Presentatie project Extra Containercapaciteit Antwerpen

Complex project ‘Extra Containercapaciteit Antwerpen Toelichting Gemeenteraad Hulst

7 mei 2026

POAB en Nederland: Nauw geconnecteerd 3,9 miljoen ton 53 miljoen ton

31,3 miljoen ton 500.000 TEU 60.000 TEU

Diverse havenbedrijven heeft een Nederlands moederbedrijf

1.641 Nederlandse havenwerknemers werkzaam

Complex Project Extra Containercapaciteit Antwerpen Project van groot maatschappelijk belang voor Vlaanderen: toekomstbestendige haven, verduurzaming en bredere economische impact op ruimere regio

Projectpartners

4

Complex project ECA Jarenlange samenwerking

15/7/2016 Startbeslissing

31/1/2020 Voorkeursbesluit

Wat is ECA?

Extra containerbehandelingscapaciteit Antwerpen (ECA) Ruimte voor groei, oog voor balans ▪

Ambitieus project gericht op duurzame economische ontwikkeling

▪

Economische impuls voor de haven en Vlaanderen

▪

7,1 miljoen TEU bijkomende containercapaciteit

▪

Hand in hand met leefbaarheid

▪

Resultaat van jarenlange samenwerking en open dialoog met lokale besturen, bewoners, verenigingen, natuurorganisaties, landbouwers en bedrijven (Ommelandverbond 2022)

▪

Volgens procedure complexe projecten

NZT

Complex project ECA 3 doelstellingen, 3 projecten Doelstellingen

Linkerscheldeoever

Rechterscheldeoever

Ontwikkeling extra containerbehandelingscapaciteit

Containercluster Linkerscheldeoever (CCL)

Uitbreiding Noordzeeterminal (NZT)

Bijhorende industriële/logistieke terreinen in de haven

Containercluster Linkerscheldeoever (CCL)

CCL

Ontsluiting tot aan Westelijke het hoofdnet via Ontsluiting verschillende vervoersmodi Waaslandhaven (WOW)

WOW

7,1 mio TEU bijkomende containercapaciteit • 7,1 miljoen TEU inclusief binnenvaartcapaciteit • Totale duurtijd bouw Tweede Getijdendok minimaal 8 jaar • Geleidelijke opstart terminals • Graduele opvulling capaciteit: duurtijd van minstens 5 à 10 jaar na opstart van de terminals vooraleer opvulling volledige capaciteit

Maritieme + binnenvaart containers

Capaciteit in miljoen TEU *

Bestaande maximum capaciteit

15,1

Bijkomende maximum capaciteit

7,1

Containercluster Linkerscheldeoever

6,2

Noordzeeterminal

0,9

(*) Twenty equivalent unit : eenheden uitgedrukt in 20’ voet standaard zeecontainer = 5898 (l) x 2390 (h) x 2350 (b) mm

10

Stand in procedure complexe projecten

Ontwerp Projectbesluit CCL Situering in geheel van de besluitvorming 8/3/2024 14/7/2023 Ontwerp Voorontwerp projectbesluit projectbesluit

2016 Startbeslissing

Advisering

Q3 2025 Projectbesluit WOW

WOW (Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven)

Openbaar onderzoek

2026 18/8/2025 Ontwerp Voorontwerp projectbesluit projectbesluit

Advisering

2020 Voorkeursbesluit

Q1 2027 Vroegste start werken

2027 2027 Projectbesluit Vroegste CCL start aanleg CCL CCL (Containercluster Linkerscheldeoever)

Openbaar onderzoek

Omgevings vergunning/ Projectbesluit Noordzeeterminal

Wat houdt het deelproject Containercluster Linkerscheldeoever (CCL) in?

Projectonderdelen 1.

1

Aanleg van 2 natuurgebieden in Prosper Polder Zuid (PPZ) en ter hoogte van een aantal percelen in Doelpolder Zuid

2.

Verplaatsing en verhogen van hoogspanningslijnen

3.

Aanleg in zone Tweede Getijdendok o Aanleg van het Tweede Getijdendok o Aanleg containerlogistieke zone Drie Dokken o Aanleg bufferlandschap

4.

Demping van het Noordelijk insteekdok

5.

Ontwikkeling logistiek/industriële zone De Bieshoek

6.

Ontwikkeling van spoorbundel West

3

6

4

5

1. Natuurgebieden Prosperpolder Zuid & Doelpolder Zuid

Toekomstbeeld Prosperpolder Zuid

Toekomstbeeld Doelpolder Zuid

15

2. Hoogspanningslijnen • Afbraak van de 2 bestaande 380 kV lijnen DoelLillo-Kruibeke​, inclusief masten en fundering

• Verplaatsing en verhoging van de lijnen 2 x 380 kV Lijn

• Aanleg infrastructuur

• Installatie 16 nieuwe masten • Versterking 4 bestaande masten

• Randvoorwaarden

• Haakse kruising dok • Overbrugging dok op min 200 meter hoog Weergaven en benoeming van de nieuwe en te versterken masten. De oorspronkelijke lijnen in het grijs, de nieuwe in het grijs 16

3. Zone Tweede Getijdendok Tweede Getijdendok Aanleg

• Oost- en westzijde: • Creatie van 5 ligplaatsen voor zeeschepen met diepgang tot 16 mtr

• Achterliggend terrein van 119 ha bouwrijp te maken

• Noordzijde: • Talud waar mogelijk later wachtsteigers voor binnenvaart aangelegd worden.

17

3. Zone Tweede Getijdendok Logistieke zone Drie Dokken • Creatie van een zone voor watergebonden containerlogistieke activiteiten

• Multimodaal ontsloten via weg, spoor en binnenvaart

• Aanleg nieuwe infrastructuur • Interne wegenis • Achterliggend terrein van circa 35 ha bouwrijp maken

18

3. Zone Tweede Getijdendok Bufferlandschap tussen haven en polders • Creatie van een bufferlandschap van 3,9 km lang • Buffer voor visuele hinder, geluidshinder en lichtvervuiling

• Recreatieve zone met wandelpad en ingebedde tracés voor recreatief fietsen, mountainbiken en paardrijden

• Aanleg infrastructuur langs de Engelsesteenweg • Aanleg van infrastructuur • Deelzone 1: Kop van Doel • Deelzone 2: Engelse Dijk​ Toekomstbeeld - uitzicht vanaf Engelse Dijk 19

3. Zone Tweede Getijdendok Tweede Getijdendok Belangrijke principes bij exploitatie • Maximaal inzetten op aan- en aflevering door spoor en binnenvaart met een limiet qua aantal toegelaten vrachtwagenbewegingen per dag • Doorgedreven elektrificatie • Kraanbehandeling • Walstroom voor zee- en binnenvaart • Emissieloos spoorvervoer • Reductie van visuele, geluids- en lichthinder

Toekomstbeeld Doeldok voor binnenvaart 20

4. Noordelijk Insteekdok (NID) • Demping dok Noordelijk insteekdok in functie van bijkomende containerterminalactiviteit

• Creatie van 1 ligplaats voor een zeeschip • Aanleg nieuwe infrastructuur • Kaaimuur 800 meter • Achterliggend terrein van 42 ha bouwrijp te maken

Demping Noordelijk Insteekdok

21

5. De Bieshoek • Creatie van een industrieel/logistieke zone

• Multimodaal ontsloten via brug, wegenis, fietspaden en spoorontsluiting

• Aanleg van infrastructuur • Bouwrijp maken terrein van circa 65 ha • Collectieve parking ook bruikbaar voor recreatieve doeleinden Toekomstbeeld bedrijventerrein Bieshoek

22

6. Spoorbundel West •

Wachtbundel voor de treinen met bestemming/herkomst containerterminals Tweede Getijdendok of Deurganckdok.

•

Locatie ten westen van Verrebroekdok om zo veel mogelijk functionele ruimte te vrijwaren voor de containerterminals en

logistieke zones •

•

Aanleg nieuwe infrastructuur •

16 geëlektrificeerde bundelsporen 760 meter

•

Elektrificatie van 3000 meter bestaande spoorlijnen L211 en L211/2 tussen zone Watermolen en spoorbundel West

Niet vervat in ECA maar wel relevant: Bijkomend budget van Infrabel voorzien voor elektrificatie spooraansluiting vanaf spoorbundel West tot de nieuwe spoorterminal tussen Deurganck

dok West en Tweede Getijdendok Oost.

23

Ontwerp projectbesluit CCL

Dossier ontwerp projectbesluit CCL Besluit van Vlaamse Regering

1. Hoofddocument

3. Ruimtelijk uitvoeringsplan

1.1. Hoofddocument Incl. milieuverklaring Incl. actieprogramma

3.1. Grafisch plan

1.2. Juridische en feitelijke toestand

1.3. Overwegingsdocument Projectonderzoeksnota 1.4. Overwegingsdocument Tussennota 1.5. Adviezen op voorontwerp PB

3.2. Stedenbouwkundige voorschriften 3.3. Toelichtingsnota

2.1. Stedenbouwkundige handelingen (ruimtelijk luik)

2.2. Ingedeelde inrichtingen en activiteiten (milieuluik)

6.1. Decreet natuurbehoud 6.2. Gemeentewegendecreet

6.3. Onbevaarbare waterlopen

3.4. Grafisch register 3.5. Voorkooprecht

7. Geïntegreerd onderzoek

3.6. Monitoringprogramma exploitatiefase

7.1. Ontwerp MER

1.6. Antwoordennota adviesronde

2. Omgevingsvergunning

6. Andere vergunningen, machtigingen en beslissingen

7.2. Richtlijnen team MER 4. Stedenbouwkundige verordening en overeenkomsten

7.3. Ontwerp MKBA 7.4. Ontwerp nautisch onderzoek

4.1. Stedenbouwkundige verordening emissieloos spoorverkeer

7.5. Ontwerp operationaliteitsonderzoek

4.2. Overeenkomsten

7.6. Ontwerp ruimtelijk veiligheidsrapport

2.3. Biodiversiteit

7.7. Ontwerp bufferlandschap

2.4. Omgevingsbeheerplan

5. BSP (bodemsaneringsproject)

2.5. Monitoringsprogramma aanlegfase

9 afzonderlijke hoofdstukken van 5.1. tot 5.9.

7.8. Inrichtingsstudie De Bieshoek 7.9. Ontwerp synthesenota

25

Verankering randvoorwaarden van de exploitatiefase

Verankering randvoorwaarden van de exploitatiefase • Stedenbouwkundige voorschriften bij het ruimtelijk uitvoeringsplan verankeren de aannames en milderende maatregelen die gebruikt werden in het milieueffectrapport

• Stedenbouwkundige verordening zorgt voor emissieloos spoorverkeer van en naar de grote containerterminals • Monitoringplan exploitatiefase zorgt voor een periodieke opvolging van het project tijdens de

exploitatiefase met mogelijkheden tot bijsturing.

27

Overzicht grensoverschrijdende effecten

Stikstof Evoluties van de emissies van het Antwerpse havencomplex • De stikstofemissies van het Antwerpse havencomplex tonen een langdurige dalende trend (VITO, november 2024) • Ook in de toekomst zal deze dalende trend zich verderzetten, omwille van • de reductiepaden die zijn vastgelegd in het Vlaamse stikstofdecreet • de bijkomende reductiepaden die bijkomend zijn vastgeklikt in omgevingsvergunningen van industriële installaties • de reductiepaden als gevolg van Europese wetgeving (bv. verplichting tot walstroom) • Het ECA-project zal deze langjarig dalende emissietrend niet hypothekeren

29

Stikstof Passende beoordeling • Toetsing aan Vlaamse wetgeving, conform “Afsprakenkader tussen Vlaanderen en Nederland inzake informatie uitwisseling over en advies in projecten met grensoverschrijdende effecten te wijten aan stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden” • Toetsing gebeurt voor aanlegfase en voor exploitatiefase afzonderlijk • Er dient – conform Vlaams stikstofkader – aangetoond te worden dat de dalende trend als gevolg van het vastgelegde stikstofbeleid niet gehypothekeerd wordt door het project in kwestie.

30

Mobiliteit Duurzame mobiliteit - goederenvervoer Gericht op

•

Verbeterde bereikbaarheid Waaslandhaven

•

Ambitieuze modal split goederenvervoer

Nieuwe infrastructuur

•

Nieuwe wegverbinding (Westelijke Ontsluiting Waasland) voor havenverkeer

•

Bijkomende spoorbundel

•

5 dedicated binnenvaart behandelplaatsen

31

Mobiliteit Duurzame mobiliteit - werknemers Gericht op

•

Duurzaam mobiliteitsgedrag werknemers

Investeringen in fietsinfrastructuur

•

WOW: fietspaden langs WOW en Engelsesteenweg en 2 fietstunnels, Oud-Arenberg

•

CCL: fietspad ontsluitingsweg De Bieshoek en fietstunnel spoorlijn

•

Ruimere omgeving: fietsbrug over E34,…

Mobiliteitsmanagement toekomstige bedrijven

•

stimuleren duurzaam woon-werkverkeer en dienstverplaatsingen… 32

Mobiliteit

Samenhang met lopende/geplande wegenwerken in de omgeving WOW

5

1.

Westelijke ontsluitingsweg WOW

2.

E34 west met nieuw complex

6 1

4

2

3 8 7

7

Waaslandhaven-West 3.

Oosterweelverbinding

4.

Weginfrastructuur De Bieshoek

5.

Tweede Tijsmanstunnel

6.

Haventracé noord (DNR)

7.

Project vrachtwagensluizen

8.

Planproces N70 – E34

Mobiliteit

Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven • Het project Westelijke Ontsluiting is gericht op de aanleg van een multimodale ontsluiting op het hoofdverkeersnet, meer bepaald: •

Een vlotte ontsluiting voor (vracht)wagenverkeer naar het hoofdwegennet

•

De spoorontsluiting voor de containerterminals en bedrijven

•

Het vervolledigen van gewenste fietsverbindingen

• Projectafbakening: •

De realisatie van een verbeterde aansluiting vanaf (en inclusief) het Complex Watermolen naar de E34 behoort tot het project ‘Haventracé, cluster E34-West’, en maakt bijgevolg geen onderdeel uit van het complex project ECA.

PFAS - Lozingen van gezuiverd bemalingswater (onderdeel van bodemsaneringsproject) Oplossing om migratie van PFAS-verontreiniging vanuit bronzones stop te zetten • Tijdens de uitwerkingsfase werd op basis van

uitgevoerd

bodem- en

grondwateronderzoek een PFAS-verontreiniging vastgesteld in het projectgebied ter hoogte van het Tweede Getijdendok.

• In het projectbesluit CCL zit een volwaardig bodemsaneringsproject mee vervat. • Dit bodemsaneringsproject gaat uit van volgende principes •

• • •

•

De uit te graven gronden vanuit het Tweede Getijdendok worden eerst maximaal geïsoleerd door het aanbrengen van waterondoorlatende cement-bentonietwanden rondom het dok. Dit laat toe de gronden uit te graven zonder significante impact op de grondwatertafel in de omgeving. Deze cement-bentonietwanden zullen er ook voor zorgen dat grondwaterstromingen richting polder stopgezet worden, ook na afloop van de werken. Het projectgebied wordt hydrologisch volledig afgesloten van het poldergebied. Een aantal projectzones worden ingericht als permanente saneringsberging met hydraulische isolatie naar de omgeving toe. De kern van de bufferdijk waarin opslag van met PFAS verontreinigde gronden is voorzien, zal ingekapseld worden door folie. De buitenkant (taluds) worden voorzien van een leeflaag. Het hemelwater watert op natuurlijke wijze af in deze zone.

35

PFAS - Lozingen van gezuiverd bemalingswater (onderdeel van bodemsaneringsproject) Oplossing om migratie van PFAS-verontreiniging vanuit bronzones stop te zetten • Tijdens de werkzaamheden wordt het Tweede Getijdendok in een eerste fase droog uitgegraven. • Hiervoor zijn langdurige bemalingswerken noodzakelijk. • Het bemalingswater zal zeer verregaand gezuiverd worden middels actief kool-filtratie, alvorens lozing op de Schelde plaatsvindt. De lozingsnormen voor het gezuiverde bemalingswater zijn zeer streng. Het projectbesluit CCL zorgt voor een duurzame oplossing van de vastgestelde PFAS-problematiek, enerzijds door hydrologische isolatie van het projectgebied en anderzijds door gerichte saneringsbergingen van met PFAS-vervuilde gronden.

36

Landschap

Vragen?

cpeca.be