Document · PDF

Visie S.S.B.O

Commissie Ruimte 3 september 2024, gemeente HulstBij agendapunt: Vaststellen Visie Sporten, Spelen, Bewegen en Ontmoeten in de buitenruimte9.413 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beleidsnota sporten, spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte Juli 2024 Afdelingen: Samenleving en Realisatie & Beheer Gemeente Hulst Grote markt 21 4561EA Hulst Provincie: Zeeland

2 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

INHOUD

Een korte samenvatting over de totstandkoming van het document.

Waarom een visie op sporten, spelen, bewegen en ontmoeten in de buitenruimte?

Wat is de visie op de verschillende elementen van dit beleidsstuk?

Wat zijn de uitgangspunten voor het ontwikkelen van nieuwe interessante en uitdagende plekken in de buitenruimte?

We koppelen streefwaarde aan verschillende type plekken. Hoe doen we dit?

Integreren van het Athletic Skills Model in de buitenruimte.

3 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Samenvatting Een goede inrichting van de openbare ruimte waar iedereen kan sporten, spelen, bewegen en elkaar ontmoeten is belangrijk. Buiten spelen en bewegen is belangrijk voor de fysieke en mentale gezondheid. Daarnaast is de buitenruimte uitermate geschikt om te dienen als ontmoettingsplaats voor inwoners. Interactie op centrale plekken zorgt voor de versterking van de sociale cohesie in de buurt. De afgelopen jaren is gebleken dat de openbare ruimte een cruciale rol speelt wanneer men, om wat voor reden dan ook, niet in de mogelijkheid is om interactie met elkaar te hebben in een accommodatie. Vanuit deze gedachte zet deze visie in op sporten, spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte voor iedereen. Voorafgaand aan de ontwikkeling van dit document is eerst vooronderzoek gedaan naar de behoefte van de inwoners. Dit is gedaan aan de hand van enquêtes, rondgangen, onderzoek bij partners en belangenorganisaties. Op basis van de opgehaalde informatie zijn er verschillende analyses gemaakt en is er per kern een toekomstbeeld geschetst. Voor het (her)inrichtingsplan zijn een aantal punten opgesteld die de ambitie voor dit beleid vormen. De elementen uit deze beleidsnota spreekt verschillende doelgroepen aan die elk op hun eigen wijze gebruik maken van de openbare ruimte.

Kinderen beperken zich in hun spel niet alleen tot formele speelplekken en speeltoestellen, maar zoeken steeds meer de vrije ruimte op. Daarnaast is er een toename van volwassenen die gebruik maken van de openbare ruimte doordat zij steeds meer informele sporten beoefenen. De openbare ruimte moet daarom een plek zijn waar gebruikers van 0-100 jaar zich thuis voelen.

De ambitie is om veelzijdige sport, speel, beweeg en ontmoetplekken met een hoge verblijfswaarde te creëren die door verschillende doelgroepen intensief worden gebruikt. Plekken moet elkaar gaan versterken in de buurt en deze moeten gebruikers uitnodigen om op pad te gaan. De routing tussen plekken en voorzieningen krijgt meer aandacht. Door deze leuker en beter te maken wordt buiten op pad gaan en bewegen gestimuleerd. De inrichting van plekken moet voor meer variatie, uitdaging en sfeer zorgen ze worden uitnodigend voor samen bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Het streven is om bij de inrichting oog te hebben voor doelstellingen zoals vergroening, waterinfiltratie, biodiversiteit, verkoeling, circulair werken, inclusie, sociale interactie en bewegen. Er wordt gekeken hoe sportvelden en activiteitenaanbieders een functie kunnen vervullen bij het aanbod in de buitenruimte.

Inleiding Een nieuwe kijk op het gebruik van de buitenruimte. Dit beleidsstuk ‘S.S.B.O in de openbare ruimte’ is ter vervanging van het huidige speelbeleid. Dit speelbeleid richtte zich enkel op het inrichten en beheren van speelplaatsen. Dit heeft er toe geleid dat er de afgelopen jaren geen extra budget beschikbaar was voor uitbreiding en verandering. Door verschillende ontwikkelingen bleek dat er steeds meer behoefte is aan een toetsingskader voor het afhandelen van burgerinitiatieven m.b.t. het plaatsen van (speel-/ sport)objecten in de openbare ruimte. Ook door de recente gebeurtenissen omtrent de pandemie is er anno 2022/2023 een bredere behoefte ontstaan op beleid die zich niet alleen richt op spelen maar ook op sporten, bewegen en ontmoeten. Net als in het vorige speelbeleid is er in het nieuwe beleid ook weer aandacht voor het inrichten en beheren van speelplekken. Daarnaast zal dit beleid zich inzetten op het aantrekkelijker maken van de buitenruimte om te sporten, bewegen en ontmoeten. Hier worden verbanden gelegd tussen de verschillende activiteiten: sporten, spelen, bewegen en ontmoeten. Dit beleid heeft ook raakvlakken met andere aspecten van beleid in de openbare ruimte. We houden hier rekening met kunst en cultuur, biodiversiteit, klimaat adaptatie, verduurzaming etc.

Het nieuwe beleid S.S.B.O in de openbare ruimte, beperkt zich niet alleen tot de traditionele speelplekken en tot de doelgroep minderjarigen. Verschillende leeftijdsgroepen kunnen op éénzelfde plek samenkomen. Hiervoor kunnen grote centrale plekken worden aangewezen met een verbindende werking die sporten, spelen en ontmoeten faciliteert. Het diverse aanbod op zo’n centrale plek

zorgt voor een aantrekkingskracht voor verschillende doelgroepen. Een goede locatie voor het realiseren van zo’n centrale plek is bijvoorbeeld het stadspark aan de binnenvest van Hulst. Ook maken we onderscheid tussen formele en informele plekken. Formele plekken zijn aangewezen plekken. Veelal voorzien van sport en speel toestellen. Informele plekken zijn niet specifiek ingericht met een bepaald doel. Dit kunnen open vlaktes zijn, parken en stoepen. Het bestuursakkoord ondersteunt deze gedachte door te spreken over: • het inrichten van de formele en informele openbare ruimte zodat er voldoende mogelijkheden zijn voor alle leeftijden en doelgroepen om te sporten, spelen bewegen en ontmoeten. • In relatie tot het toeristisch ontwikkelingsplan en versterking van de binnenstad creëren we een speel/ontmoetingsruimte in het Hulster park. • Ook verlenen we medewerking aan het ontwikkelen van het terrein aan de Buitenvest. 5

Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

•

Een leven lang met plezier sporten en bewegen. Voor alle doelgroepen moet er sport- en beweegaanbod zijn. Alle doelgroepen moeten worden gestimuleerd om te sporten en bewegen. We zetten in op een inclusieve samenleving. Dat wil zeggen dat we ernaar streven dat iedereen in de samenleving mee kan doen.

Hoe is dit beleidsstuk tot stand gekomen? Voor de totstandkoming van dit document zijn verschillende acties uitgevoerd. Er is een eerste verkenning uitgevoerd op basis van literatuuronderzoek, ervaringen van medewerkers en gesprekken met wijk- en dorpsraden. Daarna is er gezocht naar een adviesbureau om verder vooronderzoek uit te voeren. Hierbij is gekozen om een opdracht uit te geven aan het ingenieursbureau OBB. Dit bureau is een onafhankelijk ontwerp en adviesbureau voor S.S.B.O in de buitenruimte. Met OBB is er een kinderrondgang geweest met kinderen van vijf verschillende basisscholen. Daarbij kregen alle andere basisscholen de mogelijkheid om buurtkaarten aan te leveren met ideeën van kinderen en stond er een enquête uit voor alle inwoners van de gemeente. Met deze enquête kon men aangeven op welke plekken zij graag komen en hoe ze de buitenruimte gebruiken.

Visie

• • •

Startsituatie Definities Doelstellingen formulering

• •

Ook zijn er gesprekken geweest met leerlingen van het voortgezet onderwijs om te inventariseren waar hun wensen liggen. Dit was naar aanleiding van het droomproject vanuit Hulst voor Elkaar waar zij aan meededen. Dit droomproject sloot nu mooi aan op het nieuwe beleid. Met deze gegevens is een analyse gemaakt en een toekomstbeeld geschetst. Zoals hierboven genoemd, heeft een participatietraject plaatsgevonden waarbij verschillende partijen zijn betrokken. In dit document zijn verschillende afbeeldingen terug te vinden van dit proces. Voorafgaand aan de publicatie is een weloverwegen keuze gemaakt om bepaalde beelden te publiceren. Deze afweging is gebaseerd op de algemene Verordening Gegevens (AVG), die sinds januari 2018 van kracht is. Hoe is het beleidsstuk opgebouwd? In dit beleidsstuk wordt eerst beschreven wat er wordt verstaan onder sporten, spelen, bewegen en ontmoeten in Hulst. Vervolgens worden de zes ambities uiteengezet en onderbouwd. Deze worden vervolgens vertaald naar een set van maatregelen in het uitvoeringsplan die de komende jaren worden uitgedragen om tot het gewenste doel te komen. Het uitvoeringsplan komt net een financiële onderbouwing.

Uitgangspunten

Uitvoeringsprogamma

Definitie Uitgangspunten formulering

• •

Uitvoeringsplanning Financiële raming

6 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Verkenning Voor de ontwikkeling van dit beleidsstuk is geanticipeerd op ontwikkelingen die van toepassing zijn op de Gemeente Hulst. Daarbij is gekeken naar wat actuele trends en ontwikkelingen zijn op het gebied van sporten, spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte. Deze trends zijn meegenomen in de totstandkoming van de ambities en de bijbehorende doelen. Hieronder worden de actuele trends genoemd die verwerkt zijn in het beleidsstuk. De huidige situatie is in kaart gebracht en er is een participatietraject geweest om de behoeften bij de verschillende doelgroepen helder te krijgen. Vergrijzing We zien dat mensen langer thuis blijven wonen en dat de hoeveelheid kinderen relatief afneemt. Om de zelfstandigheid van ouderen te optimaliseren is het van belang dat de inrichting van de openbare ruimte toegankelijk is voor ouderen. Een voorbeeld is het bieden van voldoende zitgelegenheid langs routes naar populaire voorzieningen. Of plekken waar ouderen bij elkaar kunnen komen om elkaar te ontmoeten en om te bewegen. Informeel sporten in de buitenruimte Uit landelijke onderzoekscijfers is een trend zichtbaar waarbij mensen steeds meer ongeorganiseerd gaan sporten en minder bij verenigingen. In dit beleidsstuk zetten we daarom in op het faciliteren van beweegplekken in de openbare ruimte zodat gebruikers zelfstandig sporten kunnen beoefenen.

We zien veel trends- en ontwikkelen zichtbaar op het gebied van outdoor fitness, wandelen, vormen van hardlopen, mountainbiken en fietsen, watersporten of interactief sporten en bewegen.

Gebruik van de openbare ruimte Voor het nieuwe beleid op sporten, spelen bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte gaan we er van uit dat de buitenruimte wordt gebruikt om te verblijven en te verplaatsen. Daarom zetten we in op circulaire kwalitatief hoogwaardige ontmoetingsplekken waar gebruikers prettig kunnen verblijven. Daarnaast is er ook oog voor de verbinding tussen deze plekken waardoor iedereen zich veilig kan verplaatsen tussen formele en informele ontmoetingsplekken. Klimaatadaptatie De laatste jaren zijn diverse warmterecords verbroken. De verwachting is dat het gemiddeld steeds warmer gaat worden en hittegolven steeds frequenter en veel extremer zullen voorkomen. In de buitenruimte is behoefte aan schaduwrijke bomen. In de buurt van scholen behoefte aan buitenlokalen. Ook kan het in contact brengen met verkoelend water positief werken op de gevoelstemperatuur. Denk hierbij aan (speel)fonteinen, vijvers voor pootjebaden en zwemvijvers. Positieve gezondheid Kinderen bewegen minder en houden er steeds meer een ongezonde levensstijl op na. Kinderen geven steeds vaker de voorkeur aan binnen spelen. Speelplekken moeten concurreren met nieuwe ontwikkelingen zoals videogames. Deze ongezonde levensstijl van kinderen is terug te zien in de obesitas cijfers.

Door speelplekken aantrekkelijk in te richten kunnen kinderen gestimuleerd worden om vaker buiten te spelen en er een gezonde levensstijl op na te houden. ook voor jeugd en jongeren richt de gemeente Hulst zich op de Positieve Gezondheid. We geven aan jeugd en jongeren de mogelijkheid om zich – binnen de grenzen van hun lichamelijke en 7

Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

geestelijke mogelijkheden – te richten op wat ze wél kunnen op het gebied van bewegen. Inclusieve buitenruimte Inclusiviteit staat centraal in al het (nieuwe) beleid van de gemeente Hulst. Dit wil zeggen dat er rekening wordt gehouden met alle doelgroepen in de samenleving. Voor deze beleidsnota betekent dit dat iedereen gebruik kan maken van de ontmoetingsplekken ongeacht of men enige vorm van beperking heeft of niet. Objectieve gegevens Door middel van veldanalyse en beschikbare informatie bij externe partijen is de huidige situatie m.b.t. het huidige aanbod in kaart gebracht en verwerkt in een lokale kaartviewer programma. Per buurt is de het aanbod inzichtelijk gemaakt en is gekeken hoe het aanbod in relatie staat tot de leeftijdsopbouw van de buurt. Inzicht in de demografische ontwikkeling en doelgroepen in de buurt verwijst naar de behoeftes omtrent ontmoetingsplekken. Zo kan een hoge concentratie ouderen in de buurt impliceren dat er in die buurten meer behoefte zal zijn voor beweeg- en ontmoetplekken voor ouderen. Na deze verkenning is dieper ingegaan op de doelgroepen kinderen en volwassenen.

Burgerparticipatie Om de behoeftes in kaart te brengen zijn burgers uitvoerig betrokken. Zo is er een enquête uitgezet waarbij inwoners konden aangeven hoe zij van de openbare ruimte gebruik maken. Met kinderen van basisschoolleeftijd tot 12 jaar zijn we de wijken in gegaan om te zien hoe ze de omgeving ervaren. Ook kon deze zelfde doelgroep tekeningen aanleveren van hun perfect speelomgeving. Ook zijn er ideeën opgehaald met het droomproject dat loopt via de stichting Hulst voor Elkaar waarbij middelbare schoolkinderen de mogelijkheid kregen hun wensen en dromen voor de buitenruimte uit te werken. Deze resultaten zijn geanalyseerd en is er een toekomstbeeld geschetst. De uitkomsten van de kind rondgangen en gemaakte tekeningen boden interessante inzichten en hadden veel raakvlakken met elkaar. Zo zien we veel trampolines, kabelbanen en bmx parcoursen terug op de tekeningen in bij de ideeën. Oudere kinderen zijn met name op zoek naar meer uitdaging op “chill” plekken met uitdagendere speeltoestellen. Plekken waar ze ongestoord kunnen zitten en waar ze bijvoorbeeld ook eten kunnen kopen. Bij volwassenen zien we vooral veel wandel en sportroutes terug op de kaarten. In de grotere kernen is een duidelijk beeld ontstaan van wat men goede sport en ontmoet plekken vindt.

8 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Looptijd 2024 – 2029 Het voorliggende beleidsstuk zal de komende vijf jaar worden gehandhaafd. Er is gekozen voor een termijn van vijf jaar, omdat dit een gebruikelijke doorlooptijd voor een beleidsstuk is. Na deze vijf jaar wordt het beleid geëvalueerd en gekeken wat het vervolg zal zijn. De evaluatie vindt plaats door middel van het betrekken van inwoners, gebruik van cijfers en statistieken. Ook zullen nieuwe acties voor de volgende periode worden bepaald. Het kan zijn dat in de loop van het traject aanpassingen gedaan zullen worden. Een eerste evaluatie zal plaatsvinden in 2026.

9 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Visie op Sporten, Spelen, Bewegen en ontmoeten In de inleiding is gesproken over de nieuwe benadering voor het inrichten van de openbare ruimte op het gebied van Sporten, Spelen, beween en Ontmoeten. Met de nieuwe visie spelen we in op verschillende huidige behoeftes en wensen die ze in de samenleving tegenkomen. Het nieuwe beleidsstuk draagt bij aan een gezond en actief leven. We leggen verbindingen tussen verschillende projecten en zorgen voor een samenhangend geheeld.

Dit hoofdstuk gaat in op de visie spelen, sporten bewegen en ontmoeten. Hierbij is de visie opgesplitst per thema die in het uitvoeringsprogramma een samenhangend geheel zullen vormen.

De inrichting en de vormgeving van de buurt heeft invloed op de gezondheid en leefstijl van bewoners. We zetten in op een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt om te bewegen en ontmoeten.

10 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Startsituatie

Visie Spelen

De gemeente kent, verspreid over de kernen en wijken, verschillende speel, sport en ontmoetplekken. Deze plekken zijn er al sinds jaar en dag. In de afgelopen jaren zijn deze plekken onderhouden en zijn toestellen vervangen wanneer deze aan vervanging toe waren. Budget voor vernieuwing en het uitdagender maken van de speel-/ en sportplekken was er niet.

Waarom speelplekken creëren in onze gemeente? Een speelplek is een bijzonder onderdeel van de openbare ruimte. Het is een plek specifiek ingericht om bewoners, en speciaal kinderen, te verleiden om elkaar te ontmoeten, in beweging te zijn en om te spelen. De meeste kinderen zijn in staat om overal te kunnen spelen en bewegen. Je zou denken, waarom is het dan nog nodig om speciale plekken in te richten hiervoor? Een goed ingerichte speelplek is nodig omdat het ook voor veiligheid zorgt. Een veilige ontmoetingsplek waar kinderen worden uitgedaagd hun fantasie te gebruiken, te bewegen en creatief te zijn. Deze uitdaging vindt plaats door middel van de aanwezig speeltoestellen en overige speelaanleidingen zoals bossen, heuvels en putten.

Met behulp van wijk- en dorpsraden zijn de afgelopen jaren enkele speelplekken flink onderhanden genomen en zijn er in een aantal kernen beweeg-/ & sporttoestellen geplaatst. Momenteel wordt er geen onderscheid gemaakt in het soort plek. Plekken zijn allemaal het zelfde en kennen geen speciale waarde. In de nieuwe visie komt hier verandering in. In de inleiding werd al kort gesproken over de groeiende behoefte naar goede speelplekken, plekken om te sporten, te bewegen of om samen te komen. Intern is er behoefte ontstaan naar een toetsingskader. Een gerichtere aanpak op de inrichting van de buitenruimte op het gebied van spelen, sporten, bewegen en ontmoeten. Vanuit deze startsituatie vormen we een nieuwe visie op spelen, sporten, bewegen en ontmoeten. Als extra voegen we hier een visie aan toe over inclusiviteit van deze plekken. De verschillende visies komen later bij elkaar in het uiteindelijke ontwerp en de uitvoering.

Speeltoestellen en speelaanleidingen Bij de inrichting van de buitenruimte is het belangrijk om rekening te houden met de totale speelwaarde in de wijk. Hierbij worden ook plekken buitenom de formele speelplekken meegenomen. Een manier om meer speelwaarde in de wijk te creëren is het aanbrengen van diverse speelaanleidingen. Hierboven werd al kort vernoemd dat je bij een speelaanleiding moet denken aan bossen, heuvels en putten. Alles wat geen (formeel) speeltoestel is waar kinderen op kunnen klimmen en klauteren kan zo’n aanleiding zijn. Speelaanleidingen geven kinderen de mogelijkheid om op straat, het schoolplein of de speeltuin op een eenvoudige manier speelwaarde te ervaren. Het thema spelen vertaalt zich naar meer diversiteit op speelplekken zelf, maar ook naar het creëren van speelwaarde buiten deze speelplekken om. Dit betekent dat deze nieuwe kijk op spelen in verschillende vormen terug komt in de buitenruimte.

11 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Wat willen we bereiken? Digitale spelletjes, te weinig andere kinderen en huiswerk, zijn de belangrijkste redenen om niet vaker buiten te spelen. Uit een onderzoek van Jantje Beton blijkt dat het aantal kinderen dat elke dag buiten speelt, in vijf jaar drastisch is gedaald. Sinds 2013 is het aantal kinderen dat iedere dag buiten speelt gedaald van 20 procent naar 14 procent. 30 procent speelt nooit of maar één keer in de week buiten, terwijl dit vijf jaar geleden 20 procent was. “Als kinderen de minister van Buitenspelen zouden zijn, dan zouden zij veel meer speelplekken bouwen met leukere toestellen voor alle leeftijden, zouden auto’s in woonwijken minder hard mogen rijden, zou er minder school zijn met langere pauzes en zou er meer natuur met bomen, slootjes en meren moeten komen.” - onderzoek buitenspelen 2022 jantje beton

Deze verminderde interesse in buitenspelen is problematisch, aangezien spelen belangrijk is voor de sociale, cognitieve en motorische ontwikkeling van kinderen. Door te spelen, leren kinderen samen te werken met anderen en creatief te zijn. Ook is het een manier waarop kinderen met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten en leren kennen. Kinderen verkrijgen meer ruimtelijk inzicht en leren risico’s in te schatten. Naast de cognitieve en sociale ontwikkeling is spelen ook van belang voor de fysieke ontwikkeling van kinderen. Het is de centrale basis voor een gezonde en actieve levensstijl op de lange termijn. Kinderen stimuleren om vaker naar buiten te gaan is wat we willen bereiken met de visie. Speelplekken en speelaanleidingen moeten 1

een prominentere plaats krijgen in de openbare ruimte. Een aantrekkelijke buitenruimte, een breed speelaanbod en diverse speelaanleidingen zijn een belangrijk streven.

Visie Sporten Waarom sportplekken creëren in onze gemeente? Steeds meer mensen kiezen er voor om buiten te sporten en te fitnessen. 41% van alle Nederlandse sporters ( 6-79 jaar) sport in de openbare ruimte.1 Met het creëren van goede, uitdagende sportplekken die verschillende soorten toestellen en hulpmiddelen bevatten kan het buitensporten verder worden uitgebouwd. Het kunnen sporten wordt hiermee voor iedereen laagdrempelig en toegankelijk. Sport toestellen en sportaanleidingen Net zoals bij spelen, kun je bij sporten ook onderscheid maken tussen formele sportplekken met specifieke sporttoestellen en informele sportplekken met sportaanleidingen. Een sportaanleiding kan bijvoorbeeld een open vlakte zijn die geschikt is voor het houden of volgen van een bootcamp. Een formele sportplek is een plek waar sporttoestellen staan om een specifieke sport uit te oefenen zoals basketballen, fitnessen of voetballen. Ook bij het thema sport creëren we meer sportwaarde per kern door gebruik te maken van verschillende soorten sportaanleidingen. Wat willen we bereiken? De “waarom” vraag geeft al een kort antwoord op wat we willen bereiken. We willen het mogelijk maken dat iedereen kan (blijven) sporten. Door voldoende sportplekken en sportaanleidingen te creëren wordt de financiële, mentale en sociale drempel zo laag mogelijk gehouden.

(Informatie voor NOW bijeengebracht door Kenniscentrum Sport) 12

Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Inwoners stimuleren om vaker te gaan sporten is wat we willen bereiken met deze visie. Sportplekken en sportaanleidingen moeten een prominente plaats krijgen naast het spelen in de openbare ruimte. Ook hier streven we weer naar die aantrekkelijke buitenruimte met een breed sportaanbod. Hierbij zorgen we tevens voor stimuleringsactiviteiten en een structureel programma om de burger uit te dagen mee te gaan en blijven doen zodat ze dit later ook op eigen kracht blijven doen.

Visie Bewegen Waarom een visie op bewegen? Een beweegvriendelijke omgeving, bevordert de algemene lichamelijke gezondheid en dat levert geld op. Van alle zorgkosten is 1.8% (1,3 miljard) het gevolg van niet genoeg bewegen. Een beweegvriendelijke omgeving draagt bij aan de vermindering van overgewicht. Goede wandel- en fietsroutes stimuleren mensen om vaker lichamelijk actief te worden. In een beweegvriendelijke omgeving laten bewoners vaker de auto staan. Een beweegvriendelijke omgeving stimuleert meer spontante ontmoetingen, minder sociaal isolement, meer sociale samenhang en draagt bij aan de veiligheid van de omgeving. Een goede loop-/ en fietsverbinding tussen faciliteiten en populaire plekken in de wijken en dorpen is cruciaal.2 Beweegvriendelijke omgeving Een leefomgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om meer actief te verplaatsen en recreëren, te spelen en te sporten in de openbare ruimte noemen we een beweegvriendelijke omgeving. Het gaat hierbij om de samenhang van de fysieke infrastructuur, het sport- en beweeg aanbod en de wijze van inrichting. Een beweegvriendelijke omgeving bestaat uit: 2

• • • • •

Sportaccommodaties/sportvoorzieningen Speel- en sportplekken Wandel-/, fiets-/ skeelerroutes en ruiterpaden Buitengebied (zoals bos, hei, duin en strand) Nabijheid publieke voorzieningen (zoals school, supermarkt, kerk en huisarts)

Wat willen we bereiken? Een beweegvriendelijke omgeving om de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. Sport en vooral bewegen, spelen een nuttige en effectieve rol bij het voorkomen van kwetsbaarheid bij - met name - ouderen. Hoe ouder de mens, hoe groter de kans op chronische aandoeningen, mobiliteitsproblemen, geheugenproblemen en dementie. Bewegen heeft een positief en preventief effect op alle domeinen van kwetsbaarheid bij 60-plussers. Niet alleen fysiek, maar ook op cognitief, psychisch en sociaal vlak. Een 60-plusser die voldoende beweegt, heeft een lager risico om kwetsbaar te raken op alle vier de domeinen. Sport en bewegen bevorderen dus zelfredzaamheid en helpen afhankelijkheid van zorg te voorkomen. Met een beweegvriendelijke omgeving hopen we in de toekomst een daling te zien in vermindering van het gebruik van WMO voorzieningen. Om dit te bewerkstellen streven we naar succesvolle interventies om de burger te blijven stimuleren voldoende te bewegen.

(Informatie voor NOW bijeengebracht door Kenniscentrum Sport) 13

Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Visie ontmoeten Waarom een visie om mensen met elkaar in contact te brengen? Er ligt een sociaal vraagstuk over hoe we mensen weer met elkaar in verbinding kunnen krijgen. Het is ons allen niet ontgaan dat er veel scheidingslijnen ontstaan in de samenhang van de Nederlandse bevolking. Vereenzaming in iedere leeftijdsdoelgroep ligt op de loer. De kloof dichten in de langs elkaar heen levende groepen en de diepe verdeeldheid in de samenleving is een urgente opdracht voor de samenleving, politiek en ondernemers. Waarom ruimte maken voor ontmoeten? Het voorzieningenniveau in onze dorpen vermindert. Dit heeft onder andere te maken met de vergrijzing die we in onze gemeente kennen. Tegelijkertijd zijn de beleidsverwachtingen voor de buurt als zorgzame omgeving juist gegroeid. Deze uitspraak knelt en vraagt om gericht beleid voor een toekomstbestendige inrichting en passende sociale infrastructuur voor buurten en dorpen. Wat willen we bereiken? Door ontmoeten te faciliteren, door verschillende aanpassingen te doen in de openbare ruimte, is het beoogde resultaat dat mensen makkelijker in contact met elkaar kunnen komen. Stimuleren van de sociale samenhang in de wijk of het dorp. Zorgen voor meer sociale contanten en vermindering van eenzaamheid. Deze visie loopt in lijn met het creëren van meer sport, speel en beweegplekken.

Ook deze plekken moeten bijdragen aan de bevordering van sociale samenhang in de wijken en dorpen.

Visie op inclusief spelen, sporten, bewegen en ontmoeten Waarom een visie op inclusief sporten, spelen, bewegen en ontmoeten? Het is een utopie om te denken dat de hele leefomgeving een inclusieve beweegvriendelijke omgeving kan zijn. Dit neemt niet weg dat je er wel aan kunt werken om de omgeving zo beweeg-/ en speel vriendelijk mogelijk te maken door het automatisch mee te nemen in nieuwe ontwerpen. Voor het creëren van inclusieve plekken hanteren we de 100-70-50 norm van de speeltuinbende. Deze norm kan ook worden toegepast op de andere thema’s in dit beleid: sporten, bewegen en ontmoeten. De 100-70-50 norm Als mensen naar een speel-/ of sportplek kijken, doen ze dit in eerst instantie door een technisch- fysieke bril. Is de plek of het toestel schoon, heel en veilig? Maar een plek is meer dan alleen een verzameling van sport en speel aanleidingen. Met deze norm wordt een plek ook bekeken vanuit het sociale aspect. Kan iedereen meedoen, voelt iedereen zich welkom en heeft iedereen plezier? • • •

Iedereen is 100% welkom 70% van de plekken is bereikbaar voor iedereen 50% van de sport-/ en speelaanleidingen is toegankelijk voor iedereen en is gericht op het stimuleren en ontmoetingen en samen sporten en spelen.

100% welkom Een inclusieve plek, of dit nu gaat over een speel, sport, beweeg of ontmoetplek, staat of valt met he feit of iedereen zich welkom voelt: de cultuur van een plek. Naast fysiek veiligheid is sociale veiligheid ook van belang. Een toestel of plek kan nog zo 14

Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

toegankelijk zijn, als iemand er gepest wordt, of zich niet welkom voelt, komt deze persoon simpelweg niet meer terug. Aan de andere kant kan een plek er ontoegankelijk uitzien, maar door gerichte interventies van begeleiders of andere aanwezigen, toch inclusief en welkom zijn. Denk bijvoorbeeld aan een klimrek dat niet geschikt is voor een kind dan niet kan klimmen. Als iemand een doek over het klimrek spant, is het ineens en hut. Dan kan het kind hier ineens wél meespelen. 70% van de plekken is bereikbaar voor iedereen De bereikbaarheid heeft betrekking op. of de persoon die van een plek of toestel gebruik wil maken, hier zo zelfstandig mogelijk kan komen. Zijn er berijdbare, voelbare en zichtbare paden en ondergronden? Hierbij wordt rekening gehouden met de richtlijnen voor integrale toegankelijkheid: • • • • • • •

70% betekent ook dat 30% niet voor iedereen toegankelijk is. Wat in de ogen van de ene persoon niet toegankelijk is, kan voor iemand anders wel toegankelijk zijn. 50% van de sport-/ en speelaanleidingen is toegankelijk voor iedereen Of een sport en of speelaanleiding toegankelijk is voor iedereen hangt af van heel veel verschillende factoren: • • • • • •

de interesses van de persoon; motorische vaardigheden en beperking; ervaring: hoe vaak de persoon het toestel of de aanleiding heeft gebruikt of heeft zien gebruiken; sociale omgeving: is de persoon alleen of samen met anderen of onder begeleiding; houding van volwassenen en andere kinderen; het toestel of aanleiding zelf;

Beschikbaar: is er een plek? Is die open als iemand er gebruik van wil maken? Bereikbaar: kan iedereen er komen zonder drempels of omwegen? Besteedbaar: kan iedereen er gemakkelijk binnen of buiten komen? Bruikbaar: kun iedereen er doen wat ze van plan zijn of waar het voor bedoeld is? Begrijpelijk: begrijpt iedereen alle informatie? Ook zonder alles twee keer te moeten lezen? Bekend: kun je eenvoudig opzoeken of terugvinden wat je nodig hebt? Betaalbaar: is toegang tot locatie gratis of voor acceptabele prijs?

15 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Uitgangspunten voor het nieuwe beleid

speerpunten De ambitie is om veelzijdige sport, speel, beweeg en ontmoetplekken met een hoge verblijfswaarde te creëren die door verschillende doelgroepen intensief worden gebruikt. Plekken moet elkaar gaan versterken in de buurt en deze moeten gebruikers uitnodigen om op pad te gaan. De routing tussen plekken en voorzieningen krijgt meer aandacht. Door deze leuker en beter te maken wordt buiten op pad gaan en bewegen gestimuleerd.

Er zijn een aantal uitgangspunten te benoemen voor het nieuwe uitvoeringsprogramma. Om deze speerpunten te kunnen vertalen naar veranderingen in de buitenruimte, zijn nieuwe uitgangspunten nodig. In dit hoofdstuk worden deze uitgangspunten toegelicht. Het inzetten van een uitgangspunt draagt bij aan meerdere speerpunten. Per speerpunt is een icoon gemaakt. Deze iconen zijn terug te vinden achter elk speerpunt. Alle uitgangspunten samen moeten elkaar vinden in de nieuwe aanpak.

De inrichting van plekken moet voor meer variatie, uitdaging en sfeer zorgen ze worden uitnodigend voor samen bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Het streven is om bij de inrichting oog te hebben voor doelstellingen zoals vergroening, waterinfiltratie, biodiversiteit, verkoeling, circulair werken, inclusie, sociale interactie en bewegen. Er wordt gekeken hoe sportvelden en activiteitenaanbieders een functie kunnen vervullen bij het aanbod in de buitenruimte. 16

Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Groen en duurzaam

Groen en duurzaam De groene buitenruimte zal een belangrijk uitgangspunt zijn binnen de toekomstvisie op sporten, spelen, bewegen en ontmoeten. Om rust en ontspanning te vinden, te spelen en bewegen en om in aanraking te komen met de levende natuur is de natuurlijke uitstraling van de omgeving een belangrijk punt. Bewoners vragen zelf ook steeds meer om meer groen in hun leefomgeving. Vergroenen De groene speelplekken en parkgebieden worden hoog gewaardeerd. Door op grote en kleine plekken nadrukkelijk in te zetten op vergroening komt er meer groen in de vorm van gras, heesters, bosplantsoen en bomen in de wijken. Klimaatadaptatie en biodiversiteit Met meer groen in de buurt en natuurlijk spelen ontstaat gelijk meer biodiversiteit. Spelen biedt kansen om ook die te versterken. Denk aan hoogteverschillen of dood hout in de vorm van boomstammen, een insectenhotel of –muurtje. Hoe leuk is het om af en toe te gaan kijken wat er leeft aan insecten die daar op af komen en daarmee ook meer vogels te zien in de buurt. Bomen, struiken en hoogteverschillen doen de omgevingstemperatuur dalen. Op groene plekken ka regenwater opgevangen of zichtbaar worden gemaakt. Beide zijn belangrijk voor de leefbaarheid in de kernen. Fijn als het op de speelplek niet stinkt naar rubber of 38 graden wordt in de zomer en er ook dan lekker gespeeld kan worden.

Gewoon leuke speelruimte Natuurlijke speelplekken brengen extra speelwaarde in het dorp. Groen is veranderlijk en daarmee extra aantrekkelijk. Denk aan blad dat verandert van kleur of in de herfst afvalt. Kinderen leren zo op een informele manier meer over groen en natuur. De speelwaarde is hoog. Denk aan hutten bouwen, insecten en vogels spotten en plukken van vruchten. Door meer hoogteverschillen te maken met grond en natuurlijke speelaanleidingen zoals boomstammen ontstaat nog meer speelwaarde en uitdaging. Losse materialen als takken en bladeren zijn dankbare materialen om een hut te bouwen. Een plek om lekker te graven, modder en natte plekken, bloemen plukken of proeven van bramen geven extra beleving. Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Circulair De speelruimte die nu gemaakt wordt voor kinderen mag niet het afval zijn dat ze zelf moeten opruimen over 20 jaar. Hulst zet zich in voor de Sustainable Development Goals. Bij het uitvoeren van het Buitenruimteplan gaan we in eerste instantie uit van wat er al is. Wat behouden kan blijven, blijft behouden en voor de spullen die niet behouden kunnen blijven wordt een andere invulling gezocht. Nieuw in te richten speelplekken kunnen zo circulair mogelijk worden ingericht. Zo kunnen bijvoorbeeld materialen die over zijn binnen de gemeente worden hergebruikt voor het maken van een ontmoetingsplek voor jongeren. We maken ieder project afwegingen over: • hergebruik • gebruik van grondstoffen uit de biologische kringloop • minimaliseren van milieu-impact • lange levensduurcyclus en hoe iets weer grondstof kan zijn Dan wordt regenwater speelwater. Hagen en heesters een speelhut. Een bank een fitnesstoestel. Oude verhardingen worden een speelkasteel, zitbank of amfibieënmuur. Omgewaaide bomen worden een brug over een 17 of op de sloot of zitelement in een wandelgebied natuurspeelplek.

Verbreding en versterking van het aanbod Plekken en spreiding hoofdstructuur Om ervoor te zorgen dat er altijd een goede aantrekkelijk plek is in de buurt, zijn alle aangewezen plekken gecategoriseerd in kern-/ buurtplekken. Dit worden naar de toekomst toe de best ingerichte plekken. Zij vormen samen met de steunplekken de hoofdstructuur. Een buurtplek biedt bewegen, ontmoeten, spelen en sporten en er is ruimte voor (groot)ouders om ook te ontmoeten of mee te doen. De plekken in de hoofdstructuur zijn blijvende basisvoorzieningen die zorgt voor een eerlijke verdeling en dat er altijd een plek voor BOSS is. Ook als er even minder kinderen wonen. De steunplekken zijn nodig in het basisvoorzieningenniveau als de buurtplek niet volledig kan bieden wat nodig is voor de doelgroepen. Denk aan een extra speelplek als de buurtplek decentraal of te ver ligt voor de jongere kinderen. Of een extra sportveld als er veel basisschooljeugd en jongeren in de buurt wonen. Een kernplek is een grotere plek die niet direct gericht is op enkel buurtbewoners. Een Kernplek is een plek waar ook mensen van buitenaf toe aangetrokken worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het park in Hulst of de trimbaan in de steense bossen. De gemeente verzorgt op buurt- en steunplekken het onderhoud en benodigde vervanging. Zij doet dit in samenspraak met de gebruikers, omwonenden en andere betrokkenen.

Bij het aanwijzen van de plekken zijn de uitkomsten van de bewonersenquête sterk meegewogen. Plekken en spreiding nevenstructuur Een deel van de plekken staat aangegeven als straatplek. Deze plekken zijn niet persé nodig als basisvoorziening. Zeker niet als er goede kern- en buurtplekken zijn. De toestellen die nu nog op de straatplekken staan worden weggehaald. Daarbij wordt gekeken hoe deze plekken kunnen bijdragen aan het sporten, spelen, bewegen en ontmoeten in hun natuurlijke (groene) vorm. Ze plekken vormen samen de zogenaamde nevenstructuur. Nu staat er een toestel, maar straks is wellicht een picknickbank en een appelboom meer gewenst. Of een speciaal klanktoestel voor het kind op de hoek dat een visuele of mentale beperking heeft. Zo worden de straatplekken maatwerk voor de direct omwonenden van de plek. De gemeente zal op deze straatplekken de toestellen niet meer vervangen. Op het moment dat een toestel komt te vervallen zijn er diverse keuzes te maken. Lees meer hierover op werkwijze in uitvoering. Straatplekken kunnen dus ook op plekken komen waar nu niets op de kaartbladen staat. Dit worden plekken zonder toestellen, maar ze hebben wel een functie in de openbare ruimte. Ze zijn de opstap naar buiten. Ze moeten het naar buiten gaan stimuleren. Ze maken het onderweg zijn in de buurt naar school, supermarkt of buurtplek leuk. Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Meer oog voor jongeren Jongeren horen erbij Juist voor de fysieke en sociale ontwikkeling van jongeren zijn eigen plekken buitenshuis van groot belang. De actieradius van jongeren is groot. Op de fiets of scooter komen ze eigenlijk overal. Maar ook in eigen wijk moet er wat zijn voor als ze even naar buiten willen. Voor een goed voorzieningenniveau geldt de V6-regel. Voldoende aanbod in relatie tot het aantal jongeren. Goed verspreid over de wijken en met een variatie in type plek en inrichting. De plekken moeten veilig zijn voor iedereen. De plekken en inrichting moeten de aanpak van handhaving en jongerenwerk versterken en het verhaal over jongeren en ontmoeten moet goed te communiceren zijn met bewoners, jongeren en professionals.

Nimby (not in my back yard) verminderen Jongeren moeten de gelegenheid krijgen ook eigen plekken te hebben. Gewoon in de buurt waar ze wonen. De systematiek voor jongeren in de openbare ruimte zorgt voor een meer natuurlijke spreiding en sluit aan op handhaving en toezicht. De verwijsplekken zorgen ervoor dat er altijd een mogelijkheid is een keer een groep ‘te verwijzen’ als het uit de hand loopt in de buurt. Sportaanbod in de buurt zorgt voor verbinding tussen generaties en een meer tolerante samenleving. Hier wordt samen gesport en dit kan ondersteunt worden met activiteiten.

Ontmoeting op straat Genoeg plekken voor ontmoeten betekent genoeg natuurlijke spreiding en keus voor de jongeren en dat zorgt daarmee automatisch al voor minder overlast. Circa 50% van het ontmoeten regelt zichzelf en kan gezien worden als het informeel ontmoeten. Circa 30% van de plekken kan ingericht zijn met eenvoudige ontmoetings- en zitaanleidingen geschikt voor jongeren (kletsplekken), maar ook voor andere doelgroepen als senioren, mensen met een beperking en moeders met kinderen. Denk aan rustpunten op weg van en naar voorzieningen als scholen, supermarkten en ontmoetingscentra. De overige 20% is nodig voor het meer formele ontmoeten (ontmoetingsplekken) bij sportplekken. Sport voor iedereen Door de voorzieningen gelijk te verdelen over de wijken wordt niet één buurt met eventuele problemen opgezadeld. In de hoofdstructuur is voor iedere groep jongeren een sportplek aangewezen. Dit kan een grote of een kleine plek zijn. Deze plekken moeten ze delen met de jeugd en soms ook met de overige inwoners. Daarom zijn in de hoofdstructuur soms nog enkele steunplekken sport aangewezen en voor iedere kern één of twee ontwikkelzones. Deze ontwikkelzones zijn de kansrijke omgevingen om verder in te investeren en in te richten voor alle inwoners. Juist hier kunnen dan grote investeringen in voorzieningen worden gedaan.

Deze voorzieningen kunnen daar ook afgestemd worden op activiteitenaanbod door vereniging, fysiotherapeuten en (recreatieve)sportclubs. Hiermee wordt de sociale controle hoog op deze plekken.

19 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Inclusie en positieve gezondheid

Inclusieve buitenruimte Niet voor iedereen is het vanzelfsprekend om mee te kunnen doen. Bij het naar buiten gaan kunnen er verschillende beperkingen worden ervaren. Valkuil is dat ‘inclusief’ ingerichte plekken vaak toegespitst zijn op één specifieke doelgroep met een beperking. Dit maakt deze plekken juist niet inclusief voor mensen die een andere beperking ervaren. Ook kan een inclusieve inrichting ervoor zorgen dat kinderen die geen beperking ervaren zich niet uitgedaagd voelen. Het is essentieel dat ook het sociale aspect een rol heeft bij de inrichting van samenspeelplekken. Dit blijkt duidelijk uit de bewonersbevraging. Alleen de combinatie van fysieke en sociale maatregelen zorgt voor een 100% welkom ervaring. Maatwerk maken Gemeente Hulst zet op het gebied van inclusiviteit vooral in op de kern- en buurtplekken. Deze plekken zijn dé plekken waar de bewoners samenkomen om samen te spelen en elkaar te ontmoeten. Op deze plekken hanteren we de 100-70-50 regel. Die staat voor: 100% welkom, 70% toegankelijk en 50% bespeelbaar. Veilige routes Door plekken te verbinden met veilige en toegankelijke routes wordt het gemakkelijker om op pad te gaan voor senioren en mensen die slecht ter been zijn of moeite hebben zich te oriënteren. Vlakke ondergrond, kleurmarkeringen en rustpunten onderweg of iets te zien en te doen maken het extra aantrekkelijk op pad te gaan voor iedereen.

Positieve gezondheid Bij positieve gezondheid staat eigen regie en veerkracht centraal. Ook mensen met een beperking of chronische ziekte kunnen zich gezond voelen. Dit vraagt dat ze de uitdagingen van het leven aankunnen. De inrichting van de openbare ruimte kan bewoners stimuleren of juist afremmen om aan de slag te gaan met hun eigen gezondheid en leefstijl. Hierbij gaat het niet alleen om het faciliteren van actief bewegen, zoals sport, wandelen of fietsen. Ook zaken als buiten komen, ontmoeting met anderen, het beleven van natuur en tot rust komen zijn hier belangrijk. In dit Buitenruimteplan zijn vier van de zes dimensies voor positieve gezondheid relevant. Lichaamsfuncties; aanbieden faciliteiten voor spelen, bewegen en sport. Mentaal welbevinden; door buiten een aantrekkelijk alternatief voor binnen te maken. Ontspanning en afleiding bieden. Kwaliteit van leven; het faciliteren van herinneringen, kletsen en kijken naar spelende (klein)kinderen. Meedoen; ontmoeting stimuleren.

20 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Streefwaarde bepalen voor de ingerichte plekken In het nieuwe beleid spreken we over ingerichte plekken en aanleidingen. Een ingerichte plek is een plek zoals we die nu kennen met toestellen, bankjes en andere elementen. Een aanleiding wordt gezien als een plek in de omgeving die er toe aan zet om een activiteit te kunnen doen. Groen en bomen waar kinderen in/tussen kunnen spelen is een natuurlijke speelaanleiding om de fantasie van kinderen de vrije loop te laten. Een toegankelijk bos kan men er toe aanzetten om te gaan sporten, bewegen of elkaar te ontmoeten. Het ingenieursbedrijf OBB maakt onderscheid tussen verschillende soorten plekken. Aan de hand van verschillende gegevens (enquête, rondgangen en demografische gegevens) hebben zij de ingerichte plekken voorzien van een type. Intern zijn deze types nog een keer nagelopen en zijn er nog enkele aanpassingen gedaan. Aan een type plek hangt een bepaalde waarde. Deze waarde geeft weer hoeveel er per plek maximaal aan inventariswaarde aanwezig mag zijn. Dit zorgt er voor dat er een verschil ontstaat in kernplekken, buurtplekken, ondersteuningsplekken en straatplekken.

21 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Toelichting type plekken Hier staat de focusdoelgroep voor de plek. Hier wordt een indicatie gegeven voor de investeringswaarde. Tussen de €4.500 en €150.000

De iconen staan respectievelijk voor sportvoorzieningen, speelvoorzieningen, voorziening met verhoogde beweegintensiteit, inclusieve plek, groen/natuurlijk ingericht, ontmoetingsvoorzieningen, spel-/en of sportkist.

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Hier staat het programma van eisen voor de plek. Hieraan moet een plek minimaal voldoen.

Hier staan vragen die gebruikt kunnen worden om tot een optimale inrichting te komen.

Deze icoon zegt iets over de levensduurverdeling van de voorzieningen op de plek. Lang is 28 jaar, middel 21 jaar en kort 14 jaar.

0-99

Gebruik de checklist en gesprekspunten in samenhang met de thema’s ter Visie op hiernaast S.S.B.O 2024 inspiratieGemeente voor de inrichting: Hulst

Dit inspiratieblad hoort bij het toekomstbeeld 22 per kern/buurt in de gemeente Hulst.

Kernplek sport

CHECKLIST Extra grote plek voor sporten, bewegen en ontmoeten, aantrekkelijk voor hele kern en omgeving: • • • • • • • • • •

0-99

goede, op elkaar afgestemde zonering voor alle doelgroepen openbaar, goed bereikbaar (aan route) en toegankelijk/inclusief meerdere sporten aanbieden en multifunctioneel inrichten varieer in groen/grijs, hoog/laag en houd vrije ruimte bruikbaar in alle seizoenen (ondergronden + evt. verlichting) vrije ruimte voor groepsactiviteiten en ontmoeten beschutting: schaduw, luwte en plek om droog te staan meerdere (multifunctionele) zitaanleidingen watertappunt afspreekpunt met mededelingenbord activiteiten

GESPREKSTIPS • • • • • • • • •

Welke sporten willen we aanbieden? Ken je goede voorbeelden van ergens anders? Welke wensen leven er? Wie gebruikt deze plek nu en wie gaan deze plek gebruiken? Welke samenwerkingen met verenigingen/organisaties zijn er mogelijk? Welke kansen biedt het landschap op en om de plek? Wat is er voor mensen met een beperking te doen straks? Zijn er een paar plekken voor parkeren in de buurt? Rookvrij?

Kansen :organisatie activiteiten (verenigingen, buurtsportcoach, scholen), verwijsplek jongeren, wifi of digisport, combi met sportvelden

23 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Kernplek spelen

CHECKLIST Extra grote (groene) plek voor bewegen, ontmoeten en spelen, aantrekkelijk voor hele kern en omgeving: • • •

• • • • • 0-99

openbaar, goed bereikbaar (aan route) en toegankelijk groen = spelen (klimmen, graven, plukken, proeven, huttenbouwen) streven naar minimaal 75% gebiedseigen groen met 2 groenlagen en aandacht voor biodiversiteit en zichtbare regenwateropvang veel speelfuncties, hoogteverschil en variatie in landschap en voorzieningen vrije ruimte voor activiteiten en ontmoeten in groepen waterspel en één XXL-toestel beschutting: schaduw, luwte en plek om droog te staan meerdere (multifunctionele) zitaanleidingen voor rusten/kijken

GESPREKSTIPS • • • • • • • • • • • •

Wil je een thema aan deze plek koppelen, zo ja, welk? Ken je goede voorbeelden van ergens anders? Welke wensen leven er? Zijn er een paar plekken om te parkeren in de buurt? Bezoek de plek! Kijk om je heen, ruik, voel, bedenk samen ideeën. Wie gebruikt deze plek nu en wie gaan de plek gebruiken? Wat maakt deze plek uniek? Wanneer is of wordt het hier druk? Wat is er voor mensen met een beperking te doen straks? Hoe kunnen we bijdragen aan de natuur op deze plek? Welke kansen biedt het landschap op en om de plek? Rookvrij?

Kansen: educatie, vuurplek, verwijsplek, ijspret, verjaardagsfeestjes, kunst, bouwspeeltuin, watertappunt, combi met dierenweide. 24 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Verwijsplek ontmoeten CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Extra grote ontmoetingsplek: • • • • • • • • • • •

12+

•

wat verder van woningen, openbaar, goed bereikbaar (aan route) en toegankelijk allereerst voor jongeren en geschikt als verwijsplek voor jongeren afgestemd op specifieke vraag of behoefte deels vast ingericht, maar deels te pimpen door gebruiksgroep zorg voor een groenaccent bruikbaar in alle seizoenen beschutting: schaduw, luwte en plek om droog te staan vandalismebestendig veilige afstand tot verkeer meerdere (multifunctionele) zitaanleidingen en afvalbakken houd rekening met scootmobielen fiets plan voor overlast en onderhoud

• • • • • • • •

Ken je goede voorbeelden van ergens anders? Welke wensen leven er? Wie gebruikt deze plek nu en wie gaan de plek gebruiken? Welke functie heeft deze plek ten opzichte van de andere plekken in de buurt? Wat maakt deze plek uniek? Wanneer is of wordt het hier druk? Wat willen we op deze plek kunnen doen? Is op deze plek een afvalbak gewenst?

Kansen: verwijsplek jongeren, WiFi, verhoogde sociale controle

25 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Buurtplek sport

CHECKLIST Grote plek voor bewegen, ontmoeten en sporten, aantrekkelijk voor de buurten rondom: • • • •

• • •

•

6-99

openbaar, goed bereikbaar (aan route) en toegankelijk varieer in groen/grijs, hoog/laag en houd vrije ruimte meerdere sporten aanbieden en multifunctioneel inrichten maak veel uitdaging (hoog, hard, snel), variatie en zorg voor toestellen die fysieke inspanning vergen beschutting: schaduw en luwte deels bruikbaar in alle seizoenen meerdere (multifunctionele) zitaanleidingen voor rusten, kijken organiseer ontmoeting op deze plekken om ze inclusief te maken (scholen, fysio, speciale speldagen)

GESPREKSTIPS • • • • • • • • • • • •

Wat is nu goed en moet blijven? Ken je goede voorbeelden van ergens anders? Welke sporten zijn populair? Welke wensen leven er? Bezoek de plek! Kijk om je heen, bedenk samen ideeën. Wie gebruikt deze plek nu en wie gaan de plek gebruiken? Welke sport wordt gemist in de buurt? Is de plek groot genoeg voor alle doelgroepen samen? Wat is er voor mensen met een beperking te doen straks? Welke functie heeft deze plek ten opzichte van de andere plekken in de buurt? Wat zou er in een spel-of sportkist kunnen zitten? Rookvrij?

Kansen: organisatie activiteiten, sport en spelen op één plek indien m2 het toelaat, wateropvang, hittestress tegengaan

26 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Buurtplek spelen

CHECKLIST Grote plek voor bewegen, ontmoeten en spelen, aantrekkelijk voor de buurten rondom: • • • •

• • • •

0-99

GESPREKSTIPS • • • • • • • • • • • •

Kansen: organisatie activiteiten, sport en spelen op één plek indien m2 het toelaat, wateropvang, hittestress tegengaan

27 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Ontmoetplek

CHECKLIST

GESPREKSTIPS

Ontmoetingsplek: • •

• • • • • • • • •

6-99

openbaar, goed bereikbaar (aan route) en toegankelijk voor iedereen, maak het interessant voor senioren, jongeren én mensen met en beperking afgestemd op specifieke vraag of behoefte deels vast ingericht, maar deels te pimpen door gebruiksgroep zorg voor een groenaccent bruikbaar in alle seizoenen beschutting: schaduw, luwte en plek om droog te staan vandalismebestendig veilige afstand tot verkeer meerdere (multifunctionele) zitaanleidingen en afvalbakken plan voor overlast en onderhoud

• • • • • • • • • • •

Kansen: ontmoeting jongeren, ontmoeting senioren, rustplek mensen met een beperking, verhoogt sociale controle

28 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Steunplek sport

CHECKLIST Plek voor bewegen en ontmoeten en/of sport als aanvulling op de buurtplek: • •

• • • • • • •

ligging niet achteraf, aan meerdere zijden toegankelijk leeftijd van de kaart aanhouden (vaak specifiek aanbod nodig passend bij buurt en bevolkingsopbouw) denk in multifunctionele elementen en ruimte beperk toestellen tot max 2 per doelgroep zo veel mogelijk gras als valdemping tot 1,5 meter beschutting: schaduw en luwte passend bij karakter buurt en omwonenden is aanvullend op de buurtplek sport (geen kopie daarvan) zo min mogelijk afscheiding, indien nodig met groen karakter

GESPREKSTIPS • • • • • • • • • • • •

Welke variabelen of variatie kunnen we inbouwen? Welke wensen leven er? Wie wil er wel een oogje in het zeil houden? Wie wil er wel helpen bij het maken en onderhouden? Waar ging jij heen als tiener en wat deed je? Wie gebruikt deze plek nu en wie gaan de plek gebruiken? Welke sport wordt gemist in de buurt? Welke functie heeft deze plek ten opzicht van de andere plekken in de buurt? Woont er iemand met een beperking in de buurt? Wat maakt deze plek uniek? Past hier een sport-of spelkist? Rookvrij?

6-99 Kansen: hittestress tegengaan, regenwateropvang, werken met thema, maatwerk voor iemand met beperking als dit zelfredzaamheid bevordert 29 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Steunplek spelen

CHECKLIST Kansen: Plek voor ontmoeten en/of spelen als aanvulling op de buurtplek: • •

• • • • • • •

0-12

ligging niet achteraf, aan meerdere zijden toegankelijk leeftijd van de kaart aanhouden (vaak specifiek aanbod nodig passend bij buurt en bevolkingsopbouw) denk in multifunctionele elementen en ruimte met veel divers groen beperk toestellen tot max. 2 per doelgroep plus 1 of 2 speelaanleidingen zo veel mogelijk grasondergronden beschutting: schaduw en luwte passend bij karakter buurt en omwonenden is aanvullend op de buurtplek spelen (geen kopie daarvan) geen onnodig hekwerk

GESPREKSTIPS • • • • • • • • •

Welke wensen leven er? Wat maakt deze plek uniek? Wie gebruikt deze plek nu en wie gaan de plek gebruiken? Welke speelmogelijkheden worden gemist in de buurt? Welke functie heeft deze plek ten opzichte van de andere plekken in de buurt? Welke variabelen of variatie kunnen we inbouwen? Woont er iemand met een beperking in de buurt? Past hier een spelkist? Rookvrij?

Kansen: hittestress tegengaan, regenwateropvang, werken met thema, maatwerk voor omwonende met beperking als dit zelfredzaamheid bevordert

30 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Straatplek groen

CHECKLIST Groene plek voor bewegen, ontmoeten en spelen op straatniveau: • •

• • • • • • •

0-99

elk hof, plantsoen of veldje komt hiervoor in aanmerking houd ruimte voor een buurtactiviteit of tijdelijke inrichting zoals een moestuintje beperk voorzieningen met een WAS*-plicht, wel aanleidingen toepassen (max. 1,5 m) denk aan schaduw en zon multifunctionele zitmogelijkheden minimaal 75% natuurlijk oppervlak, draagt bij aan klimaat en biodiversiteit groen = gebruiken en ervaren maak de plek maatwerk op die locatie, eigen voor die straat, herkenbaar kunnen ook paadjes door de natuur, volkstuinen en heemtuinen zijn

GESPREKSTIPS • • • • • • • • •

Wil je een thema aan deze plek koppelen, zo ja, welk? Ken je goede voorbeelden van ergens anders? Waar ging jij verstoppertje spelen, rolschaatsen of een hut bouwen? Bezoek de plek! Kijk om je heen, ruik, voel, bedenk samen ideeën. Wat maakt deze plek uniek? Hoe kunnen we bijdragen aan de biodiversiteit op deze plek? Wat willen we op deze plek kunnen doen? Hoe zorg je ervoor dat het voor alle aanwonenden leuk blijft? Wat zou er in een spel-of sportkist kunnen zitten?

Kansen: eet-en plukgroen, hittestress tegengaan, werken met thema, organisatie activiteiten, circulair werken, maatwerk voor iemand met beperking, georganiseerde activiteiten 31 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Straatplek verhard

CHECKLIST Verharde plek voor bewegen, ontmoeten en spelen op straatniveau: • • • • • • • • •

0-99

elk plein, hof of grotere stoep komt hiervoor in aanmerking zorg voor een groenaccent of zichtbare en speelse regenwateropvang houd ruimte voor een activiteit of tijdelijke inrichting zoals een bult zand beperk voorzieningen met een WAS*-plicht, wel aanleidingen toepassen denk aan schaduw en zon werk met hoogteverschillen en multifunctionele zitmogelijkheden routes voor alles op wielen maak de plek maatwerk op die locatie, eigen voor die straat, herkenbaar werk met gekleurde verharding of straatverf

GESPREKSTIPS • • • • • • • • •

Wil je een thema aan deze plek koppelen, zo ja, welk? Ken je goede voorbeelden van ergens anders? Waar ging jij rolschaatsen, stoepkrijten of in een plas stampen? Bezoek de plek! Kijk om je heen, bedenk samen ideeën. Wat maakt deze plek uniek? Hoe kunnen we bijdragen aan de wateropvang op deze plek? Wat willen we op deze plek kunnen doen? Hoe zorg je ervoor dat het voor alle aanwonenden leuk blijft? Wat zou er in een spel-of sportkist kunnen zitten?

Kansen: (mobiele) bloembakken, hittestress tegengaan, werken met thema, organisatie activiteiten, circulair werken, maatwerk voor iemand met beperking 32 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Speelroute

CHECKLIST Korte routes met eenvoudige en duidelijke routeduiding en speel-en ontmoetingsaanleidingen onderweg: • • • • • • • • •

0-12

logisch begin en eind aansluitend op plekken of andere routes gericht op zelfstandigheidsbevordering duidelijke markering met kleur, geleide strook, zorg dat route in 2 richtingen gelopen kan worden ook routes voor skate, rolstoel, fietsje, skelter en kinderwagen maak variatie of varianten mogelijk voor de afwisseling zorg voor ontmoet en rustpunten zo min mogelijk oversteekplekken, anders zo veilig mogelijk en markeren zorg voor iets te doen (voelen, geluiden) of te zien onderweg (verhaal/thema) met duidelijke activiteitenpunten

GESPREKSTIPS • • • • • • • • •

Wil je een thema aan deze route koppelen, zo ja, welk? Waar zitten de gevaarlijke punten? Ken je goede voorbeelden van ergens anders? Waar ging jij vroeger skelteren, rolschaatsen of fietsen? Loop een proefrondje! Kijk om je heen, ruik, voel, bedenk samen ideeën. Wie maakt gebruik en gaan gebruik maken van de route? Op welke momenten maken veel mensen gebruik van de route? Waar is ruimte voor een ontmoetings-of speelaanleiding? Waar zitten knelpunten met rolstoel of kinderwagen?

Kansen: educatie, eet-en plukgroen, werken met thema, verjaardagsfeestjes, kunst, geocaching, maatwerk voor iemand met beperking 33 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

Het Athletic Skills model (ASM) Veelzijdig bewegen. Voor een gezonde en gevarieerde motorische ontwikkeling. Het ASM wordt toegepast op een aantal kernplekken door de gemeente verspreid. Veelzijdig bewegen is belangrijk voor de fitheid, vitaliteit en gezondheid. Het is de basis voor een leven lang plezier in bewegen. Het ASM introduceert hiervoor de wetenschappelijk en praktisch onderbouwde Schijf van 10. Deze schijf bestaat uit tien grondvormen van bewegen die gezamenlijk belangrijk zijn voor een optimale motorische ontwikkeling. In de sport, lifestyle, het bewegingsonderwijs en de gezondheidszorg.

34 Visie op S.S.B.O 2024 Gemeente Hulst

ASM Model

Het Athletic Skills Model (ASM) is een holistisch benadering van sport en bewegen, ontworpen om veelzijdige en duurzame motorische ontwikkeling te bevorderen. Het model is ontwikkeld door René Wormhoudt en Geert Savelsbergh en richt zich op het verbeteren van algemene fysieke vaardigheden, in plaats van vroegtijdige specialisatie in één specifieke sport. Kernprincipes van het ASM: 1. Brede Motorische Ontwikkeling: Het ASM stimuleert kinderen en atleten om een breed scala aan motorische vaardigheden te ontwikkelen. Dit betekent dat ze worden aangemoedigd om verschillende sporten en bewegingsvormen te beoefenen, wat bijdraagt aan een veelzijdige fysieke ontwikkeling. 2. Multiskillz Approach: Door verschillende bewegingen en sporten te combineren, leren atleten niet alleen de specifieke vaardigheden die nodig zijn voor hun sport, maar ontwikkelen ze ook fundamentele motorische vaardigheden zoals coördinatie, balans, snelheid, en flexibiliteit. 3. Levenslange Beweegvaardigheid: Het doel van het ASM is om een basis te leggen voor een leven lang gezond en actief zijn. Door een brede motorische basis te ontwikkelen, kunnen individuen langer genieten van sport en beweging, met minder kans op blessures en uitval. 4. Creativiteit en Plezier: Het model benadrukt het belang van plezier en creativiteit in sport en beweging.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14441091/1