Raadsvoorstel tot een afwegingskader inzet ZEH-dividend
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Zaaknummer: 850985 Portefeuillehouder(s):
Wethouder D.K.E. Steijaert
Aan:
De raad van de gemeente Hulst
Onderwerp Afwegingskader inzet ZEH-dividend Samenvatting De dividendontvangsten vanuit de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij zijn een mooie meevaller voor de financiën van de gemeente. Hoe we deze gelden gaan inzetten wordt uiteengezet in dit raadsvoorstel en is samengevat in een afwegingskader. 1. Besluit Afwegingskader inzet ZEH-dividend vaststellen, d.w.z. het zijn incidentele middelen, die ingezet kunnen worden na ontvangst voor niet reguliere taken, waarbij de investering moet bijdragen aan duurzame effecten voor de Hulsterse samenleving en a) Passend zijn binnen toekomstige sociale infrastructuur c.q. leefbaarheid b) De investeringen hebben lange termijneffecten die voor meerdere generaties merkbaar zijn; c) De investeringen moeten elkaar versterken, bij voorkeur domein overstijgend en niet solitair; d) Bij voorkeur een gebiedsgerichte aanpak, eventueel fasegewijs. Kennisnemen van het verslag en de actiepunten van de heidag 8 februari 2025 Voorbereidingskredieten beschikbaar te stellen voor € 700.000 uit de reserve Projecten en de bijbehorende begrotingswijziging 2. Argumenten Ambities vertaald in o.a. het bestuursakkoord worden financieel realiseerbaar dankzij de dividendontvangsten vanuit de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij. Hoe deze in te zetten en de afwegingen die daarbij horen vergen een afwegingskader.
Met dit voorstel worden de handvatten hiertoe gegeven en een voorstel gedaan. 3. Kaders Het financiële kader wat we nastreven is dat de gemeente Hulst een: - Wend- en weerbare begroting heeft - Gezonde balanspositie - Sluitende meerjarenbegroting (structureel en reëel) - Gemiddelde lokale lasten - Onderhoudsprogramma’s actueel en financieel gedekt Om deze uitgangspunten te concretiseren is het streven om de wend- en weerbaarheid van de begroting te versterken door 25% van het te ontvangen ZEH dividend toe te voegen aan de post onvoorzien en of inzet voor reguliere taken van de begroting. Hiermee wordt 50% van de beschikbare dividenden structureel ingezet voor de begroting. Dit past exact binnen het provinciaal kader. Een gezonde balanspositie wordt vaak uitgedrukt in een solvabiliteitspercentage. Dit is de verhouding van het eigen vermogen ten opzichte van het totaal vermogen. Het streven is om deze minimaal op de huidige 40% te houden. Het blijven monitoren van trends en ontwikkelingen en/of risico’s, zorgt ervoor dat we tijdig kunnen anticiperen. Ontwikkelingen binnen het sociaal domein en met name de Pagina 1 van 5
Jeugdzorg en de WMO (kunnen) zorgen voor flinke tegenvallers. Dit geldt ook voor de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. Behalve het feit dat we onze kosten zien stijgen, is er ook een flinke korting doorgevoerd op de door het Rijk aan ons verstrekte financiën via het gemeentefonds. Deze ontwikkelingen maken dat we in een spannende tijd verkeren omtrent de instandhouding van ons streven om te blijven komen tot een sluitende meerjarenbegroting. Waarbij we ook onze eigen ambities willen waarmaken. 4.
Financieel
ZEH-dividend De prognose van de ZEH – dividend is momenteel dat we tot en met begrotingsjaar 2028 een bedrag van € 25.324.000 tegemoet kunnen zien. Een en ander is afhankelijk van de ontwikkelingen van de energiemarkt en het voortbestaan van de kerncentrale. Een deel van dit dividend is al ingezet om de begroting 2025 en verdere jaren sluitend te krijgen. Hieruit volgt dat nog beschikbaar is aan ZEH - dividend € 21.247.000. Het voorstel is om de komende jaren het te ontvangen dividend als volgt in te zetten: -
25% dividend is beschikbaar als dekking voor reguliere taken 25% dividend wordt toegevoegd aan onvoorzien (wend – en weerbaarheid van de begroting) 50% dividend gaat naar de reserve projecten.
Reserve projecten Deze reserve is bij de vaststelling van de Najaarsnota 2024 gevormd, door daar het ontvangen ZEH – dividend in te storten als ook een bedrag van € 2.500.000 voor ontwikkelingen Dullaertwijk/ Integraal Kind Centrum. Hiermee kent deze reserve ultimo 2024 een omvang van € 13.376.000 Wanneer we de geplande storting van € 4.000.000 voor Reynaertland in 2025 hieraan toevoegen. Maar ook de te ontvangen dividenden van ZEH (voor 50%) omvat deze reserve ultimo 2028 een omvang van € 27.747.000. Dit is op basis van de prognoses in februari, zoals die met uw gemeenteraad zijn doorgenomen. 5. Aanpak Afwegingskader Een afwegingskader om deze reserve in te zetten is tijdens het overleg met u besproken. Voorgesteld wordt om bij investeringen vanuit de reserve projecten het volgende afwegingskader te gebruiken: De investering moet bijdragen aan duurzame effecten voor de Hulsterse samenleving en - passend zijn binnen toekomstige sociale infrastructuur c.q. leefbaarheid - investeringen hebben een langetermijneffect die voor meerdere generaties merkbaar zijn - investeringen moeten elkaar versterken, bij voorkeur domein overstijgend en niet solitair - bij voorkeur gebiedsgerichte aanpak, maar mag ook fasegewijs. Initieel was ook voorgesteld om toe te voegen aan het afwegingskader dat de reserve niet bestemd zijn voor reguliere taken. Hiervan werd opgemerkt dat wanneer er reguliere
Pagina 2 van 5
taken verbreed kunnen worden, bijvoorbeeld door bredere doelgroep, dit ook mogelijk zou moeten zijn. Ook het instellen van bijvoorbeeld een revolving fund of inzet voor het dekken van tekorten in een exploitatieplan behoort tot de mogelijkheden.
Voortgang diverse onderwerpen a. Zwembad Reynaertland, er is een opiniërende raadsbijeenkomst gepland om over visie zwembad en omliggend gebied in te gaan. b. Bouwen en wonen in alle kernen, hiervoor wordt een bijeenkomst gepland c. Accommodatiebeleid, de planning gaat nu ervan uit dat hierover in het najaar 2025 een concept beschikbaar is dat ook bestuurlijk kan worden besproken d. Upgrade diverse fietspaden, met name fietspad route Najade – grens en de Liniedijk, een voorbereidingskrediet vragen we u hiervoor beschikbaar te stellen om dit nader te onderzoeken e. Versterk de Scheldekust/ Paal inclusief steigers haventje, gevraagd is om een procesvoorstel hiervoor samen te stellen en dit project op te starten f. Mobiliteitsplan (Oost-West) verbinding en hiervoor input te geven op provinciaal niveau, gevraagd wordt om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen g. Gemeentelijke monumentenlijst, gevraagd wordt om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Naast bovenstaande onderwerpen die aangedragen zijn tijdens de heidag college- raad, zijn er tijdens de begrotingsbehandeling nog een aantal genoemd.
Dit betreft: Huisvesting voor non-profit, weerbaarheidstrainingen op scholen, realiseren van de Vangdoelstellingen, aandacht voor circulaire economie, verbeteren openbaar vervoer, armoedebeleid, fietsenstalling Grote Markt, aankoop gronden nabij de stad, grondaankoop voor industrieterreinen, verduurzamen gemeentelijke gebouwen en materieel, zorgen over stijgende kosten Gr-en en bottum up budget voor dorps- en wijkraden. Met deze onderwerpen is het college regulier mee aan de slag. Voorbereidingskredieten Om de genoemde onderwerpen tijdens de heidag te duiden en daadwerkelijk een stap verder te krijgen stellen we voor om hiervoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen vanuit de reserve projecten. In een later moment wordt beoordeeld of de totale financiële dekking gelet op het afwegingskader de reserve projecten is of anderszins. Mobiliteitsplan (Oost-West) Bereikbaarheid is en blijft een centraal thema voor onze gemeente. Bewoners en ondernemers ervaren allemaal de keerzijden van onze perifere ligging binnen de landsgrenzen van Nederland. Tegelijkertijd zijn we ten opzichte van de Belgische steden Antwerpen en Gent zeer strategisch gelegen. Hier is alleen meer uit te halen als ook de bereikbaarheid op orde is. Voor het verbeteren van de oost-westverbinding is er o.a.
afstemming nodig met de andere wegbeheerders (Rijkswaterstaat, Waterschap, Provincie, Zeeuws-Vlaamse gemeenten, Provincie Oost-Vlaanderen en nabij gelegen Belgische gemeenten). Uiteraard is hierbij ook aandacht voor de noord-zuid verbinding. Voor deze integrale en complexe opdracht is nader onderzoek nodig. Hiervoor willen we eerst een plan van aanpak opstellen om inzichtelijk te maken welke concrete stappen we moeten nemen alsmede inzicht in de hieraan verbonden kosten. Naar verwachting hebben we in de begroting een (voorbereidings-)krediet nodig van € 100.000, -. Gemeentelijke monumenten
Pagina 3 van 5
De mogelijkheden voor het opstellen van een Erfgoedvisie worden onderzocht. Hierin kan worden aangegeven wat er momenteel aan erfgoed binnen de gemeente is, wat we belangrijk vinden etc. Naar aanleiding hiervan kan wellicht een keuze worden gemaakt of een gemeentelijke monumentenlijst wenselijk is. Een voorbereidingskrediet wordt gevraagd van € 50.000
Versterk de Scheldekust: Paal Binnen het project Versterk dient er nog één belangrijk deelproject te worden gerealiseerd: Paal. Het deelproject bevat het verbeteren van de dijkovergangen tussen het dorp en de Westerschelde, het oplossen van het mobiliteitsprobleem, het herstellen van het getijdenhaventje en bij de spuikom faciliteiten voor recreatie aanleggen. In het plan van aanpak moet een en ander nog uitgezocht worden. Indicatief gaan we er nu van uit dat de inzet van financiële middelen van derden (o.a. provincie Zeeland, watersportvereniging, ondernemers) nodig is als ook om een financiële inzet van de gemeente. Voorgesteld wordt om de planfase en de voorbereidingsfase af te ronden hiervoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 100.000. Liniedijk / onderzoek fietspad Najade – grens Naar aanleiding van toenemende klachten is in 2022 een enquête uitgezet die uiteindelijk is omgezet naar een ontwerp-uitvoeringsplan. Na verwerking van de opmerkingen overlegpartners en van het burgerplatform ‘Doe mee #inulst’ is het uitvoeringsplan nu gereed. De eerste fase van het uitvoeringsplan bestaat m.n. uit de aanleg van een fietspad aan de onderzijde van de Liniedijk en de inrichting van een onthaalpoort bij de Koolstraat. De benodigde investering hiervoor is begroot op circa 1.000.000. Een raadsvoorstel hiervoor wordt voorbereid.
Om het onderzoek te starten naar fietspad Najade – grens wordt een voorbereidingskrediet gevraagd van € 150.000. Haven van Walsoorden De eigendomsovername van de haven van Walsoorden is beoogd in de tweede helft van dit jaar. Bedoeling is om dan meteen aan de slag te gaan met het herstellen van de kadeconstructies. Dit is niet alleen nodig voor de veiligheid, maar ook om daarna de benodigde (water)bodemsanering uit te kunnen voeren. Aangezien onze organisatie onvoldoende kennis heeft van waterkundige werken, wordt er externe deskundigheid ingehuurd. Hiervoor is een bedrag benodigd van € 200.000,-Mr. van der Heijdengroeve Alle betrokken partijen, waaronder Provincie Zeeland, Grenspark Groot Saeftinghe, Staatsbosbeheer en Gemeente Hulst, willen de groeve in ere herstellen en openstellen voor publiek. De bescherming en het herstel van de groevewand is hierbij de belangrijkste opgave. Daarom wordt er een overkapping boven die wand aangebracht. Er is een rijkssubsidie binnengehaald o.a. met cofinanciering van de gemeente.
Pagina 4 van 5
Nu de uitvoering aanstaande is, voorzien we dat de middelen niet toereikend om o.a. het openstellen van de groeve en het beheer en onderhoud hiervan te kunnen borgen. Hiervoor is een bedrag van €100.000,-- nodig. In totaal vragen we u voorbereidingskredieten beschikbaar te stellen voor € 700.000 ten laste van de reserve Projecten. 6. Communicatie/participatie Met de verschillende partijen zal over uw besluitvorming worden gecommuniceerd. 7. Termijn De termijn waar we nu vanuit gaan is de dividendprognose tot en met 2028. De voorbereidingen om te komen tot uitvoering van de projecten wordt ter hand genomen. Afhankelijk van de benodigde voorbereidingstijd zal een voorstel ter besluitvorming worden aangeboden.
8. Uitkomst Met het vaststellen van het afwegingskader wordt het beoordelen welk project in aanmerking komt voor financiële dekking vanuit de reserve Projecten richting gegeven. 9. Risico De inschatting van de dividendverwachtingen en de hiermee beschikbare middelen voor diverse Projecten is afhankelijk van de ontwikkelingen op de energiemarkt en de resultaten van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij. Burgemeester en wethouders van Hulst, De Secretaris, De Burgemeester,
Bijlage(n): 1. Verslag van de heidag 2. Presentatie op de heidag
Pagina 5 van 5