Raadsvoorstel

Raadsvoorstel Zaaknummer: 703708 Portefeuillehouder(s): Wethouder G. Depauw

Aan: De raad van de gemeente Hulst

Onderwerp Gedragscode Natuurvriendelijk Isoleren (NVI) en (pre-) soortenmanagementplan (SMP) Samenvatting Voorgesteld wordt in te stemmen met de aanpak en kosten voor de uitvoering van een presoortenmanagementplan (pre-SMP) en het opstellen van een soortenmanagementplan (SMP), in navolging van het collegebesluit van 24 juni 2024. In dit eerdere besluit heeft het college ingestemd met deelname aan de landelijke aanpak Natuurvriendelijk Isoleren (NVI), het plaatsen en monitoren van vleermuiskraamkasten en het reserveren van middelen voor het opstellen van een pre-SMP en SMP, onder voorwaarde dat de raad hiervoor budget beschikbaar stelt. De plaatsing van de benodigde kraamkasten voor het NVI is inmiddels afgerond en er is voldoende capaciteit in team duurzaamheid beschikbaar om te starten met het opstellen van het pre-SMP en het SMP. Met een gebiedsgerichte SMP-vergunning kunnen woning- en gebouweigenaren, bij isolatie en vergelijkbare werkzaamheden waarbij verblijfplaatsen van beschermde gebouwgebonden soorten verdwijnen, gebruikmaken van een gemeentelijke vergunning. Hierdoor is afzonderlijk ecologisch onderzoek en een natuurvergunning in veel gevallen niet meer nodig en kan woningisolatie eenvoudiger worden uitgevoerd. Besluit  het benodigd budget van € 70.000 voor 2026 voor het uitvoeren van het pre-SMP beschikbaar te stellen.

Hier tegenover staat de te verwachte Provinciale subsidie ad € 65.554. Hierdoor komt € 4.446 ten laste van de stelpost nader te concretiseren beleidsvoornemens;  de bijbehorende begrotingswijziging 2026 vast te stellen;  het restant van de stelpost op nader te concretiseren beleidsvoornemens ad € 372.054 te storten als claim in de algemene reserve in verband met het opstellen van het SMP in 2027/2028 en dit te verwerken in de concept gemeentebegroting 2027 en 2028. Argumenten 1.1 Gedragscode NVI tijdelijk van kracht De huidige gedragscode Natuurvriendelijk Isoleren maakt het mogelijk om tot en met 31 december 2026 woningen te isoleren volgens de landelijke methodiek. Daarna vereist de provincie dat gemeenten werken op basis van een pre-SMP of een volledig soortenmanagementplan. Het opstellen van een SMP is daarom noodzakelijk om woningisolatie ook na deze datum mogelijk te blijven maken.

1.2 Een SMP ontlast inwoners en maakt isolatie eenvoudiger Met een gemeentelijk soortenmanagementplan hoeven inwoners bij werkzaamheden zoals spouwmuurisolatie of dakrenovatie niet langer afzonderlijk ecologisch onderzoek te laten uitvoeren en een vergunning aan te vragen. Dit vermindert kosten en administratieve lasten en maakt isolatie van woningen eenvoudiger uitvoerbaar. 1.3 Een SMP biedt een efficiënte gebiedsgerichte aanpak

1/5

Waar het land ademt en de stad leeft

Door een uitspraak van de Raad van State in augustus 2023 moeten gebouweigenaren bij spouwmuurisolatie rekening houden met de mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten zoals vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen. Met een SMP worden ecologische onderzoeken en beschermingsmaatregelen gebiedsgericht georganiseerd in plaats van per gebouw. Hierdoor ontstaat een efficiëntere werkwijze. 1.4 Een SMP draagt bij aan klimaatdoelen Isolatie van bestaande woningen is een belangrijke maatregel om energiegebruik te verminderen. Door inwoners te ontlasten bij isolatiemaatregelen draagt een SMP bij aan het verminderen van gasgebruik en aan de klimaatdoelstellingen van gemeente Hulst en het nationale klimaatakkoord. 1.5 Een SMP draagt bij aan bescherming van biodiversiteit Met een SMP worden populaties van beschermde gebouwbewonende soorten in beeld gebracht en worden maatregelen genomen om deze populaties duurzaam in stand te houden wanneer verblijfplaatsen verdwijnen door werkzaamheden aan gebouwen.

Kaders Het opstellen van een soortenmanagementplan sluit aan bij bestaande wet- en regelgeving en regionaal en lokaal beleid:  Omgevingswet  Regionale Energiestrategie  Transitievisie Warmte  Duurzaamheidsbeleid gemeente Hulst Financieel Benodigde budgetten:  Realiseren van inpandige verblijfplaatsen (pre-SMP) € 70.000 (eenmalig)  Opstellen van het SMP en het uitvoeren van veldonderzoek (SMP) € 500.000 (eenmalig)  Monitoringskosten kraamkasten €1.380 (structureel) Deze kosteninschatting is gemaakt op basis van ervaringscijfers uit andere gemeenten. Provincie Zeeland stelt twee subsidies beschikbaar om een deel van deze kosten te dekken. € 65.554 voor het pre-SMP en € 166.006 voor het SMP. In totaal bedraagt de subsidie € 231.560. Voor Natuurvriendelijk Isoleren, pre-SMP en SMP is een stelpost opgenomen op nader te concretiseren beleidsvoornemens van € 376.500 (incidenteel). Voor 2026 is een budget van € 70.000 benodigd in verband met het pre-SMP (inpandige verblijfsplaatsen). Rekening houdende met de provinciale subsidie ad € 65.554 komt in 2026 € 4.446 ten laste van de stelpost nader te concretiseren beleidsvoornemens. Het restant van deze stelpost worden overgeheveld naar 2027 voor de benodigde budgetten voor 2027/2028 ad € 500.000 ten behoeve van veldwerk en opstellen SMP, waartegenover de te verwachten subsidie ad € € 166.006 staat.

De jaarlijkse monitoringskosten van de kraamkasten (€1.380 structureel) kan gedekt worden uit het reguliere budget op het onderdeel 'Duurzaamheid' op taakveld milieubeheer. Vanaf 2029 wordt er gewerkt met het SMP. De exacte omvang van deze structurele lasten wordt nader uitgewerkt en opgenomen in de reguliere begrotingscyclus. Aanpak De aanpak om tot een soortenmanagementplan te komen bestaat uit drie sporen. Spoor 1 – Gedragscode Natuurvriendelijk Isoleren (NVI) Dit spoor is afgerond.

2/5

Spoor 2 – Pre-soortenmanagementplan (pre-SMP) Op basis van een pre-SMP kan de gemeente een tijdelijke omgevingsvergunning verkrijgen. In deze fase worden ecologische analyses uitgevoerd, inpandige verblijfplaatsen gerealiseerd en wordt veldonderzoek naar beschermde gebouwbewonende soorten uitgevoerd. Spoor 3 – Soortenmanagementplan (SMP) Met het soortenmanagementplan kan de gemeente een gebiedsgerichte omgevingsvergunning aanvragen bij de provincie. Met deze vergunning kunnen gebouweigenaren onder vastgestelde voorwaarden werkzaamheden uitvoeren, zoals isolatie van spouwmuren of werkzaamheden aan het dak, zonder dat zij individueel ecologisch onderzoek hoeven te laten uitvoeren. Samenwerking Voor de uitvoering wordt samenwerking gezocht met woningcorporaties Woongoed en Woonstichting Hulst. Door samen op te trekken kunnen kennis, onderzoeksresultaten en mogelijk kosten worden gedeeld. Uitvoering Voor het opstellen van het pre-SMP en het SMP wordt een ecologisch adviesbureau geselecteerd. Parallel wordt gewerkt aan de inrichting van processen en systemen die nodig zijn om de vergunning te beheren, werkzaamheden te registreren en monitoring uit te voeren. Communicatie/participatie Door inwoners actief te betrekken bij het realiseren van verblijfplaatsen voor beschermde soorten wordt bijgedragen aan bewustwording en draagvlak voor biodiversiteit.

Waar mogelijk wordt samenwerking gezocht met omliggende gemeenten en provincie Zeeland om communicatie over natuurvriendelijk isoleren regionaal af te stemmen. Zie bijlage 1 voor de aanpak per spoor. Termijn De planning voor spoor 2 (pre-SMP) en spoor 3 (de SMP) is als volgt: Actie

Actiehouder

Planning

Collegevoorstel, raadsvoorstel en raadsbesluit: instemmen reservering financiële middelen pre-SMP en SMP Opstellen compensatieplan

Gemeente

April – juni ‘26

Ecoloog in opdracht van provincie Zeeland Gemeente

Start feb. ‘26

Gemeente

Q4 ‘26

Gemeente

Q4 ‘26

Gemeente

Q4 ‘26

Ecoloog en onderzoeksbureau

Maart ‘27 - maart ‘29

Gemeente

Q1 ‘29

Gemeente

Q1 ‘29

Gemeente

Vanaf maart ‘29

Offerte uitvraag of (Europese) aanbesteding SMP Collegevoorstel opdrachtverstrekking uitvoering SMP Subsidie aanvragen bij Provincie voor pre-SMP Gebiedsgerichte pre-SMP vergunning aanvragen bij Provincie Start opstellen SMP (veldonderzoek en schrijven plan) Subsidie aanvragen bij Provincie voor SMP Gebiedsgerichte omgevingsvergunning SMP aanvragen Start werken met SMP

Medio ‘26

3/5

Uitkomst Het opstellen van een pre-soortenmanagementplan (pre-SMP) en een soortenmanagementplan (SMP) leidt tot:

    

kortere vergunningstrajecten voor woningrenovatie en isolatie; het verkrijgen van een gebiedsgerichte omgevingsvergunning voor een flora- en faunaactiviteit met een looptijd van tien jaar; de mogelijkheid om gedurende de pre-SMP fase gebruik te maken van een tijdelijke vergunning voor woningisolatie; beter inzicht in de aanwezigheid en verspreiding van beschermde gebouwbewonende diersoorten; het ondersteunen van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving.

Met het opstellen van een pre-SMP en een soortenmanagementplan zet gemeente Hulst een belangrijke stap in het mogelijk maken van woningisolatie, het beschermen van soorten en het realiseren van de energietransitie. Risico’s 1.1 Onvoldoende geschikte locaties voor verblijfplaatsen Voor het realiseren van verblijfplaatsen voor beschermde soorten is medewerking van gebouweigenaren nodig. Het risico bestaat dat onvoldoende geschikte locaties worden gevonden voor inpandige voorzieningen. Wanneer dit zich voordoet wordt in overleg met provincie Zeeland gekeken naar alternatieve oplossingen, zoals het plaatsen van kraamkasten of verblijfplaatsen op paalconstructies. Dit zijn echter minder duurzame oplossingen dan inpandige voorzieningen. 1.2 Beperkte capaciteit bij ecologische adviesbureaus Veel gemeenten in Nederland werken momenteel aan het opstellen van een soortenmanagementplan. Hierdoor is de vraag naar ecologische adviesbureaus groot. Dit kan leiden tot hogere kosten, langere wachttijden of beperkte beschikbaarheid van bureaus. In het uiterste geval kan het voorkomen dat bij een aanbesteding geen inschrijvingen worden ontvangen. 1.3 Kwaliteit van het soortenmanagementplan Het opstellen van een SMP vraagt specialistische ecologische kennis. Het is van belang dat het onderzoek en de rapportage voldoen aan de eisen van de provincie.

Om de kwaliteit te waarborgen wordt de provincie Zeeland betrokken bij het proces en bij de beoordeling van de aanpak. 1.4 Vertraging bij het opstellen van het SMP Het veldonderzoek dat nodig is voor het SMP kan alleen in bepaalde periodes van het jaar worden uitgevoerd. Wanneer besluitvorming of aanbesteding vertraging oploopt, kan dit ertoe leiden dat het veldonderzoek pas in een later stadium kan starten. Dit kan de doorlooptijd van het project met een jaar verlengen. 1.5 Wijzigingen in wet- en regelgeving De landelijke aanpak rondom natuurvriendelijk isoleren en soortenmanagementplannen is nog in ontwikkeling. Eventuele wijzigingen in landelijke of provinciale regelgeving kunnen gevolgen hebben voor de uitvoering of het opstellen van het SMP. 1.6 Gemeente Hulst heeft geen SMP Wanneer geen SMP wordt opgesteld blijven inwoners, bedrijven en woningcorporaties afhankelijk van individueel ecologisch onderzoek en vergunningprocedures bij werkzaamheden aan gebouwen. Dit kan leiden tot hogere kosten voor initiatiefnemers en kan isolatiemaatregelen vertragen.

4/5

Burgemeester en wethouders van Hulst, De Secretaris,

De Burgemeester,

Bijlage(n): Bijlage 1 – Toelichting en achtergrondinformatie natuurvriendelijk isoleren en soortenmanagementplan Bijlage 2 – Begrotingswijziging 2026 – NVI en (pre)SMP)

5/5