GGDVragen en antwoorden raadsvoorstel GGD

Nr. 1 FVD

Vraag Er wordt gesproken over een “een structurele verhoging van de totale gemeentelijke bijdragen”. Indien hiermee wordt ingestemd, waar haalt de gemeente Hulst dan de extra benodigde middelen vandaan?

2 FVD

In het GGD raadsvoorstel staat o.a. de volgende passage: “De crisis heeft laten zien dat er in de afgelopen jaren te sterk is bezuinigd op onder meer infectieziektebestrijding. Waar ooit de keuze is gemaakt voor een ‘waakvlamconstructie’ blijkt deze de afgelopen jaren zelfs onder dit niveau te zijn gezakt. Dit vraagt om een heroriëntatie van overheidswege op een aantal wettelijke taken (zowel qua governance als financiering) die vanuit de evaluatie van deze crisis naar verwachting in 2023 consequenties kunnen hebben.” A: Hoe zit de heroriëntatie van overheidswege op wettelijke taken eruit?

Reactie -

A. Als gevolg van jarenlange bezuinigingen is de pandemische paraatheid (zowel landelijk als regionaal) één van de onderdelen van de GGD die onder het waakvlam niveau terecht gekomen is. Er is als gevolg van de Covid-19 pandemie een urgentie ontstaan om zowel de omvang als organisatie van Infectieziektebestrijding in de toekomst te versterken. Met het oog hierop werkt het kabinet aan een versterkte pandemische paraatheid (incl. heroriëntatie kerntaken). Hierover heeft het ministerie van VWS een beleidsagenda opgesteld met de eerste lijnen voor een handelingsperspectief op een versterkte pandemische paraatheid van de zorg en infectieziektebestrijding. De agenda is gericht op de voorbereiding op een toekomstige pandemie. De lessen uit de bestrijding van Covid-19 worden hierin meegenomen. Het is de verwachting dat in het najaar 2022 meer duidelijkheid komt over de verdere uitwerking hiervan in een beleidsprogramma van het ministerie van VWS.

1

Nr.

Vraag B: Aangezien dit vanuit het rijk wordt opgelegd, in hoeverre heeft de GGD de mogelijkheden onderzocht om financiering vanuit het rijk te krijgen ipv de gemeentelijke bijdragen te verhogen?

Reactie B. De Covid-19 pandemie heeft ook bij het kabinet geleid tot het besef dat er investeringen nodig zijn in het voorbereid zijn op grote infectieziektecrises. Het kabinet heeft daartoe het vergroten van de pandemische paraatheid tot een van haar speerpunten in het regeerakkoord gemaakt en daar € 300 miljoen per jaar voor uitgetrokken. Het versterken van Infectieziektebestrijding (IZB) bij GGD’en maakt onderdeel uit van deze beleidsagenda pandemische paraatheid. Dit is met name nodig voor de bestrijding van infectieziekten met een bovenregionaal, landelijk of internationaal karakter. Een regionale aanpak vanuit de GGD-en is hierbij ontoereikend. Dit is nadrukkelijk gebleken tijdens de Covid-19 pandemie. Daarnaast loopt binnen GGD Zeeland een traject voor de versterking van de uitvoering van de reguliere (wettelijke) IZB-taken. Onderzoek uitgevoerd door adviesbureau Berenschot toont aan dat hiervoor extra formatie noodzakelijk is. In de tweede helft van 2022 wordt hiervoor een voorstel aan bestuur van de GGD voorgelegd

3 FVD

In de programmabegroting 2023-2026 van de GGD staat op de 2e bladzijde de volgende zin te lezen: “Het is ook nog ongewis of de nieuwe varianten die er zullen komen weer tot maatschappelijke ontwrichting en/of een druk op de zorg continuïteit zullen leiden.” De GGD spreekt dus duidelijk over komende nieuwe varianten. A: Waarop baseert de GGD de conclusie dat er nieuwe varianten zullen komen?

A. Gezien het feit dat het virus relatief snel muteert is de kans aanzienlijk dat een nieuwe variant opkomt. De vraag is hoe ziekmakende deze variant is en wat de (maatschappelijke) gevolgen hiervan zijn.

B: Een regel verder wordt vermeld dat er scenario’s door de GGD ’en worden uitgewerkt. Hoe zien deze scenario’s eruit? Wanneer krijgen wij daar inzage in?

B. Het ministerie van VWS benoemt vijf verschillende scenario’s, variërend van terug naar hoe het was tot voor de Covid-19 Crisis, tot continue strijd waarbij het virus heel hard om zich heen slaat en zeer ziekmakend dan wel catastrofaal is. 2

Nr.

Vraag

C: Zijn nieuwe lockdowns en discriminerende gezondheidspassen (QR code) onderdeel van deze scenario’s?

D: Kunnen wij erop vertrouwen dat alles in het werk wordt gesteld om nieuwe lockdowns en discriminerende gezondheidspassen te voorkomen

Reactie De uitwerking hiervan vindt landelijk plaats op het niveau van testen, vaccineren en het zogenaamde bron- en contactonderzoek. Regionaal kijkt de GGD hoe zij vanuit deze scenario’s binnen Zeeland de pandemische paraatheid uitwerkt.

C. Als een variant opduikt die kan leiden tot een ernstig ziektebeeld dan is het niet uitgesloten dat (vergaande) maatregelen worden genomen door het ministerie van VWS. Het uitgangspunt van het ministerie is het openhouden van de samenleving. Dit vraagt om een lange termijnstrategie met integrale en preventieve aanpak, waarbij alle sectoren, de overheid, sectoren en burgers, een bijdrage leveren. D. Het beleid ten aanzien van maatregelen wordt bepaald door het ministerie van VWS. Welke maatregelen nodig zijn, is afhankelijk van de eigenschappen van het virus wat op dat moment dominant is of dominant aan het worden is. Het uitgangspunt van de langetermijnstrategie van het ministerie is een open samenleving. Hiervoor dragen de overheid, sectoren en burgers een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De overheid bereidt zich voor op een opleving van het virus, maar tegelijkertijd kan iedereen bijdragen aan het openhouden van de samenleving. Het kabinet is dan ook het gesprek aangegaan met sectoren om samen te werken aan een langetermijnaanpak van corona.

4 FVD

Ook op blz.2 van de programmabegroting 2023-2026 van de GGD is te lezen: “In de loop van 2022 verwachten we dat duidelijker wordt hoe de pandemische paraatheid vanuit het ministerie van VWS vorm gaat krijgen en welke rol de regionale GGD daarbij heeft.”

Het ministerie van VWS heeft op 13 juni 2022 een Kamerbrief gezonden over de lange termijn aanpak COVID-19. In de kamerbrief wordt de lange termijnstrategie toegelicht, waarbij het uitgangspunt is een open samenleving. Hiervoor dragen de overheid, sectoren en burgers een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De overheid bereidt zich voor op een opleving van het virus, maar tegelijkertijd kan iedereen bijdragen aan het openhouden van de samenleving. Het kabinet is 3

Nr.

Vraag Inmiddels zijn we halverwege 2022. Is inmiddels bekend hoe de pandemische paraatheid eruit komt te zien en welke rol de GGD daarbij heeft?

Reactie het gesprek aangegaan met sectoren om samen te werken aan een langetermijnaanpak van corona. Deze gesprekken worden de komende periode voortgezet en moeten leiden tot sectorplannen. Deze sectorplannen dienen de basis te vormen voor nemen maatregelen bij een eventuele nieuwe opleving van het coronavirus. Met het oog op de toekomst werkt het kabinet aan een versterkte pandemische paraatheid. Hierover heeft het ministerie van VWS een beleidsagenda opgesteld met de eerste lijnen voor een handelingsperspectief op een versterkte pandemische paraatheid van de zorg en infectieziektebestrijding. De agenda is gericht op de voorbereiding op een toekomstige pandemie. De lessen uit de bestrijding van COVID-19 worden hierin meegenomen. Het is de verwachting dat in het najaar 2022 meer duidelijkheid komt over de verdere uitwerking hiervan in een beleidsprogramma van het ministerie van VWS. De regionale GGD’en zijn momenteel in de fase dat zij op basis de verschillende landelijke beleidsstukken en uitgangspunten een vertaling maken naar regionale implementatie- en uitvoeringsplannen.

5 FVD

Op blz. 3 wordt gesproken over Jeugdzorg: Inkoop jeugdhulp Zeeland - Eind 2023 lopen grote raamovereenkomsten inkoop jeugdzorg met zorgaanbieders af. In 2022 of 2023 volgt besluitvorming op welke wijze de komende jaren inkoop van jeugdzorg plaats zal vinden. A: Wat wordt gedaan om opnamestops, zoals bij Emergis, in de toekomst te voorkomen?

A. Op dit moment is alleen bij Emergis een opnamestop. Het is de verwachting vanuit de Inkooporganisatie dat dit niet bij andere Zeeuwse jeugdhulpaanbieders plaats zal vinden. Dit heeft te maken met de interne organisatie van Emergis.

4

Nr.

6 FVD

Vraag B: Wat wordt gedaan om wachtlijsten (nu én in de toekomst terug te dringen en te beperken?)

Reactie B. Naar aanleiding van de aanmeldstop bij Emergis is er een Zeeuws aanmeldteam ingericht door alle samenwerkingsverbanden. Dit Zeeuws brede aanmeldteam beoordeelt gezamenlijk de cliënten en zorgt voor toeleiding naar een van de zorginstellingen. We verwachten zo de wachtlijsten naar aanleiding van de situatie bij Emergis te beperken en terug te dringen.

C: Zijn er personele verschuivingen geweest van jeugdzorg naar Covid-19 taken?

C. Hier is bij de Inkooporganisatie niets van bekend.

D: Zo ja, wanneer keren deze medewerkers weer terug naar de jeugdzorg?

D. Niet van toepassing.

In de tabel op blz. 13 staat: “Alle Zeeuwse kinderen/jongeren zijn in beeld, waarbij er voorlichting wordt gegeven, problemen vroegtijdig worden gesignaleerd en opgepakt.” Dit klinkt als “Big Brother is watching you”. Met nog vers in ons geheugen: de misstanden in de jeugdzorg, de toeslagenaffaire en valse informatieverstrekking aan jongeren rondom vaccinatieprogramma’s door de GGD (Zie Gideon van Meijerens documentaire: Undercover bij de GGD), stelt ons dat niet gerust. Daarom willen wij graag weten: A: Hoe heeft de GGD alle Zeeuwse kinderen/jongeren in beeld? Op welke manier gebeurt dat?

A: GGD Zeeland voert in opdracht van de Zeeuwse gemeenten de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) uit, dit is een wettelijke taak. De JGZ is een preventief aanbod aan alle jeugdigen in Zeeland en hun ouders. De uitvoering van de JGZ bestaat uit een basistakenpakket bestaande uit vaste en flexibele contactmomenten, aangevuld met extra taken op verzoek van gemeenten. Doel van de JGZ is het bevorderen, beschermen en beveiligen van de gezondheid en de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van jeugdigen van 0-18 jaar, zowel individueel als op populatieniveau. 5

Nr.

Vraag

Reactie De JGZ voert preventieve screeningen uit: lichamelijk, cognitief en psychosociaal. JGZ vervult zo een belangrijke rol in vroegsignalering van risico’s, korte interventies en doorverwijzing.

B: Wiens belang wordt hiermee gediend?

B: Het belang van de Zeeuwse jeugd en hun ouders. Met de uitvoering van de JGZ zet GGD Zeeland in op het veilig, gezond en kansrijk opgroeien van de Zeeuwse jeugd.

C: Hoe wordt de zorgvuldigheid hierin gewaarborgd? En hoe wordt willekeur uitgesloten?

C: Het basistakenpakket wordt aan alle jeugdigen en hun ouders in Zeeland aangeboden en is gebaseerd op landelijke wet- en regelgeving en JGZrichtlijnen. Het werk wordt uitgevoegd door opgeleide en BIG geregistreerde jeugdverpleegkundigen en jeugdartsen.

D: Hoe worden ouders hierover geïnformeerd?

E: Hoe is privacy van zowel de ouders als de kinderen gewaarborgd? 7 FVD

D: De JGZ is een aanbod aan jeugdigen en hun ouders. De informatievoorziening hierover vindt afhankelijk van de leeftijd plaats richting de ouders, verzorgers en/of jeugdigen.

E: De uitvoering van de JGZ vindt plaats binnen de kaders van de privacy weten regelgeving.

Het programma Veilig Thuis (blz. 14, 15). Veilig Thuis Zeeland is meldpunt voor o.a. huiselijk geweld. A: Zijn er cijfers beschikbaar over huiselijk geweld in 2020 t/m 2022?

A. Veilig Thuis Zeeland heeft afgelopen jaar 2.575 adviezen gegeven. Het aantal adviezen is in 2021 ten opzichte van 2020 gestegen met 2,4%. Dit is overeenkomstig het voorgaande jaar en de landelijke tendens. Het aantal meldingen bij Veilig Thuis Zeeland is in 2021 iets gedaald (met 2,8%) ten opzichte van 2020. Echter is in zaken een toenemende complexiteit (multiproblematiek) van problematiek waar te nemen. 6

Nr.

Vraag

Reactie De landelijke ontwikkelingen laten eveneens zien dat het aantal meldingen afgelopen jaar iets is gedaald ten opzichte van 2020. Adviezen

Meldingen 2020

2021

2022

2020

2021

2022

Q1

546

639

709

364

320

418

Q2

629

598

445

484

Q3

678

638

489

443

Q4

662

700

447

449

Totaal

2.515

2.575

1.745

1.696

Specifiek voor de gemeente Hulst is een omgekeerde trend waar te nemen. De meldingen zijn in 2021, ten opzichte van 2020, toegenomen met 28,6%. De adviezen zijn in 2021 daarentegen gedaald ten opzichte van 2020 met 19,3%. Het signaal omtrent complexe casuïstiek blijft bestaan. Adviezen

B: Indien een toename in huiselijk geweld werd gemeten, in hoeverre zijn is dit toe te schrijven aan de lockdowns, avondklok en andere vrijheidsbeperkende maatregelen?

Meldingen 2020

2021

2020

2021

115

93

91

117

7

Nr.

Vraag

8 FVD

Goed verborgen op blz. 32 staat bij punt 10 het volgende te lezen: “Medisch beroepsrisico kosten juridische bijstand. Als gevolg van Covid-19 crisis is de impact van dit risico verhoogd van 100.000 naar 300.000. A: Dit is een aanzienlijke toename. Graag ontvangen wij een toelichting wat dat inhoudt?

Reactie B. Sinds de coronamaatregelen heeft Veilig Thuis meer en andersoortige adviesvragen ontvangen. Ketenpartners en burgers weten Veilig Thuis Zeeland door de verbeterde regionale ketensamenwerking en verzorgde voorlichtingen steeds makkelijker en vaker te vinden voor informatie, consultatie, advies en/of ondersteuning. Daarnaast kan de toename in de adviesvragen verklaard worden door de voortzetting van de chatfunctie, alsmede door de landelijk ingezette campagnes in verband met de coronamaatregelen.

A. In de risicoparagraaf wordt elk jaar het risico opgenomen voor aansprakelijkheid vanuit medische beroepsrisico’s. Zoals elke onderneming draagt ook GGD Zeeland een bepaalde vorm van aansprakelijkheid. Waar een particulier een aansprakelijkheidsverzekering kan afsluiten, heeft de GGD hiervoor een bedrijfsaansprakelijkheid en een beroepsaansprakelijkheidsverzekering afgesloten. De bedrijfsaansprakelijkheid dekt eventuele schade aan personen en eigendommen. Denk bijvoorbeeld aan een klant die tijdens een bezoek aan ons gebouw struikelt over een losliggende deurmat en hierbij een arm breekt, de GGD is dan aansprakelijk te stellen. De beroepsaansprakelijkheid dekt schade welke door toedoen van GGD-medewerkers tijdens het uitoefenen van hun beroep is ontstaan. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld het breken van een naald tijdens het toedienen van een reizigersvaccinatie wat tot extra kosten voor de cliënt kan leiden of het geven van een (medisch) advies wat niet passend is bij de cliënt. Met het toenemen van de claimcultuur in Nederland is het niet ondenkbaar dat ook het handelen van GGD medewerkers kritisch wordt bekeken. Dit risico is daarom al enkele jaren opgenomen in de risico paragraaf. Hoewel GGD wel een 8

Nr.

Vraag

Reactie beroepsaansprakelijkheid verzekering heeft afgesloten voor haar medewerkers, kan het in voorkomende gevallen nodig zijn hiervoor toch externe expertise te moeten inschakelen. Door de aanzienlijke toename van medische activiteiten als gevolg van Covid organisatie (teststraten, bron- en contactonderzoek en vaccintatiestraten), is hiermee ook het risico op aansprakelijkheid toegenomen, vandaar deze verhoging.

B: Waarvoor zijn de extra kosten juridische bijstand voor bedoeld zijn?

B. Dit kunnen zeer specifieke vragen zijn waar externe expertise wordt vereist waarbij het (nog) niet zeker is dat er ook dekking vanuit de verzekering aanwezig is.

C: Ons is altijd voorgehouden dat Covid-19 maatregelen en de Covid vaccinaties risicovrij zijn. Waarom dan het budget verhogen?

C. De verhoging staat los van de Covid-maatregelen en vaccinaties op zich, maar met het afnemen van testen, het telefonisch adviseren en het toedienen van vaccinaties is het aantal medische handelingen waarvoor iemand de GGD medewerker aansprakelijk kan stellen aanzienlijk toegenomen. De gemeenschappelijke regeling heeft geen jurist in dienst.

D: Hoe vaak is juridische bijstand nodig geweest? Graag ontvangen wij dit uitgesplitst per jaar vanaf 2020.

D. Er is nog geen juridische bijstand noodzakelijk geweest, er zijn evenmin claims geweest onder deze polis. Het risico bestaat dat de verzekering niet alles dekt en dat dit zo specifiek is, dat dit niet onder de rijksvergoeding valt. We achten de kans niet hoog, maar het kan voorkomen.

E: Wordt geregistreerd waarvoor deze bijstand nodig is geweest? Ook dit zouden wij graag terug gezien.

E. Niet van toepassing. Er is nog geen juridische bijstand noodzakelijk geweest, voor medische beroepsrisico’s, er zijn evenmin claims geweest onder deze polis.

F: Hoeveel geld is in 2020 en in 2021 hieraan uitgegeven

F. Niet van toepassing.

9

Nr. 9 FVD

Vraag Op blz. 38 staat de FINANCIELE BEGROTING EN MEERJARENRAMING. Wat opvalt is dat bij Covid-19 geen bedragen zijn ingevuld. A: Waarom zijn hier geen bedragen, desnoods als stelpost, opgenomen? Uit het hele rapport valt op te maken dat er nog nieuwe varianten gaan komen.

Reactie De COVID-19 bestrijding werd door de GGD vanuit een formele opdracht van het ministerie van VWS ingericht en gefinancierd. De meerkosten die de GGD maakt voor de bestrijding van Covid-19 konden derhalve worden gedeclareerd bij het ministerie van VWS. Door geen stelpost op te nemen, laat de GGD zien dat de bestrijding van Covid-19 financieel geen financiële consequenties heeft op de GGD.

B: Welke kosten verwacht de GGD aan Covid-19 en gerelateerde maatregelen nodig te hebben in de komende jaren? C: Wie moet kosten voor Covid-19 betalen als GGD ze niet opgenomen heeft in de eigen begroting? 10 De begroting bestaat voor het grootste deel uit personele ABGH lasten. Tegelijkertijd is er een enorm personeelstekort. Worden de kosten bij voldoende personeel dan aanzienlijk hoger?

Er wordt niet direct een (aanzienlijke) stijging aan loonkosten voorzien als gevolg van de steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Het is wel een risico voor de langere termijn. Dit wordt ook benoemd in voorliggende begroting.

11 GHH CDA

Sinds 2020 is GGD Zeeland gestart met een strategische personeelsplanning (SPP) door aan te sluiten bij het Deltaplan, waarin zorg- en welzijnsorganisaties samenwerken aan behoud en toestroom van personeel. De GGD wil via de SPP beter kunnen anticiperen op de opbouw van het personeelsbestand en structurele tekorten in bepaalde functies, waaronder artsen, oplossen. De GGD neemt daarnaast deel aan een gezamenlijk uitstroomonderzoek, regionale activiteiten voor vitale medewerkers en zoekt de samenwerking op het terrein van arbeidsmarktcommunicatie. In 2022 wordt hier verder op ingezet.

Wat doet de GGD op dit moment om het personeelstekort op te vangen dan wel nieuw personeel te werven?

10

Nr. 12 GHH

Vraag Wat wordt er bedoeld met extra inkomsten door het wegvallen van de MRU-BUS?

Reactie TBC-screening is een wettelijke taak. Een deel van de begrote kosten van deze wettelijke taak wordt gedekt door markttaken, in dit specifieke geval betreft het de dienstverlening aan de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Voor de TBCscreening (inclusief dienstverlening aan de DJI) maakt de GGD gebruik van een bus waarin röntgenapparatuur is ingebouwd (MRU-bus). De afschrijvingen van deze bus lopen door t/m 2024. Door het vervallen van het contract met DJI is nu minder dekking uit de markttaken verwerkt in de begroting (want er zijn minder opbrengsten). Aangezien de wettelijke taak niet komt te vervallen blijven de kosten doorlopen. Als gevolg hiervan wordt voorgesteld om de gemeentelijke bijdrage te verhogen met €105.645. Indien de kosten in werkelijkheid anders uitkomen, dan wordt dit via toekomstige begroting(wijzigingen) aangepast.

11