10.1 Reactie op zienswijzen raadsbrief definitieve 2de Begrotingswijziging WIL 2022

Reactie van Werk en Inkomen Lekstroom op de zienswijzen van de Lekstroomgemeenten op de tweede begrotingswijziging 2022 Alle deelnemende raden hebben een zienswijze op de ontwerp tweede begrotingswijziging 2022 ingediend of aangegeven geen aanleiding te zien een zienswijze in te dienen. Hiermee bevestigen de raden de betrokkenheid bij WIL bevestigd wat wij ook bij het Open Huis op 7 september jl. en het Kaderstellende Raadsdebat op 5 oktober jl. hebben ervaren. De zienswijzen hebben als rode draad dat de voorgestelde begrotingswijziging logisch is gezien de ontwikkelingen in 2022. Daarnaast wordt op een aantal punten waardering uitgesproken voor de wijze waarop WIL de dienstverlening op peil houdt in deze roerige tijden. Uiteraard worden door raden ook een aantal aandachtspunten of verwachtingen meegegeven. Zoals gebruikelijk geven wij in onderstaand integrale overzicht de zienswijzen van de gemeenten per onderdeel weer en voorzien dit van een reactie. Het bestuur geeft hierbij ook aan op welke wijze zij punten, indien nodig, zal verwerken in de begrotingswijziging.

1

1

Gemeente

Zienswijze/wens gemeenten

Hoe wordt deze zienswijze verwerkt?

Houten

De raad kan zich vinden in de structurele financiële wijzigingen naar aanleiding van de wijziging in CAO en het aantal verstrekte sociaal medische indicaties. Ook kan de raad zich vinden in de incidentele wijzigingen voor 2022.

Wij zijn verheugd dat u zich kunt vinden in de noodzaak en de wijze waarop wij de verschillende ontwikkelingen verwerken in de begrotingswijziging.

De raad besluit daarom geen zienswijze uit te brengen. 2

IJsselstein

De voorgestelde begrotingswijziging geeft voor de raad geen aanleiding tot het maken van opmerkingen. Uit de Tussenrapportage blijkt dat WIL op vele fronten actief is en dat steeds nieuwe taken op WIL afkomen, zoals de uitvoering van TONK en recent het uitvoeren van de energietoelage. De raad complimenteert WIL met de wijze waarop WIL steeds flexibel inspeelt op deze ontwikkelingen met het oog op goede dienstverlening aan de inwoners van IJsselstein.

Wij zijn verheugd dat u zich kunt vinden in de noodzaak en de wijze waarop wij de verschillende ontwikkelingen hebben verwerkt in de begrotingswijziging. Wij zullen de complimenten van de raad aan de medewerkers overbrengen.

3

Lopik

De raad maakt graag van deze gelegenheid gebruik WIL te complimenteren met de uitvoering van de energietoeslag in combinatie met het blijven uitvoeren van de reguliere kritische processen en het op peil houden van de dienstverlening.

Wij zijn blij met de complimenten en zullen deze ook aan de medewerkers overbrengen.

4

Lopik

Ten aanzien van de autonome ontwikkelingen salariskosten kan de raad zich vinden in het leidend maken van het

Wij zijn verheugd dat u zich kunt vinden in de noodzaak en de wijze waarop wij de autonome ontwikkelingen van de salariskosten hebben verwerkt in de begrotingswijziging.

2

formatiehuis en de vastgestelde loonkosten per schaal bij het opstellen van de personeelskosten. Deze kosten zien wij als onvermijdelijk. 5

Lopik

De raad wil graag actief worden geïnformeerd over de voortgang en risico’s ten aanzien van de uitvoering van de energietoeslag, de ontwikkelingen ten aanzien van ICT en aanvragen bijzondere bijstand en schuldhulpverlening.

WIL informeert de raden op een aantal terugkerende momenten over de voortgang en risico’s ten aanzien van de actualiteit. Dit gebeurt onder andere in de P&C cyclus, tijdens het Kaderstellende Raadsdebat en met de kwartaalrapportages. Indien daar aanleiding toe is, zoals bij de energietoeslag, sturen wij regelmatig een update op specifieke thema’s gegeven met daarbij een beschrijving van ontwikkelingen en eventuele risico’s en consequenties. Ten slotte worden raden geïnformeerd op het moment dat er acute grote ontwikkelingen zijn of risico’s werkelijkheid worden en het betrekken van de raden niet kan wachten op de reguliere momenten. We gaan er vanuit dat deze insteek voldoende is.

6

Lopik

Ten aanzien van handhaving en het Matchingsteam merken we op dat de (respectievelijke structureel en incidenteel) beschikbare middelen nog niet (volledig|) zijn ingezet. Wat wil dit zeggen en wat betekent dat voor de begroting 2023? Wellicht dat dit aan de orde kan komen tijdens het Kaderstellend Raadsdebat op 5 oktober 2022.

Zoals al eerder is toegezegd komt WIL dit najaar met een stand van zaken voor zowel het Matchingsteam als handhaving. Voor deze beide onderwerpen is een factsheet voorbereid voor het Kaderstellende Raadsdebat, zodat daar, indien gewenst, het gesprek met de raadsleden over gevoerd kan worden. De insteek die voorgesteld wordt is de volgende: - Het Matchingsteam wordt gecontinueerd (op ‘halve kracht’), m.a.w. zonder extra middelen en binnen de begroting - De ambities op handhaving blijven zo hoog als gesteld; dat de werving nog maar beperkt resultaat heeft doet hier niets aan af. M.a.w. we ramen nog steeds op de beoogde inzet.

Graag gaat de raad dan met WIL in gesprek over de uitdagingen, dilemma’s en opties voor 2023. De raad waardeert deze gelegenheid om input te leveren die kan worden meegenomen in de begrotingswijziging 2023. De raad vindt het belangrijk dat voor 2023 voor zowel WIL als de gemeente een reële begroting beschikbaar is die aansluit op wat nodig is, zowel inhoudelijk als financieel.

De opzet van het Kaderstellende Raadsdebat is gericht op dit gesprek en het is goed om terug te lezen dat de insteek van de raad, een reële begroting die aansluit op wat nodig is (inhoudelijk en financieel) aansluit bij de insteek van WIL.

3

7

Nieuwegein

Zoals WIL in de Turap aangeeft, moet de gemeenschappelijke regeling van WIL worden aangepast naar aanleiding van zowel de Innovatieagenda als de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Graag treedt de raad met WIL en de overige Lekstroomgemeenten in overleg over de mogelijkheden voor een gezamenlijk of parallel traject

De voorbereidingen voor de wijzigingen als gevolg van de implementatie van de Innovatieagenda zijn in volle gang. De verwachting is dat begin 2023 (Q1) de raden, colleges en burgemeesters tot besluitvorming kunnen overgaan. Voor de mogelijke wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling WIL zal een separaat proces worden doorlopen. Hierin is het voor WIL ook wenselijk om dit proces met de gemeenten te doorlopen. Hoe dit proces er uit gaat zien is zowel bij de gemeenten als bij WIL nog onderwerp van gesprek. Notabene: een gezamenlijk proces in deze is noodzakelijk; de Gr kan namelijk alleen gewijzigd worden als alle vier de lekstroom gemeenten dezelfde GR tegelijk vast stellen.

8

Nieuwegein

WIL verwacht extra aanvragen voor de kinderopvang. De raad heeft juist de indruk dat er op dit moment onvoldoende kinderopvangplaatsen zijn door personeelstekort, met als bijkomend nadeel dat inwoners niet kunnen participeren. Wat is het beeld van WIL hiervan?

WIL heeft aan de hand van de toename van het beroep op de Sociaal Medische Indicatie bij kinderopvang een wijziging in de begroting opgenomen. Dit betreft dus een daadwerkelijke toename. WIL verwacht dan ook de komende jaren een toegenomen behoefte. Wij hebben geen signalen dat er een tekort aan plaatsen is op dit moment. De betrokkenheid van WIL beperkt zich ook tot de uitvoering van de regeling SMI, zodat het aantal aangeboden plaatsen buiten onze invloed valt.

9

Nieuwegein

Het Ministerie is voornemens om de Participatiewet radicaal te herzien. Enkele maatregelen, zoals de kostendelersnorm voor jongeren, zijn reeds duidelijk. WIL wordt verzocht om te antiperen op de wet door coulance te betrachten naar onze inwoners; WIL kan dit doen door de reeds aanwezige ruimte in de wet op te zoeken in de aanloop naar de wetswijziging.

Vanuit het Rijk zijn inderdaad (beleids)voornemens gecommuniceerd om de Participatiewet te herzien. Voor het grootste deel betreft dit voornemens die nog uitgewerkt moeten worden. Het genoemde voorbeeld van de kostendelersnorm bevindt zich al wel in het besluitvormingstraject. De voorgenomen herzieningen passen bij een werkwijze waarin leefwereld en maatwerk meer ruimte krijgen. Dit is een beweging die bij WIL al eerder is omgezet, waarbij wij zoveel mogelijk proberen met maatwerk de ruimte binnen de wet optimaal te benutten. Voor de kostendelersnorm doen wij dit ook al en zullen wij blijven doen. Bij de informatie voor het Kaderstellende Raadsdebat is hier een factsheet over bijgevoegd zodat de raadsleden nu al worden geïnformeerd over de ontwikkeling.

10 Nieuwegein

Een ander onderwerp dat de afgelopen maanden actueel was, was het gebruik van de DPS-Matrix door WIL. WIL heeft enkele malen informatie hierover naar de raad gestuurd en de raad heeft aanvullende schriftelijke vragen gestald. Indien zich nieuwe ontwikkelingen voordoen, wil de raad graag geïnformeerd worden.

Wij hanteren vanaf het begin van de berichten over het gebruik van de DPS-matrix openheid richting de raden. Op verschillende momenten informeerden wij u inderdaad actief en ook voor de beantwoording van de (schriftelijke) vragen werken wij volledig mee. Mocht er aanleiding toe zijn, blijven we dit ook actief doen. Deze openheid vinden wij belangrijk en wij zullen bij ontwikkelingen uiteraard de raden blijven informeren.

4

11 Nieuwegein

Naast de ontwikkelingen wil de raad graag geïnformeerd worden over de risico’s op extra kosten die WIL impliciet of expliciet benoemd, zoals: • de energietoeslag (p. 16) • de ontwikkelingen op het gebied van ICT • het extra beroep op de bijzondere bijstand en/of schuldhulpverlening naar aanleiding van de verbeterde samenwerking op het gebied van kinderopvang met Sociaal Medische Indicatie • de decentralisatie van Maatschappelijke Opvang en Bescherm Wonen (p. 13) • de incassoratio in relatie tot stijgende inflatie (p.5) en • de gevolgen van de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt op de investeringen van WIL in personeel en werving (p.17)

Wij begrijpen goed dat de raad graag geïnformeerd blijft over de genoemde ontwikkelingen. WIL heeft hiervoor onder andere een aantal terugkerende momenten waarop wij de raden informeren over de voortgang en risico’s ten aanzien van de actualiteit. Dit gebeurt onder andere in de P&C cyclus, het Kaderstellende Raadsdebat en de kwartaalrapportages. Indien daar aanleiding toe is wordt, zoals bij de energietoeslag, regelmatig een update op specifieke thema’s gegeven met daarbij een beschrijving van ontwikkelingen en eventuele risico’s en consequenties. Ten slotte worden raden geïnformeerd op het moment dat er acute grote ontwikkelingen zijn of risico’s werkelijkheid worden en het betrekken van de raden niet kan wachten op de reguliere momenten. We gaan er vanuit dat u hierdoor en hiermee voldoende aangesloten blijft.

Het mag duidelijk zijn dat de raad het belangrijk vindt dat er goed gebruik wordt gemaakt van de diensten van WIL en dat de dienstverlening op orde is, maar wil wel op de hoogte worden gehouden van de financiële consequenties. 12 Nieuwegein

De raad heeft er mee ingestemd dat WIL de nullijn hanteert, tenzij zich omstandigheden voordoen om hiervan af te wijken. In dit kader is ingestemd met een extra bedrag voor het Matchingsteam. Binnen het programma Werk is besloten om het extra budget voor het Matchingsteam (150K voor een heel jaar voor Lekstroom) in

De ontwikkelingen rondom het volume en de samenstelling van de nieuwe meldingen heeft inderdaad tot de conclusie geleid dat de inzet van het Matchingsteam in de eerste kwartalen van 2022 inderdaad niet nodig bleek. Bij het Kaderstellende Raadsdebat wordt dit aangevuld met de conclusie dat in het hele jaar 2022 geen extra inzet (€150K) voor het Matchingsteam nodig is. Bovendien wordt geadviseerd voor 2023 voorlopig nog geen extra middelen beschikbaar te stellen.

5

het eerste half jaar niet in te zetten, omdat de inzet vanuit de basisbegroting voldoende was (P.9). Dit leidt tot een voordeel in het eerste half jaar van €75K voor heel Lekstroom, wat had kunnen resulteren in een vrij besteedbaar bedrag binnen dit programma (ter dekking van de CAOkosten, danwel voor activiteiten in het werkteam). Waarom is daar niet voor gekozen?

Omdat het om een geoormerkt budget gaat dat naast de nullijn beschikbaar wordt gesteld, is het in de visie van het bestuur niet opportuun om deze extra middelen gedurende het jaar te herbestemmen zonder dat de raden daar een visie op kunnen geven. Daarom is het budget ook niet herbestemd. Bij de jaarrekening wordt bepaald of het bedrag van €150K binnen het programma Werk verrekend wordt of terugbetaald wordt aan de gemeenten.

6