10.1 RKIJ Jaarverslag2025

Jaarverslag 2025

maart 2026

1. Inleiding De rekenkamer ondersteunt de gemeenteraad in diens kaderstellende en controlerende rol. Met het oog daarop doet de rekenkamer onderzoek naar de doeltreffendheid, de doelmatigheid en de rechtmatigheid van het gevoerde gemeentelijke beleid. De onderzoeksresultaten, conclusies en aanbevelingen worden aan de gemeenteraad gerapporteerd. De Gemeentewet schrijft voor dat de rekenkamer elk jaar voor 1 april een verslag opstelt ter verantwoording van haar werkzaamheden over het voorafgaande jaar (Gemeentewet art. 185 lid 3). Dit verslag is openbaar (Gemeentewet art. 185 lid 5).

2. Reglementering De werkwijze van de rekenkamer is vastgelegd in een in 2019 opgesteld onderzoeksprotocol en de in 2023 vastgestelde verordening. In 2024 stelde de rekenkamer daarnaast ook zijn eigen reglement van orde vast, na de tekst te hebben besproken met de Begeleidingscommissie op 27 november 2024. Vervolgens is het reglement op de webpagina van de rekenkamer gepubliceerd.

3. Samenstelling In 2025 bleef de samenstelling van de rekenkamer ongewijzigd: - Matthijs van den Berg (lid per 1 november 2023; voorzitter per 7 november 2024); - Roxana Chandali (lid per 7 november 2024); - Tijmen Siermann (lid sinds 1 januari 2019). Margreet Windhorst fungeerde het hele jaar als secretaris. Om de continuïteit van het werk van de rekenkamer te waarborgen, geldt een rooster van aftreden: - Tijmen Siermann oktober 2027; - Matthijs van den Berg oktober 2029; - Roxana Chandali oktober 2030.

4. Verantwoording werkzaamheden in 2025 Onderzoek Meldingen openbare ruimte Begin 2025 startte de rekenkamer met een onderzoek naar Meldingen openbare ruimte. De rekenkamer voerde dit onderzoek zelf uit. Matthijs van den Berg trad op als tegenlezer. Dit resulteerde in september in het rapport De ogen en de oren van de stad. Daarin stelde de rekenkamer dat een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is, een essentiële randvoorwaarde vormt voor een aantrekkelijke en leefbare omgeving. Inwoners zijn als het ware de ogen en oren van de gemeente. Een goede inrichting van het meldproces en een snelle en adequate afhandeling van meldingen zijn zaken die direct invloed hebben op de openbare ruimte én op het beeld dat inwoners hebben van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening.

2

Uit het onderzoek bleek dat de gemeente IJsselstein de afgelopen tijd hard heeft gewerkt aan het verbeteren van het proces met betrekking tot meldingen openbare ruimte. Daardoor is de basis grotendeels op orde. Verdere verbeteringen zijn echter wenselijk en mogelijk, vooral als het gaat om de communicatie met melders, integrale sturing en duidelijke organisatorische positionering hiervan, het organiseren van lerend vermogen door monitoring en evaluatie, het verkrijgen van genoeg en juiste informatie van melders, en het helder vastleggen van afspraken in de overeenkomsten met externe partners. Roxana Chandali presenteerde het rapport op 14 oktober in de commissie Ruimte. Tijdens de bespreking van het rapport in de raadsvergadering van 6 november herhaalde het college de in de commissievergadering gedane toezegging dat de raad eind 2026 een rapportage ontvangt over de afhandeling van meldingen openbare ruimte en de voortgang op de door de rekenkamer gedane aanbevelingen.

Onderzoek Ondermijning Eveneens aan het begin van 2025 werd een begin gemaakt met het onderzoek naar Ondermijning. Dit onderzoek is uitgevoerd door in samenwerking met Bureau Broekhuizen, een in dit onderwerp gespecialiseerd onderzoeksbureau. Matthijs van den Berg en Roxana Chandali traden op als tegenlezers. Het onderzoek richtte zich specifiek op de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie tegen ondermijning. Het eindrapport Weerbaarheid door waakzaamheid werd in december afgerond en aan de raad gestuurd. De rekenkamer stelde op basis van de onderzoeksresultaten vast dat de gemeente IJsselstein kwetsbaar is voor ondermijning. De regio kent grootstedelijke problemen en IJsselstein heeft bovendien een kleine en actieve gemeenschap waarin mensen elkaar goed weten te vinden en elkaar regelmatig en in verschillende rollen tegenkomen. De rekenkamer constateert dat er in IJsselstein sprake is van ‘achterstallig onderhoud’ aan het bestuurlijk instrumentarium tegen ondermijning. Buurgemeenten doen het op dit gebied beter. Dat kan het voor criminelen aantrekkelijk maken om hun werkterrein te verleggen naar IJsselstein. Om dat te voorkomen, raadt de rekenkamer aan om beleid en instrumenten snel te actualiseren en extra menskracht vrij te maken voor het tegengaan van ondermijning. Het beleid tegen ondermijning is versnipperd.

Bijna alle ambtelijke teams hebben er een aandeel in, maar tussen al die teams vindt weinig afstemming en coördinatie plaats. De rekenkamer pleit daarom voor een integrale aanpak. De rekenkamer constateert dat medewerkers vooral bij indiensttreding gewezen worden op de afspraken en regels rondom veiligheid, weerbaarheid en integriteit en dat de aandacht hiervoor daarna wegebt. Ze beveelt aan om hier regelmatig op terug te komen en het onderwerp levend te houden. De laatste jaren heeft de gemeente veel goede maatregelen getroffen om medewerkers te beschermen tegen agressie. De veiligheid van raadsleden en bestuurders heeft echter meer aandacht nodig, zeker gezien het feit dat deze functionarissen in het hele land steeds vaker bloot staan aan ernstige vormen van intimidatie en agressie. De behandeling van het rapport door de raad vond begin 2026 plaats en valt daarom buiten het bestek van dit jaarverslag.

3

Overige activiteiten Vergaderingen en begeleiding en participatie in onderzoek In 2025 is de rekenkamer negen keer bijeengekomen voor reguliere online vergaderingen. In mei kwamen we voor een ‘heidag’ bij elkaar in IJsselstein. Dankzij een rondleiding door een gids van de historische vereniging, leerden we IJsselstein die dag nog wat beter kennen en waarderen. Tussentijds vond er frequent informeel overleg plaats over de onderzoekswerkzaamheden, aangezien de leden van de rekenkamer de onderzoeken grotendeels zelf uitvoerden. Groslijst De rekenkamer werkt met een groslijst van onderzoeksonderwerpen. Het is de bedoeling deze jaarlijks te herzien, op basis van lokale en landelijke ontwikkelingen en input van raadsleden. Op 13 oktober 2025 gingen de rekenkamer in het stadhuis met de raadsfracties in gesprek. De rekenkamer vindt geregeld contact met raadsleden wenselijk, om ervoor te zorgen dat de rol en de toegevoegde waarde van de rekenkamer voor iedereen duidelijk zijn. De fracties droegen verschillende (nieuwe) onderzoeksonderwerpen aan. Op basis daarvan is de groslijst geactualiseerd. Monitoring De rekenkamer volgt de ontwikkelingen in het lokale beleid en bestuur, onder meer via raads- en commissievergaderingen, Griffiemail en de berichtgeving in de lokale en regionale media.

Afstemmingsoverleg met de begeleidingscommissie De rekenkamer heeft op 18 november overleg gehad met de begeleidingscommissie. Dit is een subcommissie vanuit het Presidium. Deze gesprekken gingen onder andere over geplande en lopende onderzoeken, de procedurele gang van zaken rondom de behandeling van rekenkamerrapporten en de betrokkenheid van de raad bij het werk van de rekenkamer. Naar aanleiding van dit overleg stuurde de rekenkamer op 20 november een brief aan het presidium over het belang van het maken van raadsvoorstellen bij rekenkamerrapporten met het oog op de rapportageverplichting die het college op grond van artikel 185a van de Gemeentewet heeft. Publiciteit en communicatie De rekenkamer heeft de onderzoeksrapporten en presentaties op haar webpagina gepubliceerd en in maart en november een nieuwsbrief uitgebracht. Bij het verschijnen van de onderzoeksrapporten brachten we persberichten uit. Dit heeft geleid tot aandacht voor de onderzoeksresultaten in de lokale en regionale pers. Kennisuitwisseling De rekenkamer IJsselstein is lid van de Vereniging van Rekenkamers. De leden en de secretaris nemen regelmatig deel aan kennisuitwisseling die door de VvR wordt georganiseerd. Roxana Chandali volgde de Introductiecursus Rekenkamerwerk. Informatiehuishouding De rekenkamer beheert tot dusver haar eigen archief en de leden communiceren vanuit hun eigen mailadressen.

Met het oog op de wetgeving ten aanzien van overheidsinformatie (archivering, informatiebeveiliging, privacy) is dat kwetsbaar. De rekenkamer is dit jaar in overleg geweest met de griffier en andere betrokken ambtenaren over mogelijke en noodzakelijke verbeteringen op dit gebied.

4

5. Financiële verantwoording Uitgaven Restant budget 2024 + budget 2025 Onderzoekskosten Meldingen openbare ruimte Ondermijning Vergoedingen leden en voorzitter Vergoeding secretaris Overige kosten Totaal

Inkomsten Resultaat € 78.454

35.281 14.461 20.819 14.394 17.409 994 € 68.077

€ 78.454

€ 10.377

De werkzaamheden van de rekenkamer zijn ruim binnen het begrote bedrag uitgevoerd. Doordat we twee grote onderzoeken grotendeels in eigen beheer konden uitvoeren, hebben we kosten bespaard en eindigen we net als vorig jaar met een overschot, zij het dit keer wat kleiner. We hebben een verzoek ingediend om het surplus mee te mogen nemen naar volgend jaar. De overige kosten betreffen de contributie voor het lidmaatschap van de Vereniging van Rekenkamers, opleidingen en de heidag.

5