C03QenA VRZ stairmaster brandweeropE07

Q&A stairmaster brandweer – versie 15.00 uur – 24-01-2022 Hoe lang bestaat de PPMO al? In 2008 /2010 is er gestart met een pilot door brandweer Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond en Brabant Zuid-Oost. Vervolgens zijn er in 2011 en 2012 nog eens twee regio’s aangehaakt die samen de implementatie hebben gerealiseerd. Vanaf 2012 is de landelijke invoering gestart van de PPMO. VRZ had nog een Overeenkomst voor het keuren van brandweermensen tot eind 2014. De invoering van de PPMO (Periodiek Preventief Medisch Onderzoek) is dan ook binnen VRZ gestart op 01-01-2015. Voor wie is de PPMO bedoeld? Wanneer je in de uitrukdienst werkt, word je gekeurd. Voor de functies manschap A en bevelvoerder is PPMO verplicht. In sommige regio’s is de keuring ook verplicht voor de functie van officier van dienst (OVD). Hoe vaak moet je het PPMO afleggen? Jaarlijks word je op je fitheid getest. Dit is vastgelegd in het CAR-UWO. Daarnaast wordt, afhankelijk van je leeftijd, periodiek het PPMO afgenomen. Voor medewerkers tot 40 jaar eenmaal per 4 jaar, voor medewerkers tussen 40 en 50 jaar eenmaal per 2 jaar en voor medewerkers boven de 50 eenmaal per jaar. Aan welke test moet worden voldaan en waarom? De PPMO ondersteunt ons hierbij. Dit onderzoek is landelijk vastgesteld door de vakbonden en de werkgevers. Een onderdeel daarvan is een traplooptest.

Hierbij moet je als brandweerman/-vrouw in korte tijd, 2 minuten, een trap op kunnen lopen met volle bepakking. Zo is een brandweervrijwilliger goed voorbereid voor de praktijk. Deze traplooptest kan op een vaste trap (in een trappenhuis) of met een stairmaster afgenomen worden. Waar bestaat het PPMO uit? Het PPMO bestaat uit vier onderdelen: • een vragenlijst, • biometrische testen, • functionele brandbestrijdingstest, • de traplooptest. Welke traplooptest gebruiken we in Zeeland? In Zeeland gebruiken we de stairmaster. Om hoeveel testen gaat het per jaar? Het gaat om ongeveer 500 testen per jaar. Wat als een vrijwilliger de test niet af kan leggen? Hoe wij de stairmaster gebruiken is goedgekeurd door de Arbeidsinspectie en in overeenstemming met het landelijke protocol. Dat neemt niet weg dat de beleving bij de stairmaster heel anders kan zijn en op bezwaren stuit bij een brandweerman/vrouw. Als een brandweerman/vrouw de test met

de stairmaster niet kan of wil afleggen, kan hij of zij dit aangeven aan de ploegleider en/of clustercommandant en volgt overleg met de bedrijfsarts. Die geeft vervolgens een advies of in plaats van de stairmaster de test op een vaste trap gewenst is. En dat alternatief wordt aangeboden aan de vrijwilliger en daar kan hij of zij gebruik van maken.

Zijn er al eerder signalen geweest dat men niet tevreden is met de stairmaster? Het is ons bekend dat er gemengde gevoelens zijn over de PPMO en de test met de stairmaster in het bijzonder. Die signalen nemen wij al langer serieus en daarom onderzoeken we alternatieven want de fysieke conditie, de voorbereiding op praktijksituaties en de veiligheid van onze vrijwilligers vinden wij heel erg belangrijk. Was/ is er een alternatief? In 2020 is een pilot geweest met een alternatief, de zogenaamde steptest. We zijn begin 2021 verrast omdat deze steptest, als mogelijke vervanger van de stairmaster, door vakbonden en werkgevers is afgekeurd als geschikte test. Wij hadden daar hoge verwachtingen van. Ook de vrijwilligers hadden goede hoop en stonden hier positief tegenover. We hebben een periode gebruik kunnen maken van een trap bij de Westerscheldetunnel maar we zien dit niet als permanente oplossing. We zoeken naar een traplooptest in eigen beheer in Zeeland, als alternatief voor de stairmaster, op een locatie waar de gehele PPMO kan worden afgenomen, zoals is voorgeschreven. Wat gaat er nu gebeuren? We zoeken naar een traplooptest in eigen beheer in Zeeland, als alternatief voor de stairmaster. Dat geeft ons flexibiliteit en we kunnen dan andere onderdelen van de PPMO gelijk meenemen. Dat is prettig voor de vrijwilliger zodat hij of zij zo min mogelijk tijdsbelasting heeft.

De vrijwilliger heeft dan de keuze welke test hij wil doen. Wanneer verwachten jullie een oplossing? We verwachten hier voor de zomer een besluit over, afgestemd met de ondernemingsraad en de bedrijfsarts. Wat doen jullie totdat er een oplossing is? Tot die tijd volgen we de landelijke richtlijnen zoals andere veiligheidsregio’s dat ook doen en maken we gebruik van de stairmaster. Deze wijze van afnemen van de test is overigens goedgekeurd door de Arbeidsinspectie. Dat neemt niet weg dat de beleving bij de stairmaster heel anders kan zijn. Hoeveel brandweermensen zijn er de afgelopen jaren gestopt bij de brandweer vanwege de stairmaster? Per jaar vertrekken zo ongeveer 70 mensen om diverse redenen de brandweer. Het is altijd een samenspel van factoren waarom een vrijwilliger vertrekt. Leeftijd, werk buiten de regio, verhuizing, andere interesses en in een beperkt aantal gevallen is het te herleiden naar de PPMO waar de stairmaster een onderdeel van is.

Waarom mag een persoon de leuning niet vasthouden? Tijdens de traplooptest (zowel vaste trap als stairmaster) wordt de energetische piekbelasting gemeten. Hiermee beoordeelt de keuringsarts het piek-anaerobe inspanningsvermogen. Wanneer een deelnemer leuningen vasthoudt tijdens de test beïnvloedt dit de inspanning van de deelnemer en daarmee de (gevalideerde) test. Op het moment dat een deelnemer uit balans raakt mag hij/zij de leuning vastpakken om weer in balans te komen. Als de balans weer is herpakt laat de deelnemer de leuning weer los. Overigens gelden dezelfde regels over het vastpakken van de leuning bij een vast trap. Hoeveel ongevallen hebben er afgelopen jaren met de stairmaster plaatsgevonden? Sinds de invoering van de PPMO in 2015 zijn er 11 Arbo-meldingen bij VRZ gedaan van (bijna)incidenten. Van deze 11 meldingen worden er 5 direct gelinkt aan het gebruik van de stairmaster. Waarom houdt de VRZ vast aan de stairmaster als er zoveel problemen zijn? Via social media zien we vragen over waarom VRZ ‘halsstarrig’ vasthoudt aan de stairmaster. Op dit moment is de traplooptest de enige testmethode binnen de PPMO. We hebben nog geen goed alternatief voor de stairmaster dat we regiobreed in kunnen zetten. Daar doen we onderzoek naar. We verwachten voor de zomer hierover meer te kunnen vertellen.

Omdat de Arbeidsinspectie de stairmaster heeft goedgekeurd zien we geen aanleiding hiervan af te zien. De stairmaster is overigens een veilige en goed gevalideerde test. Op dit moment leggen de meeste brandweermensen de test op de stairmaster af met een positief resultaat. In het enkele geval dat iemand de test op de stairmaster niet kan of wil afleggen kan hij dit bespreken met de bedrijfsarts. Die geeft vervolgens een advies. Een uitwijk alternatief is niet direct in de omliggende regio’s maar in Gouda.