OLAZRaadsvoorstelmilieustraten

Raadsvoorstel Nummer: 291382 Aan:

De raad van de gemeente Hulst

Portefeuillehouder:

Wethouder G. Depauw

Onderwerp: OLAZ, principebesluit regionalisering Zeeuwse milieustraten Afkortingen GR OLAZ AB DB BC RHDHV VANG ZRD

= = = = = = = =

Gemeenschappelijke regeling (afvalstoffenverwijdering Zeeland) Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland Algemeen Bestuur OLAZ Dagelijks Bestuur OLAZ Begeleidingscommissie OLAZ Royal HasKoning DHV Overheidsprogramma ‘Van Afval Naar Grondstof’ Zeeuwse Reinigingsdienst

Inleiding De gemeente Hulst is deelnemer in de Gemeenschappelijk regeling afvalstoffenverwijdering Zeeland (GR) en heeft haar bevoegdheden op het gebied van de afvalverwerking en een aantal andere taken overgedragen aan het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ). Vervolgens brengt OLAZ kosten van de uitvoering van haar taken in rekening bij de deelnemende gemeenten. De gemeente is gebonden aan de afspraken binnen OLAZ over de verwerking van de namens en door de gemeente ingezamelde/verzamelde afvalstoffen en de exploitatie van de milieustraten in Zeeland. In 2020 heeft adviesbureau Royal Haskoning DHV (RHDHV) in opdracht van het Algemeen Bestuur (AB) van OLAZ een onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland op het gebied van milieuwetgeving, kostenbeheersing en de landelijke doelstellingen tot het reduceren van de hoeveelheid ongesorteerd brandbaar restafval (VANG doelstellingen). Het onderzoeksresultaat van RHDHV is ter kennisname verstuurd naar de gemeenteraden door middel van een raadsnieuwsbrief op 8 april 2021. Daarnaast heeft OLAZ in het najaar van 2021 regiobijeenkomsten voor u als raadsleden georganiseerd. Hierin zijn de resultaten van het onderzoek en mogelijke wijzigingen gepresenteerd.

Voordat uitvoering wordt gegeven aan een verregaande en concrete uitwerking van deze regionale spreiding, heeft het AB van OLAZ besloten eerst te inventariseren of de deelnemende gemeenten binnen de GR OLAZ de conclusies en aanbevelingen uit het rapport van RHDHV inzake het principe van regionale spreiding met verschillende soorten milieustraten ondersteunen. Het Dagelijks Bestuur (DB) van OLAZ legt om deze reden het voorstel ‘principebesluit regionalisering milieustraten’ ter consultatie voor aan de gemeenteraad. Op grond van het bepaalde in de GR kan uw gemeenteraad binnen 8 weken na ontvangst een zienswijze over het ontvangen stuk kenbaar maken aan het AB van OLAZ. Het DB van OLAZ heeft besloten deze termijn te verlengen naar 12 weken. Situering van het onderwerp Vanuit de Wet milieubeheer is iedere gemeente verplicht een locatie te voorzien waar inwoners hun (grof) huishoudelijk afval kunnen brengen. Een gemeente mag dit brengpunt ook oprichten in samenwerking met gemeente(n) in de regio. Behalve deze wettelijke verplichting zijn er ook andere redenen waarom gemeenten milieustraten inrichten: -1-

Raadsvoorstel Nummer: 291382 • • •

Milieu: bevorderen van de scheiding en het hergebruik van afvalstoffen (VANG doelstellingen); Service: verbeteren van de aanbiedmogelijkheden voor gescheiden afvalstoffen; Kosten: verminderen van de kosten. Inwoners het afval laten brengen naar een milieustraat is goedkoper dan het (gescheiden) ophalen huis-aan-huis. Tevens zorgen de uitgebreide scheidingsmogelijkheden op een milieustraat voor lagere kosten, want verwerking van gescheiden afval is goedkoper dan dat van ongescheiden afval.

Om in beeld te krijgen op welke wijze OLAZ uitvoering kan geven aan de opgaven van wet- en regelgeving waaraan de milieustraten moeten voldoen, de VANG doelstellingen en kostenbeheersing heeft RHDHV, in opdracht van OLAZ, verkennend onderzoek gedaan naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland. Enkele voorname conclusies uit het onderzoek zijn: • omdat de milieustraten in Zeeland ‘vrij’ toegankelijk zijn voor zowel inwoners, bedrijven als toeristen, worden er aanzienlijk meer kilo’s grof huishoudelijk (rest)afval aangeleverd dan in vergelijking met de rest van Nederland. Dit resulteert in hogere exploitatiekosten; • er is op de meeste Zeeuwse milieustraten onvoldoende ruimte beschikbaar voor het inrichten van de noodzakelijke inzamelmiddelen om alle wettelijk te scheiden afvalstromen separaat in te zamelen; • het realiseren van mogelijkheden tot demontage en kringloop is een belangrijke manier om de hoeveelheid (rest)afval op de milieustraten terug te dringen; • om alle Zeeuwse milieustraten toekomstbestendig te kunnen maken is naar schatting een investering nodig van € 45 tot € 140 miljoen. Op basis van bovenstaande conclusies adviseert RHDHV om te onderzoeken of regionalisering van de Zeeuwse milieustraten een mogelijkheid is.

Het DB van OLAZ legt om die reden een principebesluit voor waarbij de gemeenteraad van gemeente Hulst als deelnemer van de gemeenschappelijke regeling OLAZ wordt gevraagd om: 1. een zienswijze in te dienen op het voorstel van het DB van OLAZ voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoeld in het rapport van RHDHV, te weten: a) een milieustraat ‘compleet plus’ niveau (circulair ambachtscentra die voldoet aan alle wettelijke eisen, eventueel aangevuld met kringloopactiviteiten). In Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg; b) een milieustraat ‘compleet’ niveau (milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval). In Veere, SchouwenDuiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst; c) een brengfaciliteit ‘basis’ niveau (voldoet niet aan de wettelijke eisen, het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de bestaande milieustraten worden verwijderd). In Kapelle, Borsele en Noord-Beveland. 2. akkoord te gaan met het uitvoeren van nadere onderzoek en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming.

-2-

Raadsvoorstel Nummer: 291382 Onderstaande afbeeldingen geven de locaties van de huidige milieustraten aan (afbeelding 1) en de locaties van de geregionaliseerde milieustraten (afbeelding 2).

Afbeelding 1: locaties huidige milieustraten.

Afbeelding 2: locaties milieustraten na regionalisering.

Doel van dit principebesluit is bepalen of het principe van regionale spreiding door de individuele gemeenten wordt ondersteund voordat er hoge kosten worden gemaakt voor nader onderzoek en uitwerking tot regionale spreiding. Daarnaast biedt het de gemeenteraden een kans om standpunten naar voren te brengen die OLAZ kan gebruiken voor het stellen van nadere kaders in de uitwerking van definitieve besluitvorming. Voor gemeente Hulst betekend het principe van regionale spreiding concreet dat de huidige milieustraat van gemeente Hulst wordt ingericht als een milieustraat van ‘compleet’ niveau. Dit heeft als gevolg dat er moet worden nagedacht over het verplaatsen van de milieustraat naar een nieuwe locatie. Op de huidige locatie is er onvoldoende ruimte om alle benodigde inzamelmiddelen te plaatsen die nodig zijn voor de gescheiden inzameling van alle wettelijk verplichte stromen Deze ontwikkeling sluit aan bij de visie van gemeente Hulst voor wat betreft het gemeentelijk afvalbeleid en de ambities op het gebied van de VANG doelstellingen. Overige aspecten Duurzaamheid Afval is vanuit de gedachte van circulariteit niet langer afval, maar herbruikbaar, of kan dienen als grondstof voor nieuwe producten. Door iedere regio een milieustraat ‘Compleet plus’ niveau te bieden wordt in hoge mate bijgedragen aan de reductie van de hoeveelheid ongesorteerd restafval.

Communicatie & Participatie Vanuit hetgeen bepaald in de gemeenschappelijke regeling worden de gemeenteraden gevraagd een zienswijze in te dienen op het voorgenomen principe van regionale spreiding en nadere uitwerking hiertoe. Uitvoering Na de termijn voor het indienen van een zienswijze van de gemeenteraden zal het DB van OLAZ een definitief voorstel principebesluit regionalisering aan het AB van OLAZ in het eerste kwartaal van 2023 voorleggen ter besluitvorming. Afhankelijk van het besluit zal in 2023 nader onderzoek plaatsvinden naar onder andere de volgende onderwerpen: • concrete uitwerking ‘compleet plus’ niveau, ‘compleet’ niveau en ‘basis’ niveau (flankerend beleid) conform voorgesteld principebesluit; • onderzoek naar verwachte resultaten bij invoering regionalisering milieustraten; • opstellen concrete kostenraming bij invoering regionalisering milieustraten; -3-

Raadsvoorstel Nummer: 291382 • financieringsvoorstel kostenverdeling (investering en exploitatie) over de gemeenten. Na concrete uitwerking zal een definitief besluit over de toekomst van de milieustraten binnen OLAZ worden voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna besluitvorming plaatsvindt in het AB van OLAZ. Naar verwachting zal dit medio tweede kwartaal van 2024 plaatsvinden. Financiële paragraaf In het rapport van RHDHV worden enkel nog globale financiële inschattingen gemaakt. Om de milieustraten te laten voldoen aan de wettelijke eisen wordt de aanpak per milieustraat geraamd op circa € 3,5 miljoen. Als er aan iedere milieustraat kringloop en demontage wordt toegevoegd komt dit naar schatting op € 10,7 miljoen per milieustraat. Gezien deze forse bedragen wordt geadviseerd de milieustraten in te richten met verschillende voorzieningsniveaus. Onderstaande afbeelding (afbeelding 3) uit het rapport geeft het globale effect weer van het reduceren van het huidig aantal milieustraten.

Afbeelding 3: effecten reduceren aantal Zeeuwse milieustraten.

Het nadere onderzoek wordt, naast de inzet van de Begeleidingscommissie (BC) van OLAZ en de Zeeuwse Reinigingsdienst (ZRD), deels door een extern bureau uitgevoerd. Hieraan zijn de nodige kosten verbonden. In de begroting 2023 van OLAZ is budget beschikbaar om deze werkzaamheden te laten uitvoeren. Indien dit budget ontoereikend blijkt te zijn zal hiervoor een begrotingswijziging worden opgesteld. In geval van positieve instemming van het AB, met betrekking tot het principebesluit, en akkoord tot nader onderzoek, zal bij definitieve besluitvorming over de toekomstige invulling van de milieustraten een investeringskrediet benodigd zijn. Dit voorstel zal separaat aan de gemeenteraden worden voorgelegd. De jaarlijkse kosten van de milieustraten worden via de OLAZ begroting doorbelast door middel van de gemeentelijke bijdrage hierin. Conform de huidige afspraken in de GR OLAZ worden deze lasten verrekend per inwoner.

-4-

Raadsvoorstel Nummer: 291382 Voorgestelde zienswijze U wordt voorgesteld: 1. gelieve een positieve zienswijze in te dienen op het voorstel van het DB van OLAZ voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoelt in het rapport van RHDHV, te weten: a) een milieustraat ‘compleet plus’ niveau (circulair ambachtscentra die voldoet aan de wettelijke eisen met eventueel aanvullingen als kringloopactiviteiten) in Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg; b) een milieustraat ‘compleet’ niveau (betreft een milieustraat die voldoet aan de wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval) in Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst; c) een brengfaciliteit ‘basis’ niveau (deze voldoet niet aan de wettelijke eisen, het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd) in Kapelle, Borsele en Noord-Beveland. 2. gelieve akkoord te gaan met het uitvoeren van nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming. Burgemeester en Wethouders van Hulst, De Secretaris,

De Burgemeester,

Bijlage(n) • Aanbiedingsbrief voor de gemeenteraden over het principebesluit regionalisering milieustraten. • Het voorstel principebesluit regionalisering Zeeuwse milieustraten met daarbij de volgende bijlagen: - bijlage 1: een samenvatting van het rapport ‘Toekomstige milieustraten Zeeland’ van RHDHV; - bijlage 2: het rapport ‘Toekomstige milieustraten Zeeland’ van RHDHV, d.d. 19 november 2020; - bijlage 3: memo/nieuwsbrief ‘Ontwikkelingen milieustraat’ van d.d. 8 april 2021 aan de gemeenteraden; - bijlage 4: de presentatie ‘Toekomst milieustraten’ gebruikt tijdens de regio bijeenkomsten voor bestuurders en raadsleden eind 2021. Stukken leeskamer;

-5-