1. Raadsinformatiebrief Septembercirculaire 2024

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Septembercirculaire 2024

uw kenmerk

zaaknummer

Datum 22 oktober 2024

215939

uw brief van

blad 1 van 5

S.J. Hennekens / L.M.A. van behandeld door de Klashorst

Bijlagen 1

Geachte raadsleden, In deze raadsinformatiebrief informeren we u over de uitwerking van de septembercirculaire 2024 van het gemeentefonds. De septembercirculaire geeft de vertaling van de rijksbegroting naar de gemeentelijke begroting. Deze vertaling is nog niet in de Programmabegroting 2025 verwerkt. Hiervoor wordt de circulaire te laat gepubliceerd. Deze wijzigingen worden in de Q3 rapportage 2024 opgenomen. Samenvattend leidt de septembercirculaire tot het volgende beeld van het begrotingssaldo: Ontwikkeling saldo begroting (bedragen x € 1.000) Saldo begroting

Begroting 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

-1.091

-274

-2.185

-3.534

-2.241

-2.288

Financieel effect Septembercirculaire 2024

885

673

1.423

1.136

1.030

949

Saldo begroting voor voorgestelde mutaties

-206

399

-762

-2.398

-1.210

-1.339

-453

-247

-298

-295

-289

-303

0

0

-708

-724

-543

-543

-220

-83

-82

39

-634

-202

0

0

-19

-14

72

72

-878

69

-1.869

-3.391

-2.604

-2.315

0

75

134

205

290

354

-878

144

-1.735

-3.186

-2.314

-1.961

Voorgestelde mutaties Toerekening taakmutaties Vervallen stelpost besparing jeugd rijk Aanpassing begrote raming Algemene uitkering Actualiseren stelpost Jeugdzorg Actueel saldo begroting Verwachte correctie in Decembercirculaire n.a.v. mail ministerie Te verwachte saldo begroting Tabel 1 – Ontwikkeling saldo begroting.

Het effect van de circulaire is beperkt positief. De circulaire bevat geen grote aanpassingen. Wel vervalt de stelpost voor de door het rijk te realiseren besparingen op jeugd. Hierdoor neemt het risico in onze begroting af. Daarnaast hebben we geconstateerd dat de raming van de Algemene uitkering in ons financieel systeem vooral in 2028 afwijkt. Dit passen we aan. Vooral in 2028 geeft dit een incidenteel nadeel. In de deze raadsinformatiebrief zetten we de uitwerking van de circulaire verder uiteen. De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

Datum ons kenmerk blad 2 van

22 oktober 2024 215939 5

Op vrijdag 11 oktober jongstleden kregen wij vanuit het ministerie bericht dat het CBS een herziening van de bbp-index heeft gepubliceerd. Dit leidt tot een hogere uitkering van het gemeentefonds. Deze correctie wordt verwerkt in de decembercirculaire 2024. In bovenstaande tabel, Tabel 1 – ontwikkeling saldo begroting, hebben wij de verwachte correctie opgenomen. 1.

Ontwikkeling Algemene uitkering

Ontwikkeling Algemene uitkering (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

63.531

64.593

60.735

61.115

61.377

Accres ontwikkeling en hoeveelheidsverschillen

-232

326

360

163

59

Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024

664

0

0

0

0

Raming AU meicirculaire 2024

Taakmutaties Alg. uitkering o.b.v. septembercirculaire 2024 Bijstelling septembercirculaire 2024

453

347

1.063

973

972

64.416

65.265

62.158

62.250

62.407

885

673

1.423

1.136

1.030

Tabel 2 – Ontwikkeling Algemene uitkering.

De mutaties in deze circulaire vallen uiteen in drie categorieën: Accres ontwikkeling en hoeveelheidsverschillen De accres ontwikkeling en hoeveelheidsverschillen komen hoofdzakelijk voort uit de actualisatie van maatstaven. Aan de hand van deze maatstaven wordt de hoogte van onze rijksbijdrage bepaald. Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2024 Als gemeente worden we gecompenseerd voor kosten die we vanuit onze taak maken. Dit wordt vergoed uit het Btw-compensatiefonds (BCF). Wanneer het BCF niet volledig is aangesproken dan wordt het restant toegevoegd aan de algemene uitkering. Taakmutaties Als we extra gemeentelijke taken krijgen of taken wijzigen, zijn dit taakmutaties. Het rijk past de algemene uitkering hierop aan. Van taakmutaties boven de € 5.000 stellen wij voor deze toe te voegen aan, of af te ramen van, de desbetreffende budgetten. Dit hebben we hieronder toegelicht. De overige taakmutaties worden met het saldo verrekend. Taakmutaties (bedragen x € 1.000) Wet op de lijkbezorging Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI)

Begroting 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

0

0

6

6

6

0

9

9

9

9

-20

-25

-30

-35

-40

Bijstand jongerennorm

0

0

-11

-11

-11

Besparingsverlies jeugd

0

0

665

678

682

Digitaal Stelsel Omgevingswet

Indexatie Wmo demografie

0

0

97

190

282

Wet Betaalbare huur

27

36

31

17

14

Alleenverdienersproblematiek 2023-2024

57

0

0

0

0

Openbare bibliotheken

0

100

100

0

0

Participatie (IU)

388

227

197

119

30

Totaal taakmutaties > € 5.000

453

347

1.063

973

972

Correctie Openbare bibliotheken

0

-100

-100

0

0

Totaal taakmutaties > € 5.000

453

247

963

973

972

Datum ons kenmerk blad 3 van

22 oktober 2024 215939 5

Tabel 3 – Taakmutaties.

Wet op de lijkbezorging De inwerkingtreding van het wetsvoorstel van de modernisering van de Wet op de lijkbezorging (Wlb) is voorzien op 1 januari 2026. Ten behoeve van de financiering van de beoogde wettelijke uitbreiding van de taken van de gemeentelijke lijkschouwer is voor de periode 2026-2031 jaarlijks € 3,2 miljoen naar de algemene uitkering overgeheveld. Dit betekent voor ons dat we vanaf 2026 € 6.000 ontvangen. Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie De Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een gemeentelijke regeling om gezinnen die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag, maar die ook niet in staat zijn de zorg voor hun kinderen volledig te dragen vanwege sociale of medische problematiek, een vergoeding te kunnen bieden voor het gebruik van kinderopvang. Door verschillende ontwikkelingen is de SMI budgettair steeds meer onder druk komen te staan. Om dit te kunnen ondervangen, wordt het SMI budget in een aantal stappen verhoogd. Voor de jaren 2025-2027 gaat het om € 5,4 miljoen, voor 2028 gaat het om € 5,5 miljoen en vanaf 2029 om jaarlijks € 10 miljoen. Dit betekent voor ons dat we vanaf 2025 minimaal € 9.000 ontvangen.

Digitaal Stelsel Omgevingswet Op grond van de Beheerovereenkomst van 18 december 2018 dragen de gemeenten vanaf 1 januari 2020 jaarlijks 70% bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet en het Informatiepunt Leefomgeving. De gemeentelijke bijdrage is vanaf 2020 structureel overgeheveld van het gemeentefonds naar de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, te weten € 18 miljoen per jaar. Bijstand jongerennorm Gemeenten kunnen vanuit de bijzondere bijstand een aanvulling op de bijstand aan 21-minners geven als hun ouders niet bij kunnen springen. Met het wetsvoorstel Participatiewet in balans wordt de bijzondere bijstand met ingang van 1 januari 2026 overgeheveld naar de algemene bijstand. De aanvulling op de bijstand is bedoeld voor algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan en daarmee is de algemene bijstand het juiste instrument voor dit soort kosten. Daarom worden er middelen vanuit de algemene uitkering (cluster Participatie) overgeheveld naar de algemene bijstand, op de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het gaat om jaarlijks € 9,4 miljoen vanaf 2026. Dit betekent voor ons dat we vanaf 2026 € 11.000 minder ontvangen. Besparingsverlies jeugd Het kabinet Rutte IV had besloten om te besparen op jeugdzorg.

Deze besparing (oplopend tot € 511 miljoen in 2027) was in mindering gebracht op de middelen voor jeugdzorg op de aanvullende post van het ministerie van Financiën. Het nieuwe kabinet Schoof kiest ervoor om deze besparing te laten vervallen. Dit was echter al een ingeboekte papieren besparing, waarvoor geen actie van de gemeente vereist was. Het rijk nam de verantwoordelijkheid over deze besparing op zich. Omdat het rijk afziet van de besparing vergoeden ze de hiervoor reeds ingeboekte besparing. Dit is geen voordeel, maar zorgt ervoor dat het risico in onze begroting afneemt. Indexatie Wmo demografie Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Vooruitlopend op de uitwerking is bij Voorjaarsnota 2024 een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen

Datum ons kenmerk blad 4 van

22 oktober 2024 215939 5

in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie. Het kabinet heeft deze middelen bij Miljoenennota 2025 overgeheveld naar het begrotingsartikel Accres zodat gemeenten hier rekening mee kunnen houden in hun meerjarenbegroting. Wet Betaalbare huur Met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage van circa € 5,5 miljoen in 2024 voor de eenmalige kosten die gemeenten maken bij de implementatie van het wetsvoorstel. Deze implementatiegelden worden verdeeld aan de hand van de grootte van de gemeenten. Alleenverdienersproblematiek 2023-2024 Gemeenten kunnen financiële ondersteuning bieden aan huishoudens die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek in 2023 en 2024 onder het bestaansminimum uitkomen. Gemeenten kunnen de gemiste huur- en zorgtoeslag compenseren vanuit de individuele bijzondere bijstand. Via deze decentralisatie-uitkering ontvangen gemeenten budget om aan de betreffende huishoudens bijzondere bijstand te verstrekken. Nu wordt een bedrag van € 22,6 miljoen uitgekeerd. Dit betekent voor ons een incidentele bijdrage van € 57.000. Dit bedrag voegen we toe aan het budget bijzondere bijstand.

Openbare bibliotheken In de periode 2023-2024 konden gemeenten een specifieke uitkering ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Daarna zal een wettelijke zorgplicht voor gemeenten worden ingevoerd ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. In de periode tussen de specifieke uitkering en de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen de gemeenten een decentralisatie-uitkering, om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden. Participatie Het Rijk compenseert gemeenten via de integratie-uitkering Participatie (IU Participatie) vanaf 2025 voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel in de sociale werkvoorziening. Voor het jaar 2025 wordt bij deze septembercirculaire in totaal € 19,8 miljoen toegevoegd aan de IU Participatie. Correctie Openbare bibliotheken De bovenstaande taakmutatie voor de Openbare bibliotheken zien wij niet als taakmutatie. We voldoen al aan de wettelijke eisen waarvoor wij deze gelden krijgen. Deze bijdrage komt ten gunste van het begrotingssaldo. 2. Mutaties begroting als gevolg van deze circulaire Ontwikkeling Septembercirculaire 2024 (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Bijstelling Septembercirculaire 2024

885

673

1.423

1.136

1.030

Toerekening taakmutaties

-453

-247

-298

-295

-289

0

0

-708

-724

-543

-220

-83

-82

39

-634

Vervallen stelpost besparing jeugd rijk Aanpassing begrote raming Algemene uitkering Actualiseren stelpost Jeugdzorg Financieel effect Septembercirculaire 2024 Tabel 4 – Ontwikkeling Septembercirculaire 2024.

0

0

-19

-14

72

212

343

316

142

-363

Datum ons kenmerk blad 5 van

22 oktober 2024 215939 5

De uitwerking van de circulaire en de analyse daarvan geven aanleiding tot bijstellingen in de begroting. Voorgesteld worden de volgende wijzigingen: Toerekening taakmutaties De taakmutaties zijn bovenstaand toegelicht. Vervallen stelpost besparing jeugd rijk Zie bovenstaande toelichting besparingsverlies jeugd. Aanpassing begrote raming Algemene uitkering We hebben geconstateerd dat de raming van de Algemene uitkering in ons financieel systeem afwijkt. We passen de begrote bedragen hierop aan. Vooral in 2028 geeft dit een incidenteel nadeel. Het proces is aangepast zodat de aansluiting geborgd blijft. Actualiseren stelpost Jeugdzorg De bedragen die we sinds 2019 structureel mogen ramen als stelpost te ontvangen jeugdmiddelen zijn licht bijgesteld aan de hand van de bedragen uit deze circulaire. Verwerking mutaties De bijstellingen uit deze circulaire leggen wij u voor in de Q3 rapportage 2024. Deze bieden we in december aan uw raad aan

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

drs. W.M. van de Werken secretaris

mr. P.J.M. van Domburg burgemeester