E34Gemeente Hulst Omgevingskwaliteit Jaarverslag
Tekst van het document
Advisering Omgevingskwaliteit
Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed gemeente Hulst
© Google Earth 2020
2
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Inhoud Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed
3
Organisatie 3 Afstemming 3 Kaders bij advisering 4 Dialoog 4 Bescherming van erfgoed 5 Plannen 5 Museum Hulst 6 Vrijstaande woning in Kloosterzande 7 Vrijstaande woning in Hulst 8 Vrijstaande woning in Sint Jansteen
10
Blik vooruit 11
Dorp, Stad & Land 2021
3
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed Gemeente Hulst is met haar fysieke omgeving aantrekkelijk voor bedrijven,
De commissie levert aan de gemeente en aan de initiatiefnemers
bewoners en bezoekers. Met zorg houdt de gemeente daarbij de synergie
integrale adviezen over aspecten van ruimtelijke kwaliteit en erfgoed,
tussen historie, landschap, gebiedsontwikkeling en innovatie voor ogen.
en krijgt steeds vaker adviesvragen op het gebied van stedenbouw,
Iedere beslissing heeft immers impact op een omgeving die duurzaam
landschap en ruimtelijk beleid. Afhankelijk van het planaanbod neemt de
leefbaar is en blijft voor mens en natuur. Met een integrale benadering
erfgoedadviseur deel en is de commissie een geïntegreerde commissie
assisteren adviseurs van Dorp, Stad en Land uw gemeente bij deze
Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed. Bij het verder uitbouwen van deze
optimale omgevingskwaliteit. In dit jaarverslag leest u over de advisering
integrale advisering vanuit meerdere expertises kan de commissie
over ruimtelijke kwaliteit en erfgoed in uw gemeente.
onder de nieuwe Omgevingswet worden omgevormd tot de integrale Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Met name met betrekking tot
Organisatie
de grootschalige projecten rondom de Bierkaai is in 2020 door de
De burgemeester en wethouders van gemeente Hulst krijgen over
geïntegreerde commissie in nauw overleg met de gemeente geadviseerd.
bouwplannen waarvoor een omgevingsvergunning is aangevraagd advies van de onafhankelijke commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Adviseurs van Dorp,
Afstemming
Stad en Land nemen zitting in deze commissie, en hebben in uw gemeente
De zittingen van de volledige commissie zijn op woensdag in de oneven
geen zakelijke of bestuurlijke belangen. Hierdoor is de onafhankelijkheid
weken. Deze zittingen vinden in het gemeentehuis of (sinds Corona)
bij de advisering aan uw gemeente gewaarborgd. Bij haar advisering kijkt
online plaats. Medewerkers van de gemeenten bereiden de vergadering
de commissie naar hoe het uiterlijk van het plan past in de omgeving, hoe
tijdig en goed voor, waardoor de commissieleden ruim op tijd op de
het ontwerp eruit komt te zien en welke materialen zijn gebruikt. Bij het
hoogte zijn van de agenda en de te bespreken plannen. De commissie
formuleren van hun advies hanteren zij de actuele beleidsrichtlijnen van
bespreekt in voorkomende gevallen ter voorbereiding van de vergadering
de gemeente en werken in geest van de Omgevingswet die in 2022 van
de geagendeerde plannen door met de stedenbouwkundigen en
kracht zal gaan.
beleidsmakers van de gemeente.
Dorp, Stad & Land 2021
4
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Hierdoor is de commissie goed op de hoogte van welk beleid een rol
Wanneer een ingediend bouwplan niet past binnen het bestemmingsplan,
speelt bij het voorgelegde plan. Deze onderlinge samenwerking tussen de
maakt de gemeente de afweging of het plan toch doorgang kan vinden,
leden en de medewerkers van de gemeente verloopt efficiënt en prettig. Bij
en zo ja, welke stedenbouwkundige voorwaarden voor het uiterlijk van
plannen voor nieuwbouw of erfgoed waarbij de inpassing in de omgeving
het bouwwerk dan van kracht zijn. Wanneer het college besluit om
van de ontwerper meer vraagt, bezoeken commissieleden de locatie.
bij sommige vergunningaanvragen in afwijking van de advisering van
Op deze manier hebben zij een nog beter inzicht in de gemeente en de
de commissie te handelen, informeert het college de commissie. In de
vraagstelling van inpassing van het object binnen de omgeving waar de
gemeente Hulst heeft de commissie regelmatig contact met de overige
ontwerper voor staat.
afdelingen en/of diensten die te maken hebben met het beheer en de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. Hierbij worden bestaande
Kaders bij advisering
of nieuwe initiatieven voor besproken. Dit betreft bijvoorbeeld overleg
Een groot deel van de aan de commissie voorgelegde plannen betreft
met een gemeentelijke projectleider ruimtelijke ontwikkeling of
aanbouwen, dakopbouwen, dakkapellen en verbouwingen van woningen
een stedenbouwkundige.
en bedrijfspanden. Tevens krijgt de commissie nieuwbouwplannen voor woningen en bedrijfspanden op grotere schaal in behandeling.
Dialoog
Als toetsingskader bij de advisering geldt het beleid van de gemeente
Tijdens de vergadering ontvangen de commissieleden op de plannen,
Hulst zoals dat is vastgelegd in de Welstandsnota 2015. De
veelal tijdens een gesprek met de initiatiefnemers en ontwerpers,
commissieleden baseren zich bij de advisering over de bouwplannen
toelichtingen op het ontwerp. De commissie gaat desgewenst in
op deze nota en op aanvullende, actuele beleidsontwikkelingen van
overleg met de ontwerpers van de bouwplannen over de vertaalslag
de gemeente Hulst. De gemeente zal in het lopende jaar van 2021
van de uitgangspunten van het beleid in het ontwerp. Zo kunnen de
het beleid voor omgevingskwaliteit actualiseren naar de doelstelling
commissieleden optimaal meedenken en adviseren. Initiatiefnemers en
van de Omgevingswet, waarbij de commissie graag het belang blijft
ontwerpers spreken hun waardering uit over deze aanpak.
ondersteunen van integrale en participatieve kwaliteitsafwegingen.
Dorp, Stad & Land 2021
5
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Bescherming van erfgoed
Plannen
De gemeente beschermt gebouwen en objecten met grote cultuurhistorische
Dorp, Stad en Land adviseert gedurende een jaar op veel uiteenlopende
waarde door ze de status van gemeentelijk monument te geven. Dit kunnen
plannen. In dit verslag belicht de commissie een paar bijzondere plannen,
gebouwen, bruggen, sluizen en grenspalen, tot bomen of banken die iets
omdat deze voorbeelden goed laten zien hoe er met zorg in de gemeente
vertellen over de lokale geschiedenis. De verhalen achter de monumenten
Hulst wordt gewerkt aan kwaliteit.
kunnen herinneren aan een bepaalde periode, aan bekende personen of bijvoorbeeld kenmerkende ambachten, oude landschappen en steeds zeldzamer geworden gebouwtjes, zoals een bollenschuur of bakhuisje. Het overzicht van deze beschermde objecten is voor iedereen ter inzage en heet ‘de gemeentelijke monumentenlijst’. De gemeente Hulst heeft een hoog ambitieniveau voor de ruimtelijke kwaliteit in de historische binnenstad. Dit beleid is vastgelegd in het document ‘Beeld van de Binnenstad’ en voor de deelgebieden rondom de Bierkaai ook in het bestemmingsplan van de gemeente. De erfgoedadviseur is met betrekking tot het beschermd stads- en dorpsgezicht veel betrokken bij de advisering. Met name de grootschalige plannen binnen de vesting Hulst rondom de Bierkaai zijn het afgelopen kalender jaar op een zeer intensieve wijze door de commissie Ruimtelijk Kwaliteit en Erfgoed in geïntegreerde vergaderingen geadviseerd.
Dorp, Stad & Land 2021
6
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Museum Hulst Het ‘s Landshuis is een Rijksmonument dat verbouwd wordt tot het museum Hulst. Het project is bijzonder vanwege de unieke geschiedenis van het pand en de verbinding met het nieuwe gebruik als Museum Hulst. In het pand is rechtgesproken en zijn nog cellen uit verschillende eeuwen. In overleg met de aanvrager zijn de plannen zo ontwikkeld dat de toegankelijkheid, de museale routing en de inpassing van lift en voorzieningen aansluit bij het gebouw. Het museum Hulst kan de geschiedenis van Hulst vertellen via het gebouw zelf. De commissie heeft zodanig kunnen adviseren dat bestaande monumentale waarden behouden konden blijven.
Tekening van het ‘s Landshuis door VG Architecten.
‘s Landshuis steenstraat 37 in Hulst. Bron: zeeland.com
Dorp, Stad & Land 2021
7
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Vrijstaande woning in Kloosterzande De aanvrager ontwierp zelf het schetsontwerp voor de woning. Bij de adviesgesprekken naar aanleiding van het schetsontwerp viel het de commissieleden op dat in deze vroege fase van ontwerpen de plattegrond, achter- en zijgevels reeds prima waren ontworpen. De adviesgesprekken tussen de commissieleden en de aanvrager gingen dan ook vooral over de voorgevel. Zij bespraken mogelijkheden waardoor deze voldoende
Schetsontwerp voorgevel na advisering.
transparant en uitnodigend naar de omgeving zou worden. Tevens was de inzet van de gesprekken om in de verdere fasen van het ontwerp de samenhang en een heldere opbouw van de gevel te krijgen tussen topgevel en onderliggende gevel te optimaliseren. De dialoog ging over het evenwicht tussen de rechterzijde waar verschillende elementen Schetsontwerp achtergevel na advisering.
bij elkaar komen en het vooruitstekend ronde trappenhuis met de voordeur, en een horizontaal raam dat verschoven was ten opzichte van de bovenliggende dakkapel. Tijdens deze gesprekken boden de Ingediend schetsontwerp voorgevel.
commissieleden een aantal suggesties, waarna de initiatiefnemer verder kon met de planvorming. De commissie was over de uitgewerkte plannen die daarop volgden positief doet de suggestie om de begane grond van het linker geveldeel in metselwerk uit te voeren en het driehoekige raam naar de nok te verschuiven. De initiatiefnemer heeft zich door deze suggesties laten inspireren, hetgeen resulteerde in een ingediende ontwerp waar de commissie en ook de aanvrager zeer tevreden over zijn.
Ingediend schetsontwerp achtergevel.
Dorp, Stad & Land 2021
8
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Vrijstaande woning in Hulst De Tivoliweg waar het bestaande woonhuis op nummer 1 staat, vormt een entreefunctie voor Hulst. Een belangrijk uitgangspunt van de welstandsnota voor de stadsentrees is het handhaven of versterken van de bestaande karakteristiek. In dit geval waren de belangrijkste kenmerken een meer traditionele architectuur en het handhaven van de bestaande nokrichting. De traditionele woning had een mansardekap en een karakteristieke voorgevel met zeer aardige details. De bouwkundige staat was echter dermate slecht dat er uiteindelijk voor nieuwbouw is gekozen.
Bestaande situatie van de woning aan de Tivoliweg vanaf de walzijde.
Het schetsontwerp dat ingediend werd was in eerste instantie zeer modern en heel strak vormgegeven. De voorgevel was zeer gesloten en qua materialen werd er aan metaal gedacht. Het was een heel goed doordacht ontwerp, dat (helaas) onvoldoende voldeed aan de voorwaarden die in de nota zijn vastgelegd voor de belangrijke stadsentree van Hulst, direct grenzend aan de stadswal. Bestaande situatie van de woning aan de Tivoliweg vanaf de straatzijde.
Dorp, Stad & Land 2021
9
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Goedgekeurd ontwerp met zicht vanaf de straatzijde naar ontwerp van Architectenbureau Lockefeer.
Goedgekeurd ontwerp met zicht vanaf walzijde naar ontwerp van Architectenbureau Lockefeer.
Daarom spraken ontwerper en commissieleden over een ontwerp dat zich
De achterzijde en zijgevel zijn speels meer eigentijds met veel glas.
goed voegt in zijn omgeving. Dit resulteerde in een plan met traditionele
De commissieleden zijn positief over het ontwerp, omdat de woning
hoofdopzet, een meer open voorgevel en fraaie details die refereren naar
een evenwichtig laat zien dat recht doet aan zijn omgeving en aan het
het oude woonhuis.
woonhuis dat er heeft gestaan.
Dorp, Stad & Land 2021
10
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Vrijstaande woning in Sint Jansteen De laatste jaren ziet de commissie in Hulst een trend ontstaan naar de wens van plat afgedekte moderne kubistische woningen. In het jaar 2020 zijn er diverse ontwerpen van dergelijke woningen ingediend. Dergelijke ontwerp passen regelmatig niet of onvoldoende binnen de geldende bepalingen uit de welstandsnota, omdat de woning dan vaak te contrasterend is in de omgeving. Het ontwerp voor De Janshof in Sint Jansteen is echter zeer divers van karakter. Het indiende ontwerp was op deze plek dan ook zeer goed mogelijk en is als schetsplan direct goedgekeurd.
Gevel aanzichten van de Janshof 4, Sint Jansteen door Bouwkundig teken- en adviesbureau Verstraeten.
Dorp, Stad & Land 2021
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Hulst
Blik vooruit Wij zijn verheugd om een bijdrage te mogen leveren aan het mooie werk dat uw gemeente verricht aan het ontwikkelen, behouden en borgen van een goede omgevingskwaliteit, want Hulst is een aantrekkelijke gemeente.
Dorp, Stad & Land 2021
11
Dorp, Stad en Land is een onafhankelijke kennispartner op het gebied van landschap, stedenbouw, architectuur en cultureel erfgoed. Met een integrale benadering vanuit deze expertises adviseert de vereniging sinds 1929 haar leden over optimale omgevingskwaliteit. Ruim 60 gemeenten uit meer dan 3 provincies zijn lid. U kunt Dorp, Stad en Land bereiken op 010 – 280 94 45 en via info@dorpstadenland.nl
Kantoor: Stationsplein 45 | hoofdingang A 3e etage | unit A3.207 Postbus 29129 | 3001 GC Rotterdam www.dorpstadenland.nl