VRZRaadsvoostel Zienswijze Programmabegroting 2024 VRZ (606440) (2.0)

Zienswijze financiële stukken Gem. regelingen Zaaknummer: 606069 Aan: Datum: 5 juni 2023

De raad van de gemeente Hulst Portefeuillehouder:

Burgemeester I.M.M. Jense - van Haarst

Onderwerp: Zienswijze Programmabegroting 2024 Veiligheidsregio Zeeland (VRZ). Inleiding Op 13 april jl. heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) de financiële stukken, waaronder de jaarstukken 2022, 1e Begrotingswijziging 2023 VRZ en de Programmabegroting 2024 VRZ besproken in haar vergadering. De Programmabegroting 2024 VRZ is toen in concept vastgesteld en wordt nu voor zienswijzen aan u voorgelegd. Conform het door het Algemeen Bestuur van de VZG in augustus 2022 vastgestelde VZG-rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland” hoeven de jaarrekening 2022 en de eerste begrotingswijziging 2023 VRZ niet voor een zienswijze aan u te worden voorgelegd. Onderstaand ziet u per stuk een toelichting. Toelichting op de financiële stukken Jaarstukken 2022 VRZ (ter info) Normaal gesproken ontvangt u gelijktijdig met de programmabegroting ook de jaarrekening en het voorstel voor de resultaatbestemming. Op dit moment is de jaarrekening 2022 nog niet vastgesteld. De verwachting is dat 2022 afgesloten wordt met een voorlopig negatief resultaat van circa € 392.000,--. Dit wordt veroorzaakt door hogere energielasten. Het AB heeft voorlopig ingestemd met het onttrekken van het negatieve jaarresultaat aan de algemene reserve.

De verwachting is dat bovenstaande onzekerheden de komende maanden worden opgelost en op 7 juli a.s (AB vergadering) leiden tot een definitieve jaarrekening en resultaat. Hierna worden de vastgestelde documenten ter informatie naar de gemeenteraden gezonden. In lijn met het rapport van de VZG ‘Aanpak voor goede samenwerking tussen gemeenten en gemeenschappelijke regelingen’ van juli 2022 wordt de resultaatbestemming niet voor zienswijzen aan de gemeenteraad aangeboden. Het betreft een negatief resultaat waarbij er geen extra bijdrage van de gemeenten wordt gevraagd en waarbij de algemene reserve, door onttrekking van het resultaat uit de algemene reserve, lager is dan de 5% norm. Het publiek jaarverslag 2022 is als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Het AB heeft besloten dit verslag te publiceren, vooruitlopend op definitieve vaststelling van de jaarstukken. 1e Begrotingswijziging 2023 VRZ (ter info) Het AB van de VRZ heeft in haar vergadering van 13 april jl. ingestemd met de 1e Begrotingswijziging 2023 VRZ. Dit betrof een voor de 13 Zeeuwse gemeenten budgetneutrale wijziging. In tegenstelling tot voorgaande jaren wordt deze begrotingswijziging niet meer voor een zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd. Deze routing wijkt hierdoor af van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zeeland 2021, maar handelt in lijn met het, hierboven ook al genoemde VZG rapport.

Overigens wordt gewerkt aan de aanpassing van de GR VRZ naar aanleiding van het VZG rapport. Binnenkort wordt een 2e begrotingswijziging wel aan u voorgelegd. De reden hiervoor is dat de VZG op 14 maart 2023 heeft besloten de toegestane inflatiecorrectie voor 2023 te verhogen van 2,7% naar 7,2 % (+4,5%). Dit vanwege de uitzonderlijke sterke stijging van de inflatie de afgelopen periode.

-1-

Zienswijze financiële stukken Gem. regelingen Zaaknummer: 606069 Programmabegroting 2024 (voor zienswijze) De programmabegroting 2024 VRZ is opgesteld in lijn met het Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 VRZ. In de begroting is een programma ‘Toekomstbestendige brandweerzorg’ en een programma ‘Voorbereide crisisorganisatie’ opgenomen. De begroting 2024 bevat een aantal zaken die de hoogte van de gemeentelijke bijdrage in belangrijke mate bepalen. Hieronder staan deze kort puntsgewijs toegelicht: • De bijdrage wordt voor 2024 verhoogd op grond van de door de VZG vastgestelde richtlijn voor loon- en prijsontwikkelingen, gemiddeld bedraagt deze 3,4%; • Een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage met € 303.000,-- voor extra loonontwikkelingen t.o.v. VZG-richtlijnen (nieuwe CAO Veiligheidsregio’s, looptijd 1-1-2023 tot 1-5-2024, wat leidt tot een stijging van de loonkosten met 9,2%; • Voor de instandhouding van de vrijwilligers op diverse posten is een verhoging van de opleidingscapaciteit noodzakelijk. De kosten hiervoor bedragen € 550.000,--; • In het kader van het op peil houden van de officieren van dienst brandweer is het noodzakelijk structureel 2 opleidingsplaatsen in te kopen. Voor 2024 bedragen de kosten hiervoor € 90.000,--.

In de volgende jaren stijgt dit bedrag naar structureel € 180.000,-- per jaar; • In 2023 is de gemeentelijke bijdrage structureel verhoogd op grond van een noodzakelijke inspanning op het gebied van informatieveiligheid (BIO normering). In 2023 heeft de VRZ onverwacht structurele middelen gekregen van het Rijk om deze informatieveiligheid te realiseren. De in de begroting 2023 opgenomen structurele bijdrage van € 155.000,-- voor informatieveiligheid wordt in mindering gebracht op de gemeentelijke bijdrage. Naast bovenstaande zijn er een aantal andere ontwikkelingen die geen direct gevolg hebben voor de gemeentelijke bijdrage. Dat zijn: • Versterking crisisbeheersing. De Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) vanuit het Rijk is verhoogd met € 1,7 mln. in 2024, oplopend naar € 2,5 mln. structureel in 2026 en geeft ruimte om invulling te geven aan de ambities vanuit het meerjarenbeleidsplan. Deze middelen zijn bestemd voor de verdere doorontwikkeling van crisisbeheersing en ook de daarmee gepaard gaande opgave op het gebied van informatie-gestuurd werken en informatieveiligheid; • Oplopende kapitaallasten voor het vervangingsplan materiaal.

Mede door prijsstijgingen en een oplopende kapitaalmarktrente wordt vanaf 2025 een verhoging van de gemeentelijke bijdrage geprognotiseerd samenhangend met de oplopende kapitaallasten van € 442.175,-in 2025 tot € 2.142.703,-- in 2027; • Het weerstandsvermogen van de VRZ (= onvoorzien + algemene reserve) is in de begroting 2024 als “ruim onvoldoende” geclassificeerd. Indien risico’s daadwerkelijk (cumulatief) optreden, leidt dit mogelijk tot een negatief resultaat en negatief vermogen. Voor de berekening van de gemeentelijke bijdrage gaat de VRZ uit van de GR VRZ 2021 die op 1 maart 2022 in werking is getreden. Hierin staat dat de gemeentelijke bijdrage als volgt wordt verdeeld (artikel 27): • Een regionale bijdrage per gemeente (vaste bedragen) te indexeren vanaf 2019; • Een lokale bijdrage, ter verdelen op basis van cluster OOV gemeentefonds; • Een regionale bijdrage Bevolkingszorg, te verdelen op basis van inwoneraantallen; • De mitigatiebijdrage op basis van 2013; deze blijft gehandhaafd. In de begroting 2024 is hiermee de rechtmatige verdeling van de gemeentelijke bijdrage 2024 opgenomen. De herijking van het Gemeentefonds is in de berekening meegenomen. Dit betekent dat gemeenten die meer uit het cluster OOV Gemeentefonds ontvangen, meer gaan betalen en vice versa.

De VRZ heeft geconstateerd dat de verdeling van de gemeentelijke bijdrage in de begroting 2023 een onverwachte afwijking laat zien t.o.v. de correcte verdeling in de begroting 2024. Dit zorgt er voor dat sommige gemeenten te veel en sommige gemeenten te weinig hebben betaald. Het Dagelijks Bestuur (DB) komt met een procesvoorstel hoe hiermee om te gaan. Een extern deskundige controleert deze herberekening. -2-

Zienswijze financiële stukken Gem. regelingen Zaaknummer: 606069 Voor een toelichting aan de gemeenteraden op de programmabegroting 2024 heeft de VRZ een filmpje gemaakt. Deze is te bekijken via https://youtu.be/sfITcQvkGjg (Toelichting op de begroting VRZ 2024) Voor de gemeente Hulst betekent een en ander een extra bijdrage aan de VRZ van € 151.269,-(inclusief Bevolkingszorg € 17.025,--). De totale bijdrage voor de gemeente Hulst in 2024 komt daarmee op € 2.163.759,--. (totaal voor alle gemeenten in Zeeland € 34.045.621,--) Adviescommissie Financiën (ACF) Alle adviezen / aanbevelingen van de ACF zijn overgenomen en verwerkt. De directeur VRZ is bereid om de documenten indien gewenst toe te lichten in de commissie Algemeen Bestuurlijke Zaken op 26 juni a.s. Voorgestelde zienswijze Een positieve zienswijze te geven op de door het AB van de VRZ voorgelegde Programmabegroting 2024 VRZ. Noodzaak voor een extra gemeentelijke bijdrage vanwege loon- en prijsstijgingen De VRZ vraagt van de gemeente Hulst een extra bijdrage van € 151.269,--. Een deel betreft de door de VZG toegestane verhoging van de inflatiecorrectie voor 2023. Deze is van 2,7% naar 7,2% (+4,5%) gegaan. Dit vanwege de uitzonderlijke sterke stijging van de inflatie de afgelopen periode. Het betreft reeds gemaakte afspraken waardoor we u niet anders kunnen adviseren dan hierop een positieve zienswijze te geven.

Daarnaast achten wij het ook niet realistisch de VRZ een extra taakstelling te geven aangezien bij voorgaande bezuinigingsslagen is vastgesteld dat nagenoeg alle activiteiten wettelijk verplicht zijn. Daarnaast vraagt de VRZ nog een extra bijdrage voor extra loonontwikkelingen t.o.v. de VZGrichtlijn (nieuwe CAO Veiligheidsregio’s) die leidt tot een stijging van de loonkosten met 9,2%. Deze is hoger dan de hierboven genoemde aangepaste VZG norm. Echter, ook hiervoor geldt dat dit kosten zijn waar de VRZ mee wordt geconfronteerd en die buiten de invloedssfeer van de VRZ liggen. Noodzaak voor extra gemeentelijke bijdrage in verband met opleidingskosten Een andere oorzaak van de stijging van een gemeentelijke bijdrage zijn de toenemende kosten voor opleidingen. Uitgangspunt bij de VRZ is dat vrijwilligheid de basis van de repressieve brandweerzorg vormt. Zowel de beschikbaarheid van de vrijwilligers als de tijd dat een brandweervrouw/man verbonden blijft aan de organisatie is gedaald. Daarom zijn werving en opleiding van vrijwilligers een kritieke succesfactor bij het in stand houden van het huidige model op basis van vrijwilligheid. Op basis van een analyse van in- en uitstroom is de verwachting dat in 2024 en de daaropvolgende jaren behoefte is aan 2 extra manschapopleidingen structureel, een stijging van 50% t.o.v.

2022, mogelijk oplopend naar tijdelijk 4 extra manschap-opleidingen in 2027. Daarnaast zijn extra opleidingen nodig voor bevelvoerders en specialismen om ook deze brandweerfuncties in stand te houden. De verhoogde opleidingsbehoefte voor instandhouding vraagt een structurele verhoging van het opleidingsbudget. In toenemende mate is het structureel werven en opleiden van officieren voor de operationele leiding van de brandweer een uitdaging. Door vergrijzing en verloop is de komende jaren structureel extra inspanning nodig om deze functies duurzaam te borgen. De voltijdsopleiding tot brandweerofficier is een belangrijk middel om dit te realiseren. Bij de resultaatbestemming 2021 was hiervoor incidentele reservering opgenomen, nu blijkt dat deze inspanning structureel nodig is.

-3-

Zienswijze financiële stukken Gem. regelingen Zaaknummer: 606069 Burgemeester en Wethouders van Hulst, De Secretaris, De Burgemeester, Bijlage(n): Stukken leeskamer; Aanbiedingsbrief zienswijze Programmabegroting 2024 VRZ Programmabegroting 2024 VRZ 1e Begrotingswijziging 2023 VRZ Publiek jaarverslag 2022 VRZ

-4-