Programmabegroting 2023 RV

Raadsvoorstel Nummer: 290420 Aan:

Portefeuillehouder:

De raad van de gemeente Hulst

Wethouder D. Steijaert

Onderwerp: Voorstel tot vaststelling Programmabegroting 2023 met bijbehorende meerjarendekkingsplan 2024-2026

Inleiding Bijgaand treft u de begroting 2023 evj aan. Bij deze begroting zijn de uitgangspunten zoals genoemd in de perspectievennota, de meicirculaire 2022 en de uitkomsten van de begrotingswerkvergadering van de raad (13/10) betrokken. In deze werkvergadering is het college gevraagd aandacht te schenken aan mogelijkheden om inwoners van de gemeente in deze tijden van crisis tegemoet te komen. Daarnaast is aandacht gevraagd voor de uitbreiding van het dorpshuis in Terhole. Tijdens de bespreking van de voorjaarsnota is daarnaast door een aantal fracties gevraagd om de percentuele verhoging van de hondenbelasting achterwege te laten. Dit omdat men de hondenbelasting een achterhaalde belasting zou vinden en dat het heffen van deze belasting een onduidelijke onderbouwing heeft. Onderstaand wordt aandacht besteed aan de vragen van de raad en de voorstellen die het college aan u voor legt.

1. Situering van het onderwerp, aanleiding en probleemstelling Algemeen De roep om extra middelen voor inwoners die het in deze tijden van crisis echt moeilijk hebben is naar de mening van ons college begrijpelijk. In beginsel zou een dergelijke regeling in eerste instantie moeten komen van het Rijk. De gemeente heeft immers geen extra middelen gekregen vanuit het gemeentefonds. Ook mag de gemeente geen inkomenspolitiek voeren. Het Rijk komt momenteel met diverse incidentele middelen over de brug. De belangrijkste Rijksregeling die de gemeente momenteel uitvoert is die van de energietoeslag. De gemeente voert deze rijksregeling uit. Zoals eerder gememoreerd mogen gemeenten geen inkomenspolitiek voeren. Toch voeren alle gemeenten een vorm van inkomenspolitiek. Denkt u maar eens aan de bijzondere bijstand. Ook het stimuleren van meer werken en het aanbieden van gratis kinderopvang kan in dit verband worden gezien. Het inkomen gaat als gevolg van het meer werken omhoog en er ontstaan – mede als gevolg van de gratis kinderopvang- meer financiële ruimte. Met lokale maatregelen kan een gemeente dan ook in sommige gevallen de bestaanszekerheid van inwoners verhogen. Op dit moment worden wij geconfronteerd met diverse (complexe) aantastingen van de bestaanszekerheid.

Zo zijn de brandstof- en energieprijzen exorbitant hoog, is er sprake van een substantiële inflatie en blijven de loonontwikkelingen achter bij de diverse prijsverhogingen. Ook staat de werkgelegenheid in sommige bedrijfstakken onder druk. Bedrijfstakken die veelal ook onder de Corona crisis geleden hebben en nu opnieuw in financiële moeilijkheden terecht komen. Dit kan – bij een verdere negatieve ontwikkelingleiden tot meer bijstandsgerechtigden en werkzoekenden voor de gemeente. Daarmee kunnen de gemeentelijke structurele middelen opnieuw onder druk komen te staan.

-1-

Raadsvoorstel Nummer: 290420 De begroting 2023 ziet er voor de gemeente momenteel gezond uit. Een waarschuwing is echter op zijn plaats. In de tijdsperiode tot en met 2025 zijn door het Rijk veel incidentele middelen ingeboekt. Dit terwijl veel van de taken en capaciteitsinzet vragen om structurele financiering. In 2026 – het zogenaamde ravijn jaar- laat het Rijk de systematiek van trap op, trap af los. De jaarlijkse groei van het accres wordt uitgesplitst in een volume deel en een LPO deel. LPO is de loon- en prijs ontwikkeling. Het LPO deel groeit deels mee met de omvang van de inflatie. Het volume deel wordt vastgezet voor de komende jaren. Dit deel loopt op in 2025 met een landelijk bedrag in het gemeentefonds van circa 3.2 mlrd. In 2026 loopt het echter weer af naar circa 1,5 mlrd. Dat betekent dat wij er rekening mee moeten houden dat er in 2026 structurele ombuigingen moeten plaatsvinden omdat eenvoudigweg in de begroting de structurele baten en lasten niet meer in evenwicht zijn. Het limitatief belastinggebied wat aan de gemeente is toegekend biedt in deze ook geen oplossing. Het verlagen dan wel op ‘nul’ te zetten van gemeentelijke belastingen wordt dan ook door ons college in het licht van het bovenstaande in beginsel ontraden.

Het schrappen van cumulatief doorwerkende structurele middelen in de begroting 2023 zal naar verwachting in 2026 een nog grotere ombuiging vragen dan nu al verwacht. Liever zet het college in op andere mogelijkheden om extra middelen vrij te maken. Met de volgende (lokale) maatregelen wil het college trachten de bestaanszekerheid voor burgers te verhogen. Het primaire uitgangspunt daarbij is dat het geld terecht komt bij hen die het echt nodig hebben. 2. Oplossingen, eventuele alternatieven en beoogd resultaat Afvalstoffenheffing Het college heeft gekeken welke belastingvorm het snelst recht doet aan een financiële ondersteuning voor de burger. Dit is niet de OZB belasting omdat bij deze belasting het Rijk uitgaat van een minimale opbrengst voor de gemeente. Daarnaast wordt deze belasting uitsluitend aan wooneigenaren doorberekend. Hierdoor worden de laagste inkomensgroepen in het algemeen niet bereikt. De afvalstoffenheffing wordt wel door ieder huishouden in de gemeente Hulst betaald. Dat betekent dat het college er voor gekozen heeft om de voorgenomen verhoging van twee procent ongedaan te maken. Dit zorgt er voor dat de lasten niet stijgen ten opzichte van afgelopen jaar. Deze maatregel is derhalve positief voor velen. Fonds achtervang (energie) armoede Vanuit de Rijksregeling is het fonds voor energie armoede beperkt tot 120% van het wettelijk minimum loon.

De Zeeuws Vlaamse gemeenten bereiden op dit moment beleid en besluitvorming voor om de inkomensgrens van 120% te verruimen naar 130%. Daarmee zouden circa 400 gezinnen extra kunnen worden ondersteund. In de regeling die momenteel wordt opgesteld wordt ook gewerkt aan een inkomens- c.q. vermogenstoets zodat het extra geld terecht komt bij hen die het echt nodig hebben. Voor dit fonds heeft het college een bedrag van 500.000,- euro gereserveerd vanuit de Algemene Reserve. Dat betekent wel dat de weerstandvermogen neerwaarts zal worden bijgesteld. Vanwege het solide financiële beleid dat de gemeente in de afgelopen jaren gevoerd heeft levert dit geen problemen op. Voedselbank De Zeeuws Vlaamse gemeenten hebben besloten om het exploitatietekort voor 2022 bij de Voedselbank Zeeuws Vlaanderen voor hun rekening te nemen . Het betreft hier een bedrag van circa 51.000,- euro. De Voedselbank gaat zelf nog op zoek naar (extra) donateurs. Voor 2023 is afgesproken dat de (aangekondigde) rijksregelingen zullen worden afgewacht. Daar -2-

Raadsvoorstel Nummer: 290420 waar noodzakelijk zullen de gemeenten opnieuw in overleg treden met de Voedselbank om eventuele tekorten weg te nemen. Energiebank Een groot deel van de stijgende kosten komt voor rekening van de exorbitante verhoging van de energieprijzen. In de raadsvergadering van 06 oktober 2022 heeft uw raad ingestemd met een voorstel om een energiebank op te richten. Energiecoaches van de Energiebank geven adviezen aan de doelgroep – in eerste instantie de Minima- over haalbare energiebesparende maatregelen. In de begroting van de gemeente Hulst is hiervoor 560.000,- euro opgenomen. Minima beleid/Bijzondere bijstand Indien er onverhoopt een armoedeval ontstaat wil ons college u ook wijzen op de mogelijkheden van het ruimhartig gevoerde minima beleid, de bijzondere bijstand en overige regelingen zoals het Sportfonds, CZ-pakket ondersteuning en Stichting Leergeld. Stichtingen/Verenigingen Terecht is door de gemeenteraad in hun werkvergadering aandacht gevraagd voor de positie van Stichtingen en Verenigingen in de gemeente Hulst. De hoge energieprijzen, de sterke inflatie en de (on)mogelijkheden om de kosten direct door te rekenen aan de leden kunnen zorgen voor financiële problemen. Het college realiseert zich dat men – evenals in de Coronatijd- hulp moet bieden aan hen die het echt nodig hebben.

Dit vraagt echter nader onderzoek omdat direct uit te keren financiële bijdragen mogelijk kunnen leiden tot juridische discussies achteraf. Het college denkt momenteel aan een extra subsidieregeling waar voorwaarden aan verbonden kunnen worden. Denk hierbij onder meer aan duurzaamheidsmaatregelen. De raad wordt in overweging gegeven om de te ontwerpen regeling te laten toetsen door een impactteam vanuit haar midden. Vooralsnog heeft het college een bedrag van 250.000,- euro vanuit de algemene reserve gereserveerd. Ondernemers Lokale ondersteuning van zelfstandige ondernemers is voor een gemeente bijna ondoenlijk vanwege landelijke (juridische) wetgeving. Tijdens de corona crisis heeft de gemeente op een aantal punten flankerend beleid kunnen voeren zoals de uitbreiding van de terrassen en het achterwege laten van de precariobelasting. Ook zorgt de gemeente in promotionele zin en qua infrastructuur voor het aantrekkelijk maken van toerisme en recreatie in samenwerking met de ondernemers. Voor ondernemers die het financieel niet meer op kunnen brengen bestaat de landelijke BBZ regeling. Deze regeling Bijzondere Bijstand Zelfstandigen is voorzien van wettelijke voorwaarden. Aanvragen kunnen bij de gemeente worden ingediend.

Resumerend Met bovenstaande maatregelen heeft het college getracht een aanvulling te geven op de landelijke regelingen ter ondersteuning van de (energie) armoedebestrijding. Het college realiseert zich dat er ondanks deze regelingen toch nog mensen zullen zijn die een moeilijke tijd zullen doormaken. Onder verwijzingen naar het beleid op het gebied van vroeg signalering hoopt het college dat deze mensen in een vroeg stadium kunnen worden gedetecteerd en daar waar mogelijk geholpen kunnen worden. De gemeente is eenvoudigweg niet in staat om alle risico’s in deze onzekere en complexe tijden weg te nemen. Ontwikkelingen en ambities bestuursakkoord Op bladzijde 13 van de begroting zijn diverse ontwikkelingen en ambities vanuit het Bestuursakkoord weergegeven. Naar aanleiding van de werkvergadering heeft ons college besloten om voor de uitbreiding van het dorpshuis Terhole een bedrag van 107.000,- euro -3-

Raadsvoorstel Nummer: 290420 beschikbaar te stellen. Ter dekking zal het voorgestelde budget 2023 voor de visie Dullaertwijk met € 25.000 neerwaarts worden bijgesteld. Het overige benodigde budget zal ten laste van het voorlopige begrotingssaldo 2023 worden gebracht. Hondenbelasting Bij de bespreking van de voorjaarsnota 2022 is de hondenbelasting aan de orde gesteld. Conform wens van een aantal fracties in de raad is deze belasting voor 2023 niet verhoogd. In het licht van een mogelijke verruiming van het gemeentelijk belastinggebied zal jaarlijks worden beoordeeld in hoeverre indexering van de tarieven noodzakelijk is. Mede bezien vanuit de resultaten die voortkomen uit de pilot rondom de hondenuitlaattereinen. 3. Relatie met de programmabegroting De voorliggende programmabegroting 2023, met bijbehorende meerjarenraming 2024-2026, is opgesteld op basis van de nu bekende gegevens. In de begroting zijn de financiële gevolgen van de meicirculaire 2022 opgenomen. De financiële gevolgen uit de septembercirculaire 2022 zijn niet in de begroting verwerkt. 4. Planning (tijdspad) en uitvoering Na vaststelling van de programmabegroting 2023 zal deze worden toegezonden aan de Provincie Zeeland in verband met haar toezichthoudende rol. 5.

Financiële paragraaf Alle opgenomen maatregelen uit het dekkingsplan alsmede bovenstaande voorstellen zijn verwerkt in de programma’s en het onderdeel Dekkingsmiddelen en Onvoorzien. 6. Voorstel Wij hopen met deze begroting opnieuw een solide basis te hebben gelegd voor de toekomst en willen uw raad bedanken voor de constructieve bijdrage in de begrotingsdiscussie. Ondanks de onzekere tijden willen wij – samen met onze inwoners- werken aan het verhogen van de bestaanszekerheid voor onze inwoners en aan een solide en leefbare samenleving. Wij stellen u voor de programmabegroting 2023 en de bijbehorende meerjarenraming 20242026 vast te stellen.

Burgemeester en Wethouders van Hulst, De Secretaris, De Burgemeester, Bijlage(n): 1. Programmabegroting 2023 Onderliggende stukken:

-4-