1.1 Toelichting en onderbouwing bij reactie op motie energiebesparingsplicht

Bijlage – Uitgebreide toelichting en onderbouwing bij reactie op motie van raad over energiebesparingsplicht en informatieplicht Deze bijlage bestaat uit een samenvatting van de bestaande informatie en resultaten en voornemens voor toekomstige informatievoorziening. Vervolgens komt dit per onderwerp uitgebreider aan bod.

Samenvatting Energiebesparingsplicht & Informatieplicht •

Dit is voor bedrijven > 50.000 kWh en/of > 25.000m3 gas.

•

De ODRU bezoekt bedrijven met het hoogste besparingspotentieel. Indien niet alle erkende maatregelen zijn genomen, wordt een verbetertraject gestart.

•

Er is een dashboard in ontwikkeling in samenwerking met RUD Utrecht, waarmee de energiebesparing wordt omgerekend naar o.a. huishoudensverbruik en CO2-besparing. De verwachting is dat deze binnen enkele maanden gebruiksklaar is.

•

Dit dashboard, hoewel nog in ontwikkeling, levert al nuttige inzichten. Zo kan uit het dashboard worden opgemaakt dat in 2024-2025 er 15 controles zijn uitgevoerd, waarvan bij alle 15 controles besparingskansen zijn ontdekt. Besparingskansen hadden betrekking op gebouw (55 maatregelen), faciliteiten (21 maatregelen) en processen (0 maatregelen).

Toezicht Energielabel C •

In IJsselstein zijn 166 kantoren label-C plichtig. Op 1 januari 2023 voldeden 57 kantoren nog niet; op 1 januari 2025 zijn dit er nog slechts 13.

•

94,3% van de kantoren voldeed op 31 december 2024 aan de verplichting.

•

Veel panden bleken na controle onterecht te zijn aangeschreven (leegstand, gesloopt, andere functie).

•

De ODRU werkt gefaseerd, beginnend bij de grootste panden zonder label.

Documentatie van uitvoering en werkafspraken •

In de producten- en dienstencatalogus, UVP, toelichtingsdocumenten en jaarrapportages zijn de werkzaamheden en inzet van de ODRU vastgelegd.

•

Uitgevoerde taken omvatten o.a. dossieronderzoek, controles, bestuursrechtelijke handhaving en juridische procedures.

Resultaten •

90% van de bedrijven in het ODRU-gebied voldoet aan de informatieplicht.

•

Energiecontroles in IJsselstein (sept-dec 2024) leidden tot een besparing ter grootte van het verbruik van 45 huishoudens.

•

Nieuwe wetgeving en landelijke strategieën zijn geïmplementeerd in het toezicht.

Ureninzet 2025 •

126 uur toezicht energie (8 bedrijven)

•

19 uur mobiliteit (19 bedrijven)

•

80 uur energielabel C (10 bedrijven)

Prioritering & Budget •

Jaarlijks vindt overleg plaats met de ODRU over prioriteiten.

•

Hogere inzet op energiebesparing betekent minder inzet op andere toezichtstaken.

•

Gezien het ravijnjaar en andere prioriteiten is opschaling op korte termijn niet voorzien.

Informatievoorziening gemeenteraad •

De (half)jaarverslagen worden in de P&C cyclus geïntegreerd.

•

Het dashboard en CO2-besparingsmodel worden in de P&C cyclus geïntegreerd zodra gereed.

•

ODRU gaat de HARAP(halfjaarrapportage)-uitwerking op dit vlak uitbreiden.

Landelijke ontwikkelingen •

Nieuwe verplichtingen (o.a. CO2-reductie werkgebonden mobiliteit) zijn opgenomen in de uitvoeringspraktijk.

•

Actualisaties van wetgeving worden nauw gevolgd en, waar mogelijk, meegenomen in de opdrachtverlening aan ODRU.

Uiteenzetting Voor de uiteenzetting is gebruik gemaakt van onderdelen uit de halfjaarrapportage en jaarrapportage, producten en diensten catalogus, uitvoeringsprogramma en toelichtingendocument. Deze zijn allemaal opgesteld door de ODRU. Energietoezicht dashboard en besparingsmodel (in ontwikkeling) De ODRU werkt samen met ODNL aan een model om het resultaat van de controles uit te drukken in een indicatieve CO2 besparing. Dit model is nagenoeg af. Als dit model af is kan een indicatie worden gegeven hoeveel CO2 er wordt bespaard met de uitvoering van controles. De ODRU zal deze gegevens op regelmatige basis gaan delen met de gemeente. De energiespecialisten van de ODRU bezoeken de bedrijven met het grootste besparingspotentieel en controleren of alle mogelijke energiebesparende maatregelen zijn doorgevoerd. Zijn er nog besparingsmaatregelen mogelijk dan wordt met het bedrijf een traject afgesproken waarbinnen de maatregelen alsnog worden genomen. Door dit toezicht wordt er een belangrijke bijdrage geleverd aan klimaatdoelstellingen. Om de bijdrage in beeld te brengen ontwikkelen de ODRU en de RUD Utrecht samen een dashboard waarmee het resultaat van het toezicht in beeld kan worden gebracht. Het dashboard laat de behaalde energiebesparing zien in bijvoorbeeld het bespaarde verbruik in huishoudens. Bovenstaande afbeelding weergeeft het dashboard. Energielabel C De ODRU is in

samenwerking met de gemeente bezig met toezicht en handhaving van de label C verplichting voor kantoorgebouwen met een vloeroppervlakte van meer dan 100 vierkante meter. Vanaf januari 2023 worden eigenaren van de grootste kantoorgebouwen zonder energielabel aangeschreven. Bij het uitblijven van een reactie wordt het kantoor bezocht. Uit ervaring blijkt dat meer dan de helft van de aangeschreven eigenaren onterecht een vooraankondiging last onder dwangsom heeft ontvangen. Vaak voldoen zij toch aan de verplichting, staat het kantoorgebouw leeg, heeft het een andere functie gekregen, is het oppervlak van de productieruimte groter dan de kantoorruimte zelf, was het gebouw gesloopt of wordt het gesloopt. In de gemeente IJsselstein staan in totaal 264 kantoren geregistreerd. Daarvan zijn 166 kantoren label-c plichtig. Bij de start van het project op 1 januari 2023 voldeden 57 kantoren nog niet aan de labelplicht. Dit aantal is gedaald naar 13 kantoren die op 1 januari 2025 nog niet voldoen aan de label-c verplichting. De 10 kantoren die volgens onze administratie nog geen label hebben aangevraagd, vertegenwoordigen in totaal een beperkt oppervlak (2236 m2). Op 31 december 2024 voldeed 94,3% van de kantoorgebouwen aan de label-c verplichting. Gedetailleerde informatie over gebouwen die nog niet voldoen kunnen door de gemeente bij de ODRU worden opgevraagd.

Onderstaande afbeelding weergeeft een overzicht van het energietoezicht dashboard en energielabel C in de tweede halfjaar rapportage 2024. Deze rapportage zullen wij met jullie delen.

Documentatie van uitvoering diensten en werkafspraken In het uitvoeringprogramma met daarbij horend toelichtingendocument, in de producten en diensten catalogus en in de jaarverslagen wordt verteld wat de ODRU voor ons doet aan de energiebesparingsplicht en informatieplicht en toezicht daarop en handhaving daarvan: -

In de producten en diensten catalogus staan de diensten uitgelegd. In het uitvoeringsprogramma (UVP) worden de afspraken gemaakt over geraamde uren voor toezicht en handhaving energie. In het toelichtingendocument worden de werkafspraken verder toegelicht en uitgelegd. In jaarrapportages worden het afgeronde aantal zaken en gemaakte uren uiteen gezet en wordt er teruggeblikt op het type zaken dat is afgerond, waar de focus op lag (prioritering + aanpak) en welke ontwikkelingen er hebben gespeeld.

Onderstaand een aantal relevante stukken uit deze documenten: Inzet toezicht en handhaving De inzet van toezicht en handhaving omvat: ·Data analyse; · Dossieronderzoek; · fysieke en/of administratieve (her)controles; · beoordeling certificaten/keuringsrapporten; · vastleggen, brief verzenden; · Bestuursrechtelijke handhaving, waaronder opstellen voornemen LOD/LOB, behandelen zienswijze definitieve LOD/LOB, uitvoeren dwangsomcontrole, besluit op handhavingsverzoek, invorderingsbeschikking (exclusief aanmaning en dwangbevel), verlengen begunstigingstermijn, intrekken LOD/LOB, collegevoorstel incl. afstemmen gemeente, inschrijving wkpb-register, kostenbeschikking, bezwaar, voorlopige voorziening, (hoger) beroep. Jaarresultaten en uitvoeringsprogramma Bedrijven moesten op grond van het Activiteitenbesluit voor 1 december 2023 een melding indienen voor de informatieplicht energiebesparing. Eind 2023 hebben ongeveer 850 van de 2400 bedrijven voldaan. Om te zorgen dat de achterblijvers voldoen, is deze groep in januari 2024 aangeschreven. Er is nauw samenwerkt met de RUD Utrecht. Zo is er de prioritering voor het energietoezicht van 2024 bepaald en hebben toezichthouders diverse gezamenlijke kennisbijeenkomsten gehad. Uiteraard zijn er ook energiecontroles uitgevoerd door energiespecialisten. In de gemeente IJsselstein zijn in september tot en met december 9 controles uitgevoerd.

ODRU gaat uit van een minimaal ontdekt besparingspotentieel van vijf huishoudens per controle. Dit betekent dat alleen in de laatste periode van 2024 een besparing van 45 huishoudens is bereikt. In het uitvoeringsprogramma 2025 is 225 uur opgenomen voor toezicht en handhaving energie. Dit is gedaan op basis van een aantal bedrijven maal de benodigde tijd per bedrijf. Er is 126 uur openomen voor toezicht energie, gebaseerd op 8 bedrijven. Daarnaast is 19 uur opgenomen voor Wet persoongebonden mobiliteit, gebaseerd op 19 bedrijven. Ook is er 80 uur opgenomen voor label C, gebaseerd op 10 bedrijven (excl. eventuele handhaving trajecten). De volgende doelstellingen zijn behaald: · De informatie gestuurde controles op energiebesparing zijn gecontinueerd; · >90% van de bedrijven van het gehele ODRU-gebied voldoen aan de nieuwe ronde informatieplicht energiebesparing. · De rapportages voor de onderzoeksplicht energie zijn nog niet allemaal ingediend en beoordeeld. De taak worden in Q1 van 2025 alsnog afgerond. · Nieuwe wetgeving (Omgevingswet, nieuwe erkende maatregelen, Onderzoeksplicht) is geïmplementeerd in de werkwijzen van regulier en energietoezicht.

· Er is een landelijke strategie opgesteld voor het de nieuwe toezichtstaak o.b.v. het Besluit CO2reductie werkgebonden personenmobiliteit. Deze zal zoveel mogelijk worden nagestreefd binnen de uren die er beschikbaar zijn. · Het dashboard voor verantwoording in CO2 besparing is nagenoeg af. Er wordt door ODNL een landelijke methode opgesteld. Naar aanleiding van de methode van ODNL zullen eventueel aanpassingen worden doorgevoerd.