1. Raadsinformatiebrief Voortgang netcongestie en omgang met aansluitpauze

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Voortgang netcongestie en omgang met aansluitpauze

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

360870

Ischa Reijnen / Jan Roelants

Datum

19 mei 2026

blad 1 van 3 Bijlage 1

Geachte raadsleden, In deze brief willen wij u informeren over de situatie op het elektriciteitsnet, de effecten van netcongestie en de aansluitpauze op onze gemeente en daarna wat de vervolgstappen zijn die wij als gemeente ondernemen. Tot slot vindt u nog aanvullende informatie over de achtergrond van netcongestie en de aansluitpauze. Aansluitpauze per 1 juli Een aansluitpauze betekent dat er tijdelijk geen nieuwe aansluiting of uitbreiding van stroomvoorzieningen verkregen kan worden. Nieuwe aanvragen worden in een wachtrij geplaatst totdat er weer ruimte is op het net. Voor een groot deel van de provincie Utrecht, waaronder gemeente IJsselstein, is het per 1 juli tijdelijk niet meer mogelijk om nieuwe of zwaardere aansluitingen te krijgen. Dit was al zo voor grootverbruik aansluitingen. Nu gaat dit ook gelden voor kleinverbruik aansluitingen, zoals laadpalen, nieuwe woningen, kleine bedrijven en maatschappelijke instellingen. Deze kunnen niet meer worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Deze aansluitpauze duurt tot er weer voldoende capaciteit op het stroomnet is gecreëerd. Elk halfjaar wordt beoordeeld wat de situatie is en of er ruimte is voor nieuwe aansluitingen. Het eerstvolgende peilmoment is in oktober. Een aansluitpauze is daarmee een van de maatregelen van de netbeheerders om de gevolgen van netcongestie in de hand te houden.

TenneT verwacht dat de werkzaamheden om de huidige netcongestie, op regionaal niveau, op te lossen in 2035 klaar zijn. Dit betekent dat IJsselstein tenminste tot 2035 te maken heeft met capaciteitsbeperkingen. De verwachting, dat deze werkzaamheden in 2035 gereed zijn, is al een aantal keer naar later in de tijd aangepast. Effecten op onze gemeente APPM heeft in opdracht van de gemeente een impactanalyse uitgevoerd om de consequenties van netcongestie op ontwikkelingen in gemeente IJsselstein in kaart te brengen en wat de handelingsperspectieven zijn. De impactanalyse laat zien dat de effecten groot zijn voor woningbouw, verduurzaming en economische ontwikkelingen in de stad. Daarnaast zijn ook brede sociale effecten te verwachten. De lange termijneffecten van de netcongestie zijn nog onduidelijk. De duur van de aansluitpauze is onzeker.

De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

19 mei 2026 360870 3

Impact op woningbouw Alleen de woningbouwprojecten waarvoor de netbeheerder voor ingang van de aansluitpauze een elektriciteitsaansluiting heeft gegarandeerd, gaan door. Nieuwbouwproject IJsseloevers heeft al afspraken met Stedin over de beschikbare netcapaciteit. De verwachting is dat Randdijk en Ruimtevaartbaan aan de eisen van Stedin voldoen en ook een netaansluiting zullen krijgen. Impact op de economie Bedrijven op bedrijventerreinen hebben meestal een grootverbruik aansluiting nodig en komen op een wachtlijst zonder prioriteit. Hieraan is op dit moment niets veranderd. We stimuleren bedrijven die creatieve ideeën hebben om piekbelasting te verminderen, om dit met elkaar, de Provincie en de gemeente te delen. Voor de kleinverbruik aansluitingen geldt dat activiteiten alleen doorgang vinden als de stroomvoorziening vóór 1 juli is geregeld met Stedin, of wanneer een autonome energievoorziening mogelijk is. Voor het bedrijventerrein de Kroon wordt voor juli 2026 een aansluiting aangevraagd bij Stedin, en is de verwachting dus dat deze wordt verkregen. Impact op duurzaamheid Woningen en bedrijven krijgen geen uitbreiding op hun aansluiting. Dit betekent dat de installatie van hybride warmtepompen, elektrisch koken en/of laadpalen alleen kan plaatsvinden binnen de bestaande aansluiting. De aansluiting moet dus groot genoeg zijn voor verduurzaming.

Nieuwe duurzame opwekprojecten zullen geen aansluiting krijgen totdat de problemen op het net zijn opgelost. Tegelijkertijd blijven we focussen op energiebesparing en isolatie om de CO2-besparing doelstelling te halen en de vraag naar elektriciteit zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Impact op mobiliteit Mogelijk wordt de mogelijkheid tot het plaatsen van nieuwe openbare laadpunten voor elektrische auto's sterk beperkt door de aansluitpauze. Met Laadwerk, onze partner voor aanleg van laadpalen, wordt gezocht naar mogelijkheden. Verder wordt gezorgd dat, op basis van huidig gebruik in voorbereiding op de aansluitpauze, het netwerk van openbare laadpalen uitgebreid wordt waar knelpunten ontstaan. Impact op gemeentelijk vastgoed Verduurzaming van de gemeentelijke panden moet binnen de bestaande aansluiting gerealiseerd worden. Wat gaat gemeente IJsselstein doen? De gemeente heeft een beperkte invloed op aansluitingen en het energienet in het algemeen. De gemeente kan echter wel een bijdrage leveren in het versnellen van ruimtelijke ontwikkelingstrajecten die nodig zijn bij het verminderen van de netcongestie. Daarnaast is van belang dat de gemeente zich voorbereid op het proces van netbeheerder Stedin voor het indienen van aanvragen voor projecten vanaf 1 oktober.

In deze twee categorieën wordt het volgende ondernomen: Plaatsen elektriciteitshuisjes Er is ook congestie op straat- en wijkniveau. Daarom gaat Stedin zo’n 100 nieuwe elektriciteitshuisjes plaatsen en extra kabels aanleggen in IJsselstein. Hiervoor moeten veel straten opengemaakt worden. Daarvoor werkt de gemeente via een samenwerkingsovereenkomst nauw samen met Stedin. Door deze werkzaamheden wordt het netwerk in de straat robuuster gemaakt en is er, in de toekomst, een zwaardere aansluiting per woning of bedrijf mogelijk. Stedin wil deze knelpunten in hun deel van het elektriciteitsnet (laag en middenspanningsnet) wegwerken voordat Tennet de beperkingen weggewerkt heeft in het hoogspanningsdeel van het elektriciteitsnetwerk. Extra (tijdelijke) opwek/opslag Als dit gevraagd wordt kijkt de gemeente actief mee met de mogelijkheid voor het plaatsen van extra opwek (gasgeneratoren) en of energieopslag (buurtbatterijen) als deze de kans op stroomstoringen zullen verminderen. Onderzoek woningbouwprojecten Om voorbereid te zijn op het prioriteringskader dat gebruikt gaat worden door de netbeheerder Stedin, zoals hieronder beschreven, wordt een onderzoek gestart naar de consequenties voor de

datum ons kenmerk blad 3 van

19 mei 2026 360870 3

woningbouwprojecten binnen de gemeente. Deze wordt uitgevoerd in de periode april – juni 2026. Hiermee borgen we dat we tussen 1 oktober en 1 januari netaansluiting en prioriteit kunnen aanvragen voor woningbouwprojecten voor de komende 10 jaar. Aanvullende informatie Op 21 april 2026 heeft TenneT aangekondigd dat er per 1 juli een aansluitpauze komt. Dit is een maatregel om de problemen rondom netcongestie binnen aanvaardbare risico’s te houden. Netcongestie betekent dat de vraag naar of het aanbod van stroom op een specifiek moment en plaats groter is dan de hoeveelheid die het stroomnet tegelijkertijd kan transporteren. Wilt u meer weten over netcongestie kijk dan op https://vng.nl/artikelen/netcongestie. In de kamerbrief van staatssecretaris De Bat wordt dieper ingegaan op de situatie in onze regio, zie bijlage. Prioriteringskader ACM De netbeheerders, in het geval van IJsselstein Stedin en Tennet, gaan in 2026 een nieuw proces van toedeling van aansluitingen toepassen. Er wordt gewerkt aan de introductie van het nieuwe prioriteringskader van de toezichthouder, de Autoriteit Consument en Markt (ACM), per 1 juli.

In plaats van ‘wie het eerst komt wie het eerst maalt’, komen in de nieuwe situatie alle aanvragen (groot- en kleinverbuik) op één integrale wachtlijst en wordt netcapaciteit toegekend op basis van prioriteit, waarbij maatschappelijke en kritieke veiligheidsfuncties voorrang krijgen. Hierin krijgt de gemeente een andere rol; het tijdig signaleren van prioriteit richting de netbeheerder om de woningbouw- en onderwijshuisvestingsopgaven waar te kunnen maken. Met vriendelijke groet, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Ester Weststeijn burgemeester