1.7 Bijlage 7 Gebiedspaspoort Cluster 6 Langs De Lek interactief
Tekst van het document
Gebiedspaspoort
6. GEBIEDEN LANGS DE LEK
Toekomstvisie 2040 Recreatieschap Stichtse Groenlanden en (aanliggend) Staatsbosbeheer
Gebiedspaspoort
ept c n o C GEBIEDEN LANGS DE LEK CLUSTER 6
DIT DOCUMENT IS INTERACTIEF
Doel Het gebiedspaspoort beschrijft het cluster Langs de Lek met daarin de deelgebieden Salmsteke, ‘T waal, Honswijkerplas en de Heulse Waard. Het doel van het gebiedspaspoort is het inzichtelijk maken van de kenmerken, functies, kansen en knelpunten, eigendom en beheer voor de deelgebieden. Dit wordt gedaan aan de hand van een ruimtelijke analyse, recreatieve analyse en een financiële analyse. Het gebiedspaspoort dient als opstap voor de Toekomstvisie 2040 van Stichtse Groenlanden en Staatsbosbeheer.
Inhoudsopgave 1. Ruimtelijke analyse 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Ontstaansgeschiedenis van het gebied Structuurdragers Ruimtelijke samenhang Planologische kaders en ontwikkelingen Klimaat Kansen en knelpunten
2. Recreatieve analyse 2.1 2.2 2.3 2.4
Huidig gebruik Doelgroepen Impact van trends en ontwikkelingen Kansen en knelpunten
3. Eigendom en beheer Cluster 6A - Gebieden L angs de Lek
Clus ter 6B - G ebieden L ang s de Lek
3.1 Beheersverantwoordelijkheden voor recreatieve voorzieningen 3.2 Financiële analyse 3.3 Kansen en knelpunten
4. Richtinggevende uitspraken Bronnen Bijlage
1. Ruimtelijke analyse
Horde
Ligging De rivier de Lek stroomt vanaf Wijk bij Duurstede langs Culemborg, Nieuwegein, Vianen en Lopik. De gestuwde rivier is een voortzetting van de Nederrijn en
Lollegewaard
een belangrijke vaarverbinding voor de beroeps- en pleziervaart. Veel van de uiterwaarden, aan de noordoever
Salmsteke
van de rivier zijn in gebruik als natuur- of recreatiegebied. De Lekdijk vormt een scherpe grens tussen de binnendijkse agrarische landschappen bij Tull en en ‘t Waal en Jaarsveld en de buitendijkse oeverlanden van de rivier met zandwinputten en nevengeulen. Ten oosten van Vianen en Nieuwegein kruist de rivier op twee plekken de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals bij Fort Honswijk en de Beatrixsluizen.
Bosje A27 Eikenlaantje ‘t Waal West
Tull en ‘t Waal
Boomgaard ‘t Waal ‘t Waal oost
Werk aan de Waalse wetering ‘t Waalse bos inundatiekanaal
recreatieplas Honswijkerplas Werk aan de Korte Uitweg
Honswijkerwaard
Heulse waard Werk aan de Groeneweg
Steenwaard
Tull en ‘T Waal (Het Utrechts Archief, 1983)
4
1.1 Ontstaansgeschiedenis van het gebied Tot 1000 | Wilde wateren
1600-1800 | Gebruik en bewoning
Tot omstreeks het jaar 1000 was de Kromme Rijn de
De vroegste bebouwing in het gebied ontstond vanaf de
hoofdstroom die het water van de Nederrijn afvoerde
10de eeuw op de smalle oeverwallen langs de Lek, waar
richting de Noordzee. Dit vrijelijk stroomde systeem werd
vooral rond kastelen enkele gehuchten werden gesticht.
na de afdamming in 1122 bij Wijk bij Duurstede geleidelijk
De achterliggende polders zoals de Lopiker- waard,
verlegd en ontwikkelde de Lek zich tot de belangrijkste
polder Vuylcop en Schalwijk, werden vanaf de 11de eeuw
stroom.
ontgonnen. Hier ontstond vanaf de 16de eeuw de eerste
1000-1600| Bedijking en uiterwaarden
agrarische bebouwing die geleidelijk uitgroeide tot de
Door de aanleg van de Lekdijk in de 12de en 13de
typische lintbebouwing langs de vaarten en weteringen.
eeuw werd het winterbed versmald en ontstonden
1800-2000 | Transport, kanalisatie en delfstoffen
hogere waterstanden. Tientallen overstromingen en
In de loop van de tijd werden de uiterwaarden van Lek
dijkdoorbraken tot ver in de 18de eeuw waren het
steeds meer een speelveld van de industrialisering. Vanaf
gevolg. De uiterwaarden waren als cultuurgrond met
de 15de eeuw werd er voor het eerst klei gewonnen voor
hun vruchtbare klei in trek. De smalle en drassige
steenfabricage en later werd er ook klei, grind en zand
uiterwaarden van de Lopikerwaard konden door hun
gedolven. De Lek zelf werd vanaf 1950 gekanaliseerd om
getijdeninvloed slechts als hooiland en griend gebruikt
de bevaarbaarheid te verbeteren. De Hagesteinse sluis
worden, zoals in Jaarsveld. Waar de uiterwaarden
bestaat een herkenbaar stuw- en een schutsluiscomplex
breder waren, legde men langs de rivier een kade aan,
dat ook bij Amerongen en Driel is gebouwd. In de
om de buitendijkse grond in de zomer te vrijwaren van
jaren zestig en zeventig ontstonden langs de oevers de
hoogwater.
eerste spontane vormen van dagrecreatie, gevolgd door
1940 (Topotijdreis, 2024)
natuurontwikkeling bij voormalige zandwinlocaties en nieuw gegraven nevengeulen.
1970 (Topotijdreis, 2024)
Vroege vormen van recreatie in de uiterwaarden (Het Utrechts Archief, 1970) 2000 (Topotijdreis, 2024)
6
1.2 Structuurdragers
1.3 Ruimtelijke samenhang
De belangrijkste ruimtelijke structuur- en identiteitsdrager
De gebieden langs de Lek beschikken over een sterk ruimtelijk
van het gebied is de Lekdijk. De dijk is een verbindende
onderscheid tussen de binnendijkse- en buitendijkse
lijn met een verblijfsfunctie voor recreatie en natuur.
landschappen. Het polderlandschap aan de noordzijde van de
Fietsers en wandelaar zweven over het landschap
dijk bestaat uit een smalle zone met zandige stroomruggen
met prachtige vergezichten op de binnendijkse- en
waarop een kleinschalig landschap van dorpen, agrarische
de buitendijkse wereld. Het is een rijgsnoer van
erven en boomgaarden is ontstaan. Daarachter ligt het open
allerhande routes en ommetjes in de buurt en een
polderlandschap met een herkenbaar patroon van smalle
hoogwatervluchtplaats bij hoge waterstanden op de
sloten en kavels, afgewisseld met vaarten en weteringen
rivier. De dijk is een woonlandschap en een waterkering
en lintbebouwing. Buitendijks ligt een sterk gevarieerd
ineen, en een schakelsnoer voor de vele buitendijkse
uiterwaardenlandschap van open recreatieterreinen, besloten
sluiscomplexen, havens, natuur- en recreatiegebieden en
natuurgebieden met veel bos, ruigte en geulen, en de
de zandwinlocaties langs de Lek.
voormalige steenfabrieken en zandwinplassen.
Natuurnetwerk van de Nederrijn en Lek (Ruimtelijk kader Lekdijk, 2016)
Lekdijk | Tull en ‘T Waal Ruimtelijke analyse
8
Boomgaard Tull en ‘t Waal |
Honswijkerplas |
Salmsteke |
‘t Waal West | informatiepaneel bij de boothelling
1.4 Planologische kaders en ontwikkelingen
Huidig ruimtelijk beleid
beschermingszone. Het gebied bij Salmsteke valt buiten
Het landschap rond de cluster gebieden langs de Lek
deze zones.
kent verschillende beschermingscategorieën voor natuur, waterkwaliteit en de cultuurhistorische waarden in het
Binnen het cluster zijn er ook rijksmonumenten
gebied. Onderstaand overzicht geeft op een beknopte
gelegen. Het inundatiekanaal, wat tevens NNN is, maakt
wijze weer waar deze waarden te vinden zijn en hoe deze
onderdeel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
mogelijk van toepassing kunnen zijn op de (recreatie)
Het inundatiekanaal is aangelegd als onderdeel van de
gebieden in de omgeving.
hoofdverdedigingslijn van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Dit ongeveer 3 kilometer lange kanaal uit 1870 loopt
In het cluster maken de uiterwaarden van de Lek in haar
van Fort Honswijk bij de Lek tot aan de Schalkwijksche
geheel deel uit het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Ook
Wetering en is gemaakt om het gebied ten zuiden/
Lolligerwaard, Salmsteke, Werk aan de Groeneweg, het
zuidoosten van Utrecht snel onder water te kunnen zetten.
gebied rondom het verdronken bos en het inundatiekanaal
Werk aan de Waalse Wetering is als fortwerk ook militair
vallen onder NNN.
erfgoed. Tot slot is het stuwcomplex Hagestein onderaan de Honswijkerwaard maritiem erfgoed en is dan ook een
Wat betreft het waterbeleid zit er rond de
rijksmonument.
Honswijkerwaard een scheiding, waarbij het
Verder vallen alle deelgebieden onder het UNESCO
oostelijke deel valt onder kwetsbaar strategische
Waterlinie Werelderfgoed.
grondwatervoorraad en de westzijde onder grondwater
Planologische natuurkaders (Provincie Utrecht 2024)
12
Planologische waterkaders (Provincie Utrecht 2024)
Planologische waterkaders (Provincie Utrecht 2024)
Planologische kaders en ontwikkelingen - Nieuwe Hollandse Waterlinie
In de Gebiedsanalyse Kernkwaliteiten Hollandse
De belangrijkste uitgangspunten zijn als volgt:
Waterlinies (2021) zijn de kernkwaliteiten en
•
uitgangspunten van het gebied ‘ Vreeswijk – Eiland van
De openheid van de voormalige inundatiegebieden behouden zodat voorstelbaarheid van de inundatie ook
Schalkwijk’ gedocumenteerd. Bij de kernkwaliteiten ligt de
wordt behouden
focus ook op de Hollandse Waterlinie.
•
Het verkavelingspatroon van het landschap behouden
De belangrijkste kernkwaliteiten zijn als volgt:
•
Bij nieuwe ontwikkelingen in het gebied de openheid
•
De hoofdverdedigingslinie is duidelijk herkenbaar is en
van het landschap behouden en de ontwikkelingen
gevormd door het stedelijke gebied. •
De hoofdverdedigingslinie is veelal in het agrarische
inpassen in het groene agrarische landschap •
Nieuwe agrarische bebouwing in het lint wordt achter
gebied gelegen
bestaande bebouwing geplaatst en de vormgeving
•
De verboden kringen zijn grotendeels open
van de nieuwe bebouwing wordt afgestemd op de
•
De inundatiegebieden zijn breed, open en herkenbaar maar met diffuse grenzen
uitstraling van het lint. •
Om het doorzicht van achterliggende landschappen te behouden blijven vrijliggende boerderijen daadwerkelijk vrijliggend.
•
De erven in de kom volgen de verkaveling en zijn smal en lang.
Vogelvlucht van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Op de kaart zijn de hoofdweerstandslijn, forten met schootskringen, acccessen, inundatievelden, sluizen en andere bestaande kernelementen van de NHW Vreeswijk-Eiland van Schalkwijk nadrukkelijk weergegeven (Provincie Utrecht, 2021)
14
Planologische kaders en ontwikkelingen - Deelgebied Salmsteke Ruimtelijke ontwikkelingen
In ditzelfde document zijn een aantal voorwaarden
Onderstaand overzicht geeft op een globale wijze inzicht in
opgesteld met betrekking tot horeca op Salmsteke.
de belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied
Dit betreft de positionering van een gebouw waarbij
en de wijze waarop deze een raakvlak kunnen hebben
rekening wordt gehouden met de lange en korte zijde,
met de doorontwikkeling van de (recreatie) gebieden in dit
de zichtbaarheid van het gebouw ten opzichte van de
cluster. Voor verdere informatie zie ook de bronnenlijst in
dijk en hoe de bevoorrading geregeld kan worden. Tot
de bijlage:
slot stimuleert gemeente Lopik partijen om zo duurzaam mogelijk te bouwen.
Vanuit het beeldkwaliteitsplan horeca Salmsteke door Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden komen een aantal kwaliteiten van deelgebied Salmsteke naar voren. Zo zijn er veel natuur- en cultuurhistorische waarden en is er een duidelijk contrast zichtbaar tussen het binnenen buitendijkse gebied. In een integraal ontwerp voor de vernieuwing van Salmsteke, die te zien zijn op de afbeeldingen, zijn deze kernkwaliteiten meegenomen en wordt er in het gebied gefocust op het behouden van landschappelijke binnendijkse kwaliteiten. Dit wordt gedaan door innovatieve technieken die weinig ruimte vragen. Bij het ontwerp is er ook nadruk gelegd op het creëren van een compacte dijk met zo min mogelijk impact op de omgeving.
16
Planologische kaders en ontwikkelingen - Deelgebied Honswijkerplas De inrichtinsgvisie van de Honswijkerwaard gemaakt door Landschappartners (2014) schept een beeld voor de mogelijkheden van dit gebied. Algemeen geldt volgens dit document dat het gebied aflopend van noord naar zuid steeds extensiever beheerd wordt. Zo is er in het noorden van de omgeving langs de plas mogelijkheid en ruimte voor intensieve dagrecreatie, vervolgens extensieve recreatie en natuur en in het zuidelijke deel ligt struin natuur. De noordelijke plas zal gebruikt worden als zwemwater en de zuidelijke als natuurlijk water. Tenslotte zijn er een aantal visies beschreven waarvan de belangrijkste hier benoemd worden: •
De zandstranden Gebieden Langs de Lek hebben voldoende ligweides, parkeerruimte en toiletmogelijkheden
•
Verschillende paden, voor verschillende doelgroepen, lopen langs het gebied met enkele uitkijkpunten op de
PM nog aanvullen
route. •
Instroom vanuit de Lek zorgt voor verversing van het water in beide plassen. Boten vanaf de Lek kunnen de plassen niet bereiken.
•
Een dam alleen bedoelt voor voetgangers loopt tussen de recreatieve plas en de natuurplas.
•
De kanoroute is alleen toegankelijk voor kleine bootjes.
•
De natuurplas heeft een brede natuurvriendelijke oever.
Provincie werkt aan het herstellen/opnieuw beleefbaar maken van een oude batterij aan de Lekdijk, ter hoogte van de recreatieplas Honswijkerplas.
Laurens Roose Advies Utrecht (LRAU) heeft in 2017 een verbeelding gebiedsconcept opgesteld met een verbeelding
De belangrijkste uitgangspunten zijn als volgt:
van de verschillende vormen recreatie in het gebied. Zie
•
De openheid van de voormalige inundatiegebieden
plankaart. Hierin is een zonering van verschillende soorten
behouden zodat voorstelbaarheid van de inundatie ook
dagrecreatie in het gebied en waar zij zich bevinden. Dit zijn
wordt behouden
dagrecreatie - cultuur en natuur, - extensief, - levendig, - luxe
•
Het verkavelingspatroon van het landschap behouden
en ontspanning, - belevingsnatuur en verbindingen van paden
•
Bij nieuwe ontwikkelingen in het gebied de openheid van
en routes zijn weergegeven.
het landschap behouden en de ontwikkelingen inpassen in het groene agrarische landschap
In de Gebiedsanalyse Kernkwaliteiten Hollandse Waterlinies
•
(2021) zijn de kernkwaliteiten en uitgangspunten van het
bestaande bebouwing geplaatst en de vormgeving van de
gebied ‘ Vreeswijk – Eiland van Schalkwijk’ gedocumenteerd.
nieuwe bebouwing wordt afgestemd op de uitstraling van
Bij de kernkwaliteiten ligt de focus ook op de Hollandse
het lint.
Waterlinie.
•
De belangrijkste kernkwaliteiten zijn als volgt: • •
De hoofdverdedigingslinie is veelal in het agrarische gebied gelegen
•
De verboden kringen zijn grotendeels open
•
De inundatiegebieden zijn breed, open en herkenbaar maar met diffuse grenzen
Om het doorzicht van achterliggende landschappen te behouden blijven vrijliggende boerderijen daadwerkelijk
De hoofdverdedigingslinie is duidelijk herkenbaar is en gevormd door het stedelijke gebied.
18
Nieuwe agrarische bebouwing in het lint wordt achter
vrijliggend. •
De erven in de kom volgen de verkaveling en zijn smal en lang.
Planologische kaders en ontwikkelingen - Utrechts Programma Landelijk gebied
1.5 Klimaat
Vanuit het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG)
Om recht te doen aan de diversiteit van landschappen in
Om inzicht te krijgen in de grote uitdagingen die door
wordt er gewerkt aan grote vraagstukken zoals het
de provincie Utrecht is er een onderverdeling gemaakt. Dit
verminderen van stikstof, het verbeteren van de bodem-
cluster valt onder de veenweidegebied Het Groene Hart.
en waterkwaliteit, het versterken van de natuur en het
In toekomst wordt er hier ingezet op:
toekomstbestendig inrichten van ons landelijk gebied.
•
Momenteel wordt er gewerkt aan een integrale aanpak
minder uitstoot van koolstofdioxide (CO2)uit veenbodems door de grondwaterstand te verhogen
waarbij verschillende partijen worden meegenomen, denk
•
meer duurzame landbouw en minder intensief
aan agrariërs, inwoners, natuurorganisaties,
•
een deel van het gebied is geschikt gemaakt voor
waterschappen, gemeenten en buurprovincies. In 2025 wordt er een definitief plan verwacht.
weidevogels. •
er is een rijke blauwe dooradering; een netwerk van met elkaar verbonden natuurvriendelijke sloten,
In het concept UPLG zijn een aantal structurerende principes opgesteld die leidend zijn: •
voldoende en schoon water
•
inspelen op klimaatverandering
•
kwaliteit van de natuur verbeteren
•
minder stikstofuitstoot
•
duurzame landbouw
•
minder broeikasgassen uit veehouderij (methaan)
•
aansluiten bij andere projecten van de provincie
rivieren en plassen. •
de natuur in Natura 2000-gebieden is hersteld, en er zijn moerasgebieden en waterbuffers aangelegd.
(Provincie Utrecht, 2023)
Landschappelijke deelgebieden uit het concept Utrechts Programma Landelijk Gebied (Provincie Utrecht, 2023)
20
klimaatverandering op de clustergebieden afkomen is gebruik gemaakt van de Klimaateffectatlas. De kaartbeelden laten zien waar de effecten van wateroverlast-hitte-droogte-overstroming in de komende decennia de meeste impact zullen hebben, en waar mogelijk maatregelen nodig zullen zijn: Het overgrote deel van dit cluster wordt gekarakteriseerd door een waterrijk uiterwaardenlandschap. Door het dalende waterpeil op de rivieren in hete droge zomers zijn de uiterwaarden sterk droogtegevoelig. Daarnaast is het gebied ook gevoelig voor langdurende overstromingen. Het achterland zal op de langere termijn met een steeds hogere overstromingsgevoeligheid te maken krijgen.
1.6 Kansen en knelpunten Kansen:
een onderhoudsfunctie voor het waterschap én een
•
Er liggen kansen om een meer onderscheidende
vrijliggend fietspad als verbinding tussen de prinses
identiteit voor de verschillende gebieden te
Beatrixsluizen in Nieuwegein en Fort Honswijk.
versterken en/of te ontwikkelen: - De afgelopen twee jaar is er door vrijwilligers
Knelpunten:
hard gewerkt bij de bestaande binnendijkse
•
In Salmsteke is de oeverinrichting rond de
hoogstamboomgaard bij Tull en ‘t Waal. Er is een
botenhelling niet uitgevoerd zoals in het
flinke slag geslagen in het herstel van deze oude
oorspronkelijke ontwerp door bureau Strootman. De
hoogstamboomgaard.
lange parkeerplaatsen voor auto’s en trailers liggen
-De gebiedsontwikkeling rond de Honswijkerplas
aan de zijde van de rivier, tussen de weg en het
is nog volop gaande. Op dit moment wordt er in
strandje, waardoor bezoekers liever hier parkeren
opdracht van de provincie Utrecht gewerkt aan een
dan op centrale parkeerveld. In het oorspronkelijke
inrichtingsplan voor het gebied. Het gaat hier om een
ontwerp was dit voorzien aan de westzijde van de
plan voor natuurontwikkeling in de Honswijkerwaard,
toegangsweg naar de botenhelling. Mogelijk zorgt
die zich mogelijk uitstrekt over het zuidelijk deel
deze situatie ervoor dat de nieuwe zwemlocatie op
van de Honswijkerplas. Daarin zal ook de duurzame
de kop van de geul minder goed gebruikt gaat worden
balans tussen natuur en recreatie een plek krijgen.
dan nu bedacht. Op zomerse dagen lijken recreanten
- De uiterwaarden van de Lek lenen zich bij uitstek
zich vooral te richten zandstrandjes langs de rivier, en
voor het versterken van de biodiversiteit en het
dan met name in het deel langs het nieuwe fietspad
verbeteren van de waterkwaliteit. De strak gemaaide
richting de veerpont naar Ameide.
dagkampeerterreinen kunnen met sinus- of
•
De bestaande dagkampeerterreinen langs de Lek
mozaïekbeheer meer soorten aan insecten en vlinders
zoals ’t Waal oost en west en de Heulse waard liggen
aantrekken dan nu het geval is. De oevers langs de
er verzorgt en uitnodigend bij.Voor rustzoekers
rivier kunnen wellicht ontsteent worden en verflauwd,
zijn dit de ideale locaties voor een aangename
en aan de voet dijk kan een smalle zone met ondiepe
dag aan de rivier. Veel van de terreinen zijn ruim
poelen ontwikkeld worden als migratieroute voor
bemeten maar vragen daardoor ook om een sterke
amfibieën en reptielen.
beheersinspanning. Wegen de bezoekersaantallen op tegen baten?
•
Zorg voor heldere en uitnodigende entrees naar de
•
In de huidige situatie fungeren de
verschillende gebieden. Zo ligt er kansen om bij Tull
dagrecreatieterreinen bij Tull en Twaal als een
en ’t Waal de connectiviteit te vergroten tussen de
autolocatie. In de zomer maken bezoekers gebruik
binnen- en de buitendijkse gebieden. Goed voorbeeld
van de ruime parkeerstroken langs de dijk. De
is ’t Waalse bos dat nu nauwelijks is verbonden met
terreinen trekken vooral ’s nachts nogal wat
de Lekdijk en de buitendijkse terreinen.
ongewenste bezoekers. Bij hoogwater op rivier de zijn de parkeerterreinen terwijl er wel een
•
De gebieden rond Tull en ’t Waal kunnen in de
parkeerbehoefte is door automobilisten hier de rivier
toekomst beter verbonden worden met de regio
willen beleven. Deze faciliteiten zijn nu niet aanwezig.
door nieuwe fietsroutes te creëren die als ommetje uit de stad Utrecht fungeren. Een mogelijke nieuwe verbinding fietsbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal en een fietsverbinding over de sluizencomplex van Hagestein kunnen positie van de recreatiegebieden Gebieden Langs de Lek versterken. •
Wellicht is het mogelijk om bij de uitwerking van de dijkversterking van de Sterke Lekdijk een doorgaand buitendijks fiets- onderhoudspad aan te leggen aan de voet van de dijk. Dit pad is dan weliswaar niet jaarrond toegankelijk door hoog water maar voorziet wel in
22
‘t Waal Oost
2. Recreatieve analyse 2.1 Huidig gebruik Om inzicht te krijgen in welke recreatieve waarde de gebieden hebben, is per gebied de gebruikswaarde, belevingswaarde en attractiewaarde bepaald: •
Gebruikswaarde: wat voor activiteiten zijn er mogelijk?
•
Belevingswaarde: welke belevingssferen zijn er in het gebied?
•
Attractiewaarde: wat trekt bezoekers juist naar dit gebied?
Salmsteke Gebruikswaarde: Faciliteiten: zwemplas, zandstrand, parkeerterrein, afvalbakken, parkeerterrein voor botentrailers, boothelling, accommodatie voor polsstoksverspringen, horeca in ontwikkeling (jaarrond), (mobiele) horeca in het recreatieseizoen, soms evenementen, fiets- en wandelpad naar pont en toiletvoorziening (op dit moment alleen in het recreatieseizoen, toekomstig jaarrond). Pontje (fiets en wandel) naar de overkant. Honden: wandelpaden voor aangelijnde honden in ontwikkeling. Belevingswaarde: Salmsteke is een gebied waar vooral de rivier beleefd kan worden, afwisselend in een rustige omgeving, maar soms ook met meer reuring (b.v. evenementen, polsstokvereniging, snelvaren en botenhelling). Hier wordt reuring aan toegevoegd door de dijkversterking en het aanleggen van reuring. Het biedt op deze manier een unieke beleving van de rivier, die je niet op veel plekken ziet. Attractiewaarde: De grootste attractiewaarde komt door de rivier. Het is uniek voor de omgeving om op zo’n manier de rivier te kunnen beleven. De nieuwe horeca (na de afronding van het ontwikkelingstraject) kan de attractiewaarde verhogen. Bezoekersaantallen: ’t t Waal/Middelwaard/Salmsteke trekken circa 137.000 unieke Nederlandse bezoekers en 0,5-0,75 miljoen Nederlandse bezoeken per jaar (2022). Gemiddeld zorgt dit voor 5800 bezoeken per hectare. Dit is een gemiddelde bezoekersdichtheid.
Waardering: Bezoekers beoordelen ’t Waal/Middelwaard/ Salmsteke met een 7,8, dat is net onder het gemiddelde van 7,9 (bron: bezoekersonderzoek recreatiegebieden Utrecht). 24
Tull en ‘t Waal
Honswijkerplas
Gebruikswaarde: Twee gebieden: ’t Waal West en ’t Waal
Gebruikswaarde: Zwemplas en uiterwaarden van de Lek,
Oost. Ze worden gebruikt voor zwemmen, wandelen, sport
wordt gebruikt om te zwemmen en spelen.
en spel. Faciliteiten: parkeerterreinen, toiletvoorziening,
Faciliteiten: lig- en speelweiden, speeltoestellen,
strand, lig- en speelweiden, speelvoorzieningen,
zandstrand, vissteigers, parkeerterrein, snackwagen
boothelling (bij ’t Waal West). Alle voorzieningen worden
(in zomerperiode op drukke dagen), toiletvoorziening,
in de winterperiode (1 november tot 1 april) op last van
wandelpaden, soms evenementen. Honden: zijn
Rijkswaterstaat verwijderd. Honden: binnen de strandzone
aangelijnd toegestaan.
verboden. Belevingswaarde: Ook hier ligt de focus vooral op de Belevingswaarde: Net zoals bij Salmsteke is de beleving
beleving van de rivier, maar het is een intensievere
hier vooral gericht op de rivier, en een combinatie van
invulling dan de andere gebieden. Vooral door de
rust en reuring in een groenblauwe omgeving. Dit gebied
voorzieningen rondom de zwemplas. Daarom is de
zal vooral een aantrekking hebben voor inwoners van
beleving hier wel degelijk anders, en vooral gericht
Nieuwegein.
op reuring (op zonnige dagen). Het is een mooi recreatiegebied voor inwoners van Houten en Nieuwegein.
Bezoekersaantallen: ’t Waal/Middelwaard/Salmsteke circa 137.000 unieke Nederlandse bezoekers en 0,5-0,75
Attractiewaarde: Vooral het zandstrand met
miljoen Nederlandse bezoeken per jaar (2022). In de
speelvoorzieningen trekt hier veel mensen. Dit vind je ook
zomer is vooral het strand erg druk.
op andere plekken in de omgeving, maar de rivierbeleving hier maakt het uniek.
Waardering: Bezoekers beoordelen ’t Waal/Middelwaard/ Salmsteke met een 7,8, dat is net onder het gemiddelde
Heulse Waard
van 7,9 (bron: bezoekersonderzoek recreatiegebieden
Gebruikswaarde: Natuurgebied dat wordt gebruikt om te
Utrecht).
rusten, wandelen en vissen. Faciliteiten: parkeerterrein, toiletvoorziening, speel- en ligweide, picknickbanken,
’t Waalse Bos
afvalbakken en speeltoestellen. Alle voorzieningen
Gebruikswaarde: Bos dat wordt gebruikt om te wandelen
worden in de winterperiode (1 november tot 1 april)
en honden uitlaten. Faciliteiten: wandelpad en bankje.
op last van Rijkswaterstaat verwijderd. Honden: zijn
Honden: zijn aangelijnd toegestaan.
aangelijnd toegestaan.
Belevingswaarde: ‘t Waalse Bos ligt niet ver van Tull en ‘t
Belevingswaarde: Beleving van de rivier, rust in
Waal en richt zich vooral op natuurbeleving en rust. Er zijn
groenblauwe omgeving.
weinig voorzieningen en mensen komen hier vooral voor een ommetje.
Uiterwaarden Gebruikswaarde: Natuurgebieden gelegen aan de Lek die worden gebruikt om wandelen. Faciliteiten: wandelpaden. Belevingswaarde: Beleving rivier en uiterwaarden. Focus op rust en natuurbeleving.
26
2.2 Doelgroepen Leefstijlvinder in Nederland
De Leefstijlvinder is een manier om toeristisch-recreatieve doelgroepen te segmenteren. Het model geeft inzicht in hoe verschillende leefstijlen aankijken tegen vakantie en vrije tijd en biedt handvatten om recreanten op basis van hun wensen te sturen. De Leefstijlvinder onderscheidt 7 leefstijlen, elk met hun eigen wensen, gedrag en karakter. Onderstaande afbeelding geeft een overzicht van de leefstijlverdeling in Nederland.
Leefstijlen verdeling in Nederland (bron: Leefstijlvinder) Dominante leefstijl bewoners per gemeente (links) en per buurt / wijk (rechts) in gemeenten Lopik, IJsselstein, Nieuwegein en Houten
In Lopik wonen boven gemiddeld Rustzoekers (17,4%), in IJsselstein en Houten boven gemiddeld Stijlzoekers (ca. 22%)
(bron: Leefstijlvinder 2024).
en in Nieuwegein boven gemiddeld Plezierzoekers (21,4%). Aansluiting Leefstijlen vraag en aanbod Deze tabel geeft weer welke doelgroepen per gebied Rustzoekers zijn kalme, behulpzame, zachtaardige en
graag onder gelijkgestemden, die waarden als ambitie,
bedachtzame mensen. Ze gaan relatief weinig op vakantie
uitdaging en daadkracht met hen delen. Stijlzoekers
of een dagje uit, ze blijven het liefst in de buurt van hun
ondernemen graag luxe(re) activiteiten als golfen, een
huis. Ze omschrijven zichzelf ook wel als ‘huiselijk’ en
sauna bezoeken of varen met een bootje.
worden bediend (op basis van type landschap, aanwezigheid van voorzieningen en functie van het gebied).
‘gewone mensen’. Ze houden van rust en regelmaat
Doelgroep
en voelen zich het meest op hun gemak in hun eigen,
Plezierzoekers zijn spontane, avontuurlijke, sociale,
vertrouwde omgeving. Ze vinden het fijn om alleen te zijn
vrolijke en impulsieve mensen. De naam van deze groep
en een beetje te tuinieren, te vissen, te klussen of tv te
zegt het al: Plezierzoekers zijn op zoek naar gezelligheid,
kijken.
entertainment en plezier. Met andere woorden: het zijn échte gezelligheidsdieren. Ze zoeken de gezelligheid het
28
Stijlzoekers zijn gedreven, doelgerichte, ambitieuze,
liefst op met een groep mensen en vinden het minder
ondernemende en zelfverzekerde mensen. Ze houden van
fijn om alleen te zijn. Voor hen staat plezier hebben in
exclusiviteit, luxe en comfort. Tijdens hun vakantie of een
het leven op nummer één. Een dag niet gelachen, is een
dagje weg worden ze graag geprikkeld, dus er mag veel te
dag niet geleefd! Plezierzoekers gaan graag uit, houden
doen zijn. Daarnaast zijn ze sportief: ze zijn graag zelf in
van festivals en bezoeken graag plekken als casino’s,
beweging of bezoeken sportwedstrijden. Stijlzoekers zijn
escaperooms en pretparken.
Salmsteke
Nu Rustzoekers, harmoniezoekers, wanneer gebied gereed is mogelijk ook stijlzoekers en Plezierzoekers door de waterrecreatiemogelijkheden.
Tull en ’t Waal
Harmoniezoekers door de basic voorzieningen, met name voor kinderen. Rustzoekers.
’t Waalse Bos
Rustzoekers door de natuur, rust en stilte.
Honswijkerplas
Harmoniezoekers voor voorzieningen en zwemmogelijkheden.
Heulse Waard
Rustzoekers door de rust en stilte.
Uiterwaarden
Avontuurzoekers en Verbindingszoekers door de natuur, struinen en stilte.
2.3 Trends en ontwikkelingen Aandacht voor klimaatverandering •
Water dat hoger komt te staan heeft ook impact op
2.4 Kansen en knelpunten Algemeen: •
hoogwaterveiligheid zorgen voor beperking van de
de mate en kosten van beheer bij de Uiterwaarden.
recreatieve ontwikkelingsmogelijkheden Gebieden
Verwachting is dat het beheer duurder wordt door verhoogde mate van drijfvuil. Groeiende populariteit van waterrecreatie •
Overlast van snelvaren, waterski’s en jetski’s bij Tull en ’t Waal kan toenemen.
•
Langs de Lek. •
werkzaamheden. Plannen dijkverbetering Noord/Zuid Lekzijde
•
De terreinen op het Eiland van Schalkwijk vormen samen met de Waterlinie in potentie een aantrekkelijk recreatief en cultuurhistorisch gebied. Meer
kanoen en ook durfsporten op het water bij Tull en ’t worden op de vraag naar meer beleving, zoals een barbecueboot, mindfulness op de supplank en een waterspeelplaats. •
Opkomst actie-gerelateerde watersport: naast,
verbindingen en samenhang is hiervoor nodig. •
Toenemend belang van actief ‘buiten zijn’ vanwege gezondheid •
Behoefte aan een meer beweegvriendelijke inrichting wandel- en fietsrondjes, sport- en speeltoestellen en voorzieningen voor actieve kleine waterrecreatie.
Reglement voor varen op de Lek
Duurzame mobiliteit versterken door fietsparkeervoorzieningen in de uiterwaarden.
’t Waalse bos:
•
Aansluiten bij de versterking van de Lekdijk.
•
•
Versterken van de verbindingen langs de hele rivier, natuur en recreatief: natuur beleefbaar vanaf de dijk.
waterskiën ook wakeboarden, wakesurfen, flyboarden, wakeskaten en wakesurfen.
Dijkversterking in gang gezet: o.a. voorbereidende
•
Kansen voor meer kleine waterrecreatie zoals suppen, Waal en Honswijkerplas. Hiermee kan ook ingespeeld
Functie als vaarweg en het belang van
Ingang Waalse bos sluit aan beide kanten niet goed aan op andere wandelmogelijkheden.
•
Kansen voor een natuurcamping of andere kleinschalige verblijfs- en dagrecreatie. Er mag meer
Salmsteke: • •
ontwikkeld worden dan dat er nu is.
Door de bouwwerkzaamheden ziet het gebied er nu rommelig uit en functioneert het niet.
Honswijkerplas:
•eel parkeerplaatsen. De parkeerplaats voor
•
boottrailers is slecht herkenbaar. •
Zwemplas recent ontwikkeld, maar nog niet op orde.
struinnatuur. •
OD ziet aspecten op gebied van inrichting en de
Kansen voor Tull en ’t Waal en Salmsteke.
zandbodem die verbetering behoeven. • •
•
Het zuidelijke deel van het gebied wordt ingericht als Kansen voor kleinschalige verblijfsrecreatie (bijv. drijvende accommodaties).
•
Planontwikkeling fase 3 Honswijkerplas, afronden
Salmsteke kan een gebied zijn waarin honden een
zandwinning heeft effect op gebruik van de plas. Heir
plek krijgen, maar er is wel een goede zonering nodig.
moeten nog goede afspraken over gemaakt worden.
Dijkversterking in ontwikkeling: verwachting is dat dit in oktober klaar zal zijn. De ontwikkeling van de
Heulse Waard:
horeca gaat nog een aantal jaren duren.
•
Kansen voor oplaadpunten voor de fiets en auto. In de ontwikkeling is daar rekening mee gehouden.
Smal gebied en dijkversterking zorgt er wellicht voor dat het gebied nog smaller wordt.
•
Het gebied onderscheidt zich nauwelijks van Tull en ’t Waal (meer van hetzelfde, alleen kleiner). Eventueel
Tull en ’t Waal:
bezoekers spreiden/leiden naar andere gebieden in
•
de omgeving.
Bij ’t Waal West ligt een botenhelling van waaruit waterskiën, jetskiën/waterscoorters gedaan wordt.
•
Waterskiën is alleen gedoogd in het gebied van de
Uiterwaarden:
roze lijn op de kaart.
•
Parkeerplaats wordt kapotgereden door grote auto’s met boottrailers
•
Ontwikkeling: verbinding versterken verbeteren vanuit plofsluis naar ‘t Waal
30
Koppelkansen met dijkversterking (KRW-projecten).
IJsselbos (SBB) IJsseloevers (SBB)
26,6 1,9
Nedereindse plas (SGL)
84,6
IJsselsteinse bos zuid (SBB)
47,9 0,0 noord westhoek Hollandsche IJssel (SBB) van recreatieve 56,8 3.1 Beheerverantwoordelijkheden voorzieningen IJsseldijk noord (SBB) 10,0 Salmsteke: momenteel nog weinig voorzieningen maar IJsseldijk zuid (SBB) 22,0 intensief beheer. DeIJssel toekomstige ontwikkelingen zullen Hollandsche uiterwaarden (SBB) 11,6
3. Eigendom en beheer IJsselsteinse bos noord (SBB)
Horde
het beheer intensiveren.
Lollegewaard
oppervlakte (ha) Tull en ’t Waal: weinig voorzieningen maar intensief Cluster 5: Vinkeveense Plassen beheer.
915,8 Winkelpolder (SGL)recreatieschap, in beheer van 4,6 ’t Waalse Bos, eigendom Vinkeveense noordplas (SGL) extensief beheer. 271,7 SBB: weinig voorzieningen en daardoor Vinkeveense zuidplas (SGL) Honswijkerplas: veel voorzieningen en daardoor intensief 198,2 Vinkeveense kleine plas (SGL) 8,6 beheer. eiland 1 (SGL) 2,0 Heulse Waard: over het algemeen weinig voorzieningen eiland 2 (SGL) 3,3 en daardoor extensief beheer. In de zomerperiode meer eiland 3 (SGL) 2,8 voorzieningen en daarmee intensiever beheer. eiland 4 (SGL) 2,3 Uiterwaarden: weinig voorzieningen en daardoor extensief eiland 5 (SGL) 1,9 beheer. eiland 6 (SGL) 0,5 eiland 7 (SGL) 0,9 Bestedingen eiland 8 (SGL) 4,4 • Gemiddelde bestedingen per persoon eiland 9 (SGL) 3,1 Recreatiegebieden eiland 10 (SGL)Gebieden Langs de Lek: ’t Waal/ 0,4 Middelwaard/Salmsteke: €1,01 (gemiddeld in eiland 11 (SGL) 0,3 Utrecht: €6,40): eiland 12 (SGL) 1,0 Marickenland (SBB) 197,0 Polder Demmerik (SBB) 160,5 Onderstaande tabel geeft inzicht in de oppervlakte (in De van Gagels 12,6 hectare) het gehele cluster en de onderliggende Kockengen deelgebieden. Cluster 6 heeft een totaal oppervlakte van 32,0 Angstelkade 1,9 circa 325 hectare. Nieuwer Ter Aa 5,9
Cluster 6: Gebieden langs de lek Bosje A27 (SGL) t Waal West (SGL) Boomgaard 't Waal (SGL) t Waal oost (SGL) t Waalse bos (SGL) recreatieplas Honswijkerplas (SGL) Honswijkerwaard (SBB) Tull en 't Waal (SBB) Werk aan de Waalse wetering (SBB) Inundatiekanaal (SBB) Werk aan de Korte Uitweg (SBB) Werk aan de Groeneweg (SBB) Steenwaard (SBB) Heulse waard (SGL) Lollegewaard (SBB) Horde (SBB) Salmsteke (SGL)
32
oppervlakte (ha) 324,6 2,0 13,4 5,9 10,4 21,2 53,9 18,7 23,4 18,9 2,6 2,7 10,3 94,7 6,9 13,1 2,7 23,9
Salmsteke
Bosje A27 Eikenlaantje ‘t Waal West
Tull en ‘t Waal
Boomgaard ‘t Waal ‘t Waal oost
Werk aan de Waalse wetering ‘t Waalse bos inundatiekanaal
recreatieplas Honswijkerplas Werk aan de Korte Uitweg
Honswijkerwaard
Heulse waard Werk aan de Groeneweg
Steenwaard
3.2 Financiële analyse
3.3 Kansen en knelpunten
Kosten beheer en handhaving en toezicht: De instandhouding van de gebieden brengt kosten met
In onderstaande tabel is aangegeven welk ‘beheerregime’
zich mee waaronder regulier onderhoud, groot onderhoud
van toepassing is op de gebieden:
Tull en ‘t Waal: •
gebruik. Kansen om areaal recreatiegras te verkleinen
en handhaving & toezicht.
om beheerkosten te verlagen, meer biodiversiteit te creeren en recreatie en natuur beter in elkaar te laten
In onderstaand lijstje is opgenomen wat voor onderhoud en beheer de grootste kostenposten zijn: 1.
Fietspad asfalt (10%)
2.
Gebouwen (9%)
3.
Speel- en ligweiden (8%)
4.
Bijdrage Routebureau (5%)
5.
Brug (5%)
6.
Correctie voorzieningen (5%)
Inkomsten: Vanuit sommige gebieden komen ook inkomsten uit exploitaties. De belangrijkste inkomsten uit de gebieden
overlopen. •
Erfpachtovereenkomsten.
•
Huur- en gebruiksovereenkomsten voor verschillende activiteiten (o.a. evenementen, jacht- en visrecht en snackuitgifte).
•
hond uitlaten wel willen parkeren. Een kleine jaarrond parkeerplaats realiseren? •
nog in het gebied kunnen landen. ’t Waalse Bos: •
deze publieke natuur- en recreatievoorzieningen de kosten hoger dan de inkomsten. De benodigde financiering van de (resterende) kosten voor instandhouding is afhankelijk van de beheerder en een eventuele ‘status’ van het gebied als RodS-gebied (Recreatie om de stad, een rijksprogramma voor aanleg en beheer van recreatiegebieden in de Randstad). De financiering van de instandhouding van de gebieden van het Recreatieschap wordt gedragen door de deelnemers in het recreatieschap. Voor de gebieden met een RodS-status is een aparte bijdrage, maar door de (rijks)bezuinigingen vanaf 2012 is hierop een structureel tekort. De financiering van de Staatsbosbeheer-gebieden komt vanuit het Subsidiestelsel natuur en landschap (SNL). Specifiek voor de recreatievoorzieningen (zoals paden, bruggen, parkeerplaatsen) is hiervoor een voorzieningenbijdrage €48,31 per ha en toezichtbijdrage €22,43 per ha (Bij12, 2024). Deze standaardbijdrage is voor heel Nederland even hoog, ongeacht het gebruiksniveau, en is voor de Utrechtse gebieden te laag om het huidige voorzieningenniveau in stand te houden. 34
Groene weg: de beheerintensiteit hoog houden is een opgave. De aantrekkingskracht en het beheer gaat niet samen.
Honswijkerplas: •
In de avond niet toegestaan om in het gebied te komen. toch trekken de gebieden in de avond/nacht mensen aan die overlast veroorzaken (lachgasgebruik,
Salmsteke.
Over het geheel genomen zijn voor de instandhouding van
Concept ontwikkelplan in het verleden opgesteld (LRAU). Onderzoeken welke aspecten van dit concept
In de toekomst overeenkomst nieuwe horeca
Financiering:
In de winter: parkeervoorzieningen zijn dicht door hoog water, terwijl wandelaars en mensen die hun
zijn: •
Hoge intensiteit van beheer, maar weinig recreatief
handel, conflict). •
Langs de Lek is aan het eind van de zomer bloei van darmwieren (groene drijvende planten, ‘flap’), die massaal aanspoelen op de zwemstranden. Het is een natuurlijk verschijnsel langs de rivieren dat ontstaat door combinatie van weinig doorstroming, hoge watertemperatuur en voedselrijk water. Dit zorgt voor extra schoonmaak werkzaamheden op de zwemstranden van o.a. Honswijkerplas (bron: Klimaatbestendige en duurzame recreatie bij en met Recreatie Midden-Nederland, 2020).
4. Richtinggevende uitspraken | cluster 6 - Gebieden Langs de Lek 4. Richtinggevende uitspraken | cluster 6 - Gebieden Langs de Lek Opgaven Opgaven Stichtse Groenlanden en Staatsbosbeheer De verschillende kansen en knelpunten, vatten we samen in een aantal opgaven. In de onderstaande tabel is
Met de richtinggevende uitspraken geven we vanuit de gebieden invulling aan deze visie en scenario’s. We gaan in op zonering en kansrijke (gebieds)entrees, identiteit en verbindingen:
weergegeven welke opgaven spelen in de verschillende gebieden. ǡǤ Ǥ 3.Realiseren / versnellen ambities en plannen voor de gebieden
4.Rekening houden met klimaatverandering
•
Werk aan sterkere afwisseling en variatie in de buitendijkse natuur- en recreatieterreinen. De natuur heeft behoefte aan meer stapstenen, terwijl de bestaande dagkampeerterreinen wellicht kunnen worden verkleind en andere geïntensiveerd. De ontwikkelingen bij Salmsteke en (mogelijk) de Honswijkerplas zorgen voor een intensivering van
•
b. Klimaatadaptatiekansen
a. Beheer kostenstijgingen
d. Externe ontw
c. Achterblijvende inkomsten
a. Plannen
b. Afhankelijkheden
de inrichting, op andere plekken kan inrichting en beheer dan extensiever en meer natuurlijker. c. Scheiding nat-recr
b. Geïsoleerde gebieden
a. Samenhang en balans
2.Creëren van overzicht en sturen op variatie en balans
d. Handhaving, honden
c. Verbindingen
b. Update
a. Identiteit / beleving
1.Beperkte middelen voor beheer, maar wel meer en veranderende recreatiebehoefte.
Zonering en gebiedsentrees
Geef de dagrecreatieterreinen heldere entrees met voorzieningen zoals informatieborden, picknickbankjes, toiletten en parkeerplaatsen, daarbuiten kan de intensiteit van inrichting en beheer dan afnemen.
•
De Heulse Waard krijgt te maken met de dijkversterking en de bestaande gebruikswaarde is ook te vinden in Salmsteke, Tull en ’t Waal en de Honswijkerplas. Dit gebied kan daardoor geëxtensiveerd worden of worden getransformeerd naar natuur met recreatief medegebruik. Op andere gebieden kan dan inrichting en beheer geïntensiveerd worden, bijvoorbeeld nabij Fort Honswijk.
Salmsteke
•
Tull en ‘t Waal
De Boomgaard heeft op dit moment geen recreatieve betekenis. Overweeg dit gebied af te stoten na transformatie waarin ook de recreatiefunctie ontwikkeld wordt. Doe dit samen met de gemeente en met het dorp. Gedacht kan
Honswijkerplas
worden aan het toevoegen van een maatschappelijke functie (met bebouwing).
Heulse Waard Eikenlaantje
Identiteit
’t Waalse Bos Uiterwaarden
•
Er liggen kansen om de dagkampeerterreinen langs de Lek beter te programmeren, en ieder gebied een duidelijkere
Ǥ
Verbindingen
identiteit te geven. In dit cluster is de Hollandse Waterlinie en de rivier bepalend voor de identiteit en beleving.
In dit cluster is de grootste opgave die speelt het juist zoneren en het beter op elkaar afstemmen van recreatie en
Richtinggevende uitspraken cluster 6 - Gebieden langs de Lek
natuur. Deze opgaven vragen om een inzet gericht op het optimaliseren van het aanbod, meer variatie, het versterken van verbindingen en het versterken van de balans qua recreatie . Dit kan door middel van het intensiveren van het ǡ Ǥǣ recreatief gebruik, of juist door te extensiveren (de horizontale as), waarbij keuzes gemaakt kunnen worden om de ͳǤ ontwikkelingen zelf (als Recreatieschap Stichtse Groenlanden en/of Staatsbosbeheer) op te pakken, of dat aan anderen ʹǤ ͵Ǥ laten Ǧ te (de verticale as). ͶǤ
•
gemarkeerde) oversteken over de dijk. •
De gebieden rond Tull en ’t Waal kunnen in de toekomst beter verbonden worden met de regio door nieuwe (fiets) verbindingen aan te leggen richting Houten over het Amsterdam-Rijnkanaal en de Hagesteinse sluis
•
Er liggen kansen om in omgeving van Jaarsveld en Salmsteke nieuwe struinpaden aan te leggen langs de rivier en de polder richting Lopik
•
Mogelijkheden verkennen om bij de uitwerking van de Sterke Lekdijk een doorgaand buitendijks fiets-/ onderhoudspad aan te leggen aan de voet van de dijk, als verbinding tussen de prinses Beatrixsluizen in Nieuwegein
Bij dit cluster ligt de focus op extensiveren en het creëren van een nieuwe onderlinge balans.
Verbindt de binnendijkse gebieden (o.a. Waalse bos) en buitendijkse gebieden beter met elkaar door (duidelijke
en Fort Honswijk.
zelf ontwikkelen
Biodiversiteit Salmsteke
•
Honswijkerplas
waterkwaliteit. De strak gemaaide dagkampeerterreinen kunnen met sinus- of mozaïekbeheer meer soorten aan
Tull en ‘t Waal
insecten en vlinders aantrekken. Financiële consequenties
Uiterwaarden
recreatie extensiveren
‘t Waalse Bos
ontwikkel-as
Eikenlaantje Strategie Ǧ ´Ǥ Richtinggevende uitspraken Heulse Waard recreatie-as • Ǧ Ǥ ǡ door een derde partij
36
De uiterwaarden van de Lek lenen zich bij uitstek voor het versterken van de biodiversiteit en het verbeteren van de
recreatie intensiveren
•
Door in gelijke verhoudingen extensiever en intensiever beheer toe te passen, kan dit qua beheerkosten budgetneutraal uitgevoerd worden.
•
Door aan de haken op de gebiedsontwikkelingen zoals de dijkversterking en afronding Honswijkerplas kunnen (additionele) investeringsmiddelen vrij komen.
•
De ontwikkeling van commerciële exploitaties leveren hier structurele inkomsten op. Een deel hiervan kan voor nieuwe verbindingen en opknapte de entrees ingezet worden.
Bronnen
Bijlage Schetsen werkbijeenkomst 30 september, locatie Fort Rhijnauwen
38
•
Historische beelden, kaarten en foto’s, Het Utrechts Archief https://hetutrechtsarchief.nl/
•
Tastbare Tijd, cultuurhistorische atlas van de provincie Utrecht, Roland Blijdestijn Provincie Utrecht, 2005
•
Topotijdreis, 2024
•
Concept Utrechts Programma Landelijk Gebied, Provincie Utrecht, 2023
Gebiedspaspoort
6. GEBIEDEN LANGS DE LEK Toekomstvisie 2040 Recreatieschap Stichtse Groenlanden en (aanliggend) Staatsbosbeheer