D06ASDJV 2021

ADVIESRAAD SOCIAAL DOMEIN

JAARVERSLAG 2021 Inhoud Voorwoord 2 Bevindingen 2021 3 Bijlagen 4 A Adviesonderwerpen 4 B Opvolging Adviezen 5 C Ledenlijst 7 Interne evaluatie 8

1

Voorwoord De Coronapandemie, begonnen in het voorjaar van 2020, heeft nog het hele jaar 2021 zijn invloed doen gelden op de samenwerkings- en overlegstructuur van de Raad. Zo goed en zo kwaad als het ging is de ingezette werkwijze in werkgroepen voortgezet, is er regelmatig contact geweest tussen het bestuur en de wethouder, zijn er zoomvergaderingen belegd en zijn de adviesaanvragen van de gemeente verwerkt en beantwoord. Tevens is er in kleine groep soms wel fysiek contact geweest tussen leden van de ASD onderling en met betrokken ambtenaren. Ons voornemen om ook proactief adviezen te geven is niet uit de verf gekomen, mede omdat er te weinig overlegmogelijkheden waren om van gedachten te wisselen en ervaringen uit te wisselen. Twee leden van de werkgroep WMO hebben de ASD verlaten en zijn vervangen. Een lid zal deelnemen aan de werkgroep WMO en het andere lid versterkt de werkgroep Jeugd. Ondanks de coronamaatregelen zijn de advisering op basis van aanvragen gewoon doorgegaan. Het betrof adviezen gericht op de samenwerking van de drie Zeeuws Vlaamse gemeenten in het kader van preventie, toekomstvisie zorg, gezond en fit, alcohol, beschermd wonen, schuldhulpverlening, participatie en fraude. De samenwerking met de verantwoordelijke ambtenaren is bevorderlijk voor de voortgang en de terugkoppeling werd zeer op prijs gesteld.

Dit geeft hoop voor de toekomst wanneer het overleg geïntensiveerd kan worden en we elkaar beter kunnen leren kennen in fysieke ontmoetingen. Ook het maandelijks overleg met wethouder Ruissen wordt als zeer positief ervaren. Helaas moest het overleg met de cliëntenraad door Corona steeds uitgesteld worden en zal nu plaatsvinden in het voorjaar van 2022. Er is wel digitale en telefonische afstemming geweest over enkele advies aanvragen. A. Schelfhout, voorzitter

2

Bevindingen 2021 ONDERLINGE SAMENWERKING Het tijdstip, de duur en de frequentie van de bijeenkomsten lijken in evenwicht. De indeling in werkgroepen is goed bevallen. Alle leden geven aan dat maandelijks bijeenkomen prima is en dat ook tijdens deze bijeenkomst de tijd opgesplitst kan/moet worden in een deel plenair en een deel in de werkgroep. De waarde van de ASD wordt door de leden ervaren als toegevoegde waarde. Dit blijkt o.a. uit de reacties van de gemeente naar de Raad, maar ook in openbare publicaties van de gemeente is dit soms terug te lezen. De meerwaarde van de ASD is zeker ook dat er een groep ‘aangestelde’ onafhankelijke mensen, namens de bevolking, alert blijft op hetgeen er speelt. Waar we helaas nog niet aan toe zijn gekomen is het geven van ongevraagde adviezen. De gevarieerde samenstelling van de ASD en het feit dat zij onbezoldigd is, waarborgt de onafhankelijkheid van de raad. Dit kan de discussie bevorderen en verdiepen. De terugkoppeling vanuit een werkgroep naar de andere ASD-leden kan verbeterd worden en wat dat betreft zien we uit naar een coronavrije samenleving met een regelmatige overlegstructuur. SAMENWERKING MET GEMEENTE en ANDERE RADEN De onderwerpen zijn zeer divers en interessant met als gevolg dat voldoende voorbereiding vereist is, zowel inhoudelijk als in tijd.

Waar de gemeente voldoende (en lange) voorbereidingstijd heeft, komt de advisering wel eens in het gedrang door de korte termijn waarop een antwoord verwacht wordt. De afstemming met andere stakeholders komt mede hierdoor (nog) niet tot stand. De voorinformatie en de basisstukken die voor adviezen nodig zijn, is over het algemeen goed, hoewel het ambtelijk taalgebruik ook wel eens moeilijk is zoals bijvoorbeeld bij de nota ‘Beschermd Wonen’. De terugkoppeling op onze adviezen was duidelijk. In dit kader werkt een gesprek met een verantwoordelijk ambtenaar helder en motiverend, waar toch ook de ambtenaren moeten wennen aan deze manier van samenwerken. De terugkoppeling -over-en-weer- is daarom ook zeer wenselijk. Tot op heden was de samenwerking met de andere raden beperkt; incidenteel is er contact geweest met de Cliëntenraad, de Seniorenraad en Schuldmaatje. Aandachtspunten voor de toekomst • Waar nodig ongevraagde adviezen uitbrengen. • Volgen van de adviezen aan de gemeente. • Eventueel informeel overleg met de ambtenaren intensiveren. • Uitbouwen van de werkgroepenstructuur. • Afhankelijk van het onderwerp overleg met andere raden. • Bijscholing. • Overleg met andere stakeholders. 3

Bijlagen A Adviesonderwerpen Sociaal domein Breed - Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein - Toegankelijkheid / inclusie - Subsidiebeleid - Maatregelen - Uitvoering transformatiepanden WMO - Sociale kaart - Capaciteit voorzieningen - Woonzorg visie - WMO (verordening) - Wet verplichte opname GGZ - Vervoer (Zeeuws-Vlaamse aangelegenheid) - Ontwikkelingen beschermd wonen - Zeeuws Vlaamse samenwerking in de zorg - Stichting mentorschap zeeland - Volgen verwarde personen - Zeeuwse zorgcoalitie - Dementie vriendelijke gemeente. - Onafhankelijke cliëntenondersteuning. Jeugd- en Jongerenwet - Kosten jeugdhulp - Toekomstbestendig kindvoorzieningen (o.a. Kinderopvangbeleid, Onderwijsachterstand en Onderwijshuisvesting - Werkvoorzieningen - Ontwikkelingen Dethon van productie- naar re-integratiebedrijf o Begroting o Detacheren wsw’ers o Werk/leer trajecten o Re-integratie o Interne uitvoering o Samenwerking in de regio en Zeeland-breed - Wat er speelt binnen de Arbeidsmarktregio Zeeland - Bereik kinderen en volwassenen die in armoede leven - Impact wijziging wet gemeentelijke schuldhulpverlening - Impact nieuwe wet inburgering - Kwetsbare jongeren en werk/scholing - Rol van voorzieningen in het ‘voorveld’ - Zeeuws-Vlaamse samenwerking (beleid en uitvoering)

4

B Opvolging adviezen 1. SCHULDSANERING (JANUARI) (Wgr Part) Actie en communicatieplan maken per 31 maart 2021 2. BIJSTANDSFRAUDE / PRAKTISCHE UITVOERING B.W. (FEB)W(wgr Part) De ASD heeft de volgende vragen: 1. Heeft de Gemeente een visie op het voorkomen, opsporen en behandelen van (veronderstelde) gevallen van fraude van de Bijstandswet? 2. Heeft de Gemeente informatie over de aard en de omvang van (veronderstelde en daadwerkelijk vastgestelde) fraude van de Bijstandswet in de gemeente Hulst? 3. Heeft de Gemeente een visie op het spanningsveld tussen de strenge wettelijk opgelegde handhaving en de maatschappelijke roep om maatwerk en menselijke maat? 4. Heeft de Gemeente een eigen definitie of operationalisering van fraude in het kader van de Bijstandswet? 5. Hoe gaat de Gemeente om met ondersteuning door derden door giften in de vorm van bijvoorbeeld voedingsmiddelen, schoolmateriaal, sportmateriaal, uitleen van spullen enzovoort? 6. Heeft de Gemeente een beleid bij recidiverende boetes en terugvorderingen die kunnen leiden tot problematische schulden? 3. AANVULLING BELEIDSPLAN SCHULDHULPVERLENING (MAART) (Wgr Part) Ons advies is om te bezien hoe de totale doorlooptijd teruggebracht kan worden tot een termijn die recht doet aan het urgente karakter van de schuldhulpverlening. 4.

LEERLINGENVERVOER (JULI) (Wgr JenJ) • Fietsvergoeding gelijkstellen met autovergoeding van 19 cent • Mogelijkheid van individuele uitzondering inbouwen. 5. PARTICIPATIEWET / IAOW /… (SEPTEMBER) (Wgr Part) Wanneer een zware sanctie als een 100% korting wordt toegepast, dient dit uiterst zorgvuldig te gebeuren, rekening houdend met de context van de uiting en de consequenties voor de agressor en zijn gezinsleden. De ASD pleit voor een protocol, waarin dit zorgvuldig wordt geregeld. Beschikt de gemeente over een dergelijk protocol? 6. TOEKOMST ZORG IN ZEEUWS-VLAANDEREN (OKTOBER) (Wgr WMO) Wat betreft de gecoördineerde toegang tot zorg is de realisatie van CZO een goed streven. We pleiten voor een breed, laagdrempelig meldpunt dat zeer nauw verweven is met andere organen en op basis van maatwerk heel gericht kan doorverwijzen. Het is zeker de moeite hierbij de rol van Hulst voor Elkaar en de huisartsenpraktijk te onderzoeken.

5

7. REGIONAAL PREVENTIE- EN ALCOHOLHANDHAVINGSPLAN (OKTOBER) (Wgr JenJ) •

De nota geeft in de inleiding een opsomming van belangrijke figuren rond het gedrag van kinderen / jongeren. Er wordt ook gesproken over burgerparticipatie. De ASD adviseert om een pilot te starten, waarbij de belangrijkste sleutelfiguren bij elkaar gebracht worden rondom een concreet, overzichtelijk probleem. Op dit moment zou dat bijvoorbeeld de jongerenoverlast kunnen zijn in Vogelwaarde. In zo’n bijeenkomst kunnen de betrokken met elkaar oplossingsgericht praten in plaats van over elkaar. Dit onder leiding van een onafhankelijke en deskundige moderator. Op deze wijze kan ervaring worden opgedaan met burgerparticipatie en cultuuromslag. Twee moeilijke processen. Als goed voorbeeld zou de gemeente kunnen beginnen om bij de nieuwjaarsreceptie en andere officiële gelegenheden geen alcohol te schenken. Ook het terugdringen van het roken is ooit zo ondersteund.

•

8. EEN LEVEN LANG GEZOND EN FIT IN Z.VL (NOVEMBER) (Wgr WMO) • Minimaal vervanging zieke bomen en uitbreiding middels bomenplan. Bomenplan met scholen. • De ASD adviseert om bij de lokale accenten ook te trachten het maatjesproject uit te breiden, de ondersteuning van mantelzorg te versterken alsmede de bewegingsactiviteiten voor mensen met een beperking te stimuleren middels vrijwilligersinzet. • De aangekondigde formele evaluatie over 2 jaar is sowieso noodzakelijk om tussentijds bij te sturen. De hele nota ademt echter dat er permanente monitoring nodig is en dat er geen 2 jaar kan gewacht worden om tussentijds bij te sturen. Verwijzend naar de beoogde burgerparticipatie adviseert de ASD om hier alle stakeholders in te betrekken. 9. REGIOVISIE BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG (DEC) (Wgr WMO) •

Verder ondersteunt de ASD ten volle de integrale aanpak van wonen, werk/inkomen en versterken zelfvertrouwen / zelfredzaamheid. Dit wordt het best gerealiseerd met een duidelijk en stevig casemanagement. We adviseren hierbij een goed werkend netwerk met liefst zo min mogelijk verschillende hulpverleners rondom dezelfde persoon en geen lappendeken van al te veel hulpverleners.

De inzet van een expertteam en onafhankelijk deskundige is volgens de ASD niet alleen in 2022 van belang, maar ook in de volgende jaren. De ASD pleit er dan ook voor om hier structureel gepast gebruik van te maken en daar financiële middelen voor te reserveren. De ASD mist dat er gestructureerd overleg gevoerd wordt met alle stakeholders om vanuit de praktijk en met de voeten in de Zeeuwse klei te horen wat er op de werkvloer gebeurt. Welke nieuwe inzichten ontstaan? Wat loopt goed en waar zijn er problemen? Het gaat om de hele keten en elke schakel moet gehoord worden en op veilige manier kunnen rapporteren en voortgangsvoorstellen kunnen inbrengen. De complementariteit staat voorop. De ASD adviseert om live-bijeenkomsten met de stakeholders te beleggen om een gezamenlijke focus te krijgen en te houden. Omdat dit per gemeente een nieuw proces is, raad de ASD aan om intervisie te starten tussen de ambtenaren van verschillende gemeenten. Zo wordt van elkaar geleerd en kan een ieder met zijn twijfels bij anderen terecht.

6

C Leden ASD per december 2021

Dagelijks Bestuur • • •

A Schelfhout, voorzitter en werkgroep Participatie T de Rijcke, secretaris en werkgroep Jeugd A de Bakker, penningmeester en werkgroep WMO

Leden Jeugd • • •

F Dieleman J de Schrijver A Stallaert

Leden Participatie • • •

H Stam B Suy W de Valk

Leden WMO • •

L Everaard W van Ombergen

7

Evaluatie ASD 2021 A. Betreffende de ASD Indeling in 3 werkgroepen Jeugd, Participatie en WMO 1 Hoe denkt u over deze indeling, is dit een werkbare keuze en vergaderen we (onder normale

omstandigheden) voldoende?

Indeling in werkgroepen prima en werkbaar en elke werkgroep heeft een kartrekker/voorzitter. Maandelijks vergaderen heeft voorkeur. Indeling vergaderingen bijv: ½ u plenair, ¾ u in werkgroep en ½ uur plenair. Indeling vergadering mede laten afhangen van gevraagde adviezen. Vooralsnog lijken de werkgroepen een goede keuze zodat er sprake kan zijn van verdieping. Wellicht is er later behoefte aan verbreding. Corona heeft de mogelijkheid bemoeilijkt om plenair over een advies van een werkgroep te debatteren. 2

Hebt u suggesties voor het verloop van de vergaderingen?

Tijdstip, locatie en duur zijn in evenwicht. Tevreden over voorzitter en secretaris. De gevarieerde samenstelling van de ASD kan een toegevoegde waarde hebben en of dit ook zo zal zijn, zal de tijd leren. Afgelopen jaar heeft min of meer een karakter gehad van mededelingen over de adviezen met weinig discussie. Dit kan leiden tot verlies van het overzicht. 3

Waarin ziet u onze toegevoegde waarde?

Er ontstaat een duidelijk beeld over de onderwerpen door niet-bestuurders; ook de reacties van de gemeente bevestigen de waarde van de ASD en het feit dat je soms gemeentelijke reacties terugleest bevestigt dit. Tijdens de overlegsituaties wordt er evenwichtig over gesproken en het secretariaat verwoord dat prima. Onze meerwaarde zit er ook in dat we namens de inwoners alert blijven op hetgeen er speelt en waar we nog niet aan toe zijn gekomen: ongevraagd adviezen geven. In de uitvoerige reacties op de adviezen van de gemeente. Corona zit ons dwars en een en ander moet nog settelen. 4

Hebt u suggesties voor voorzitter en / of DB?

Het terugkoppelen vanuit de werkgroepen naar allen kan beter. Zo doorgaan. Houdt zaken open en helder voor allen. Bij vervanging van leden blijven zorgen voor onafhankelijkheid en ervaring.

B. Samenwerking Per werkgroep is het overleg met de ambtelijke medewerkers eenvoudiger te organiseren. 5 Wat vindt u van de aard en aantal formele adviesaanvragen? De onderwerpen zijn zeer divers en vereisen voldoende voorbereiding. Dit betekent ook dat de stellingname van een werkgroep voldoende denk- en voorbereidingstijd moet hebben. Waar de voorbereidingstijd van de gemeente soms erg lang is, komt de beantwoording op de adviesvragen wel eens in het gedrang. De adviesaanvragen zijn interessant, niet altijd even helder en de gemeente verwacht wel een snel antwoord. De aard van de adviesaanvragen is zeer wisselend en niet hoog in aantal. Nog wat kort dag om te beoordelen. 6

Wat vindt u van de informatie door gemeente?

De info is goed, maar kan soms actiever, sneller en met meer toelichting. Wellicht is de oplossing dat een ambtenaar een toelichting geeft op de aanvraag. Soms erg ambtelijk taalgebruik (zie nota Beschermd Wonen).

8

7

Hoe ervaart u het overleg / samenwerking met de ambtenaren? Een afspraak met een verantwoordelijk ambtenaar werkt verhelderend; ook zij moeten wennen aan deze manier van werken. Daarom is terugkoppeling van de ambtenarij naar de ASD ook wenselijk. Kan er nog geen ervaring over geven.

8

Wat zouden we als ASD of uzelf anders kunnen doen richting de gemeente (denk o.a. aan gevraagd en ongevraagd advies)?

Voorlopig zo doorgaan en hopen op betere tijden. Wellicht is er tzt wel wat te doen aan het gebruik van de ambtelijke taal. Mogelijk moet er vaker informeel overleg zijn zodat de achtergronden meer accent krijgen. Plenair meer discussies in de diepte voeren waardoor adviezen door de hele ASD gedragen worden. Het ongevraagde advies moet nog verder uit de verf komen. 9

Wat vindt u van de samenwerking met cliëntenraad, seniorenraad en overigen? Mogelijk moet het overleg met andere raden structureel gemaakt worden. Een aantal leden heeft hier geen ervaring mee. Zijn er niet teveel raden, waardoor ruis kan ontstaan?

C. Eigen functioneren Elk ASD lid heeft zitting in die werkgroep waar de eigen expertise en belangstelling het meest tot zijn recht kan komen. 10 1 Kunt u uw kennis / ervaring voldoende kwijt in de ASD of werkgroep? 2 Nog niet echt, maar hopelijk verandert dit. Moeilijk te zeggen. 3 Er moet meer werkgroepoverleg zijn. 4 Wellicht is onze eigen kennis ook niet altijd toereikend 5 Tot op heden wel. 6 11 7 Zou u meer / minder / andere informatie wensen? 8 Voldoende maar meer info kan tot verdieping leiden en dat kan de discussie bevorderen en hetgeen we dan horen vanuit de samenleving kunnen we dan meenemen. 9 12 Z Zou u evenveel / meer of minder pro-actief willen werken? P Pro-actief altijd goed, maar ook moeilijk in te schatten waaraan behoefte is. Nog niet veel van gemerkt, maar pro-activiteit is meer een zaak van de politiek; de ambtenarij maakt dit concreet in adviesaanvragen en verwoorden. Pro-activiteit is niet perse noodzakelijk. 13

V Vindt u het brede domein werkbaar of te ruim, of heeft u suggesties? In principe goed, maar het vereist veel van de individuele leden en overschatting ligt op de lo loer. De uitwisseling wordt nu gemist. Het is werkbaar.

14

H Hebt u het idee dat u overweg kunt met de brede en complexe vraagstelling en het streven

van de gemeente naar een integrale advisering?

Het is niet goed wanneer het DB een advies voorbereid en dan voorlegt. Corona is hier debet aan, maar dit moeten we toch proberen te voorkomen. Werken in werkgroepen is goed om aan de diverse onderdelen de goede aandacht te besteden, maar de integratie van meningen verdient aandacht. Hoe meer raden; hoe moeilijker een integraal advies kan worden. Ja, persoonlijk wel. 15

H Hebt u nog aanvullende opmerkingen? H Terug naar plenaire bijeenkomsten met verdieping en plenaire discussies zal een vera ademing zijn en voorkomt de indruk dat de adviezen eenzijdig worden opgesteld. Elkaar beter leren kennen en wellicht overleg met andere raden en dorps- en wijkraden.

9

10