OLAZRaadsvoorstel

Raadsvoorstel Nummer: 303832 Aan:

Portefeuillehouder:

De raad van de gemeente Hulst

Wethouder G. Depauw

Onderwerp: Zienswijze financiële stukken GR OLAZ 2022-2023-2024.

Inleiding Gemeente Hulst is deelnemer in de Gemeenschappelijke regeling afvalstoffenverwijdering Zeeland en heeft haar bevoegdheden op het gebied van de afvalverwerking en een aantal andere taken overgedragen aan het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (hierna OLAZ). Vervolgens brengt OLAZ kosten van de uitvoering van haar taken in rekening bij de deelnemende gemeenten. De gemeente is gebonden aan de afspraken binnen OLAZ over de verwerking van de namens en door de gemeente ingezamelde/verzamelde afvalstoffen en de exploitatie van de milieustraten in Zeeland. Van OLAZ zijn de jaarrekening 2022, de eerste begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 ontvangen. Op grond van het bepaalde in artikel 17, lid 2 (ten aanzien van de jaarrekening) en op grond van artikel 18, lid 2 (ten aanzien van de ontwerpbegroting) van de Gemeenschappelijke regeling kan de gemeenteraad binnen twaalf weken na ontvangst zijn zienswijze over de ontvangen stukken kenbaar maken aan het algemeen-respectievelijk Dagelijks Bestuur van OLAZ. De zienswijze met betrekking tot het jaarsaldo van de jaarrekening is komen te vervallen. Bij de volgende bijeenkomst van het Algemeen bestuur van OLAZ van 29 juni 2023 zal het jaarrapport 2022, samen met de verklaring van de accountant, worden behandeld.

De begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 worden behandeld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van OLAZ van 14 september 2023. Situering van het onderwerp, aanleiding en probleemstelling 1. Jaarrekening 2022 1.1. Jaarrekening De exploitatie bestaat uit een tweetal onderdelen, namelijk de door OLAZ te vermarkten huishoudelijke afvalstromen en de exploitatie van de milieustraten. Basis voor verrekening zijn de (langlopende) verwerkingscontracten voor brandbaar (rest)afval, Groente-, Fruit en Tuinafval (GFT), Oud Papier en Karton (OPK), flessenglas en Plasticverpakkingsmateriaal, Metalen en Drankenkartons (PMD). Op basis van werkelijke aangeboden hoeveelheden vindt per deelnemende gemeente doorbelasting plaats. Hoeveelheden afval: In de jaarrekening 2022 zien we over de hele linie de hoeveelheden afval afnemen. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door het einde van de coronacrisis en anderzijds door wijzigingen in gemeentelijk afvalbeleid. In onderstaande tekst worden de meest opvallende ontwikkelingen nader toegelicht. In het document van de jaarrekening 2022 is per afvalstroom een verklarende toelichting opgenomen. Bij brandbaar restafval zijn de transportkosten toegenomen, door de gestegen brandstofprijzen stijging in brandstofprijzen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. De transportkosten voor OPK zijn gestegen als gevolg van de energiecrisis.

Daar staat tegenover dat de opbrengsten aanzienlijk gunstiger zijn uitgevallen, waardoor deze afvalstroom een positiever resultaat kent dan geraamd. -1-

Raadsvoorstel Nummer: 303832 Bij de gemeenten die het PMD gescheiden inzamelen zien we in de laatste periode van 2022 een negatieve ontwikkeling in de afkeur op deze afvalstroom. Dit wordt veroorzaakt door strengere kwaliteitsnormen op het PMD-afval (maximaal 15% vervuiling). Ook wordt deze afvalstroom sinds e het 4 kwartaal van 2022 per gemeente apart gestort en gekeurd. Voorheen werd deze afvalstroom op Zeeuwse schaal gekeurd. De afkeur van PMD wordt verrekend met de betreffende gemeente waar afkeur heeft plaatsgevonden. Voor de PMD+ gemeenten (nascheiding van het PMD) geldt dat de drankenkartons vanwege het ontbreken van verwerkingscapaciteit niet zijn gerecycled maar verwerkt zijn als restafval. Exploitatielasten milieustraat: Ook in de afvalstromen, aangeboden op de milieustraat, is zichtbaar dat er minder afval is aangeboden maar dat de kwaliteit van de afvalstromen is toegenomen. Daarnaast is met name de opbrengst van Oud Papier en Karton, metalen en frituurvet significant hoger uitgevallen dan geraamd. Dit vanwege gunstig uitgevallen marktontwikkelingen. Binnen de exploitatiekosten van de milieustraten zijn met name de personeelskosten gestegen, met circa € 100.000,- ten opzichte van de begroting.

Voornaamste redenen hiervoor zijn: Wet- en regelgeving tot verdere noodzaak afvalscheiding en daarmee toezicht en aansturing op de milieustraten; Loonstijging vanuit de CAO; - Ziekteverzuim (met name langdurig zieken). 1.2. Resultaat De jaarrekening sluit af met een positief saldo van € 69.698,-. In de vergadering van het algemeen bestuur van OLAZ is op 29 maart 2017 besloten om ingaande 2016 bedragen aan het eigen vermogen toe te voegen. Hierdoor is het mogelijk om te sparen zodat het in de toekomst mogelijk is om, de ten behoeve van de overname van de ZRD afgesloten leningen, (gedeeltelijk) af te lossen. Dit besluit valt binnen de 5% richtlijn van de VZG. Daarom wordt het positief saldo van 2022 toegevoegd aan de algemene reserve van OLAZ. Het saldo van de algemene reserve bedraagt per 31 december 2022 na vaststelling van de jaarrekening € 551.638,-. 1.3. Afrekening Vanuit de jaarrekening vindt een afrekening plaats per gemeente. In totaal is er aan de 13 Zeeuwse gemeenten een bedrag terug te betalen van € 1.410.591,-. Voor de gemeente Hulst betreft dit in totaal een terug te ontvangen bedrag van € 96.334,-. 2. Begrotingswijziging OLAZ 2023 De begrotingswijziging OLAZ 2023 heeft betrekking op drie onderdelen. 2.1.

Brandbaar afval De verwerkingskosten van het brandbaar afval bij de verbrandingsinstallatie zijn in 2023 gestegen als gevolg van een gedeeltelijke doorberekening van de inflatie (CPI). Dit leidt tot een tariefstijging van € 3,50 per ton voor de verwerking van het huishoudelijk restafval. Daarnaast zijn de tarieven voor transport met 8,2% gestegen en de is belasting op het restafval € 0,70 per ton hoger vastgesteld dan geraamd. Het verwerkingstarief voor brandbaar afval wordt daarmee in totaal verhoogd van € 124,- per ton naar € 128,20. Het totale effect van deze wijziging betreft een stijging van de kosten in de begroting van OLAZ met € 337.722,-. 2.2. Groente-, Fruit-, en Tuinafval (GFT) In 2023 is op basis van Europese aanbesteding een nieuwe overeenkomst met Indaver afgesloten voor de verwerking van het GFT- afval. Eén van de elementen in deze overeenkomst is dat er een staffel van toepassing is op het tarief, deze is afhankelijk van de vervuilingsgraad van het door OLAZ aangeboden GFT-afval. Uitgangspunt daarbij is: hoe schoner het GFT is, hoe lager het -2-

Raadsvoorstel Nummer: 303832 verwerkingstarief op langere termijn. Om de kwaliteit van het GFT-afval te bepalen (en zo het tarief) dienen er analysekosten te worden gemaakt. De kosten hiervan worden geraamd op € 27.355,-. Dit leidt tot extra kosten van € 0,50 per ton. Daarnaast is de stijging van transportkosten aan de orde, dit betreft een verhoging van € 1,- per ton. Als gevolg wordt het verwerkingstarief van GFT verhoogd van € 75,- naar € 76,50 per ton. Het totale financiële effect voor de Zeeuwse gemeenten bedraagt een stijging van € 82.065,-. 2.3. Milieustraten De exploitatiekosten van de milieustraten worden door middel van een voorschot tarief (bedrag per inwoner) in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. Het voorschot wordt bepaald op basis van ramingen voor het desbetreffende jaar en opgenomen in de begroting van OLAZ. Op basis van de in de jaarrekening 2022 weergegeven resultaten en voortschrijdend inzicht wordt een doorberekening gemaakt naar de exploitatiekosten van 2023. De raming leidt tot een daling van de exploitatiekosten van per saldo € 1.500.000,- per jaar. Oorzaak van deze daling is een toename van de personeelskosten (stijging loonkosten en uitbreiding formatie versterking aansturing milieustraten), daling verwerkingskosten (met name op hout), hogere opbrengsten afvalstromen (met name metaal en textiel).

De bijdrage per inwoner daalt daarmee incidenteel van € 25,20 naar € 21,32 in 2023. 2.4. Totaal financieel effect begrotingswijziging De begrotingswijziging 2023 bestaat uit verschillende componenten. Het verwerkingstarief voor brandbaar afval stijgt met € 4,20. Voor Hulst betekent dit een structureel nadeel van € 16.674 Het verwerkingstarief voor gft-afval wijzigt minimaal. Voor Hulst betekent dit een structureel voordeel van € 7.620. De bijdrage per inwoner in de exploitatiekosten vh milieupark daalt met € 3,88 naar € 21,32. Voor Hulst betekent dit een incidenteel voordeel ad €107.330. Een en ander betekent voor gemeente Hulst een incidenteel voordeel voor 2023 ad € 98.276 en een structureel nadeel vanaf 2024 ad € 9.054. Bij het samenstellen van de najaarsnota 2023 zal bekeken worden of er een storting of onttrekking dient plaats te vinden aan de bestemmingsreserve egalisatie afvalstoffenheffing. De structurele gevolgen van de 1e begrotingswijziging 2023 van OLAZ worden tevens meegenomen bij het opstellen van de tarieven voor de komende begrotingsjaren. Na vaststelling verrekent OLAZ de financiële consequenties van de begrotingswijzigingen met de gemeenten. Dit zal plaatsvinden tijdens het lopende boekjaar 2023. 3. Ontwerpbegroting OLAZ 2024 3.1.

VZG-richtlijn De VZG heeft de richtlijnen uitgebracht voor de begrotingen 2024 en de meerjarenramingen 20252027 van de gemeenschappelijke regelingen en heeft besloten om: De richtlijn voor de begroting 2023 te corrigeren van 4,5% naar 7,2%; De richtlijn voor de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2017 vast te stellen op 3,4%; De bezuinigingsrichtlijn voor 2024 vast te stellen op 0%; De reserverichtlijn te normeren op maximaal 5% van de jaaromzet. 3.2. Ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 In de ontwerpbegroting 2024 zijn de door de individuele gemeenten ingeschatte hoeveelheden (tonnages) van de afvalstromen brandbaar restafval en GFT als uitgangspunt genomen. Hiermee is rekening gehouden met de (eventueel voorziene) beleidskeuzes die gemaakt zijn. Inbegrepen in de -3-

Raadsvoorstel Nummer: 303832 begroting 2024 is de doorwerking van de hogere verwerkings- en transportkosten (vanwege inflatie en stijgende energielasten). Een toelichting hiervan is onderdeel van de begrotingswijziging 2023. De gezamenlijke gemeentelijke bijdrage van alle deelnemende gemeenten wordt in 2024 geraamd op afgerond € 22.036.095,-. In de begroting 2023, inclusief wijzigingen, bedraagt de totale gemeentelijke bijdrage € 21.677.142,-. In deze gemeentelijke bijdrage wordt onderscheid gemaakt tussen beïnvloedbare activiteiten en niet-beïnvloedbare activiteiten. Het verschil van de begroting 2024 ten opzichte van de initiële begroting 2023 bedraagt 1,66% en valt daarmee binnen de begrotingsrichtlijn van de VZG. De VZG-reserverichtlijn geeft aan dat het eigen vermogen maximaal 5% van de jaaromzet mag zijn. Voor OLAZ komt dat neer op een toegestaan eigen vermogen van maximaal € 930.000,- (per 31/12/2022). Het vermogen van OLAZ bedraagt per 31/12/2022 € 551.638,- en valt daarmee binnen de VZG-norm. 3.3. Reservering toekomstige ontwikkelingen In de begroting 2024 is een bedrag van € 874.000,- opgenomen ter reservering van benodigde investeringen voor de milieustraten (pagina 19). Een toelichting hierop is opgenomen onder bijlage 3 van de ontwerpbegroting.

Het algemeen bestuur van OLAZ heeft door middel van een principebesluit ingestemd met onderzoek naar regionale spreiding van de milieustraten. Dit besluit kan de komende jaren mogelijk leiden tot definitieve besluitvorming en daarmee tot een toename in kosten ten bate van realisatie. Om de kosten van de milieustraat gelijk te stellen aan 2023 en zo een reservering te maken voor (hoge) kosten in de toekomst, kan een waarschijnlijke fluctuatie in lasten de komende jaren worden voorkomen. Dankzij het “sparen voor de toekomst” is er slechts sprake van een kostenstijging van circa 2,5%. 3.4. Doorwerking OLAZ begroting in gemeentelijke begroting Bij het opstellen van de gemeentebegroting 2024 wordt rekening gehouden met de tarieven/bijdragen zoals genoemd in de ontwerpbegroting 2024 van OLAZ (zie pagina 29). Voor gemeente Hulst betekent dit een bedrag van € 1.489.448,-. Voorstel Positieve zienswijze geven op de jaarrekening 2022, de begrotingswijzigingen voor 2023, en de ontwerpbegroting 2024 van OLAZ. De financiële gevolgen van de begrotingswijzigingen van OLAZ 2023 verwerken in de Voorjaarsnota 2023. Burgemeester en Wethouders van Hulst, De Secretaris, De Burgemeester,

Bijlage(n): Begeleidingsbrief jaarrekening 2022 OLAZ; - Jaarrekening 2022 OLAZ; Begeleidingsbrief begrotingswijziging 2023 OLAZ; Begrotingswijziging 2023 OLAZ; Begeleidingsbrief ontwerpbegroting 2024 OLAZ; Ontwerpbegroting 2024 OLAZ.

-4-