GezondheidReactie d.d. 11-11-2021 Adviesraad Sociaal Domein

A ADVIESRAAD SOCIAAL DOMEIN Secretariaat: Sportlaan 16 4561KZ Hulst, tel 0653456144, theaderijcke@gmail.com

Hulst 11 oktober 2021 Aan het college van Burgemeester en wethouders te Hulst p/a S. Van Dorselaer Betreft: Adviesaanvraag “Regionaal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol” dd 29 oktober Geacht College, Verwijzend naar uw adviesaanvraag betreffende het alcoholbeleid treft u hierbij het advies van de Adviesraad Sociaal Domein aan. De ASD is van mening dat het een stevige nota is, waar veel overleg tussen de gemeenten aan vooraf ging. Het omvat een complexe problematiek en de ASD complimenteert de opstellers dat ze er in geslaagd zijn om de vele items bijeen te brengen in een samenhangend geheel. Het is een kadernota, die verder moet uitgewerkt worden, waarbij nog heel wat beleidskeuzes moeten worden gemaakt en die ook nog om een organisatorische setting vraagt. In de nota lopen de elementen van omgevingsgerichte benadering alsmede de aspecten regelgeving, handhaving en educatie door elkaar. Dat maakt het moeilijk om een beknopt en algemeen advies te geven. De nota geeft echter wel voldoende inzicht in de beleidsintenties van het college, zodat de ASD hier voldoende op kon reflecteren om met een weloverwogen reactie te komen. Alles overwegend geeft de ASD positief advies om op basis van deze nota het beleid in de komende jaren verder uit te werken. Hierbij maakt de raad wel een aantal opmerkingen en geeft ze u suggesties mee om in het vervolgtraject mee te nemen.

De ASD gaat er vanuit dat zij in dit vervolgtraject stapsgewijs wordt meegenomen. Tevens neemt de adviesraad aan dat deze nota in zijn geheel als onderdeel wordt ingebracht bij de Regionale Nota Gezondheidsbeleid Zeeuws-Vlaanderen, waar de raad apart over heeft geadviseerd. Dat advies is dus ook van toepassing op deze nota. De volgende opmerkingen dan wel deeladviezen slaan soms op het algemeen van de nota en soms op concrete onderdelen. 1. Bij het lezen van de nota hebben we niet kunnen ontdekken in welke mate de ondernemers, de verenigingen, dorpsraden dan wel de jeugd zelf bij de totstandkoming is betrokken. De ASD acht het van belang alle relevante partijen in een zo vroeg mogelijk stadium bij de planvorming te betrekken. 2. Het is een preventie- en handhavingsplan. Dat betekent dat deze beide componenten plus de bijbehorende regelgeving met elkaar verbonden en in balans dienen te zijn. Handhaven zonder onderliggend beleid is de dood in de pot en beleid zonder enige handhaving werkt niet. De ASD vindt dat in de nota deze balans goed is gevonden. Daar waar bij de uitwerking moet worden gekozen tussen preventie dan wel handhaving adviseert de ASD om zoveel mogelijk te investeren aan de voorkant, aan de preventie dus. De ASD beseft dat dit zijn grenzen heeft.

1

3. Daar waar in de nota behoorlijk wat aanzetten gegeven worden tot beleid, ontbreekt een onderbouwing wat dat betekent voor de toewijzing van financiële en personele middelen. Het maakt nogal verschil of je 2 handhavers benoemt of 2 jongerenwerkers. Dergelijke keuzes moeten in het vervolgplan goed onderbouwd worden. 4. De nota handelt over alcohol, maar dit probleem staat niet op zichzelf. Er ligt een directe relatie met overlast door jongeren en daarbij is ( vaak?) een combinatie van drugs en alcohol in het spel. Ook de problematiek van overgewicht bij jongeren blijft onderbelicht. Aan alcoholmisbruik zitten meerdere aspecten vast: overlast voor de maatschappij maar zeker ook gezondheid van de jeugd. Aandacht voor drugs en overgewicht zijn zeker van toegevoegde waarde voor een alcoholpreventiebeleid. Ook de problematiek van eenzaamheid en computerverslaving / games vraagt toenemende aandacht. 5. De nota geeft in de inleiding een opsomming van belangrijke figuren rond het gedrag van kinderen / jongeren. Er wordt ook gesproken over burgerparticipatie. De ASD adviseert om een pilot te starten, waarbij de belangrijkste sleutelfiguren bij elkaar gebracht worden rondom een concreet, overzichtelijk probleem. Op dit moment zou dat bijvoorbeeld de jongerenoverlast kunnen zijn in Vogelwaarde.

In zo’n bijeenkomst kunnen de betrokken met elkaar oplossingsgericht praten in plaats van over elkaar. Dit onder leiding van een onafhankelijke en deskundige moderator. Op deze wijze kan ervaring worden opgedaan met burgerparticipatie en cultuuromslag. Twee moeilijke processen. 6. Daar waar gesproken wordt over verbetering van voorlichting op scholen ontbreekt het element dat de schoolleiding dit vaak beziet als een taak van de docent/vaksectie maatschappijleer / burgerschap. Het verdient aanbeveling om het hele docentencorps te betrekken bij betere voorlichting en dit niet bij één docent neer te leggen. Specifiek probleem voor deze regio is dat een aanzienlijk deel van de docenten bestaat uit Belgische mensen, waar andere wetgeving geldt. Zijn deze docenten voldoende op de hoogte van de Nederlandse wetgeving en het lokale beleid? 7. Waarom worden op pag. 31 de ouders niet betrokken bij voorlichting, communicatie en wederzijds horen? 8. Voor de verenigingen en stichtingen geldt een specifiek probleem, dat onvoldoende is uitgewerkt. Zij zijn financieel afhankelijk van alcoholverkoop. De ASD adviseert dat bij het verzoek om minder of geen alcohol te schenken ook gezamenlijk naar een financiële oplossing gezocht wordt. 9. Het gebruik van alcohol is een algemeen aanvaard verschijnsel, waarop een bekend spreekwoord van toepassing is: “goed voorbeeld doet goed volgen”.

Het is een maatschappelijk / cultureel probleem. Maar bij de oplossing van het alcoholprobleem van jongeren en andere gevoelige onderwerpen spelen ouders/verzorgers een belangrijke rol. Het is dus belangrijk hen te ondersteunen bij de begeleiding hiervan. 10. Als goed voorbeeld zou de gemeente kunnen beginnen om bij de nieuwjaarsreceptie en andere officiële gelegenheden geen alcohol te schenken. Ook het terugdringen van het roken is ooit zo ondersteund. 11. Op blz. 10 worden inhoudelijke doelstellingen geformuleerd, die weinig ambitieus zijn. Gewoon lager dan vorige referentie is genoeg. Dan wordt de doelstelling al gauw behaald. Zo zal het niet bedoeld zijn, maar als je geen ambitieuze doelstelling neerlegt, zal er ook

2

geen grote wil zijn om voldoende middelen in te zetten en hoe motiveer je dan partijen als verstrekkers en verenigingen om echt grote stappen te zetten. Gezien de huidige jeugdproblematiek adviseert de ASD om het ambitieniveau behoorlijk op te schroeven en dit SMART te formuleren. 12. De maatregelenmix is op zichzelf indrukwekkend, maar houdt het gevaar in dat er weinig urgentie komt om echt iets anders op gang te brengen, “omdat er toch al zoveel gebeurt”. Wellicht dat de concrete overlast o.m. in Hulst en Vogelwaarde aanleiding is voor crisisgevoel met een bijbehorende aanpak. Dit vraagt dan wel om een stevige communicatie. 13. Wat betreft de controlemethode in de handhaving lijkt in de nota een gedegen onderbouwing te staan. De ASD kan dit onvoldoende beoordelen. Het structureel inzetten van een mysterie-gast wordt door de raad toegejuicht. 14. Het financiële overzicht is volgens de ASD een zwakke plek in het geheel. Het is echt niet duidelijk hoeveel middelen de gemeenten wil inzetten om de doelstelling te bereiken. De vraag rijst bij de adviesraad hoe de afweging gemaakt wordt als het beleid om meer financiële middelen vraagt. Op basis van welke criteria wordt deze afweging gemaakt? Als voorbeeld de inzet van een mysterie-gast waar € 3000 voor uitgetrokken wordt in een periode van 2 jaar. Dit is veel te incidenteel voor een structurele inbedding in het handhavingsbeleid.

15. In het hoofdstuk educatieve activiteiten wordt een inzichtelijke indeling gegeven van betrokkenen en activiteiten. Er gebeurt heel veel waarom verandert er dan zo weinig!? De ASD adviseert om met relevante partijen eens goed na te denken over een innovatieve aanpak aanvullend, of in plaats van “meer van hetzelfde”. De leden van de raad zijn bereid hierin mee te denken en beseft dat ze hier zelf ook erg zoekende in is. De ASD hoopt dat uw college bereid is onze opmerkingen en aanbevelingen ter harte te nemen en herhaalt haar bereidheid in het vervolgtraject constructief mee te denken. Met vriendelijke groet, Mede namens de werkgroep Jeugd en de voorzitter,

Thea de Rijcke, secretaris Cc: E de Moor

3