om beleid meer saneringskredieten om meer saneringskredieten om meer saneringskredieten saneringskredieten toe tetoe passen. tetoe passen. De tetoe passen. te Depassen. De De achterliggende overtuiging achterliggende isVeel datovertuiging saneringskredieten is dat saneringskredieten hulpverleningsorganisaties hanteren de laatste jaren achterliggende achterliggende achterliggende overtuiging achterliggende overtuiging overtuiging is dat overtuiging is saneringskredieten datissaneringskredieten datissaneringskredieten dat saneringskredieten hulpvragers sneller hulpvragers en beter sneller helpen en danbeter schuldbemiddeling. helpen dan schuldbemiddeling. hulpvragers hulpvragers hulpvragers sneller hulpvragers sneller en beter sneller en het sneller beter helpen enbeleid beter helpen en dan beter helpen schuldbemiddeling.

danhelpen schuldbemiddeling. dan schuldbemiddeling. dan schuldbemiddeling. om meer saneringskredieten toe te passen.

76% 8% 76%16% 8% 16% 76% 76% 76% 8% 8% 16% 8% 16% 76%16% 8% 16%

De achterliggende overtuiging is dat saneringskredieten

Ten tijde van ditTen onderzoek tijde vanis dit de onderzoek verhoudingistussen de verhouding de inzet tussen de inzet Ten tijde Tenvan tijde Tenditvan tijde Ten onderzoek dit van tijde onderzoek dit van onderzoek ishulpvragers dit de onderzoek verhouding is de is verhouding de verhouding istussen de tussen de helpen inzet tussen de inzet tussen de schuldbemiddeling. inzet de inzet sneller en verhouding beter dan van schuldbemiddeling van schuldbemiddeling en saneringskrediet en saneringskrediet ongeveer 40/60.ongeveer 40/60. van schuldbemiddeling van schuldbemiddeling van schuldbemiddeling van schuldbemiddeling en saneringskrediet en saneringskrediet en saneringskrediet en saneringskrediet ongeveer ongeveer 40/60. ongeveer 40/60. ongeveer 40/60. 40/60. De verwachting De is dat verwachting de trend zich is dat zalde doorzetten trend zichnaar zal doorzetten meer naar meer De verwachting De verwachting De verwachting De is dat verwachting is dedat trend isde dat trend zich isdedat zal trend zich de doorzetten trend zal zichdoorzetten zal zich doorzetten naar zal doorzetten meer naar naar meermeer naar meer Ten tijde van dit onderzoek is de verhouding tussen de inzet saneringskredieten. saneringskredieten. saneringskredieten. saneringskredieten. saneringskredieten. saneringskredieten.

van schuldbemiddeling en saneringskrediet ongeveer 40/60. 43% 8% 43%49% 8% 49% Vooral veel saneringskredieten Vooral veel De saneringskredieten bij menseniszonder bij mensen werk zonder werk 43% 43%8% 43% 8% 43%49% 8% 49% 8% 49% 49% verwachting dat de trend zich zal doorzetten VooralVooral veelVooral saneringskredieten veel Vooral saneringskredieten veel saneringskredieten veel saneringskredieten bij mensen bij mensen bij zonder mensen bij zonder mensen werk zonder werk zonder werk werk naar meer Het aantal ingezette Het aantal saneringskredieten ingezette saneringskredieten is verhoudingsgewijs is verhoudingsgewijs saneringskredieten. Het aantal Het aantal Het ingezette aantal Het ingezette aantal saneringskredieten ingezette saneringskredieten ingezette saneringskredieten saneringskredieten is verhoudingsgewijs is verhoudingsgewijs is verhoudingsgewijs is verhoudingsgewijs

veel hoger bij mensen veel hoger zonder bij werk mensen (+34%). zonder Een werk mogelijke (+34%). Een mogelijke veel hoger veel hoger veel bij mensen hoger veel bij mensen hoger bij zonder mensen bijzonder mensen werk zonder (+34%). werk zonder werk (+34%). Een werk (+34%). mogelijke Een (+34%). mogelijke Een mogelijke Een mogelijke verklaring is dat verklaring een saneringskrediet is Vooral dat eenveel saneringskrediet minder aantrekkelijk minder is aantrekkelijk is saneringskredieten bijismensen verklaring verklaring verklaring dat verklaring is een datsaneringskrediet iseen datsaneringskrediet iseen datsaneringskrediet een saneringskrediet minder minder aantrekkelijk minder aantrekkelijk minder aantrekkelijk is aantrekkelijk is zonder is 0% 0% 50% 50% 100% 100%is 0% 0% 0% 0% 50% 50% 50% 50% 100% 100%voor 100%schuldeisers 100% voor zolang schuldeisers er nog zicht zolang is operverbetering nog zicht isvan op verbetering van voor schuldeisers voor voor schuldeisers schuldeisers voor zolang schuldeisers zolang er nog zolang erzicht nog zolang eriszicht nog operverbetering zicht isnog op zicht is verbetering op verbetering isvan op verbetering van van van werk toekomstige inkomsten. toekomstige Wanneer inkomsten. hulpvragers Wanneer eenhulpvragers uitkering een uitkering 1% toekomstige toekomstige toekomstige inkomsten. toekomstige inkomsten. inkomsten. Wanneer inkomsten.

Wanneer hulpvragers Wanneer hulpvragers Wanneer hulpvragers een hulpvragers uitkering een uitkering een uitkering eenis uitkering 1% 1% 1% Het aantal ingezette saneringskredieten verhoudingsgewijs ontvangen is hetontvangen niet aannemelijk is het niet dat aannemelijk de inkomsten dat toe dezullen inkomsten toe zullen ontvangen ontvangen ontvangen is hetontvangen is niet hetaannemelijk isniet hetis aannemelijk niet het aannemelijk niet dat aannemelijk de dat inkomsten de dat inkomsten de dat inkomsten toe de zullen inkomsten toe zullen toe zullen toe zullen veel hoger bij mensen zonder werk (+34%). nemen, waardoor nemen, schuldeisers waardoor eerder schuldeisers akkoord gaan eerder met akkoord een gaan Een metmogelijke een nemen, nemen, waardoor nemen, waardoor nemen, schuldeisers waardoor schuldeisers waardoor schuldeisers eerder schuldeisers eerder akkoord eerder akkoord eerder gaan akkoord met gaan akkoord een gaan met een gaan met een met een verklaring is dat een saneringskrediet minder aantrekkelijk Series1 Series2Geen Series1 Series3 Series2 Series3 saneringskrediet saneringskrediet zodat de schuld zodat in één de keer schuld wordt in afgekocht. één keer wordt afgekocht.

Werk Opleiding Werk Series1Series1 Series2 Series1 Series1 Series2 Series3 Series2 Series2 Series3 Series3 Series3 saneringskrediet saneringskrediet saneringskrediet saneringskrediet zodat zodat de schuld zodat de schuld zodat indeéén schuld in de keer één schuld inwordt keer ééninwordt keer afgekocht. één wordt keer afgekocht. wordt afgekocht. afgekocht.

1 Ontwikkeling Ontwikkeling vanaf T2 omdat op T1 vanaf nog niet T2 voor omdat alle ophulpvragers T1 nog nietbekend voor alleis hulpvragers welk instrument bekend is welk instrument 1 Ontwikkeling 1vanaf 1 vanaf 45 Ontwikkeling Ontwikkeling T2 Ontwikkeling omdat T2 vanaf op omdat T1T2 vanaf nog omdat opniet T1 T2nog op omdat voor T1 niet alle nog op voor hulpvragers T1 niet alle nog voor hulpvragers niet alle bekend voor hulpvragers allebekend ishulpvragers welkbekend instrument is welkbekend isinstrument welk is instrument welk instrument 45 45 wordt ingezet. wordt ingezet. wordt ingezet. wordt ingezet. wordt ingezet. wordt ingezet.

1 1

45

45 45

is voor schuldeisers zolang er nog zicht is op verbetering van toekomstige inkomsten. Wanneer hulpvragers een uitkering ontvangen is het niet aannemelijk dat de inkomsten toe zullen nemen, waardoor schuldeisers eerder akkoord gaan met een saneringskrediet zodat de schuld in één keer wordt afgekocht. Meetbare en merkbareMeetbare waarde van en merkbare financiële waarde hulpverlening van financiële | april 2022 hulpverlening | april 2022 Meetbare Meetbare en merkbare Meetbare en merkbare Meetbare waarde en merkbare waarde van en merkbare financiële waarde van financiële waarde hulpverlening van financiële van hulpverlening financiële |hulpverlening april 2022 hulpverlening | april |2022 april |2022 april 2022

1. Ontwikkeling vanaf T2 omdat op T1 nog niet voor alle hulpvragers bekend is welk instrument wordt ingezet.

58

5b | Effecten van saneringskredieten versus schuldbemiddeling

Inzet saneringskrediet verbetert situatie werk en dagbesteding, 5B effecten van saneringskredieten versus schuldbemiddeling 5B effecten van saneringskredieten versus schuldbemiddeling 5B effecten van saneringskredieten versus schuldbemiddeling maar nazorg ontbreekt vaak Inzet saneringskrediet verbetert situatie werk en dagbesteding, Inzet saneringskrediet verbetert situatie werk en dagbesteding, Inzet saneringskrediet verbetert situatie werk en dagbesteding, maar nazorg ontbreekt vaak maar maar nazorg nazorg ontbreekt ontbreekt vaak vaak Meer vooruitgang bij saneringskredieten Meer vooruitgang bij saneringskredieten dan bij schuldbemiddeling Meer vooruitgang bij saneringskredieten dan bij schuldbemiddeling dan bijenschuldbemiddeling Ontwikkeling medium zware problematiek tussen groepen T2-T3

*Werksessie Significant t.o.v. T2hulpverleners, 17 februari 2022 met 15 * Significant t.o.v. T2 1 Werksessie * Significant t.o.v. T2met 15 hulpverleners, 17 februari 2022 1 Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022 1. Werksessie met 15 hulpverleners, 17 februari 2022 1