TOPRaadsvoorstel toeristische ontwikkelplannen Interreg Baalhoek en TOP

Raadsvoorstel Nummer: 288762 Aan:

Portefeuillehouder:

De raad van de gemeente Hulst

Wethouder J-P Hageman

Onderwerp: Beschikbaar stellen krediet voor toeristische ontwikkelplannen en tekenen van de samenwerkingsovereenkomst voor de Interreg subsidieaanvraag van Grenspark Groot Saeftinghe. 1. Inleiding Sinds 2017 wordt er door de gemeente Hulst, samen met de provincie Zeeland, de Streekholders en het Grenspark Groot Saeftinghe samengewerkt aan projecten die de economische ontwikkeling en recreatie stimuleren, de vitaliteit van het landelijk gebied versterken, de leefbaarheid verbeteren en bijdragen aan duurzaamheid. De doelen zijn enerzijds vastgelegd in de gebiedsagenda van Grenspark Groot Saeftinghe op grensoverschrijdend niveau en in het Toeristisch Ontwikkelingsplan Hulst 2022-2026 (hierna: TOP) op gemeentelijk niveau. In dit voorstel wordt budget gevraagd voor de realisatie van diverse ontwikkelingen om bovengenoemde doelen te behalen. Drie projecten zijn in dit voorstel samengevoegd, namelijk: het subsidietraject Interreg VI voor Grenspark Groot Saeftinghe, het realiseren van acties uit het TOP en de ontwikkeling van Baalhoek. 1.1 Interreg VI In de grensoverschrijdende samenwerking van Grenspark Groot Saeftinghe nemen veel partijen deel. Denk aan de Provincie Zeeland, Provincie Oost-Vlaanderen, EGTS, gemeente Beveren, gemeente Hulst, Het Zeeuwse Landschap, Maatschappij Linkerscheldeoever (MLSO), Agentschap Natuur & Bos (ANB) en Toerisme Oost-Vlaanderen.

Het Grenspark Groot Saeftinghe heeft in maart 2022 een Interreg VI Vlaanderen-Nederland subsidieaanvraag gedaan in het kader van duurzaam toerisme. Het project heet ‘Grenzeloos genieten in Groot Saeftinghe’ en bevat een aantal belangrijke doelstellingen: • Ontwikkeling van 3 iconische dragers: renovatie en herinrichting bezoekerscentrum Saeftinghe en omgeving, Panoramaheuvel inclusief toren, Onthaalpoort Prosperhoeve. • Inrichten van onthaalpoorten als mobiliteitshubs in de buitenschil van het Grenspark, waaronder Perkpolder, Hulst, Kieldrecht/Nieuw-Namen, Doel en Fort Liefkenshoek. • Vergroten van de bereikbaarheid door alternatieve duurzame mobiliteitsvormen, bijvoorbeeld elektrische deelfietsen, e-choppers, uitbreiding van de zonnetrein etc. • Inrichting van de verbindingen tussen de drie iconische dragers en de onthaalpoorten in de buitenschil. • Promotie van het Grenspark. • Monitoring, onderzoek en gedragssturing van bezoekers. • Grensoverschrijdende belevingsgidsen- en kaarten. De doelstellingen zijn verdeeld over zeven verschillende werkpakketten. Ieder werkpakket wordt door een andere partner getrokken.

De gemeente Hulst is trekker van werkpakket 5: belevenisvol bereikbaar, waarin de inrichting van onthaalpoorten (mobiliteitshubs) in de schil rondom het Grenspark en het vergroten van duurzame mobiliteit door middel van fietsdeelsystemen en alternatieve vervoerswijzen zijn opgenomen. Voor een volledig overzicht van de activiteiten en verdeling van werkpakketen verwijzen wij u naar bijlage 1 bij dit advies.

-1-

Raadsvoorstel Nummer: 288762 In juni 2022 hoorden we dat Grenspark Groot Saeftinghe is geselecteerd door Interreg om de subsidieaanvraag verder uit te werken. Dat wilt zeggen dat het project is goedgekeurd en de subsidieverstrekking vrijwel zeker doorgaat. Vanaf juni 2022 heeft de projectgroep waarin alle partners deelnemen gewerkt aan een projectbeschrijving waarin voorgenoemde doelstellingen terugkomen. Het project behelst een totale investering van 11,2 miljoen euro. Daarvan is 50% Europese subsidie. De andere 50% moet door de partners worden gefinancierd. In de paragraaf ‘Financiële consequenties’ leest u wat dit voor de gemeente Hulst betekent. 1.2 TOP Het Toeristisch Ontwikkelplan 2022-2026 is op 6 oktober jl. door de gemeenteraad vastgesteld. De opdracht voor toeristisch Hulst is versterken, verbinden en beleven. We voeren het ingezet beleid voor Versterk de Scheldekust en Versterk de Vesting verder uit en we versterken de verbinding tussen vesting en Schelde, daar waar mogelijk in samenwerking met Grenspark Groot-Saeftinghe. Dat doen we door in te zetten op: -

Het ontwikkelen van de onthaalstructuur met Hulst als poort naar en vanuit ons buitengebied. Stimuleren van ontwikkeling van het overnachtingsaanbod. Streekproducten op de kaart te zetten. Routes maken het landschap beleefbaar. Een attractieve gemeente. Het versterken van de verbinding met Grenspark Groot Saeftinghe. Toeristisch ondernemend Hulst leert elkaar beter kennen

Om deze activiteiten uit te kunnen voeren is uiteraard budget nodig. De activiteiten uit het TOP overlappen voor een deel met de activiteiten binnen de Interreg subsidie. Een groot deel van de TOP uitvoeringsagenda is dus subsidiabel vanuit Grenspark Groot Saeftinghe. Het aanvullend budget wat nog voor de uitvoering van TOP wordt gevraagd, gaat over activiteiten die niet binnen de Interreg subsidie passen. Een uitvoeringsagenda met planning en budget, vindt u in de bijlage 2. Hierin is ook aangegeven welke activiteiten overlap hebben met de Interreg aanvraag. 1.3 Baalhoek Vanuit de gedachte en mogelijkheden om economische ontwikkeling en recreatie te stimuleren, de vitaliteit van het landelijk gebied te versterken, de leefbaarheid te verbeteren en bijdragen aan duurzaamheid is de gemeente Hulst gestart met het project ‘Versterk de Scheldekust’. Onder begeleiding van een projectteam hebben inwoners en belanghebbenden geschetst aan de toekomst van de dorpen. Het projectteam heeft de belangrijkste gekozen onderwerpen: fietspad, strandjes, ommetjes, verkeersveiligheid, dorpsentrees en het maken van overgangen tussen zoet & zout vertaald naar verschillende onderwerpen. In de dorpen Walsoorden, Ossenisse en Kreverhille en Emmadorp worden momenteel al projecten uitgevoerd in het kader van Versterk de Scheldekust.

Het dorp Baalhoek sluit hier nu ook bij aan vanuit een natuur educatieve invalshoek; de bewoners kennen het landschap en de natuur achter de dijk onvoldoende en willen hier graag over leren. Deze leergierigheid vertaalt zich naar de wens tot meer vergroening en een verhoging van de natuurwaarden in Baalhoek zelf. De voorbereidingsfase voor het dorp Baalhoek is afgerond. De overkoepelende ambitie van de streekholders voor Baalhoek is het ontdekken van de natuur en haar waarden leren kennen. Bij dit project wordt ingezet op het opzetten van een natuureducatienetwerk, het aanleggen van dijkopritten en dijktrappen, het inzaaien van bloemenweide, het planten van hoogstamfruitbomen en het plaatsten van een nestkastzuil.

-2-

Raadsvoorstel Nummer: 288762 De uitvoering van het project is meer dan het bouwen van fysieke elementen. Het is ook het bouwen aan een netwerk. Mensen en organisaties worden verbonden om in gezamenlijke kracht te organiseren en te bouwen aan hun gemeenschap. Voor de ontwikkeling bij Baalhoek wordt budget gevraagd. Hiervoor wordt verwezen naar de paragraaf 2.3 van ‘Financiële consequenties’. 2. Financiële consequenties In dit advies wordt uw raad voorgesteld om krediet beschikbaar te stellen voor de ontwikkelingen binnen het Grenspark Groot Saeftinghe, TOP en Baalhoek. Het budget kan uit de begroting voor het Toeristisch Ontwikkelplan worden gehaald. De oranje gearceerde vakken in onderstaande tabellen geven aan welk bedrag er in dit voorstel wordt gevraagd. 2.1 Interreg VI In de inleiding heeft u kunnen lezen dat het totale projectbudget van €11,2 miljoen voor de Interregaanvraag voor 50% moet worden gefinancierd door de partners in het project. Dat houdt in dat circa €5,6 miljoen moet worden verdeeld. Samengevat ziet het dekkingsplan en de cofinanciering er als volgt uit: Dekkingsplan Interreg Vlaanderen-Nederland (voorfinanciering nodig) Cofinanciering totaal partners Interreg VI subsidie Voorfinanciering gemeente Hulst WP5* Effectieve bijdrage gemeente Hulst WP5** Voorfinanciering gemeente Hulst WP3*** Effectieve bijdrage gemeente Hulst WP3***

€ 11.183.293

Totale benodigde voorfinanciering Hulst

€ 245.000

Totale effectieve financiering gemeente Hulst

€ 126.338

€ 5.591.647 € 5.591.647 € 119.067 € 67.338 € 118.000 € 59.000

* = Voorfinanciering voor werkpakket 5, waar de gemeente Hulst trekker van is. ** = Effectieve bijdrage is iets meer dan 50% van de voorfinanciering in verband met administratieve bijkomende kosten die niet subsidiabel zijn. ***= Voorfinanciering en effectieve bijdrage van de gemeente Hulst voor werkpakket 3. Daarvan is Stichting Het Zeeuwse Landschap trekker. Het Zeeuwse Landschap is afhankelijk van subsidies en cofinanciering van anderen. Gemeente Hulst kan HZL helpen financieren voor de herinrichting van de buitenruimte rond het bezoekerscentrum, zoals het verkeersveiliger maken van Emmadorp en het plaatsen van fietsenstallingen met laadpunten. Deze activiteiten zijn onderdeel van werkpakket 3 en behoren ook tot de taken van de gemeente Hulst. De gemeente Hulst ontvangt van de bijdrage van €118.000 nog 50% aan subsidie terug, waardoor de effectieve bijdrage voor WP3 uitkomt op €59.000. De totale voorfinanciering voor het Interreg project vanuit de gemeente Hulst bedraagt €245.000. Daarvan vloeit nog ruim €118.000 euro terug door de subsidie. In totaal wordt met deze cofinanciering een investering van 11,2 miljoen euro uitgevoerd, waarvan het grootste deel van de ontwikkelingen binnen grondgebied van de gemeente Hulst plaatsvindt. Voor een volledig overzicht van de cofinanciering van andere partners wordt verwezen naar het kostenplan in bijlage 1.

-3-

Raadsvoorstel Nummer: 288762 2.2 TOP Het budget wat nog voor de uitvoering van TOP wordt gevraagd, gaat over activiteiten die niet binnen de Interreg subsidie passen. Denk aan ontwikkelingen binnen Versterk de Vesting, stimuleren van watersportmogelijkheden op de Vest, opstellen ruimtelijk toetsingskader verblijfsaccomodatie, streekproducten op de kaart zetten, beleefbaarheid linies en toeristische themadagen voor ondernemers. Het budget voor de uitvoering van TOP bedraagt circa €280.000. Buiten dat budget zitten nog enkele pm posten. Hiervan kan €161.000 uit de Interreg subsidieaanvraag worden gehaald (waar dus weer subsidie uit terugvloeit). Er dient dan nog €119.000 te worden gereserveerd voor de uitvoering van activiteiten die niet binnen de Interreg subsidieaanvraag passen. Dekkingsplan TOP Bedrag te dekken door Interreg 50% subsidie Bedrag niet te dekken uit Interreg. Gemeente financiert volledig zelf. Krediet voor gevraagd in dit voorstel

€280.000 € 161.000 € 119.000

Bovenstaand dekkingsplan vraagt van de gemeente Hulst een eigen bijdrage van €119.000 voor de ontwikkelingen van het TOP. Verkregen subsidie na declaratie terugstorten Tot 2027 vloeit er jaarlijks geld terug uit het voorgefinancierde bedrag vanwege de subsidie. Het voorstel is om dit bedrag terug te storten in de post voor de uitvoering van Toeristische ontwikkelplannen, zodat ook de resterende activiteiten binnen het TOP in 2025 en 2026 kunnen worden uitgevoerd. Structureel budget TOP Structureel is voor TOP 2023-2026 (4jr) €25.000,- geraamd. Daar wordt o.a. placebranding, marketing gericht op België, projecten voor toerisme&cultuur en nog lopende zaken vanuit het vorige TOP (bijvoorbeeld welkomsborden bij kernen) van betaald. Binnen Versterk de Vesting wordt duurzaamheid & binnenstad een thema. Baalhoek Op 29 september 2022 is er in samenwerking met de provincie Zeeland een aanvraag voor aanvullende financiering vanuit het POP3-LEADER programma ingediend. Het betreft een subsidie van € 150.000 waarmee we (gedeeltelijk) de uitvoering van het project Baalhoek kunnen financieren. Voor de aanvraag van de POP3- LEADER subsidie is door de provincie Zeeland opdracht gegeven aan Prior adviesgroep. Zij verzorgen de aanvraag voor het project Baalhoek. Gemeente Hulst is hierbij de aanvrager.

De cofinanciering bestaat uit bijdragen uit ons toeristisch ontwikkelingsplan, cofinanciering door de provincie Zeeland en cofinanciering door het waterschap Scheldestromen. Samengevat ziet het dekkingsplan en de cofinanciering er als volgt uit: Dekkingsplan Baalhoek Financiering gemeente Hulst Cofinanciering provincie Zeeland NPW Cofinanciering provincie Zeeland natuur Cofinanciering waterschap Scheldstromen (enkel dijkoprit) POP3- LEADER subsidie

€ 586.000 € 136.000 € 150.000 € 50.000 € 100.000 € 150.000 -4-

Raadsvoorstel Nummer: 288762

Bij POP3- LEADER is het een voorwaarde dat de aanvrager tegenover de POP3-LEADER subsidie eenzelfde bedrag aan publieke cofinanciering beschikbaar moet stellen. De publieke cofinanciering komt in dit geval in de vorm van een bijdrage van de provincie Zeeland. Bovenstaand dekkingsplan vraagt van de gemeente Hulst een eigen bijdrage van €286.000 voor het project. Deze is opgebouwd uit provincie Zeeland Natuur € 50.000, waterschap Scheldestromen € 100.000 en gemeente Hulst € 136.000. Het voorstel aan uw college is om van het budget voor het toeristisch ontwikkelingsplan € 136.000 beschikbaar te stellen voor het Versterk de Scheldekust project. Dekking In totaal wordt er een voorfinanciering gevraagd van €500.000. Dit bedrag is opgebouwd uit €245.000 (Interreg) + €119.000 (TOP) + €136.000 (Baalhoek). In de ontwerpbegroting 2023 zijn deze middelen incidenteel als volgt opgenomen: Jaarschijf 2023 inzet Toeristisch Ontwikkelingsplan Jaarschijf 2024 inzet Toeristisch Ontwikkelingsplan Jaarschijf 2025 inzet Toeristisch Ontwikkelingsplan

€125.000 €125.000 €250.000

Een deel van deze middelen zijn echter al in 2022 benodigd. In de huidige begroting 2022 bestaat er een onderuitputting op de nader te concretiseren beleidsvoornemens. Voorgesteld wordt om van deze onderuitputting € 250.000 in te zetten voor het Toeristisch Ontwikkelingsplan. Verder wordt voorgesteld om de in jaarschijf 2025 opgenomen middelen niet in te zetten voor inzet Toeristisch Ontwikkelingsplan, maar te storten in de algemene reserve. Het financiële plan komt er dan als volgt uit te zien: Begroting 2022 (onderuitputting nader te concretiseren beleidsvoornemens) Begroting 2023 uit de post Toeristisch ontwikkelplan

€250.000

Begroting 2024 uit de post Toeristisch ontwikkelplan Begroting 2025 storting algemene reserve

€125.000 €250.000

€125.000

Zodoende is in 2023 €375.000 beschikbaar en in 2024 de volledige €500.000. De meeste kosten zullen in 2024 en 2025 worden gemaakt, waardoor dit bedrag toereikend is voor 2023. Dit voorstel wordt echter nu voorgelegd aan de gemeenteraad omdat voor zowel het Interreg VI project als de POP3 subsidie voor Baalhoek een besluit nodig is tot voorfinanciering in november 2022. De subsidiegelden die door gemaakte uitgaven vanaf 2023 tot 2026 terugvloeien naar de gemeente, worden teruggestort in de post van het Toeristisch Ontwikkelplan voor de overige ontwikkelingen of voor beheer en onderhoud van de uitgevoerde toeristische projecten. De begrotingswijziging 2022 is bijgevoegd als bijlage bij dit advies. Kosten beheer en onderhoud Niet alle investeringen die in dit advies worden benoemd, vinden plaats op gemeentegrond. De eigendommen zijn ook verdeeld over andere organisaties, zoals het Waterschap Scheldestromen, Provincie Zeeland en Het Zeeuwse Landschap. Met deze partijen worden nadere afspraken gemaakt over het beheer en onderhoud. Er is aandacht voor de toenemende kosten van het beheer en onderhoud.

-5-

Raadsvoorstel Nummer: 288762 3. Overige aspecten (communicatieve, personele en organisatorische): Interreg Naast het beschikbaar stellen van het krediet wordt uw raad ook voorgesteld om in te stemmen met het tekenen van een samenwerkingsovereenkomst (SOK). Die SOK is nodig voor Interreg om de aanvraag goed te keuren. In de SOK staan afspraken over het invullen van het E-loket voor de subsidieaanvraag, afspraken over de projectaanvraag en een garantieverklaring voor de cofinanciering. De projectaanvraag inclusief begroting van Grenspark Groot Saeftinghe en ondertekende samenwerkingsovereenkomst (SOK) dient uiterlijk 25 november 2022 te worden ingediend bij Interreg. Baalhoek Voor het aanvragen van de POP3 subsidie van het project Baalhoek is Prior subsidieadviesbureau ingehuurd door de provincie Zeeland. Op verzoek van de provincie Zeeland heeft Prior op 29 september 2022 een aanvraag voor POP3- LEADER ingediend. Samenwerking met grenspark Groot Saeftinghe in de gehele uitvoering van het project dient te worden gecontinueerd. Voorstel Instemmen met: 1. krediet beschikbaar te stellen voor: - de voorfinanciering van de Interreg VI subsidieaanvraag voor Grenspark Groot Saeftinghe; - het project Baalhoek binnen Versterk de Scheldekust; - uitvoering van het Toeristisch Ontwikkelingsplan (2022-2026) 2.

een samenwerkingsovereenkomst te laten ondertekenen voor de Interreg aanvraag van Grenspark Groot Saeftinghe;

Burgemeester en Wethouders van Hulst, De Secretaris, De Burgemeester,

Bijlage(n): 1. Toelichting Interreg VI project - presentatie verdeling werkpakketten, gewenste activiteiten en planning - verdeling budget (vertrouwelijk) 2. Toelichting project Baalhoek 3. Toelichting Toeristisch Ontwikkelingsplan - inclusief uitvoeringsagenda met planning en verdeling budget (vertrouwelijk) 4. Begrotingswijziging 2023 5. Samenwerkingsovereenkomst Grenspark Groot Saeftinghe Interreg VI (vertrouwelijk)

-6-