bijlage 6. Memo subsidiëring (versie 17 nov 2025)

Memo over subsidies Wat is subsidie? In hoofdstuk 4, afdeling 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht zijn de regels opgenomen over subsidies. Onder subsidie wordt volgens artikel 4:21 verstaan: De aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten. Op grond van een wettelijk voorschrift In artikel 4:23 van de Awb is het volgende bepaald: Een bestuursorgaan verstrekt slechts subsidie op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt. Enkele uitzonderingen daargelaten, is in de wet niet bepaald dat subsidie voor een bepaalde activiteit kan worden verstrekt. Het is dan aan het gemeentebestuur om te besluiten een wettelijk voorschrift vast te stellen op grond waarvan subsidie kan worden verstrekt. We spreken dan over autonomie. Algemene subsidieverordening De gemeenteraad kan op grond van artikel 149 van de Gemeentewet eigen wetgeving vaststellen. Deze wetgeving op gemeentelijk niveau wordt een verordening genoemd. Omdat gemeenten subsidie wil verlenen als sturingsinstrument voor activiteiten waarvan zij het wenselijk vindt dat deze plaatsvinden, stellen de raden een Algemene subsidieverordening (hierna ASV) vast.

In deze ASV neemt de raad op dat het college, uiteraard binnen de kaders van de ASV, subsidie kan verlenen. De ASV is dus het kader waarbinnen het college subsidie kan verlenen. Specifieke subsidieverordening Aanvullend kunnen er echter ook voor specifieke beleidsonderwerpen een specifieke subsidieverordening worden vastgesteld. Bijvoorbeeld subsidies in het kader van duurzaamheid, wonen boven winkels, voor behoud van erfgoed, armoedebestrijding en vluchtelingenwerk. Als er een specifieke subsidieverordening is, dan gaat deze voor op de ASV. Andersom geldt ook dat als een activiteit niet valt onder een specifieke subsidieverordening, het college de ASV kan toepassen. Beleidsregels Omdat de ASV een kader is op grond waarvan het college subsidie kan verlenen, wordt vaak gebruik gemaakt van beleidsregels om vast te leggen hoe in een specifieke situatie van deze bevoegdheid gebruik wordt gemaakt.

Zo kan het college in beleidsregels vaststellen welke spelregels er gelden voor het verlenen van subsidie voor onderwijsachterstanden. Het voordeel hiervan is dat voor iedereen duidelijk is in welke situaties er voor onderwijsachterstanden subsidie wordt verleend. Voor het college en de beleidsmedewerkers is dit ook prettig, omdat ze weten hoe ze een subsidieaanvraag hiervoor moeten behandelen en de te nemen beslissing kunnen motiveren. Er zijn colleges die op grond van de ASV gebruik maken van nadere regels. Het onderscheid tussen beiden is in het kader van de memo niet relevant. Collegeregeling of gemengde regeling Indien het bestuur van een gemeenschappelijke regelingen zelf bevoegd wil zijn om voor activiteiten waarvoor deze is getroffen, subsidie wil verlenen en vaststellen, dan moet deze bevoegdheid van de gemeenteraad ook worden overgedragen. De regeling wordt dan zogezegd een gemengde regeling omdat zowel bevoegdheden van het college als van de gemeenteraad worden overgedragen. In de regel willen de raden hun bevoegdheden tot stellen van kaders, zoals het vaststellen van een subsidieverordening of beleidsnota’s, niet aan een gemeenschappelijke regeling overdragen. Subsidieverlening bij een collegeregeling Als de gemeenschappelijke regeling een collegeregeling is, dan kan het AB van de regeling niet zelf een subsidieregeling vaststellen.

Wat te doen als het bestuur ter uitvoering van hun taak tot subsidie willen verlenen. Dat is mogelijk door de gemeenteraden van de gemeenten van de deelnemers een gelijkluidende subsidieverordening te laten vaststellen waarin het college de bevoegdheid krijgt om voor specifieke activiteiten subsidie te verlenen. Daarna kunnen deze colleges, die deelnemer zijn aan de regeling, deze bevoegdheid aan het algemeen bestuur van de regeling opdragen (mandaat). De colleges kunnen de bevoegdheid ook rechtstreeks opdragen aan het dagelijks bestuur of de directeur. Het algemeen bestuur, dagelijks bestuur of de directeur is dan krachtens mandaat bevoegd om binnen de kader van die specifieke subsidieverordening subsidie te verlenen. Omdat alle subsidieverordeningen gelijkluidend zijn is dit een eenvoudige en doelmatige oplossing. Schaarse subsidies: mededinging verplicht? Bij het verstrekken van schaarse subsidies zijn de zogenaamde ‘Didam regels’ ook van toepassing. Wellicht moet je voorafgaand aan verstrekking van subsidie een openbare tenderprocedure volgen. Zie dit nieuwsbericht en de link daarin van de VNG: Antwoord op vragen over mededinging bij begrotingssubsidies | VNG. Artikel gaat over begrotingssubsidies maar e.e.a. gaat in principe ook op voor andere subsidies. Hopelijk komt de VNG hiervoor met een modelregeling.