PVAZeedijkWensenenbedenkingen

Vraag om wensen en bedenkingen Nummer: 287042

Datum: 4 oktober 2022

Aan:

Portefeuillehouder:

De raad van de gemeente Hulst

Burgemeester I.M.M. Jense-van Haarst

Onderwerp: Vraag tot het uitbrengen van wensen en bedenkingen bij het voorgenomen besluit van het college met betrekking tot het Plan van Aanpak beheersing TGG Perkpolder Inleiding Conform artikel 160 in combinatie met 169 lid 4 van de gemeentewet, legt het college van burgemeester en wethouders het voorgenomen besluit voor met betrekking tot de vraag of de Staat met het indienen van het Plan van Aanpak beheersing TGG Perkpolder heeft voldaan aan de last onder dwangsom. Volgens die artikelen heeft de raad het recht om wensen en bedenkingen terzake over te brengen aan het college, voordat het college tot besluitvorming overgaat. Voorgenomen besluit College van B&W - Vaststellen dat met het Plan van Aanpak uitvoering is gegeven aan de opgelegde last en dat er geen dwangsom is verbeurd; - Aanvullend een monitoringsplan, een onderhoudsplan en een inspectieplan vragen aan de Staat, overeenkomstig het advies van Tauw, en deze plannen in te dienen binnen drie maanden na definitief besluit van het college. Toelichting voorgenomen besluit In de periode 2014-2015 zijn nieuwe zeedijken in de Perkpolder aangelegd. Bij het aanleggen van deze zeedijken is thermisch gereinigde grond (hierna: TGG) toegepast. De TGG bevat stoffen die de milieuhygiënische bodemkwaliteit negatief kunnen beïnvloeden. Vijf agrariërs vrezen voor schade als gevolg van uitloging van de verontreinigingen in de TGG.

Op 8 juli 2021 hebben zij het college verzocht handhavend op te treden. Het college heeft dit handhavingsverzoek gedeeltelijk gehonoreerd. Dit heeft geresulteerd in het handhavingsbesluit van 25 november 2021 waarbij aan de Staat der Nederlanden een last onder dwangsom is opgelegd (kenmerk: 21.02480 VB/21.2860). De last bestaat uit het indienen van een plan van aanpak bij het college van B&W en bij het college van Gedeputeerde Staten (hierna: GS) vóór 1 juli 2022 met concrete maatregelen om de verontreiniging van de bodem en de directe gevolgen daarvan als gevolg van de toepassing van de TGG in de zeedijken te beperken en zoveel mogelijk ongedaan te maken en de nadelige gevolgen voor de kwelsloot zoveel mogelijk te beperken. Tegen het handhavingsbesluit is bezwaar gemaakt. Het college heeft op 14 juni 2022 besloten om alle bezwaren ongegrond te verklaren. Tegen dit besluit is beroep ingesteld door de Staat en de agrariërs die het verzoek om handhaving hebben ingediend. Deze beroepsprocedure loopt nog. Op 30 juni 2022 heeft de Staat – ter uitvoering van de last – een plan van aanpak (zie bijlage 1) ingediend. De vraag die nu beantwoord moet worden is of de Staat met het indienen van het plan van aanpak heeft voldaan aan de last. De Staat heeft vóór 1 juli 2022 een plan van aanpak ingediend. Aan dat deel van de last is dus in ieder geval voldaan.

In het plan van aanpak beschrijft de Staat de huidige situatie en mogelijke maatregelen. Op pagina 21 legt de Staat uit dat hij heeft gekozen voor de volgende twee maatregelen om te voldoen aan de zorgplichten van artikel 13 Wet bodembescherming (hierna: Wbb) en artikel 7 Besluit bodemkwaliteit (hierna: Bbk): 1. continuering huidig kwelsysteem en monitoring; en 2. aanleg verzamelleiding op de verticale kwelfilters. -1-

Vraag om wensen en bedenkingen Nummer: 287042

1. Continuering huidig kwelsysteem en monitoring De Staat monitort bij de koppeldijk, de westelijke dijk en de zuidelijke dijk de bodem (inclusief het grondwater) en het oppervlaktewater aan de hand van een kwelfiltersysteem. Het kwelfiltersysteem loost op de kwelsloot. Die sloot voert het kwelwater af naar de sloten en kreken. Alle eventuele uitstromende TGG komt via het kwelfiltersysteem in de kwelsloot. Uit de monitoring blijkt dat er tot op heden nagenoeg geen uitspoeling is naar de kwelsloot. De Staat wil blijven monitoren. In de last onder dwangsom is het monitoren gekwalificeerd als een maatregel die de verontreiniging niet daadwerkelijk beperkt en zoveel mogelijk ongedaan maakt. Het continueren van de monitoring kan dan ook niet worden aangemerkt als een concrete maatregel zoals beschreven in de last onder dwangsom. Dit wordt bevestigd in de uitspraak van de Raad van State van 29 april 2020 (zaak Bunschoten, ECLI:NL:RVS:2020:1167). Het kwelsysteem is gelijktijdig met de aanleg van de zeedijken aangelegd om te voorkomen dat het zoute kwelwater in contact kan komen met de zoetwaterbel. Het kwelsysteem is dus niet aangelegd om de verspreiding van de verontreinigingen in de TGG zoveel mogelijk te beperken. In de praktijk blijkt het kwelsysteem wel dit (bijkomend) effect te hebben (het afvoeren van eventuele vervuiling uit de TGG). 2.

aanleg verzamelleiding op de verticale kwelfilters Als tweede maatregel wordt door de Staat voorgesteld het kwelfiltersysteem aan te sluiten op een drainagesysteem wat rechtstreeks zal afvoeren op de Westerschelde. Via deze leiding wordt het diepe kwelwater vanuit de kwelfilterputten opgevangen. Daardoor komt het diepe kwelwater niet meer in de kwelsloot. In de kwelsloot komt dan nog vooral regenwater en afstromend (oppervlakte) water. Dit is een concrete maatregel die strekt tot het voorkomen van verspreiding van de verontreiniging in het grondwater naar het oppervlaktewater. De essentie van de maatregel die de Staat nu wil nemen is dat het kwelwater dat wordt opgevangen in kwelputten niet meer naar de kwelsloot wordt gebracht, maar via een verzamelleiding rechtstreeks op de Westerschelde wordt geloosd. Dat is een maatregel die de nadelige gevolgen voor het oppervlaktewaterlichaam (lees: de kwelsloot) zoveel mogelijk beperkt. De maatregel beperkt ook de directe gevolgen van de verontreiniging van de bodem doordat het verontreinigd grondwater niet meer naar de sloot wordt gevoerd, maar rechtstreeks op de Westerschelde wordt geloosd. Het kwelwater is schoner dan het water in de Westerschelde. De aanleg van de verzamelleiding voor de rechtstreekse afvoer gaat naar verwachting twee jaar duren.

Inhoudelijke beoordeling door Tauw als deskundige Het plan van aanpak is voor een inhoudelijke beoordeling voorgelegd aan Tauw. Op 14 juli 2022 heeft Tauw zijn bevindingen gerapporteerd (zie bijlage 2). De conclusie van Tauw is dat met het plan van aanpak wordt voldaan aan de zorgplichten van artikel 13 Wbb en artikel 7 Bbk. Tauw geeft aan dat er ook aanvullende c.q. andere maatregelen genomen zouden kunnen worden (afgraven van de dijk bijv.), maar dat deze maatregelen, gelet op het bepaalde in artikel 13 Wbb, redelijkerwijs niet van de Staat kunnen worden gevergd. Mocht in de toekomst uit monitoring van het kwelfiltersysteem blijken dat er wel uitspoeling plaatsvindt, dan bepaalt de werking van het kwelfiltersysteem of alle eventuele verontreiniging via het drainagesysteem wordt afgevoerd en er wel of geen verontreiniging in de kwelsloot terecht komt. Wanneer het kwelfiltersysteem niet naar behoren werkt, zou dit kunnen leiden tot uitspoeling naar de kwelsloot en van daaruit verspreiding kunnen plaatsvinden naar het achterland. Fall-back maatregel Om dit te voorkomen wordt in het plan van aanpak als mogelijke maatregel het isoleren van de kwelsloot genoemd (water direct afvoeren naar de Westerschelde). -2-

Vraag om wensen en bedenkingen Nummer: 287042

Op dit moment komt er ook zonder de maatregel van een drainagesysteem geen meetbare TGGverontreiniging in de kwelsloot, dus is het nu al isoleren van de kwelsloot geen redelijkerwijs te nemen maatregel in het kader van de zorgplicht. Als uit de monitoring blijkt dat er uitspoeling is, is dat tijdig genoeg om de kwelsloot alsnog te isoleren (het milieurendement neemt dan toe, waardoor het wel een redelijkerwijs te nemen maatregel wordt). Verontreinigingen worden eerst in het grondwater gemeten en komen pas later – met een reistijd van enkele jaren - volledig in het oppervlaktewater terecht. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de Staat met dit plan van aanpak voldoet aan de opgelegde last. Het voorstel is om vast te stellen dat uitvoering is gegeven aan de last en dat er geen dwangsom is verbeurd. Voor nu is het dus cruciaal dat het kwelfiltersysteem goed werkt en dat er alert wordt gemonitord. Tauw merkt wel op dat een aandachtspunt is hoe het eeuwigdurende beheer van dit systeem wordt ingevuld. Tauw adviseert daarom de Staat: een monitoringsplan te laten indienen, waarin ook wordt opgenomen waarop wordt gemonitord (gemeten) en waarbij wordt aangegeven wanneer (bij welk scenario) welke maatregel wordt getroffen; dus wanneer bijv. het isoleren van de kwelsloot aan de orde is (als faalscenario); een onderhoudsplan te laten opstellen, t.a.v.

het kwelfiltersyteem en het gemaal voor de afvoer van het water vanuit de verzamelleiding; een inspectieplan te laten opstellen voor de isolatielaag op de dijk. Het is bovendien wenselijk dat de gemeente van de resultaten van deze aanvullende maatregelen (monitoring etc.) periodiek op de hoogte wordt gesteld. -

Het voorstel is om aan de Staat de aanvullende plannen, overeenkomstig het advies van Tauw, te vragen en deze binnen drie maanden in te (laten) dienen bij het college. Voorstel Het college vraagt uw raad wensen en bedenkingen over het voorgenomen besluit: - Vaststellen dat met het Plan van Aanpak uitvoering is gegeven aan de opgelegde last en dat er geen dwangsom is verbeurd; - Aanvullend een monitoringsplan, een onderhoudsplan en een inspectieplan vragen aan de Staat, overeenkomstig het advies van Tauw, en deze plannen in te dienen binnen 3 maanden na definitief besluit van het college. Burgemeester en Wethouders van Hulst, De Secretaris, De Burgemeester, Bijlage(n): Bijlage 1 Bijlage 2

Plan van Aanpak beheersing TGG Perkpolder Rapport Tauw

Onderliggende stukken: -

-3-