E41Benegoranieuwsbrief

BELGISCH

NEDERLAND

GRENSOVERLEG

BENEGORA November 2022 1112112112

REGIO

ANTWERPEN

INFO NR.:115

IN DIT NUMMER • • • • • • • •

VAN DE VOORZITTER BOERENPROTEST KI ARBEIDSMIGRANTEN GROENBELEIDSPLAN ZE-BRA DIVERSEN JAARVERSLAG 2021

VAN DE VOORZITTER Beste lezers, ‘Oorlogen en geruchten van oorlogen’, aldus een zinsnede uit een bekend, 2000 jaar oud boek. Zo kunnen we de huidige tijd wel typeren. Aan het Oekraïne drama komt voorlopig geen eind. Naast het menselijk leed moet dit voor de natuur toch ook enorme gevolgen hebben. Constant rijdend zwaar militair materieel dat continu roet, fijnstof en CO2 uitstoot. De impact op het milieu laat zich raden en die op de Oekraïners en Russen niet te vergeten. Tegelijkertijd wordt wereldwijd over het Parijse klimaat akkoord gedebatteerd…… Na de corona luwte zien we ook in eigen land het aantal vliegreizen weer toenemen en groeien de files. Files niet alleen op de weg, maar ook op het elektriciteit net waar de ‘transport’ mogelijkheid de grens heeft bereikt. De discussies over het rapport Remkes zijn nog maar net gestart of daar komt de uitspraak van de Raad van Staten over bouwvrijstelling overheen. Dat deze stikstof depositie meegerekend moet worden, zeker in een omgeving waarin wij leven met rondom Natura 2000 gebieden, lijkt me een goede zaak. Dat dit niet alleen huizen- en utiliteitsbouw betreft, maar ook de aanleg van wind- en zonneparken, betekent echter ook vertraging naar het halen van de gestelde CO2 doelstellingen.

Onlangs werd in De Volkskrant een artikel uit de Financial Times aangehaald over Nederland, met als kern dat we van een gidsland in de jaren negentig tot een land geworden zijn met ‘te veel mensen, te veel dieren op te weinig oppervlakte’. Dat lijkt me geen verkeerd beeld. Met zo veel complexe zaken zou je achterover kunnen gaan hangen en je scharen achter een uitspraak als ‘de mensheid zal verdwijnen, de aarde redt zich wel’ of ‘het zal mijn tijd wel duren’, maar dat is te gemakkelijk en een faliekante misser. Wellicht is de invloed van Benegora en onze zusterclubs verenigd in Stichting de Brabantse Wal gering, maar we laten niet na om, waar maar enigszins mogelijk, onze ideeën over omgaan met mens en natuur te ventileren en plannen die daar aan raken kritisch te bezien. Ik noem bijvoorbeeld het PFAS probleem, stikstof problematiek, bestemmingsplannen, aanleg wind- en zonneparken en verdroging van de Brabantse Wal. Bijzonder is zeker de activiteit van twee van onze leden die het bomenbestand in de hele gemeente hebben beoordeeld en informatie hebben aangeleverd voor de update van de waardevolle bomenlijst. Voorwaar een hele klus die hopelijk door de gemeente gewaardeerd en gehonoreerd wordt! Over deze zaken en meer leest u verder in deze info. Jan Andriese, voorzitter

1

Dat u (te) lang geen Benegora Info hebt ontvangen wil niet zeggen dat we stil gezeten hebben. Zou ook niet best zijn met zoveel nationale en lokale reuring die ons allen aangaat. Hieronder commentaar en verslag van ondernomen acties. Acties in de zin van inbreng, zienswijze en beroep, zoals altijd, binnen de wettelijke kaders. Bert Zwiers, secretaris BOERENPROTEST Preambule: De agrarische sector, de boeren, zijn boos over de Stikstofaanpak Startnotitie NLPG. Wij zijn ook boos maar dan over een slappe overheid die al veel eerder ingrijpende maatregelen had moeten nemen. Al 25 jaar worden waarschuwingen van wetenschappers, NGO’s, klachten van omwonenden in de wind geslagen, onder het tapijt geveegd of afgedaan met de belofte dat innovatie de problemen zou oplossen. Landelijk en provinciaal is de mens en het (leef)milieu in de steek gelaten. En wat de boeren betreft: Hun vertegenwoordigers zaten aan de beleidstafels en de landbouwlobby is al die jaren zeer ‘succesvol’ geweest. Europa stond toe dat Nederland meer mest mocht uitrijden dan andere landen, de zgn. derogatie. We moesten wel ons best doen de hoeveelheid mest te verminderen. De derogatie was dus tijdelijk en zou een keer aflopen en loopt de komende jaren dan ook af. Je zou verwachten dat daar op voorgesorteerd zou zijn maar vergeet het maar en, nu Brussel de touwtjes aantrekt, schreeuwt de sector weer moord en brand.

Er wordt al gesproken over tegemoetkoming in de hogere kosten voor de afvoer van de overtollige mest. Dat mag de burger dan weer ophoesten net als de andere subsidies op die zgn. innovaties. Voor de bewerking van de gigantische berg stront gelooft de provincie Brabant nog steeds in mestbewerkings-installaties en die wil ze ons door de strot duwen. Geweldige stinkerds, vraag maar na in Helmond of Tilburg en Oss. Bij de beoordeling van een nieuw project mag de vergunningverlener geen rekening houden met de reeds bestaande stank. Het kamerlid en inmiddels ex VVD-er (nu BBB-er) en boer kreeg dat voor elkaar in de Wet Geurhinder (stank was ineens geur geworden). Toch houdt men vast aan dat beleid. Beste gedeputeerde mevrouw Lemkes- Straver, de echte oplossing is het verminderen van het aantal staarten! Krimp van de ‘dierstapel’ dus. Ooit omarmde GS Brabant de in 1994 door John Elkington gemunte term ‘People, Planet, Profit’. Het is duidelijk voor welke belangen de drie termen staan. Als provincie en gemeenten ze consequent én correct toegepast zouden hebben, zou het leefmilieu van mens en dier nu een stuk aangenamer zijn, zeker in Oost-Brabant en er zou ook gewoon een fatsoenlijke boterham te verdienen zijn geweest. De eerste twee, ‘People en Planet’, trekken nog vaak aan het kortste eind.

Innovaties hebben vaak bij lange na niet het beloofde rendement en natuurcompensaties worden nogal eens niet goed, maar half of helemaal niet uitgevoerd volgens de rekenkamer. Dus ja, wij zijn ook boos. Wij hebben geen trekkers maar instandhoudingsdoelstellingen. Boeren met trekkers haalden er kuren mee uit die we laten we zeggen, mindergeslaagd vonden. Desalniettemin zijn we van mening dat de boeren wel degelijk ook reden hebben om boos te zijn. In de steek gelaten door bestuurders die, bang voor hun achterban (vaak boeren), geen knopen doorhakten en geitenpaadjes bedachten maar met regel op regel kwamen. Gekmakend toch? De P van ‘Profit’ mag wel degelijk, moet ook voor de boer gelden, er moet een fatsoenlijk inkomen verdiend kunnen worden. Boosheid helpt ons niet verder, samen de schouders er onder wel. Maar er moeten dikke knopen stevig doorgehakt worden. Geen geitenpaadjes meer maar in goed overleg tot een oplossing komen. Een overleg dat niet gefrustreerd wordt door trekkergeweld, bedreigen van ministers en dat soort, een democratie onwaardige, acties.

Geen geitenpaadjes meer ……… maar….……als dat hier maar goed gaat! 2

Ook in Woensdrecht hebben de boeren van zich laten horen. Met enig kabaal werd het plein voor het gemeentehuis met tractoren een morgen bezet. Burgemeester en wethouders werden toegesproken en een wensenlijst werd overhandigd. Afgezien van hier en daar het respectloos gebruik van de nationale vlag en een misplaatste slogan (mensen niet vergeten, zonder boer geen vreten) bleef het rustig in Woensdrecht. Daarbij zal geholpen hebben dat al snel raadsbreed een motie werd aangenomen waarin hun wensen werden overgenomen. Het college werd (onder andere) verzocht de zorgen en de wensen van de boeren breed te delen in de regio, met de provincie, rijksinstanties en over de landsgrenzen. Buiten de wensen die ook op landelijk niveau ingebracht zijn wordt specifiek aandacht gevraagd voor de bijzondere situatie van de sector. In de Zuidwesthoek, onder de rook van de Antwerpse haven en bijbehorend industriegebied, is het aandeel van stikstofdepositie uit andere sectoren dan de agrarische procentueel groter dan elders. In onze reactie op de motie hebben we college en raad laten weten het begrijpelijk te vinden dat het opgenomen wordt voor de belangen van de boeren. Maar niet alleen de belangen van de agrarische sector zijn groot. In Woensdrecht, te midden van het Grenspark, de Brabantse Wal en de Oosterschelde, zijn de belangen van natuur en milieu óók heel groot.

College en raad moeten die belangen ook behartigen. Dat het, onder de rook van Antwerpen geen sinecure is, is evident maar evenzo goed wel dringend noodzakelijk. In een recent overleg met het college werd duidelijk dat men al driftig bezig is met de uitvoering van de motie. Wij hebben aangegeven dat overleg met Vlaanderen en de provincie natuurlijk ook moet maar niet om zielig te doen en je daar achter te verschuilen*). Wat ons betreft moeten de Woensdrechtse boeren de milieu en natuurproblemen erkennen en in gezamenlijkheid onderzoeken hoe de agrarische sector in de regio haar verantwoordelijkheid kan en wil nemen. Natuurinclusief, circulair, biologisch, regionaal, kwaliteit in plaats van kwantiteit, stoppen, opties genoeg. Makkelijk? Allerminst, maar hartstikke nodig en waar mogelijk denken we graag mee, ‘sans rancune’. Om op één van de eisen uit de motie wat dieper in te gaan: In plaats van de Kritische Depositiewaarden (KDW) moet worden uitgegaan van instandhoudingsdoelstellingen (IHD). Maak dan ook de borst maar nat. Hieronder de tabel met de Fauna IHDn voor de Brabantse Wal. Soort

Laatste tellingen

Geoorde Fuut

IHD (Broedpaar) aanwezig

6 (2018), 0 (2020)

Verandering sinds 2000 Nu verdwenen

Zwarte Specht

40

28 (2017)

Onder IHD

Wespendief Nachtzwaluw

12 80

11 (2018) 145 (2017), 118 (2022)

Stabiel Afname na 2017

Oorzaken Verdroging, verzuring door stikstofdepositie. Stikstofdepositie tast habitat en voedselaanbod aan

Na HELA project (EG) nam habitat toe. Dit verdwijnt nu door stikstofdepositie Dodaars 40 33* (2020) Afname, onder Verdroging en verzuring door IHD. stikstofdepositie. Boomleeuwerik 100 Geen cijfers Onbekend. Habitat wordt aangetast door stikstofdepositie • Dodaars: van de 33 territoria in 2019 mislukten de meesten doordat vennen droogvielen

De Wespendief is stabiel en de Nachtzwaluw doet het (nog) goed maar het aantal broedparen neemt alweer af. De andere doelen worden niet gehaald. Oorzaken o.a. grondwateronttrekkingen, onvoldoende aanvulling door te diepe ontwatering voor de landbouw en stikstofdepositie. Er zijn weliswaar stuwen geplaatst maar die schijnen maar al te vaak toch te worden open gezet waardoor regenwater alsnog even snel naar de Westerschelde afgevoerd wordt. Evides heeft de waterwinning verlaagd maar de beregening door de landbouw is tussen 2010 en 2020 verdubbeld. Dat lijkt toch verdacht veel op dweilen met de kraan open. *) Verschuilen heeft geen zin: - Ook Vlaanderen heeft een stifstofprobleem en het procentuele aandeel van de landbouw is daar ook veruit het grootst. Ze hebben er een stevige minister die al ingrijpende maatregelen heeft afgekondigd. En we importeren niet alleen stikstof maar exporteren het ook. - België heeft ook het akkoord van Parijs ondertekend en neemt maatregelen. 3

Kortom: Verschuilen kan niet meer, de deposities uit BE zullen op termijn ook afnemen en vergeet niet, ook Vlaanderen zal ons vragen de export van stikstof en CO2 te verminderen.

De uil aanschouwt al het gedoe en houdt ons scherp in de gaten! KI Bij de afkorting KI denkt u waarschijnlijk als eerste aan kunstmatige inseminatie. Een methode die de stier en de beer op een onnatuurlijke manier van z’n natuurlijke pleziertjes berooft. Een methode die geweldige uiers oplevert en meer spenen. De P van ‘Profit’ maximaal bediend. Een varkenshouder die op TV trots verteld dat door zorgvuldige selectie zijn zeugen inmiddels al drie spenen meer hebben en, op de vraag van de beteuterde interviewer, stralend vertelde z’n best te doen om er nog één bij te fokken en dat het maximum dan wel bereikt zou zijn (18 meen ik). Dan weet je wel hoe de vlag er bij hangt. Omgekeerd, en hoe zou miss Piggy zich voelen?

Heb jij het maximum al Piggy nr. 748.999? Hell, no sister nr. 749.000. 4

Maar er is nog een KI, meestal AI genoemd, ‘Artificial Intelligence’ en die bedoel ik. Computers traceren uw al dan niet bewuste behoeften en verlangens, schrijven boeken die weliswaar literair nog niet veel voorstellen, maar toch. Wat met AI al wel heel behoorlijk schijnt te kunnen is essays ‘schrijven’. Ik stel het volgende experiment voor: We voeren de computer met steekwoorden die de staat van de natuur en de biodiversiteit in Nederland weergeven en de afgesproken instandhoudingsdoelstellingen (IHDn). Daarna ook de uitstoot van het aantal inwoners, huizen, dieren, industrie, kortom alle sectoren en alle andere relevante data. Als die betrekkelijk eenvoudige klus geklaard is vragen we de computer het beleid te formuleren dat nodig is om de afgesproken IHDn te realiseren. En we spreken af dat de uitkomst voor alle partijen bindend zal zijn. Dat zal vooraf nog wel wat gekrakeel opleveren over de input, hoewel het overgrote deel bij CBS en RIVM bekend is. Maar in een tijd waarin sommigen van mening zijn dat wetenschap ook maar een mening is, zal het misschien toch even duren. Maar ik wed dat alle knopen, met bijbehorend corrigerend beleid, binnen de kortste keren uitgeprint is. Niets meer aan doen, strik er om en aanbieden aan de regering en als de wiedeweerga aan de slag. MET Z’N ALLEN, SAMEN. ARBEIDSMIGRANTEN Het WK voetbal staat op het punt van beginnen.

Bent u ook zo benieuwd naar de architectonische hoogstandjes die in het stinkend rijke Qatar gerealiseerd zijn? Er is nogal wat discussie over hoe ze tot stand gekomen zijn. En terecht, u denkt toch niet dat die rijke Qataren zelf die klus geklaard hebben? Nee, daarvoor werden arbeidskrachten uit arme landen gerekruteerd die onder onmenselijke omstandigheden hun werk moesten doen. Met vele doden tot gevolg. Bovendien is vaak niet betaald wat beloofd werd en de huisvesting was vaak beroerd. Schandelijk, en over andere mensenrechten nog niet eens gesproken. Het ging natuurlijk al fout met de keus voor Qatar als organiserend land. Enfin, alles heeft u al uitgebreid in de media kunnen lezen. Voor de diehard oranjefans overigens allemaal geen probleem, een 50-tal, waaronder het nationaal idool, de ‘Tietenman van Oranje’, bijnaam voor de bekende oranje supporter Harry Goudsbloem, zullen op kosten en onder het toeziend oog van Qatar, keurig binnen de lijntjes kleuren. Maar er is toch vooral verontwaardiging over de behandeling van arbeidsmigranten, en terecht. Wat ik me echter afvraag is: Waarom is er betrekkelijk weinig verontwaardiging over de behandeling van ‘onze’ arbeidsmigranten. Ook in ons welvarende Nederland moeten heel veel goedkope arbeidskrachten uit anderen landen werk opknappen waar we zelf geen zin meer in hebben.

Maar we willen onze aardbeien en asperges en weet ik al niet wel ‘frisch auf dem Tisch’ en voor veel mensen moeten de pakjes de volgende dag bezorgd worden. En niet te vergeten die miljoenen varkens en kippen moeten op tijd geslacht en geëxporteerd worden. Als we dat werk nou nog goed betaalden en de mensen netjes zouden huisvesten, OK, maar daar is ook in NL vaak lang geen sprake van. Huisjesmelkers en niet gecertificeerde uitzendbureaus maken er misbruik van en vullen hun zakken. Het rapport Roemer heeft twee jaar geleden al duidelijk aangegeven wat ons te doen staat maar er is nog maar weinig verbeterd. En als een ondernemer fatsoenlijke huisvesting wil realiseren staan gemeenten nou niet bepaald te springen en omwonenden al helemaal niet. Die lijden meestal aan het ‘NIMBY’- syndroom. Maar nu Woensdrecht. Huisjesmelkers is de wind uit de zeilen genomen. Het opkopen van de vaak kleine zgn. arbeiders woningen in de diverse kernen en die vol stoppen met arbeidsmigranten is niet rendabel meer door de beperking van het aantal bewoners. De gemeente werkt mee aan de herinrichting van het zgn. Glatt terrein vlak voor Putte. Het bestemmingsplan om daar appartementjes te bouwen voor de huisvesting van 462 arbeidsmigranten zit in de molen. In Putte staat men niet te springen maar wij gaan de plannen welwillend beoordelen.

Drie afzonderlijke gebouwen die samen een eenheid vormen met in totaal 233 tiny appartementen van 30m2

5

GROENBELEIDSPLAN – waardevolle bomenlijst Na de kernen Putte en Huijbergen die vorig jaar al door de heren Jos van Wesel en Fred Severin zijn beoordeeld, zijn nu ook Calfven, Woensdrecht en Hoogerheide aan de beurt geweest. Per kern is vastgelegd en gerapporteerd welke aanvullingen o.i. gewenst zijn om de waardevolle en/ of gezichtsbepalende bomen in de gemeente Woensdrecht te beschermen. De gemeente is nu aan zet om te beoordelen in hoeverre de bestaande lijst geactualiseerd kan en moet worden. Hopelijk komt er snel een voorstel ter beoordeling van het college en de raad. Een ruimhartig voorstel, de ‘Groene gemeente op de Brabantse Wal’ waardig. Daarna moet dan ook de nieuwe waardevolle bomenlijst juridisch goed verankerd worden want dat was voorheen niet het geval waardoor o.a. een aantal prachtige beuken, die bovendien deel uit maakten van een laanstructuur, ook bij de rechter zijn gesneuveld. WINDTURBINES ZE-BRA De behandeling van de ingediende beroepen stonden in oktober op de rol van Raad van State. De geplande zitting is echter door RvS uitgesteld. Voor geluid wordt gewerkt aan nieuwe wetgeving maar die is vertraagd en de hoogste rechter wil die waarschijnlijk afwachten. Inmiddels zijn de afspraken met betrekking tot detectie en stilstand voorzieningen op voldoende turbines vogel slachtoffers te voorkomen, op een haar na rond.

Ze worden vastgelegd in de ‘Overeenkomst Samenwerking Natuur’. Zodra die juridisch waterdicht is en door partijen ondertekend, kan het beroep ‘ZE-BRA Natuur’ van de gezamenlijke Natuur en Milieuorganisaties*) ingetrokken worden. Benegora heeft het beroep ‘ZE-BRA Geluid’ ingesteld. Het is nog niet duidelijk welke leverancier gekozen wordt. Het geluid dat een turbine veroorzaakt verschilt nogal. Als het de Siemens turbine wordt waarmee in het ‘worst case scenario’ is gerekend, is er een probleem. Als de initiatiefnemers zouden garanderen dat de keus op een stillere variant zal vallen zou er wat ons betreft ook geen probleem meer zijn. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt aan nieuwe wetgeving m.b.t. geluid van windturbines op land. De huidige wetgeving is na een uitspraak van RvS buiten werking gesteld omdat ze in strijd is met Europese regelgeving. Benegora heeft in de participatieronde in het kader van de nieuwe wet, een zienswijze ingediend op de NRD MER (Notitie Reikwijdte Detailniveau voor het plan Milieu Effect Rapportage Windturbinebepalingen Leefomgeving). KREEKRAKSLUIZEN Een jonge zeearend is het slachtoffer geworden van één van de turbines langs het ScheldeRijnkanaal. Hij lag zonder poten op de dijk.

Een aantal mensen hebben direct contact gezocht met de beheerder met het doel ook op deze turbines voorzieningen geïnstalleerd te krijgen om aanvaringen met vogels te voorkomen. Inmiddels is duidelijk dat eigenaren van de turbines overtuigd zijn dat het inderdaad nodig is. Het is alleen nog niet duidelijk of de huidige 10-jaar oude software eenvoudig aangepast kan worden. Maar het zal wel moeten want stil zetten is natuurlijk helemaal kostbaar. *) De milieufederaties ZMF, BMF, het Zeeuws Landschap, Brabants Landschap, Natuurmonumenten, Vogelwerkgroep Bergen op Zoom, St. Brabantse Wal, Namiro, IVN Groene Zoom, Benegora

6

DIVERSEN - Zo maar De mens is de intelligentste van alle diersoorten, hij is namelijk in staat zichzelf uit te roeien (Maarten t Hart). - Weg naar Wouw, Huijbergen De provincie heeft bij monde van de Omgevingsdienst de door het pluimveebedrijf aan de Weg naar Wouw aangevraagde vergunning wet Natuurbescherming geweigerd. Het bedrijf heeft nu revisie van de vergunning gevraagd. De aanvraag uit 2016 is in 2019 ‘slachtoffer’ geworden van het PAS-besluit van RvS. Het bedrijf draait dus al zes jaar zonder geldige vergunning. - Schietbaan Huijbergen De schietbaan tegenover Trapke op heeft en nieuwe eigenaar en die wil intensiveren/ uitbreiden. Nieuwe eigenaren eigen. Vooralsnog verschillen we van mening over de te volgen procedure. - Bergse Heide Het aangepaste plan ligt weer op het bordje van de gemeenteraad van Bergen op Zoom. Wat ons betreft kan één in het convenant afgesproken punt mogelijk nog een probleem worden. Het college zegt dat nu niet in het bestemmingsplan te kunnen opnemen. Maar het alles of niets en er zal snel ook een apart besluit moeten volgen om de afsluiting van een weg te garanderen. - Havenweg, Ossendrecht De megastal aan de Havenweg wil luchtwassers installeren. Zoals het altijd gaat dat gepaard met uitbreiding van het aantal dieren en dus moet een nieuwe varkensstal gebouwd worden.

De stikstofuitstoot wordt verlaagd (als de luchtwassers hun werk doen) maar wordt door de uitbreiding deels weer teniet gedaan. We oriënteren ons op mogelijke actie. Een flink aantal projecten, waar we geheel of zijdelings bij betrokken zijn en waarover al eerder geschreven is, lopen nog. JAARVERSLAG 2021 ALGEMEEN BENEGORA zet zich in voor mens en milieu in de regio West Noord-Brabant, Oost Zeeland en Antwerpen en omstreken. In juni 1986 werd bij de notaris de oprichting vastgelegd met als doel het beleid met betrekking tot milieuzorg, natuurbehoud en landschapsbescherming in de meest uitgebreide zin te beoordelen, beïnvloeden en begeleiden. Er wordt nauw samengewerkt met andere in de regio actieve verenigingen met hetzelfde doel. Bij voorkeur nemen we in een zo vroeg mogelijk stadium aan initiatieven deel om mee te denken, kennis in te brengen en om bezwaren te voorkomen. Juridische stappen zijn echter nooit uitgesloten. Per deelgebied doet het bestuur verslag van de activiteiten in 2021 waarbij soms Benegora de trekker is en in andere gevallen één van de andere verenigingen en Benegora de ‘meedenker’. ENERGIE Kerncentrale Doel Er is nog steeds geen uitspraak in de bij Raad van State in België aangespannen proces. Op de in mei gehouden zitting, die naar we dachten de laatste zou zijn, bleken er toch noch wat juridisch-technisch zaken die opgehelderd moeten worden.

Wat we vroegen: respecteren van de internationale verdragen van Aarhus en Espoo is inmiddels gebeurd. Er is een internationale raadpleging georganiseerd via een internetconsultatie. Daarop is, met dank aan Greenpeace, gereageerd en wij hebben gemotiveerd aangegeven dat de reactoren Doel 1 en 2 zo snel mogelijk moeten sluiten. Windturbines Er is regelmatig overlegd met de initiatiefnemers van het windpark ZE-BRA. Met name over de effecten op de regionale fauna maar ook over geluid. Het gewenste eindresultaat werd vóór de deadline van de reactieperiode (nog) niet bereikt. Daarom zijn er twee beroepen ingesteld, één gezamenlijk met alle regionale natuur- en milieuclubs m.b.t. de fauna en de ander als Benegora m.b.t. geluid. Het overleg zal in het nieuwe jaar worden voortgezet en hopelijk komen we tot overeenstemming en kunnen de beroepen worden ingetrokken.

7

Zonneweides De vier projecten in Woensdrecht waar over is meegedacht worden door de initiatiefnemers op dit moment uitgewerkt en komen t.z.t. nog weer ter beoordeling. Hoogspanningsstation TenneT TenneT zoekt een geschikte locatie van maar liefst 12 hectare ‘ergens’ ten Noorden van BoZ. Er zijn diverse opties maar de ideale bestaat niet, dat is al wel duidelijk. Het station is hard nodig en zal er komen, maar hoe en waar? Onze voorkeur is de noordelijke locatie bij het gemaal De Pals in de Auvergnepolder. AGRARISCHE SECTOR / (INTENSIEVE) VEEHOUDERIJ Halsters Laag Het failliete Biomoer is overgenomen door Fertikal. De zaak blijft stinken, als het niet letterlijk is dan wel figuurlijk. Eerst was sprake van illegale mestopslag en nu is het bedrijf spil in een fraudezaak. Of er definitief een eind komt aan het bedrijf is nog steeds niet duidelijk. De illegaal opgeslagen mest is verwijderd maar verder hult de gemeente Roosendaal zich tot nu in stilzwijgen. Heerlesebaan Bergen op Zoom Een varkensbedrijf aan de Heerlesebaan wil uitbreiden. Daartegen is bezwaar ingediend. Hoewel volgens het bestemmingsplan Buitengebied 2020 uitbreiding niet kan wilde het college er toch aan meewerken. Om dit te kunnen doen werd het betreffende perceel uit het ontwerpbestemmingsplan geknipt(!) en werd aan de gemeenteraad gevraagd een ‘verklaring van geen bezwaar’ af te geven.

Het is gelukt de raad te overtuigen dit niet te doen, de verklaring is geweigerd. Intensieve veehouderij Woensdrecht In de gemeente Woensdrecht is helaas nog geen sprake van vermindering van het aantal dieren. Nieuwvestiging is volgens het bestemmingsplan weliswaar uitgesloten maar bestaande bedrijven kunnen wel uitbreiden en enkele schijnen dat te willen. Aanvragen voor uitbreiding worden zorgvuldig beoordeeld en zo nodig aangevochten. Weg naar Wouw Huijbergen De vergunningaanvraag van een leghennenbedrijf, die we in 2016 aanvochten, werd na het bekende PAS-besluit in 2019 vernietigd. Een verzoek tot handhaving werd afgewezen omdat er een nieuwe aanvraag is gedaan. De Omgevingsdienst bestudeert inmiddels al bijna anderhalf jaar het, kennelijk moeilijke, dossier. Wij vinden dit al te lang duurt en bereiden een nieuw handhavingsverzoek voor. Damesweg Rilland De geitenhouderij aan de Damesweg, net over de grens met de gemeente Woensdrecht, wil een nieuwe stal. Een eerdere poging werd in 2017 al eens door de Zeeuwse Milieufederatie met succes aangevochten. Wij melden deze nieuwe poging daarom bij de ZMF. In een gezamenlijke actie is in eerste instantie, zonder succes, een zienswijze ingediend waarna tegen de verleende vergunning beroep is aangetekend bij Raad van State. Mestbewerking Er is een groot mestprobleem in Brabant.

In plaats van de koe bij de horens te vatten is het provinciebestuur op zoek naar mogelijk locaties in het buitengebied waar grootschalige mestfabrieken gebouwd kunnen worden. We namen als regionale natuur- en milieuclubs een geslaagde vlucht naar voren. We vroegen de gemeenten in West-Brabant zich er tegen uit te spreken en dat deden ze, de één wat enthousiaster dan de ander, maar toch. RUIMTELIJKE ORDENING Bestemmingsplan Buitengebied Bergen op Zoom Op de, onder aanvoering van IVN Groene Zoom in 2019 en 2020, gezamenlijk ingediende zienswijzen, is in afgelopen jaar gereageerd. Het BP ‘Buitengebied Oost 2020’ is in september vastgesteld en in december gepubliceerd. Partijen zijn het op nogal wat punten niet eens met de wijze waarop de zienswijzen in de nota van commentaar zijn weerlegd. Er zal beroep aangetekend worden bij Raad van State tegen het raadsbesluit. Poortgebied Bergsche heide Na de nodige ‘ups en downs’ is, nadat eerst de uitgangspunten voor de gebiedsontwikkeling waren vastgesteld, in oktober 2020 een convenant getekend. De verwachting dat het bestemmingsplan, 8

waarin alle afspraken met als ambitie de stikstofuitstoot op het N-2000 gebied de Brabantse Wal niet te laten toenemen zouden zijn vastgelegd, dit jaar vastgesteld zou kunnen kwam niet uit. Een in oktober geplande evaluatie van het convenant werd uitgesteld. Perikelen rond de noodzakelijke grondaankopen gooiden roet in het eten. Net voor kerst kon de projectontwikkelaar melden dat ze waren opgelost. Het is nu aan de gemeente het bestemmingsplan goed uit te werken. Markiezaatscontainerterminal In verband met de overname van Mepavex heeft het project even ‘on hold’ gestaan. Inmiddels is er weer een eerste contact geweest. De nieuwe eigenaar (H. Essers, Belgie) heeft een nieuw plan gepresenteerd. Zelfde locatie maar terminal wordt dubbel zo groot, 150.000 bewegingen i.p.v 75.000. Dat betekent dat de procedure m.b.t. de compensatie ook opnieuw moet. Daar wordt inmiddels aan gewerkt. Omgevingsvisie Woensdrecht Op het in april door de gemeente uitgebrachte concept visie is uitgebreid commentaar geleverd en er is deelgenomen aan de klankbordgroep. Overigens wordt de invoering van de Omgevingswet nog weer verder uitgesteld. NATUUR Groenbeleidsplan – waardevolle bomen Woensdrecht Het groenbeleidsplan is vastgesteld maar voor de lijst met waardevolle bomen kunnen nog suggesties aangeleverd worden. De vraag in de INFO daarvoor bomen voor te dragen, leverde niets op.

Onze bomenridders Jos van Wesel en Fred Severin zijn de uitdaging aangegaan en hebben de kernen Huijbergen en Putte inmiddels gescand. De andere kernen volgen in 2022. Mountainbike routes Niet dát er routes zijn aangelegd vonden we een probleem maar de manier waarop en de handhaving wel. Het kostte de nodige moeite maar uiteindelijk vond er een goed gesprek plaats met het Grenspark. Maar het schort nog aan de opvolging er van. Natuurbeschermingswet-vergunning vliegbasis Woensdrecht De Nbw-vergunning voor de vliegbasis Woensdrecht is ook dit jaar nog niet afgerond en sleept zich al jaren voort evenals de vergunning voor het F135-project en de Testcel (hal voor het JSF motoren onderhoud en een testcel). Op één onderdeel van de uitspraak zijn we het nog niet eens en daarop is incidenteel beroep ingesteld. Het betreft de manier van salderen van de stikstofuitstoot. Beheerplan Brabantse Wal Natura 2000 Het ontwerpplan werd in 2015 ter inzage gelegd, daarop is gereageerd. In 2018 is het beheerplan vastgesteld maar pas dit jaar werd het vrijgegeven voor commentaar. Voor de wateropgave in het Natura-2000 gebied Brabantse Wal geldt de ‘Sense of Urgency’. Dit houdt in dat verdroging en waterkwaliteit op korte termijn moeten verbeteren. Ons inziens is daar niet aan voldaan en er is dan ook beroep ingesteld.

De rechter is gevraagd de provincie Noord-Brabant op te dragen extra onderzoek te doen en de nodige extra beheermaatregelen in het beheerplan op te nemen om volledig invulling te geven aan genoemde ‘Sense of Urgency’. Snelfietsroute Bergen op Zoom – Roosendaal Erg snel gaat de aanleg van de F58 nog niet. De Rijtuigweg levert de nodige problemen op. In het concept plan sneuvelen nogal wat bomen. De reactie op ons commentaar laat nog op zich wachten. Een bij Heerle reeds vergund zonnepark is een probleem voor het tracé op Roosendaals grondgebied. Fietspad Halsters Laag Ook dat gaat niet zo snel. Het materiaal voor de verharding is naar onze mening ongeschikt voor toepassing in dit gebied. De effecten op de natuur zijn alleen onderzocht voor de aanlegfase. De effecten daarna, tijdens het gebruik, zijn niet onderzocht. Dat lijkt ons minstens zo relevant. Het overleg met de gemeente Bergen op Zoom verloopt moeizaam. Bezoekerscentrum Erebegraafplaats Bergen op Zoom De Stichting Bezoekerscentrum militaire erevelden Bergen op Zoom heeft commentaar gevraagd op de locatie en het ontwerp. Met wat passen en meten is de locatie geen probleem, het fraaie ontwerp wel. Grote glazen wanden is vragen om problemen, daar zijn vogels niet blij mee. Hopelijk komen we er uit en krijgt de stichting de financiering voor dit mooie plan rond. 9

MILIEU Geluidmeting Onze eigen meetapparatuur staat nog steeds aan de westrand van Ossendrecht opgesteld. De continue metingen zijn te volgen op noisenet.nl/benegora. De afgelopen jaren was het niveau duidelijk lager dan voorheen maar dat is waarschijnlijk een ‘covid-19 effect’ want sinds eind dit jaar is het weer toegenomen. De resultaten geven aan dat, tijdens de nachtelijke uren, de norm voortdurend wordt overschreden. Wij bepleiten de hervatting van de metingen door de Omgevingsdient die enkele jaren geleden om onduidelijke redenen zijn gestaakt. PFAS/PFOS Zowel Nederland als België kent z’n problemen met PFAS/PFOS afval. In Vlaanderen kwam een al lang bekend probleem letterlijk boven water door de aanleg van de Oosterweel-verbinding. Voor de aanleg van de tunnel moet er gebaggerd worden maar het slib is enorm vervuild. Het plan was de baggerspecie terug te storten in de Westerschelde. Maar dat is dweilen met de kraan open en onder aanvoering van de Bond Beter Leefmilieu en andere Belgische en Nederlandse natuur- en milieuverenigingen is bezwaar ingediend. Het werk werd (tijdelijk) stilgelegd en er is besloten de baggerspecie niet terug te storten maar op te slaan. REGULIER OVERLEG Stichting Brabantse Wal Benegora is met 2 leden vertegenwoordigd in de stichting waarvan 1, als penningmeester, deel uitmaakt van het dagelijks bestuur.

Het boek ‘Ontdek de Brabantse Wal’ en de wandelgids ‘De Brabantse Wal’ vinden nog steeds aftrek. De laatste is op enkele tientallen na uitverkocht. Brabantse & Zeeuwse Milieufederatie Er was met betrekking tot diverse dossiers contact. Een aantal procedures werd mede namens Benegora gevoerd en omgekeerd ondersteunde de BMF c.q. ZMF een aantal zienswijzen die wij ook deelden. De federaties zijn een bron van kennis voor lokale verenigingen waar we op ad hoc basis graag gebruik van maken. Kerncentrale Doel Bestuurslid Klaas Rosskamp is afgevaardigd in de klankbordraad. Gemeente Woensdrecht Op reguliere basis heeft Benegora, samen met Namiro, overleg met leden van het college c.s. over lopende en voorgenomen activiteiten. Door Corona verliep dat dit jaar wat minder soepel. Bergen op Zoom De gemeente krijgt het nog steeds niet voor elkaar om een regulier overleg met de natuur- en milieuverenigingen te regelen. In 2018 is, tijdens een overleg met de burgemeester c.s. naar aanleiding van een clash, besloten dat het er zou komen. Onder de naam ‘Natuur Platform’ zou dat dan moeten gebeuren. Welnu, er is 1 of 2 keer onder die vlag (moeizaam) vergaderd. We moeten constateren dat de gemeente het gewoon niet wil. Helaas, projecten vertragen door zienswijzen/ bezwaren die wellicht voorkomen hadden kunnen worden.

Wij blijven nog steeds liever op reguliere basis vóóraf overleggen dan het via de raad of de rechter af te dwingen. Natuur- en milieuorganisaties De regionaal actieve ngo’s (IVN Groene Zoom, Namiro, St. Behoud Halsters Laag en het Buitengebied van West-Brabant, Vogelwerkgroep Bergen op Zoom en Benegora) hebben besloten, met behoud van de eigen zelfstandigheid, de krachten te bundelen en gezamenlijk te vergaderen onder de naam ‘Werkgroep Milieu&Natuurbescherming Stichting Brabantse Wal’ om zo de kennispoel te vergroten. Het is in feite de formalisering van de huidige werkwijze. Brabants Burgerplatform West-Brabant is in de Stichting Brabants Burgerplatform vertegenwoordigd door ons lid Olaf Mouwen. Het platform houdt zich actief bezig met de problematiek rond de intensieve veehouderij. Zie voor meer informatie de website: brabantsburgerplatform.nl INTERN De Algemene Ledenvergadering werd evenals vorig jaar weer schriftelijk en via de mail gehouden. Het bestuur vond het, mede gezien de gemiddelde leeftijd van de leden, niet verantwoord de AV, 10

zoals gewoonlijk, in de Drieschaar te houden. Niemand van de leden/ donateurs had principiële bezwaren. Agenda, bijbehorende stukken en toelichting werd per mail of post toegestuurd. Er waren geen te benoemen of aftredende bestuursleden. Ad hoc kan een beroep gedaan worden op de deskundigheid van een aantal leden en er wordt nauw samengewerkt met andere natuur-& milieuorgnisaties. Het aantal leden/ donateurs nam met drie toe. Helaas moesten ook drie, al te lang niet meer op uitnodigingen en brieven reagerende leden, afgevoerd worden. Het aantal leden/ donateurs bleef daardoor gelijk en bedroeg ultimo december 120. De INFO verscheen, inclusief die van de algemenen ledenvergadering drie keer en wordt digitaal verstuurd. Een drietal ‘old school’ leden ontvangt nog een geprint exemplaar. Rob Hagemeijer nam ook dit jaar de website voor zijn rekening en op de Facebook pagina worden door de secretaris regelmatig relevante/ interessante berichten gepost. Het bestuur dankt alle ondersteuners en iedereen die onze vereniging een warm hart toedraagt, hartelijk voor hun inzet en steun. April 2021, Milieuvereniging BENEGORA Het bestuur Jan Andriese, voorzitter Bert Zwiers, secretaris/ penningmeester Klaas Rosskamp, lid Jos van Wesel, lid

COLOFON BENEGORA INFO is een uitgave van Milieuvereniging BENEGORA Redactie: bertzwiers@kpnmail.nl 0164-613422 Nederheide 2, 4634 TJ Woensdrecht Website: Benegora.nl F-book: Facebook.com/benegora KvK Breda: 40282935 Bankrekening: NL10 RABO 0140 5852 73

11