Rapport Quick scan leerlingenvervoer 23-09-29 (def)

Hoe kan het leerlingenvervoer ingericht worden waarbij zowel de maatschappelijke opgave met zo passend mogelijk leerlingenvervoer goed aangepakt wordt en ook de kosten beperkt blijven? 4. Een deel van de (bij het vervoer van leerlingen betrokken) functionarissen signaleren een trend van steeds mondiger wordende ouders waarbij ook de verwachtingen van ouders toenemen. Hoe willen de gemeenten en de uitvoerende partners bij het leerlingenvervoer de samenwerking met ouders hanteerbaar houden? 5. Toename van gedragsproblemen en meer mondige ouders met relatief hoge verwachtingen leggen een toenemende claim op de vaardigheden van chauffeurs. Hierbij is de chauffeur zeker getraind op correcte bejegening en beheersing van escalatie. De chauffeur is echter niet pedagogisch of psychologisch getraind. Hoe willen de gemeenten en uitvoerende partners de chauffeurs passend in blijven zetten? 6. Op dit moment wordt het OV opnieuw aanbesteed. De kans bestaat dat er een verschraling van het beschikbare OV optreed. Dit heeft direct invloed op de mate waarin leerlingen zelfstandig met het OV kunnen reizen, en vormt hiermee een bedreiging voor de doelstelling tot meer zelfstandigheid.

8.2

Kosten-beïnvloedende factoren de komende jaren

In deze paragraaf krijgt eerst de context bij kostenbeheersing aandacht. Daarna komen de binnen gesprekken gesignaleerde kosten-beïnvloedende factoren voor de komende periode in beeld. De context De bekostiging van het leerlingenvervoer vindt plaats binnen een context. Hieronder zijn enkele elementen van deze context weergegeven. • De bekostiging van leerlingenvervoer is primair afhankelijk van de (fluctuatie in) het aantal beschikkingen dat wordt afgegeven. Aanvragen van ouders bepalen, mits zij voldoen aan de voorwaarden, het aantal beschikkingen. In die zin is er sprake van een ‘open eind’ bekostiging. • Momenteel is een integrale sturing en beheersing van kosten leerlingenvervoer niet in beeld. Onderscheiden kostencomponenten bij leerlingenvervoer vallen onder verschillende portefeuillehouders en verschillende afdelingen binnen de gemeenten. • Een deel van de kosten-beïnvloedende factoren zijn extern bepaald en hiermee niet direct te beïnvloeden vanuit de gemeenten en betrokken partijen. Een ander deel van de factoren zijn wel te beïnvloeden vanuit de gemeenten en / of betrokken partijen en hiermee ‘knoppen om aan te draaien’.

20

Kosten-beïnvloedende factoren Hieronder vindt een samenvatting plaats van factoren, benoemd in de gevoerde gesprekken, die de kosten van leerlingenvervoer beïnvloeden. Op een deel van deze factoren kunnen de gemeenten zelf ook daadwerkelijk invloed op uitoefenen c.q. sturen, op een deel echter niet. Kosten-beïnvloedende factoren gekoppeld aan de leerling • Het aantal leerlingen met een beschikking. • De aard van het beschikte vervoer. Eigen vervoer en openbaar vervoer zijn goedkopen dan taxivervoer. Groepsvervoer per taxi-bus is goedkoper dan individueel taxivervoer. Hiermee is de mate van zelfredzaamheid impliciet kosten-beïnvloedend. • De mate van beschikte extra persoonsgerichte begeleiding bij het vervoer. • De (on)mogelijkheid om in bijzonder situaties maatwerk toe te passen. Kosten-beïnvloedende factoren gekoppeld aan school • De afstand huis - meest dichtbij zijnde school met, voor de leerling, passend onderwijs. • Bezien vanuit leerlingenvervoer is inclusief onderwijs binnen reguliere scholen ‘in de buurt’ goedkoper dan gespecialiseerd onderwijs verder weg. Overigens gaat dit alleen op als het niet leidt tot meer individueel vervoer. • Mogelijk is vervoer naar passend onderwijs in België door de kleinere afstand goedkoper dan een verder gelegen school in bijvoorbeeld Breda of Rotterdam.

Kosten-beïnvloedende factoren gekoppeld aan de uitvoering van het vervoer • Ophalen thuis of bij een meer centrale opstapplaats = hub. • Het profiel van de chauffeur – de functie-eisen - het functieniveau van de chauffeur • Personeelskosten / CAO-ontwikkelingen. Kosten-beïnvloedende factoren gekoppeld aan de inzet van het vervoersmiddel • (Fluctuatie in) brandstofkosten. • Verduurzaming = elektrisch rijden.

HOOFDSTUK 9

ANTWOORD OP DE VRAGEN

In dit hoofdstuk staan de antwoorden op de onderzoeksvragen. Eerst de centrale vraagstelling, vervolgens de deelvragen. De onderzoeker formuleerde de antwoorden op basis van de feiten en inzichten die in het onderzoek naar voren kwamen. De antwoorden hebben een concluderend karakter c.q. zijn te lezen als conclusies van de quick scan. Dit hoofdstuk valt , samen met de aanbevelingen in hoofdstuk 10, te lezen als samenvatting van het rapport.

9.1

Antwoord op de centrale vraag

Wat gaat goed en wat kost moeite bij de uitvoering en bekostiging van het leerlingenvervoer binnen de gemeenten Hulst en Terneuzen? Vooral de ‘leefwereld’ gaat goed In de lokale praktijk komt een relatief goed leerlingenvervoer tot stand. De landelijk spelende knelpunten komen binnen de gemeenten Hulst en Terneuzen minder tot niet voor. Ouders tonen zich bijzonder tevreden over de dienstverlening. Dit is een prestatie, vooral ook gegeven de regio, waar grote afstanden en een beperkt onderwijsaanbod een rol speelt. Een cruciale factor is de bijzonder goede operationele afstemming tussen betrokken functionarissen van RBL-ZV, GVC en Citax! De koers die verankerd is in de nieuwe verordening per 2022 lijkt te berusten op nagenoeg unaniem draagvlak. Er is geen twijfel over nut en noodzaak van zelfverantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van ouders en leerlingen, maatwerk waar nodig en het in control houden van de kosten. Met het vaststellen van deze verordening is een mijlpaal bereikt. De ‘systeemwereld’ kost moeite 21

De daadwerkelijke doorvoering van de koers kwam nog beperkt op gang. Een procesvoorstel is begin juli 2023 nog in bewerking. Zicht op te behalen en behaalde prestaties (output en outcome) is beperkt in beeld. Ook onderling tactische - strategische afstemming tussen partners, gericht op leren en groeien, is beperkt in beeld. ‘Kosten in control is nog beperkt gerealiseerd, mede doordat onderscheiden kostencomponenten onder verschillende portefeuillehouders, afdelingen en kostenposten binnen de gemeenten vallen.

9.2

Antwoord op de deelvragen

1. Welke partijen zijn binnen de gemeenten Hulst en Terneuzen in welke rol en met welke verantwoordelijkheid betrokken bij de uitvoering van het leerlingenvervoer? 1. Ouders van leerlingen die niet zelfstandig naar en van school kunnen reizen maken, onder voorwaarden, aanspraak op (bekostiging van) leerlingenvervoer. De leerlingen reizen naar school binnen het kader van de beschikking en houden zich aan de voorwaarden en uitvoeringsregels. 2. De gemeenten Hulst en Terneuzen stellen, in afstemming met elkaar en de gemeente Sluis, de kaders voor het leerlingenvervoer vast, verstrekken opdrachten tot uitvoering, dragen de verbonden kosten, en controleren het bereiken van de beoogde resultaten binnen het vastgestelde budget. 3. Passend Onderwijs Zeeuws Vlaanderen heeft een algemene adviserende rol naar de gemeenten bij de kaderstelling en stelselpartners bij de inrichting. 4. Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuws Vlaanderen (RBL-ZV) verzorgt de toegang tot het leerlingenvervoer. Zij verwerkt de aanvragen en geeft zo mogelijk een nader gespecificeerde beschikking af. Het RBL-ZV verstrekt de relevante vervoersgegevens aan de regiecentrale. 5. Stichting Samenwerkende Adviserende Professionals geeft zo nodig, op basis van een gesprek met ouders en afstemming met behandelaars, medisch advies bij de beoordeling van de aanvraag door RBL-ZV. 6.

Het Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws Vlaanderen (CVV) voert de algemene regie bij de inzet van vervoer van leerlingen per taxi. CVV koopt onder meer het leerlingenvervoer per taxi in en verstrekt opdracht aan ‘de regiecentrale’. Ook houdt CVV toezicht op de uitvoering en rapporteert hierover aan de gemeenten. 7. De Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland B.V. (GVC) voert ‘de regiecentrale’ c.q. uitvoeringsregie uit. Op aangeven van de behoefte aan taxivervoer vanuit RBL-ZV verzorgt GVC de rittenplanning, informatie-uitwisseling met aanvragers en vervoerder, en klachtenverwerking bij het taxivervoer. De GVC verstrekt de operationele opdracht aan de taxivervoerder Citax Tiel BV. 8. Uitvoering van vervoer Ouders en leerlingen maken zelfstandig gebruik van het openbaar vervoer en van het eigen vervoer. Citax Tiel B.V. voert het taxivervoer uit op aangeven van de GVC. Punt van verwondering De onderzoeker verwondert zich over de relatief complexe regievoering bij het taxivervoer. Gemeenten verstrekken de algemene regieopdracht aan CVV. Vervolgens geeft CVV de uitvoerings-regieopdracht aan GVC. Aansluitend stuurt GVC Citax aan. Kan dit met minder schakels? 2.

Wat gaat goed en wat kost moeite bij de uitvoering van het leerlingenvervoer in de ogen van 1) betrokken ouders en leerlingen, 2) betrokken scholen, 3) betrokken chauffeurs, 4) in de uitvoering betrokken organisaties en 5) ambtelijk betrokken medewerkers binnen de gemeenten Hulst en Terneuzen.

22

1. De betrokken ouders en leerlingen Ouders tonen zich in het algemeen bijzonder tevreden over (service bij) het huidige taxivervoer. De alerte, betrokken en bereikbare medewerkers van RBL-ZV en de regiecentrale vallen op. Ook de chauffeurs krijgen veel lof van de ouders, onder meer voor hun manier van bejegenen en hun inzet. De verbetering in het taxivervoer onder de nieuwe uitvoerder Citax valt op: ’het is nog nooit zo goed geweest als afgelopen jaar’. Wat nog moeite kost in de ogen van ouders is administratieve rompslomp bij het jaarlijks herzien van de aanvraag – beschikking en eventuele aanpassingen in de uitvoering zoals het werken met centrale opstapplaatsen. En … er zijn natuurlijk altijd wel dingetjes. 2. De betrokken scholen De betrokken scholen tonen zich, bij monde van Passend Onderwijs Zeeuws Vlaanderen, op hoofdlijnen tevreden over de toegang, beschikbaarheid en uitvoering van het leerlingenvervoer. Er is wel eens een incident, dit wordt vaak vlot en goed opgelost. De weg naar inclusief onderwijs kost nog moeite c. q. komt traag op gang. 3. Betrokken chauffeurs Het is ‘mooi mensenwerk’. Het contact met ouders en leerlingen inspireert. Het werk zelf is solo. De samenspraak met en ondersteuning door de leiding van Citax en de regiecentrale, en ook het onderlinge contact is goed, helpt en steunt.

Het kost moeite als leerlingen te brutaal of agressief zijn op de bus, ouders te hoge eisen stellen of boos worden en als er plotselinge afwijkingen in de route zijn. Ook krappe aanrijtijden kunnen knellen. 4. In uitvoering betrokken organisaties De operationele uitvoering van toegang en uitvoering taxivervoer gaat echt goed. Het klikt tussen betrokken medewerkers. Wat moeite kost is dat de operationele uitvoering rust op ‘enkele schouders’. Zeker de inzet van eenpersoons-functie consulent leerlingenvervoer bij RBL-ZV is kwetsbaar. Wat ook moeite kost is de tactisch – strategische afstemming. Er was wel afstemming binnen de voorbereiding op de nieuwe verordening. Verder is er weinig tot geen tactisch-strategische afstemming. . 5. Ambtelijk betrokken medewerkers Hulst en Terneuzen Het leerlingenvervoer bereikt een goed resultaat binnen Zeeuws Vlaanderen, zeker met het oog op deze regio waar afstanden groot zijn, een beperkt aanbod van scholen is en ook grensoverschrijdend onderwijs voorkomt. Zowel het werken aan, als het bereikte resultaat bij, de nieuwe verordening 2022 ging beslist goed. Wat moeite kost is de juiste focus op het leerlingenvervoer vast te houden naast alle andere dossiers die aandacht vragen. Ook moeite kost het om de koers van de nieuwe verordening door te werken naar implementatie en uitvoering. 3.

Wat zijn de maatschappelijk te bereiken resultaten bij de uitvoering van het leerlingenvervoer in de gemeenten Hulst en Terneuzen? In hoeverre wordt het behalen van deze maatschappelijke resultaten in beeld gebracht? Zo ja, in hoeverre worden deze maatschappelijke resultaten behaald? De maatschappelijk te bereiken resultaten (Outcome) zijn binnen de gemeenten Hulst en Terneuzen niet specifiek benoemd. Hiermee vindt er ook geen expliciete sturing, normering, monitoring en verantwoording op deze resultaten plaats. Ambtelijk betrokken medewerkers beschouwen dit ook niet als ‘de opgave’. Dit zelfde geldt ook voor de stelselresultaten (output). 4. Welke (ontwikkeling in) kosten maken de gemeenten Hulst en Terneuzen bij de uitvoering van het leerlingenvervoer in de afgelopen 5 jaren? Hoe verhouden de gemaakte kosten zich ten opzichte van de, hiertoe gereserveerde, budgetten in deze jaren? De integrale kosten van leerlingenvervoer fluctueren van jaar tot jaar. Stijging en daling wisselen elkaar af. De kosten stijgen of dalen allereerst met de fluctuatie van het aantal leerlingen met een beschikking. De kosten stijgen met de effecten van algemene inflatie, CAO-kosten en incidentele ontwikkeling zoals verhoogde brandstofkosten. Voor de gemeente Hulst zijn de integrale kosten in 2021 4% hoger en in 2022 20% hoger dan in 2018. Voor de gemeente Terneuzen zijn de integrale 23

kosten in 2021 5% lager en in 2022 4% lager dan in 2018. Corona leidt beperkt tot niet tot een daling van kosten voor de gemeenten in verband met de doorbetalingsverplichting naar de uitvoerende partijen. Voor de gemeente Hulst zijn de gemiddelde kosten per leerling met een beschikking in 2022 circa 10% hoger dan in 2018. Voor de gemeente Terneuzen zijn deze in 2022 circa 27% hoger dan in 2018. Binnen de quick scan kostte het moeite om de integrale kosten in beeld te krijgen. Verschillende kostencomponenten zijn in de gemeentelijke begrotingen en jaarrekeningen niet integraal gepresenteerd. De bekostiging van leerlingenvervoer is voor de gemeenten een ‘open eind-financiering’. De werkelijke kosten hangen af van het fluctuerende aantal beschikkingen. CVV rekent af op basis nacalculatie. Ouders declareren periodiek de kosten voor eigen vervoer en openbaar vervoer 5. Hoe zijn de prestaties van de gemeenten Hulst en Terneuzen in vergelijking met het landelijke beeld vanuit de Monitor leerlingenvervoer Meting 2022 door Oberon onderzoek en advies? De resultaten voor gemeente Hulst en Terneuzen ten opzichte van het landelijke beeld. 1. Het aantal leerlingen met leerlingenvervoer stijgt landelijk van schooljaar 2016/2017 naar 2021/2022 met 2,9 % Het aantal leerlingen in Hulst stijgt van 2019 naar 2022 met 8% en, in Terneuzen daalt het aantal met 25%. 2.

De uitvoeringskosten voor leerlingenvervoer stijgen landelijk van 2016 naar 2021 met 15%. De uitvoeringskosten in Hulst stijgen van 2018 naar 2021 met 4% en in Terneuzen dalen deze met 4%. 3. De vervoerprijs per leerling stijgt landelijk voor alle gemeenten samen, ongeacht de grootte, van gemiddeld € 2.915,- in 2016 naar € 3.272,- in schooljaar 2021- 2022, een stijging met 11%. De vervoersprijs per leerling in Hulst stijgt van € 5.247 in 2018 naar € 5.788 in 2022, een stijging met 10%. De vervoersprijs per leerling ligt in 2022 circa 75% boven het landelijke gemiddelde. De vervoersprijs per leerling in Terneuzen stijgt van € 3.703 in 2018 naar € 4.687 in 2022, een stijging met 27%. De vervoersprijs per leerling ligt in 2022 circa 43% boven het landelijke gemiddelde 6. Welke gemeentelijke ‘beleidsdilemma’s’ komen in beeld vanuit de quick-scan? De actueel bestaande beleidslijn voorziet allereerst in inzetten op zelfverantwoordelijkheid en zelfredzaamheid, maatwerk en kosten in control. Aansluitend zoeken de partners naar meer inclusief onderwijs. De meest cruciale beleidsdilemma’s in beeld voor de komende periode vanuit de quick scan: • balans tussen enerzijds (de kwaliteit van) passend leerlingenvervoer en anderzijds de beperking van kosten • de (mate van) aansluiting bij (provinciale herbezinning op) ontwikkelingen collectief en openbaar vervoer c.q.

de effecten voor het leerlingenvervoer • hoe is de onderlinge bejegening tussen leerlingen, ouders en chauffeurs hanteerbaar te houden. 7. Welke kosten-beïnvloedende-factoren zien de samenwerkingspartners voor de komende jaren? De kosten beïnvloedende factoren in beeld voor de komende periode vanuit de quick scan: • gekoppeld aan de leerling: o aantal leerlingen met een beschikking 24

o aard beschikking o mate begeleiding o mogelijk maatwerk • gekoppeld aan de school: o afstand = hantering ‘dichtbij zijnde passend onderwijs’ o voortgang inclusief onderwijs • gekoppeld aan de uitvoering o al dan niet centrale opstapplaats o profiel / functie-eisen chauffeur o inflatie – CAO – brandstof – verduurzaming = elektrisch rijden. Op een deel van deze factoren kunnen de gemeenten sturen, op een deel ook niet.

HOOFDSTUK 10

AANBEVELINGEN

De RKCHT geeft aan de gemeenten Hulst en Terneuzen de onderstaande aanbevelingen mee. 1. Koester, ondersteun en waarborg de tevredenstellende uitvoering ‘in de leefwereld’. • Stem doorontwikkeling van beleid en stelsel nadrukkelijk af met ouders en leerlingen, (dragende medewerkers binnen) samenwerkende partnerorganisaties en chauffeurs. • Ontwikkel, en werk met, een klankbordfunctie voor ouders. • Zorg voor een vangnet achter kwetsbare ‘eenpersoons-functies’ in het algemeen en die bij consulent RBL-ZV in het bijzonder. 2. Werk meer gestructureerd aan, en houdt tempo bij, (mijlpalen binnen) de doorwerking van vastgesteld beleid naar uitvoering. • Stel het voorgenomen ‘procesvoorstel doorwerking beleid naar uitvoering’ zo spoedig mogelijk vast en werk aan de uitvoering. Heb aandacht voor: wie doet wat -> te behalen mijlpalen -> monitoring en waarborg voortgang en resultaat. • Werk meer nadrukkelijk op stelselniveau samen tussen gemeenten en partners aan leren en groeien -> proactief sturen op resultaten. Richt hiertoe een tactischstrategisch overleg in. Spreek af wie hierin welke rol heeft, en vooral ‘wie is de trekker waarvan?’. • Herijk het nut en de noodzaak van de functiesplitsing binnen de keten in het algemeen, in het bijzonder het splitsen van algemene regie bij CVV - uitvoeringsregie bij GVC - uitvoering door Citax.

Is er efficiëntie- en effectiviteitswinst te behalen met het verkorten van de keten? • Sluit aan bij de landelijke doorontwikkeling van leerlingenvervoer c.q. het Expertiseteam bij de VNG. Leer hiervan. Breng tevens de succesfactoren uit Zeeuws Vlaanderen in zodat andere gemeenten hiervan kunnen leren. 3. Herijk de controlerende rol van de gemeenteraad. • Stem af tussen gemeenteraden en colleges van Hulst en van Terneuzen in hoeverre, en zo ja, hoe de controlerende rol van de raad versterking behoeft. Opties tot versterking zijn: o stel, desgewenst in samenspraak tussen gemeenteraad en college, vast welke maatschappelijke resultaten (outcome) en stelselresultaten (output) het meest cruciaal zijn en richt hierop expliciet sturing, normering, monitoring en verantwoording in o rapporteer voortgang en resultaten aan de gemeenteraad o overweeg de toegevoegde waarde van het onderbrengen van leerlingenvervoer in een apart programma binnen de gemeentelijke financiële administratie waarmee makkelijker een beeld van de integrale kosten leerlingenvervoer in beeld komt.

HOOFDSTUK 11

BESTUURLIJKE REACTIES

Hieronder zijn de bestuurlijke reacties van de gemeente Hulst en Terneuzen opgenomen.

25

26

27

28

29

HOOFDSTUK 12

NAWOORD REKENKAMERCOMMISSIE

De RKCHT nam met plezier kennis van de bestuurlijke reactie van de colleges van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Hulst en Terneuzen. Beide colleges geven aan ‘Wij zien het rapport als een bevestiging dat wij in de uitvoering en bekostiging van het leerlingenvervoer op de goede weg zijn’. Beide colleges nemen de aanbevelingen ter harte en gaan hier mee aan de gang in samenwerking met de gemeenten Sluis. Hieronder gaat de RKCHT kort in op enkele bestuurlijke reacties die door beide colleges naar voren werden gebracht. Maatschappelijke en stelselresultaten De beide colleges geven aan dat de drie samenwerkende gemeenten de aanbevelingen over de maatschappelijke- en de stelselresultaten uit de quick scan zullen bespreken. Ook onderzoeken zij hoe de aanbevelingen zijn te verwerken in de uitvoering. De rekenkamer-commissie wijst op eventuele toegevoegde waarde van specifieke sturing, normering, monitoring en verantwoording van maatschappelijke - en stelselresultaten. Dit met het oog op realisatie van maatschappelijke waarde, nadrukkelijk niet met het oog op de realisatie van een ‘meetcircus’. De inschatting van toegevoegde waarde c.q. wenselijkheid is onderdeel van afstemming tussen colleges en gemeenteraden. De RKCHT beveelt aan dat de colleges concreet aangeven op welke wijze de aanbevelingen in de uitvoering worden verwerkt.

Monitor Oberon De kanttekening dat de Zeeuws Vlaamse gemeenten geografisch en demografisch afwijken van de gemiddelden in Nederland is evident. Hierop heeft de RKCHT ook reeds gewezen in de inleidende alinea van § 4.3 “Actueel vanuit lokaal perspectief”. Rollen, taken en verantwoordelijkheden De RKCHT was verwonderd over ‘de lengte van de keten’. De betreffende aanbeveling richt zich op herijking hiervan. Het is aan het college, in samenspraak met de gemeenteraad, of en in hoeverre deze herijking toegevoegde waarde heeft. Hieronder gaat de RKCHT kort in op een laatste reactie vanuit het college van de gemeente Terneuzen. Herbezinning collectief (doelgroepen)vervoer op provinciaal niveau Onder ‘aandachtspunten beleid voor de komende periode’ is in § 8.1 gewezen op provinciale herbezinning op de inrichting c.q. integratie van vervoerstromen. De RKCHT baseert zich hierbij op ‘inzichten die in de gevoerde gesprekken’ naar voren kwamen. Binnen het kader van de quick scan vond geen onderzoek naar juistheid en volledigheid van deze verstrekte inzichten plaats. Tenslotte dankt de RKCHT de ambtelijke en bestuurlijke organisatie van beide gemeenten voor de constructieve samenwerking bij de uitvoering van de quick scan.

30

BIJLAGEN Bijlage A: Afkortingen Afkorting CVV EV GVC OV RBL-ZV RKCHT VNG

Betreft Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen Eigen vervoer Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland B.V Openbaar vervoer Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuws-Vlaanderen Rekenkamercommissie gemeenten Hulst en Terneuzen Vereniging Nederlandse Gemeenten

Bijlage B: Geraadpleegde bronnen Bronnen landelijke praktijk 1. Kwaliteit leerlingenvervoer onvoldoende; onderzoek naar de ervaringen van ouders met leerlingenvervoer (Ouders&Onderwijs, 22 maart 2022) 2. Position paper voor Rondetafelgesprek Leerlingenvervoer (VNG, 12 oktober 2022) 3. Monitor leerlingenvervoer 2022 (Oberon, 14 november 2022) 4. Brief aan de Tweede kamer inzake Taxivervoer – leerlingenvervoer (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 22 december 2022) 5. Brief aan gemeenten inzake knelpunten leerlingenvervoer (Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 23 december 2022) 6. Site VNG: https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/leerlingenvervoer 7. Site Ouders&Onderwijs: https://oudersenonderwijs.nl/kennisbank/passend-onderwijs/hulp-voorouders/leerlingenvervoer/ Bronnen leerlingenvervoer Zeeuws Vlaanderen Kaderstelling 8. Brochure Leerlingenvervoer RBL-ZV(versie 1 juli 2017) 9. Advies beleidsregels leerlingenvervoer (Carolien Aalders Training en Advies in leerlingenvervoer, 28 november 2019) 10. Verordening bekostiging leerlingenvervoer Gemeente Hulst, inclusief aanbiedingsbrief portefeuillehouder (7 oktober 2021) 11. Verordening bekostiging leerlingenvervoer Gemeente Terneuzen, inclusief aanbiedingsbrief portefeuillehouder (7 oktober 2021) 12.

Notitie bekostiging leerlingenvervoer Zeeuws Vlaanderen (ambtelijke wekgroep gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen, oktober 2021) 13. Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer gemeente Hulst 2022 (1 mei 2022) 14. Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer gemeente Terneuzen 2022 (1 mei 2022) Opdrachtverstrekking partners 15. Dienstverleningsovereenkomst Leerplicht, RMC en leerlingenvervoer Zeeuws Vlaanderen (de gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen, november 2021) 16. Gemeenschappelijke regeling – Collectief vervoer Zeeuws-Vlaanderen ((de gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen, 3 juli 2018) 17. Overeenkomst van opdracht aan de Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland B.V. (Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen, 19 oktober 2022) 18. Programma van Eisen EU-aanbesteding routevervoer Zeeuws Vlaanderen (Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen – Forseti , februari 2022) Algemene informatie 19. Site gemeente Hulst: https://www.gemeentehulst.nl/Inwoners/Kinderen_jeugd/Leerlingenvervoer_leerplicht_verzuim 20. Site gemeente Terneuzen: https://www.terneuzen.nl/Inwoners_Terneuzen/Onderwijs_en_kinderopvang/Leerplicht_en_verz uim_voortijdig_schoolverlaten_en_leerlingenvervoer

31

21. Site RBL Zeeuws Vlaanderen: https://www.lereninzeeland.nl/rbl/vestigingen/rbl-zeeuwsvlaanderen/leerlingenvervoer.html 22. Site Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland: https://gvzeeland.nl/leerlingvervoer Bronnen cijfers en trends leerlingenvervoer Zeeuws Vlaanderen 23. Monitor leerlingenvervoer 2022, terugkoppeling Hulst en Terneuzen (Oberon, december 2022) 24. Aantallen en aard indicaties leerlingenvervoer Hulst en Terneuzen per peildatum 31 december voor de jaren 2018 – 2022 en per peildatum 31 maart 2023 (specifieke opgave RBL-ZV) 25. Overzicht bezwaren indicaties schooljaren 2019-2020 tot en met 2021-2022 (specifieke opgave gemeenten Hulst en Terneuzen) 26. Samenvatting klachtenregister leerlingenverv.taxi Zeeuws Vlaanderen (specifiek opgave GVC) 27. Jaarverslagen Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuws-Vlaanderen schooljaar 2017-2018 tot en met 2021-2022 (aangevuld met specificatie opgave indirecte kosten toelating per gemeente door RBL-ZV). 28. Overzicht kosten eigen vervoer en openbaar vervoer gemeenten Hulst en Terneuzen schooljaar 2018-2019 tot en met 2022-2023 (specifieke opgave RBL-ZV) 29. Jaarstukken 2018 tot en met 2022 van het Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zws Vl. 30. Begroting 2023 van het Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws Vlaanderen.

Bijlage C: Interviews Vooronderzoek Organisatie Gem. Hulst Gem. Hulst Gem. Hulst Gem. Hulst Gem. Hulst Gem. Terneuzen Gem. Terneuzen Gem. Terneuzen Regionaal Bureau Leerlingzaken Zws. Vl Vervolgonderzoek Organisatie

Citax Tiel B.V. Citax Tiel B.V. Citax Tiel B.V. Citax Tiel B.V. Gem. Hulst Gem. Hulst Gem. Hulst Gem. Hulst Gem. Terneuzen Gem. Terneuzen Gemeentelijke Vervoerscentrale Zld B.V. Gemeentelijke Vervoerscentrale Zld B.V. POZV Regionaal Bureau Leerlingzaken Zws. Vl Regionaal Bureau Leerlingzaken Zws. Vl Samenw. verb. Collectief Vervoer Zws.Vl. Stichting Samenwerkende Adviserende Professionals

Naam Bruin, P. de Eck, J. van Hiel, F. Maas, T. Wal, S. ter Casteleijn, J Molegraaf, N. Waal, S. de Simon, A.

Functie Raadslid Raadslid Teamleider beleid samenleving Raadslid Gemeentesecretaris Raadslid Beleidsadviseur Onderwijs Gemeentesecretaris Consulent leerlingenvervoer

Naam Groot, H. de Kruishaar, A. Leenknecht, J. Schipper, M. Tieleman, W. Leunis, L. Sleeuwaert, N. Steur, K. de Sturms, D. Hiel, F. Moor, E. de Pauw, G. de Praet, A. Buck, J. de Molegraaf, N. Bruijne, J. de Guiljam, K. Videler, Q. Bervoets, P. Simon, A. Verburg, P. Duijzers, J.

Functie Ouder Ouder Ouder Ouder Ouder Chauffeur Chauffeur Regiomanager Chauffeur Teamleider beleid samenleving Beleidsmedewerker Gezondheid Wethouder Teamleider Planning en Control Wethouder Beleidsadviseur Onderwijs Medewerkster regiecentrale Bedrijfsleider Directeur Coördinator Consulent leerlingenvervoer Secretaris Medisch adviseur

32