Goed leren bewegen

Position paper bij het pamflet Goed leren bewegen: samen bouwen aan een stevig fundament Bewegingsonderwijs/lichamelijke opvoeding als fundament Er groeit een breed besef dat de mentale en fysieke gezondheid van jongeren aandacht vraagt. Schoolprestaties stagneren en sociale ongelijkheid neemt toe. In die context wordt het belang van bewegingsonderwijs en een beweegrijke schooldag steeds vaker gezien, en terecht. Want kinderen op jonge leeftijd laten bewegen en goed leren bewegen, met plezier én onder goede begeleiding, is een bewezen onderdeel van de oplossing. Het zorgt ervoor dat de basis gelegd wordt voor een leven lang bewegen en een gezonde leefstijl. Het is veelbelovend dat bewegingsonderwijs inmiddels wettelijk is verankerd in zowel het basisals voortgezet onderwijs, inclusief het speciaal onderwijs. Maar dat is pas het begin. Willen we echt verschil maken, dan is méér nodig. Gelukkig is de oplossing haalbaar en duidelijk. De KVLO en ALO Nederland roepen (lokale) politici op: zet de volgende stap! Investeer in de toekomst van onze jeugd. Zorg dat ieder kind tussen 4 en 18 jaar elke dag kan bewegen, onder begeleiding van vakbekwame professionals, in een veilige en inspirerende omgeving. Dat is geen luxe, maar een slimme en noodzakelijke investering in een gezonde, kansrijke generatie.

Bouwstenen voor een gezonde generatie Kwalitatief sterk bewegingsonderwijs • • •

Bewegingsonderwijs is méér dan lekker bewegen. Kinderen ontwikkelen brede motorische vaardigheden, leren om samen met anderen te bewegen en leren een actieve leefstijl aan. Maak drie uur kwalitatief bewegingsonderwijs per week de norm voor alle leerlingen, van groep 1 tot en met het voortgezet onderwijs. Zet op alle scholen bevoegde leraren bewegingsonderwijs in, zoals wettelijk verplicht. Positioneer de vakleerkracht als spil tussen onderwijs, sport, buurt en welzijn.

1

Voldoende en toekomstbestendige gymzalen, schoolpleinen, schoolgebouwen en schoolomgevingen • • •

Zorg voor voldoende kwalitatieve gymzalen, zodat aan de wettelijke verplichting voor het aantal uren bewegingsonderwijs kan worden voldaan. 40% van de gymzalen voldoet niet aan de huidige normen. Veel zalen zijn verouderd, niet toegankelijk of beperkt inzetbaar. Beweegruimtes moeten gezonde, veilige werkplekken zijn én een krachtig leermiddel. Investeer in moderne, flexibele en multifunctionele sportaccommodaties die ook buiten schooltijd kunnen worden gebruikt (door verenigingen, naschoolse opvang of zorg). Stimuleer samenwerking tussen gemeenten, scholen en sportaanbieders.

Meer bewegen gedurende de hele schooldag •

• •

Veranker bewegen, spelen en sporten in het schoolbeleid. Denk aan actieve pauzes, schoolsport en regelmatige beweegmomenten door de dag heen. Laat je inspireren door voorbeeldscholen in Nederland: elke 30-45 minuten een beweegmoment tijdens schooltijd. Geef scholen tijd, ruimte en middelen om de dagelijkse beweegnorm te halen. Stimuleer om samen te werken met (lokale) sport-, beweeg-, buurt- en zorgpartners.

Gelijke beweegkansen voor álle kinderen • • •

Zorg voor een doorgaande beweeglijn van kleuter tot jong volwassene. Investeer extra in scholen en wijken waar kinderen minder beweegkansen hebben. Veranker bewegingsonderwijs in kansengelijkheid- en gezondheidsbeleid. Zet in op een inclusieve aanpak: laat gezondheid niet afhangen van postcode of opleidingsniveau van ouders. Maak bewegen en sport toegankelijk en betaalbaar voor ieder kind.

De feiten spreken voor zich • • • • • •

De motorische vaardigheden van kinderen zijn sinds 2006 aantoonbaar afgenomen. Slechts 44% van de basisschoolleerlingen haalt de beweegnorm van 60 minuten per dag. 1 op de 7 kinderen heeft overgewicht, een aantal dat sinds corona stijgt. Kinderen uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische status bewegen significant minder. Slechts 3 op de 10 scholen heeft voldoende beweegruimte. 40% van de gymzalen voldoet niet aan de eisen voor modern bewegingsonderwijs. Er is een tekort aan bevoegde leraren bewegingsonderwijs.

Oproep aan politiek en bestuur De KVLO en ALO Nederland doen een nadrukkelijke oproep: • Investeer in de kwantiteit, kwaliteit én infrastructuur van bewegingsonderwijs. • Versnel de renovatie en bouw van beweegruimtes via landelijke en gemeentelijke fondsen. • Stimuleer structurele samenwerking tussen onderwijs, sport, buurt en zorg. 2

•

Zie bewegingsonderwijs als een pijler van onderwijs-, gezondheids- én kansengelijkheidsbeleid.

Samen investeren in de toekomst Een kind dat leert bewegen, leert ook samenwerken, doorzetten, zelfvertrouwen opbouwen en grenzen verleggen. Het leert zorgen voor zijn of haar eigen gezondheid. Goed leren bewegen is een levensvaardigheid. De KVLO en ALO Nederland staan klaar als partner voor gemeenten, onderwijsbestuurders en beleidsmakers. Laat de politiek nu in beweging komen, zodat ieder kind dat straks ook kan!

Voorbeeldtekst voor in de verkiezingsprogramma’s I.

Wij investeren in een gezonde generatie.

II.

Wij zetten in op structureel en kwalitatief bewegingsonderwijs voor alle kinderen van 4 tot 18 jaar.

III. Wij zorgen voor voldoende bevoegde leraren bewegingsonderwijs, moderne en toegankelijke gymzalen, en stimuleren dagelijks bewegen binnen en buiten school. IV. Bewegingsonderwijs wordt stevig verankerd en gefaciliteerd in ons onderwijs-, sport- en gezondheidsbeleid. Want goed leren bewegen is geen luxe maar noodzaak.

Dit position paper wordt mede onderschreven door NOC*NSF, de Beweegalliantie en de Gezonde Generatie, een initiatief van 23 gezondheidsfondsen.

3