Motie bevorderen instellen gemeenschappelijke adviescommissies bij GRen

MOTIE Art.36 Voorstel nummer 26-009 / agendapunt 16.m.1 Onderwerp: Bevorderen dat de algemene besturen van GR Sociaal Domein Zeeland en GR GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland gemeenschappelijke adviescommissies instellen De raad van de gemeente Middelburg in vergadering bijeen op 29 januari 2026 Informatief woord vooraf: De Gemeenschappelijke Adviescommissie (GAC) – soms regionale adviescommissie of raadsadviescommissie genoemd – is een instrument binnen de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr). Dit is via Artikel 24a Wet gemeenschappelijke regelingen – staat onderaan uitgetypt – geïntroduceerd met het doel de invloed van deelnemende gemeenteraden te vergroten. De GAC is een commissie van raadsleden die het bestuur van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) adviseert en de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeente voorbereidt, maar zelf geen beslissingsbevoegdheid heeft. Doordat de GAC in de wet staat, heeft deze een steviger basis dan een raadsklankbordgroep. Een GAC moet door het bestuur van de GR geïnformeerd worden, ook als er lastige besluiten moeten worden genomen. Als het spannend is, heeft een raadsklankbordgroep het nakijken. Ook al worden goede en relevante vragen gesteld, GR-besturen zijn niet verplicht de raadsklankbordgroep te informeren. Zo’n adviescommissie kan intern net zo informeel functioneren als een raadsklankbordgroep.

De toegevoegde waarde van de GAC is dat deze in de wet staat en daarom verplichtingen schept, ook voor GR-besturen. Een gemeenschappelijke adviescommissie biedt formele invloed, juridische borging, transparantie en continuïteit, terwijl een raadsklankbordgroep vrijblijvender is, vanwege de informele participatievorm. De Raad, Constaterende dat: • een gemeenschappelijke adviescommissie (GAC) een steviger basis heeft dan een raadsklankbordgroep; Overwegende dat: • het voor raden steeds belangrijker wordt om bij de GR-en goed aangehaakt te zijn; • na kritiek vanuit gemeenten de Wgr gewijzigd is, aanvullende controle-instrumenten geïntroduceerd zijn en ook dit type adviescommissie, juist om de positie van de raden te versterken; • het dan ook elegant is dat gemeenten een GAC laten instellen bij voor hen cruciale GR-en; • het algemeen bestuur van een GR pas zo’n adviescommissie kan instellen – en dat dan ook verplicht is – nadat alle betrokken raden de wens daartoe uitgesproken hebben; • na instelling een raad besluiten kan geen lid aan te wijzen, maar de GAC dan wel voor alle Zeeuwse gemeenten functioneren kan; • als één gemeente niet de concrete wens uitspreekt de GAC te willen, deze adviescommissie voor alle gemeenten dan niet doorgaat; • hij in zijn zienswijze bij: o GR Sociaal Domein Zeeland (zienswijze 26-011 MZ) o GR GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland (zienswijze 26-009

AB) de wens zal uitspreken dat het algemeen bestuur een Gemeenschappelijke Adviescommissie instelt, met als doel de betrokkenheid van de raad bij deze GR-en structureel te versterken en te borgen; • hij de instelling van een gemeenschappelijke adviescommissie nog bevorderen zal bij: o GR Regionale uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland – als de vaststellingsprocedure van GR Omgevingsdienst Zeeland (ODZ) opnieuw wordt gestart; o GR Publiek Vervoer Zeeland – op een natuurlijk moment, nadat de animo ervoor is vergroot;

Doet de oproep aan alle Zeeuwse raden: 1. Om een vergelijkbare zinsnede in hun zienswijzen op te nemen, ook door raden waar vooralsnog niemand in de gelegenheid zal zijn in een adviescommissie plaats te nemen; Verzoekt de griffier: 2. deze motie aan alle Zeeuwse raden toe te sturen. en gaat over tot de orde van de dag. Namens de fracties van ChristenUnie, Dick de Heer

GroenLinks/PvdA, Marijn Dieleman

D66, Bas van der Reest

LPM, Wim Steketee

Artikel 24a Wet gemeenschappelijke regelingen 1. Op voorstel van de raden van de deelnemende gemeenten gezamenlijk stelt het algemeen bestuur van een openbaar lichaam een gemeenschappelijke adviescommissie in die het algemeen bestuur van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien. 2. Het algemeen bestuur van het openbaar lichaam regelt de bevoegdheden, de taken en werkwijze van de commissie, nadat het de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid heeft gesteld hun wensen en bedenkingen hieromtrent ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. 3. De commissie bestaat uit leden die per deelnemende gemeente door de raad uit zijn midden worden aangewezen. Een raad kan besluiten geen lid aan te wijzen. 4. Het lidmaatschap van de gemeenschappelijke adviescommissie eindigt van rechtswege op het moment dat men ophoudt lid te zijn van de raad uit wiens midden men aangewezen is. 5. Artikel 22 van de Gemeentewet is van overeenkomstige toepassing op de commissie.

Artikel 22 Gw De leden van het gemeentebestuur en andere personen die deelnemen aan de beraadslaging kunnen niet in rechte worden vervolgd of aangesproken voor dan wel worden verplicht getuigenis af te leggen als bedoeld in artikel 165, eerste lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering over hetgeen zij in de vergadering van de raad hebben gezegd of aan de raad schriftelijk hebben overgelegd. 6. De leden van de gemeenschappelijke adviescommissie kunnen een vergoeding voor het bijwonen van vergaderingen van de commissie ontvangen. De hoogte van de vergoeding staat in redelijke verhouding tot de aan het lidmaatschap van de gemeenschappelijke adviescommissie verbonden werkzaamheden, mede rekening houdende met de vergoeding voor werkzaamheden welke het lid ontvangt uit hoofde van zijn lidmaatschap van de raad. De artikelen 96, tweede en derde lid, tweede zin, 98 en 99 van de Gemeentewet, alsmede de op grond daarvan gestelde nadere regels, zijn van overeenkomstige toepassing.