GGDRaadsvoorstel 20210527 150429 529

Raadsvoorstel Nummer: 236536 Aan:

Portefeuillehouder:

De raad van de gemeente Hulst

Wethouder R. Ruissen

Onderwerp: Voorstel tot het indienen van een zienswijze ten aanzien van de Programmabegroting 2022-2025, de 1e begrotingswijziging 2021 (2e begrotingswijziging 2021 GGD Zeeland) t.b.v. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) en de 1e begrotingswijziging 2022 t.b.v. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) van de GGD Zeeland. 1. Situering van het onderwerp Dit voorstel betreft de volgende onderdelen: A. Programmabegroting 2022-2025 GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland; B. 1e begrotingswijziging 2021 (2e begrotingswijziging 2021 GGD Zeeland) t.b.v. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) met als bijlage het verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ en 1e begrotingswijziging 2022 t.b.v. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). 2. Oplossingen, eventuele alternatieven en beoogd resultaat A. Programmabegroting Inleiding Op 23 april 2021 heeft de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) haar Programmabegroting 2022-2025 aangeboden aan de Zeeuwse gemeenteraden met het verzoek hun zienswijzen kenbaar te maken (zie bijlage 1). De programmabegroting ligt ter vaststelling voor in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD op 9 juli 2021. In de begeleidende brief verzoekt de GGD om uw zienswijze uiterlijk 7 juli 2021 aan te leveren.

Het Dagelijks Bestuur van de GGD is ervan op de hoogte dat uw raad pas op 15 juli 2021 bijeenkomt en dat de GGD pas daarna een schriftelijke reactie omtrent de programmabegroting van de gemeente Hulst zal ontvangen. Wethouder Ruissen zal in ieder geval het standpunt van uw commissie Samenleving (bijeenkomst 30 juni 2021) inbrengen tijdens de bijeenkomst van het Algemeen Bestuur van de GGD op 9 juli 2021. De Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) heeft de deelnemende gemeenten via een brief van 21 april 2021 ieder afzonderlijk gevraagd om akkoord te gaan met de berekening van de kosten jeugdzorg in de programmabegroting of om afwijking daarvan door te geven. Doel hiervan is om met de bedragen die de GGD opneemt in de begroting beter aan te sluiten bij de gemeenten. De grondslag voor de uitvoering van de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland zijn de Wet publieke gezondheid en bijbehorende regelingen en/of uitvoeringsbesluiten, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Veilig Thuis) en de Wet veiligheidsregio’s. De Programmabegroting 2022-2025 is opgebouwd rond drie programma’s: 1. Publieke gezondheid (met daarin de programmalijnen: Fysieke veiligheid en bescherming, Gezondheid in de wijk, Sociale veiligheid) 2. Veilig Thuis 3.

Inkoop Jeugdhulp Zeeland Een nadere toelichting op de financiële stukken is gegeven tijdens een Webinar dat de GGD Zeeland voor Zeeuwse gemeenteraadsleden organiseerde op 17 mei 2021 (zie bijlagen 2 t/m 5). -1-

Raadsvoorstel Nummer: 236536 Doel De Zeeuwse gemeenten hebben met de vastgestelde Programmabegroting 2022-2025 een kwalitatief goed inhoudelijk en financieel instrument om op de uitvoering van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Regeling te sturen. De GR geeft via de programmabegroting goed inzicht in de benodigde financiële middelen om haar activiteiten uit te voeren. In onderstaande argumenten geven we onderbouwd aan hoe we tot het advies zijn gekomen. Argumenten Met betrekking tot GGD Zeeland De voorliggende programmabegroting geeft de gemeente goede inhoudelijke en financiële sturingsmogelijkheden In de Programmabegroting 2022–2025 schetst de GGD Zeeland de ontwikkelingen die de komende tijd spelen op het gebied van de publieke gezondheid en die van invloed zijn op de activiteiten van de GGD Zeeland (zie bijlage 6). De GGD Zeeland benoemt doelen en maatschappelijke effecten per programmalijn, alsmede activiteiten en indicatoren. Het document geeft de gemeenten voldoende sturing op de inhoudelijke taken en de daarbij horende financiële kaders. De GGD Zeeland moet als onderdeel van de GR in principe voldoen aan de VZG-richtlijn De programmabegroting 2022-2025 voldoet niet aan de richtlijn van de VZG. De overschrijding bedraagt € 371.700,-. In de programmabegroting geeft de GGD Zeeland een toelichting over de overschrijding.

Deze wordt voor het grootste deel veroorzaakt door de cao-ontwikkelingen: hogere loonkosten, tegemoetkoming premie ziektekostenverzekering en stijging pensioenlasten. De cao-ontwikkelingen zorgen voor een hogere stijging van de loonkosten dan de VZG-richtlijn aan compensatie biedt. Deze VZG-richtlijn geeft compensatie voor de loonkosten- (en prijs-)ontwikkeling die als norm gezien kan worden om de werkelijke loonkostenontwikkeling op te vangen. Dit betekent dat bij een hogere cao-stijging, er een taakstelling op de loonkosten kan ontstaan. Als cao-ontwikkelingen hoger uitvallen leidt dit niet automatisch tot het toestaan van een overschrijding van de VZG-richtlijn. Begrotingsdiscipline geldt voor zowel de Zeeuwse gemeenten als voor hun gemeenschappelijke regelingen Kosten drukken zwaar op de gemeentefinanciën, vooral in het sociaal domein. Gelet op de begrotingsdiscipline en de uitdagingen die gemeenten daarbij ondervinden, is het niet meer dan redelijk dat bij gemeenschappelijke regelingen wordt vastgehouden aan de VZG-richtlijn. GGD Zeeland dient net als gemeenten creatief te zijn De GGD Zeeland zal met de deelnemende gemeenten in gesprek moeten gaan over het takenpakket en de uitvoering van de (wettelijke) taken/ het ambitieniveau van de uitvoering van de (wettelijke) taken.

Uitkomsten doorontwikkeling interne beheersing (nog meer grip op begroting) kan leiden tot aanpassing begroting Bij het vasthouden aan de VZG-richtlijn ontstaat de discussie of een autonome ontwikkeling (cao) als taakstelling neerleggen bij de GGD Zeeland reëel is. De GGD Zeeland is op dit moment bezig om intern te kijken naar de kostenhuishouding. Hierbij worden ook de benodigde formatie en overhead kritisch bekeken. Dit onderzoek gaat meer informatie geven over de haalbaarheid van de taakstelling. Met het direct toestaan van een overschrijding van de VZGrichtlijn bij een cao-ontwikkeling wordt voorbijgegaan aan de werking van deze richtlijn. Ons college stelt voor om de informatie uit het onderzoek van de GGD te gebruiken om de invulling van de taakstelling van € 371.000,- vorm te geven. Een structureel hogere gemeentelijke bijdrage blijft een van de opties.

-2-

Raadsvoorstel Nummer: 236536 Met betrekking tot organisatieonderdeel IJZ IJZ moet de begroting jeugdzorgkosten met individuele gemeente afstemmen IJZ heeft de jeugdzorgkosten naar gemeente in de voorliggende begroting op dezelfde wijze berekend als in de vorige programmabegroting 2021-2024. Aangezien de begrote kosten voor jeugdhulp na vaststelling van de begroting 2022-2025 voor de gemeenten verplichte uitgaven vormen, dienen deze begrote jeugdzorgkosten vooraf afgestemd te zijn met de dertien gemeenten. Plannen en/of beleidswijzigingen van afzonderlijke gemeenten, met doorrekening van verwachte financiële besparingen en/of effecten kunnen leiden tot lagere jeugdzorgkosten. Deze moeten meegenomen worden in het begrotingsonderdeel IJZ. De Begeleidingscommissie van de GGD heeft in een eerder stadium IJZ geadviseerd dit alsnog te overleggen met de afzonderlijke gemeenten over de hoogte van de budgetten jeugdzorgkosten. IJZ heeft hiertoe gemeenten op 21 april 2021 een brief gestuurd. Kanttekeningen De VZG-norm compenseert niet genoeg Bij het vasthouden aan de VZG-richtlijn ontstaat de discussie of een autonome ontwikkeling (cao) als taakstelling neerleggen bij de GGD Zeeland reëel is. De GGD Zeeland is op dit moment bezig om intern te kijken naar de kostenhuishouding.

Vergelijking gemeenten en GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland gaat mank Gemeenten hebben meer mogelijkheden om creatief te zijn dan GGD Zeeland als onderdeel van de GR met een hoge mate van gespecialiseerde, professionele dienstverlening. De vraag is dus zijn of er zo streng moet worden vasthouden aan de VZG-norm in deze? Reservepositie biedt geen mogelijkheid voor overbrugging De reservepositie van GGD Zeeland biedt geen mogelijkheid om het tekort even te overbruggen. De gemeenten kunnen ‘weinig tijd kopen’. Besluitvorming over een eventuele taakstelling en uitvoering van de taakstelling zal op korte termijn gerealiseerd moeten worden. Aanpassing takenpakket GGD Zeeland is mogelijke consequentie handhaving VZG-norm Ons college realiseert zich dat het vasthouden aan de VZG-richtlijn kan betekenen dat er een voor de GGD Zeeland moeilijk in te vullen taakstelling ontstaat. Dit kan ertoe leiden dat er een bestuurlijke discussie over het ambitieniveau en/of het takenpakket van de GGD kan ontstaan. Dit geeft de GGD ook aan in hun aanbiedingsbrief. VZG-norm wel meegenomen in kosten IJZ De uitvoeringskosten IJZ zijn onderdeel van de programmabegroting GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. In de programmabegroting heeft IJZ er – in tweede instantie - voor gekozen om voor deze uitvoeringskosten wel aan te sluiten bij de VZG-richtlijn.

Met het plan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ geeft IJZ inzicht in de noodzakelijk door te voeren verbeteringen in de bedrijfsvoering, de benodigde formatie en daarmee ook de benodigde gemeentelijke bijdrage. Deze aanpassingen zijn verwerkt in begrotingswijzigingen 2021 en 2022. Dit zorgt ervoor dat de VZG-richtlijn voor de programmabegroting juist is toegepast. Aan de andere kant betekent dit dat de meerkosten ten opzichte van de VZG-richtlijn onderdeel zijn van het verbeterplan en de begrotingswijzigingen. Bij benadering komt dit uit op een bedrag van € 27.500,-. In het tweede deel van dit raadsvoorstel wordt hier nader op ingegaan. Wat mag het kosten? Uit de tabel op de volgende pagina blijkt dat de gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel Publieke Gezondheid voor Hulst € 1.144.060,- bedraagt.

-3-

Raadsvoorstel Nummer: 236536 Programmabegroting 2021 en 2022-2025 GGD Zeeland: bijdragen gemeente Hulst 2021 2022 2023 2024 2025 Publieke Gezondheid 7.1 Volksgezondheid € 511.457,€ 527.629,€ 527.629,€ 527.629,€ 527.629,(WPG collectief) 7.1 Volksgezondheid € 463.614,€ 479.767,€ 479.767,€ 479.767,€ 479.767,(BDU JGZ,RVP) 6.1 Samenkracht en € 30.631,€ 31.600,€ 31.600,€ 31.600,€ 31.600,burgerparticipatie 6.2 Wijkteams (Veilig € 95.927,€ 98.996,€ 98.996,€ 98.996,€ 98.996,Thuis) Toezicht Wmo € 2.047,€ 2.047,€ 2.047,€ 2.047,(nieuw per 2022) MBO ziekteverzuim € 4.022,€ 4.022,€ 4.022,€ 4.022,(nieuw per 2022) Totaal Publieke € 1.101.629,- € 1.144.060,- € 1.144.060,- € 1.144.060,- € 1.144.060,Gezondheid Jeugdhulp Inkoop Jeugdhulp uitvoeringskosten (incl. € 99.423,- € 100.234,- € 100.234,- € 100.234,- € 100.234,Taskforce Jeugd) Jeugdhulp maatwerk € 5.793.018,- € 6.463.539,- € 6.462.132,- € 6.394.704,- € 6.262.803,ZIN (raming) € 5.892.441,- € 6.563.773,- € 6.562.366,- € 6.494.938,- € 6.363.037,Totaal Jeugdhulp Bron: Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland Indien wordt vastgehouden aan de VZG-richtlijn laat onderstaande tabel zien dat de gemeentelijke bijdrage voor Hulst € 24.984,- lager wordt, en wel € 1.119.076,-.

-4-

Raadsvoorstel Nummer: 236536 Advies Begeleidingscommissie van de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland De BC adviseert ten aanzien van de Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland (zie bijlage 7): - Een zienswijze in te dienen en daarin de GGD Zeeland op te dragen: * de begroting aan te passen aan de VZG-richtlijn; * een taakstelling in de begroting op te nemen van € 371.000,-, gelijk aan het bedrag van de overschrijding van de VZG-richtlijn; * zo spoedig mogelijk in 2021 een voorstel te maken of en met welke omvang GGD Zeeland invulling aan de taakstelling van € 371.000,- kan geven. B. Advies Begrotingswijzigingen IJZ 2021 en 2022 Inleiding Met een verbeterplan “Van Pionieren naar Professionaliseren” van Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) wordt inzicht gegeven in de benodigde kosten en formatie om het gewenste kwaliteitsniveau van de inkooporganisatie te behalen (zie bijlagen 8 t/m 11). Hierin maakt IJZ onderscheid in incidentele kosten en structurele kosten. Deze kosten zijn nog geen onderdeel van de programmabegrotingen 2021-2024 en de programmabegroting 2022-2025 van de GGD. Daarom legt IJZ nu aparte begrotingswijzigingen voor aan de deelnemende gemeenten. De begrotingswijzigingen liggen ter vaststelling voor in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD Zeeland van 9 juli 2021 en volgen hetzelfde besluitvormingstraject als de programmabegroting.

U wordt verzocht om uw zienswijze uiterlijk 7 juli 2021 aan te leveren. Zoals in dit voorstel bij het onderdeel Programmabegroting aangegeven, is het Dagelijks Bestuur van de GGD ervan op de hoogte dat uw raad pas op 15 juli 2021 bijeenkomt en dat de GGD pas daarna een schriftelijke reactie omtrent de programmabegroting van de gemeente Hulst zal ontvangen. Wethouder Ruissen zal ook het standpunt van uw commissie Samenleving (bijeenkomst 30 juni 2021) omtrent dit onderdeel inbrengen tijdens de bijeenkomst van het Algemeen Bestuur van de GGD op 9 juli 2021. Doel De begrotingswijzigingen van het verbeterplan van de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland gaan over de volgende doelen: - Efficiency administratie door heldere werkprocessen en automatisering - Power bij contractmanagement door heldere contracten en nakomen afspraken - Snellere en betere afstemming tussen vraag en aanbod in complexe situaties - Actuele sturingsinformatie via toegankelijk dashboard - Starten met fraudeonderzoeken Argumenten Begrotingswijziging is gebaseerd op het verbeterplan dat al is goedgekeurd door de bestuurscommissie Op 25 maart 2021 stemde de bestuurscommissie IJZ met het verbeterplan in. De bestuurscommissie is hiertoe bevoegd conform de Verordening bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp Zeeland van gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland.

De financiële consequenties daarvan liggen voor in de begrotingswijzigingen en worden via de zienswijze procedure ter finale besluitvorming aan het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling aangeboden. Extra gemeentelijke bijdrage nodig om uiteindelijk te besparen op de jeugdzorg De IJZ geeft in de begrotingswijzigingen aan dat de verhoging van de gemeentelijke bijdrage nodig is voor een aanpassing van de dienstverlening van IJZ. Die aanpassing leidt uiteindelijk tot een indirecte besparing op de kosten van de jeugdzorg ‘zorg in natura’. Vermenging overschrijding VZG-richtlijn met vraag om extra bijdrage compenseren Zoals aangegeven in het advies over de programmabegroting 2022-2025 is voor de uitvoeringskosten van de IJZ de VZG-richtlijn toegepast. In het verbeterplan waarvoor nu een begrotingswijziging wordt voorgelegd, is het uitgangspunt de benodigde formatie geweest. -5-

Raadsvoorstel Nummer: 236536 Dit maakt dat het niet meer inzichtelijk is of er sprake is van een overschrijding van de VZGrichtlijn door cao-ontwikkelingen. Dit zagen we wel bij de andere loonkosten in de programmabegroting 2022-2025 van de GGD. Wanneer eenzelfde berekening van de overschrijding van de VZG-richtlijn als gevolg van de cao-ontwikkelingen doen voor de IJZ komt dit uit op ongeveer € 27.500,- (2,8% van de personeelskosten van ongeveer € 977.000,-). Omdat in dit geval de benodigde kosten en formatie zijn onderbouwd met een verbeterplan, stelt ons college voor om de overschrijding van de VZG-richtlijn positief te benaderen. Kanttekeningen Twee geldstromen niet met elkaar vermengen Ons college is van mening dat de twee geldstromen: zorgkosten in natura van de gemeenten en uitvoeringskosten van IJZ niet met elkaar vermengd moeten worden. Het is aan de gemeente om een inschatting te maken in de benodigde middelen voor de Zorg in natura. Om deze te vermengen in een begrotingswijziging met de uitvoeringskosten van de inkooporganisatie acht ons college niet juist. Wat mag het kosten? Uit onderstaan de tabel blijkt dat de begrotingswijziging 2021 een totale bijdrage van de gemeente Hulst vergt van € 27.838,- en dat de begrotingswijziging 2022 een totale bijdrage vergt van € 9.500,-

Advies Begeleidingscommissie van de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland De BC adviseert ten aanzien van de 1e begrotingswijziging 2021 (2e begrotingswijziging GR GGD Zeeland) t.b.v. IJZ met als bijlage het verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ en de 1 e begrotingswijziging 2022 t.b.v. IJZ (zie bijlage 7): - Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 1e begrotingswijziging 2021 IJZ, de meerkosten van incidenteel € 146.106,- en structureel € 285.890,- en de dekking daarvan via een verhoging van de gemeentelijke bijdrage; - Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 1 e begrotingswijziging 2022, de meerkosten van structureel € 147.423,- en de dekking daarvan via een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. 3. Relatie met de programmabegroting De taken die de GGD Zeeland (incl. IJZ) uitvoert hebben betrekking op de onderwerpen Volksgezondheid en Jeugd. Deze onderwerpen zijn opgenomen in onze programmabegroting onder Programma 6 Sociaal Domein.

-6-

Raadsvoorstel Nummer: 236536 4. Planning (tijdspad) en uitvoering Het Dagelijks Bestuur van de GGD is ervan op de hoogte dat uw raad op 15 juli 2021 bijeenkomt en dat de GGD pas daarna een schriftelijke reactie omtrent de programmabegroting van de gemeente Hulst zal ontvangen. Wethouder Ruissen zal daartoe in ieder geval het standpunt van de commissie Samenleving (bijeenkomst 30 juni 2021) inbrengen tijdens de bijeenkomst van het Algemeen Bestuur van de GGD op 9 juli 2021. 5. Financiële paragraaf De financiële gevolgen behorend bij dit voorstel zullen worden opgenomen in de voorjaarsnota 2021. In deze voorjaarsnota wordt in een separate paragraaf ingegaan op de ontwikkelingen van de baten en lasten binnen het sociaal domein. De voorjaarsnota zal aan uw gemeenteraad ter besluitvorming worden voorgelegd op 15 juli 2021. 6. Voorstel Met betrekking tot de Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland: - Een zienswijze in te dienen en daarin de GGD Zeeland op te dragen: * de begroting aan te passen aan de VZG-richtlijn; * een taakstelling in de begroting op te nemen van € 371.000,-, gelijk aan het bedrag van de overschrijding van de VZG-richtlijn; * zo spoedig mogelijk in 2021 een voorstel te maken of en met welke omvang GGD Zeeland invulling aan de taakstelling van € 371.000,- kan geven. Met betrekking tot de 1e begrotingswijziging 2021 (2e begrotingswijziging GR GGD Zeeland) t.b.v.

IJZ met als bijlage het verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ en de 1 e begrotingswijziging 2022 t.b.v. IJZ: - Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 1e begrotingswijziging 2021 IJZ, de meerkosten van incidenteel € 146.106,- en structureel € 285.890,- en de dekking daarvan via een verhoging van de gemeentelijke bijdrage; - Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 1e begrotingswijziging 2022, de meerkosten van structureel € 147.423,- en de dekking daarvan via een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Burgemeester en Wethouders van Hulst, De Secretaris, De Burgemeester,

Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland 2. Webinair gemeenteraadsleden – Aanbiedingsbrief 3. Webinair gemeenteraadsleden – Presentatie 4. Webinair gemeenteraadsleden – Overzicht van vragen en antwoorden 5. Webinair gemeenteraadsleden – Oproep en investeringsagenda GGD’en 6. Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland 7. Advies BC GGD Zeeland 8. Notitie Begrotingswijziging 2021 IJZ 9. Notitie Begrotingswijziging 2022 IJZ 10. Plan Van pionieren Naar professionaliseren IJZ 11. Brief Afstemming begroting 2022-2025 Zorg in natura IJZ Onderliggende stukken (map leeskamer): Geen -7-