Document · PDF

Accountantsverslag 2024 gemeente Hulst

Gemeenteraad 3 juli 2025, gemeente HulstBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling Jaarstukken 2024 gemeente Hulst11.041 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Accountantsverslag 2024 Gemeente Hulst, 30 juni 2025

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025 Deloitte Accountants B.V. Stadionstraat 4 4815 NG Breda Postbus 1195 4801 BD Breda Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Hulst Postbus 6000 4330 LA HULST Onderwerp Accountantsverslag 2024 Datum 30 juni 2025 Ons kenmerk 25061A8AE9/HV Behandeld door Ron Huser-Egter van Wissekerke Senior Manager Tel: 06 5585 3223 rhuser@deloitte.nl Rein-Aart van Vugt Partner Tel: 06 1100 2352 rvanvugt@deloitte.nl

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Hulst. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2024 van de gemeente Hulst. De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hulst. Bij deze jaarrekening hebben wij een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging gedateerd d.d. 10 januari 2025 en met ons auditplan, dat op 10 maart 2025 is besproken in uw commissie Middelen. Wij hebben onze concept rapportage op 12 juni 2025 tijdens de bijeenkomst met uw commissie Middelen besproken. De inhoud van dit accountantsverslag is door ons afgestemd met uw portefeuillehouder financiën, het afdelingshoofd bedrijfsvoering, de teamleider planning & control, de teamleider financiële administratie en de controller. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

drs. R.M.J. van Vugt RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is een zogenoemde affiliate van Deloitte NSE LLP en maakt onderdeel uit van het internationale netwerk van Deloitte Touche Tohmatsu Limited.

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Inhoudsopgave Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

• Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Bevindingen jaarrekening

• De financiële positie van uw gemeente

• Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Interne beheersing

• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing

Bijlagen

• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle

• Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023

• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk zijn de kernpunten van de jaarrekeningcontrole overzichtelijk weergegeven. Deze kernpunten lichten wij in het vervolg van dit accountantsverslag nader toe. De onderwerpen linken dan ook door naar de verdiepende teksten en zijn te raadplegen door op de categorie of het onderwerp te klikken. Categorie

Onderwerp

Observatie en/of aanbeveling

Algemeen

1. Controleverklaring

1. We hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarstukken 2024 verstrekt.

2. Rechtmatigheid

2. Het college heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording geen rechtmatigheidsfouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens.

3. Fraude

3. Uw gemeente heeft in 2024 de eerste stappen gezet voor de (fraude)risicoanalyse. Wij benadrukken het belang van een overkoepelende (fraude)risicoanalyse, waarin ook de koppeling wordt gelegd tussen onderkende risico’s en beheersmaatregelen.

1. Financiële positie

1. De financiële positie ultimo 2024 is verbeterd ten opzichte van 2023.

2. Realiteitsgehalte begroting

2. De realisatie van de doelen van de gemeenteraad is niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en mogelijkheden.

3. Kwaliteit jaarstukken

3. De kwaliteit van de jaarstukken is toereikend.

1. Jeugdwet

1. In 2023 is de verwerkingswijze van de jeugdkosten na afstemming met de commissie BBV gewijzigd. Als gevolg van deze wijziging zullen bevindingen aangaande de zorgkosten bij Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland worden geïntegreerd in de evaluatie van fouten en onzekerheden in de jaarrekening van Gemeente Hulst. Uit de controle van de zorgkosten bij Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland blijkt een onzekerheid van € 179.000 voortkomend uit het ontbreken van goedkeurende verklaringen bij zorgaanbieders.

Financiën

Sociaal domein

2. Persoonsgebonden budget (PGB)

2. De accountant van de SVB heeft een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2024 verstrekt, vanwege getrouwheid en rechtmatigheidsafwijkingen. Wij hebben de in de jaarrekening verantwoorde PGB’s voor een bedrag van € 124.000 (2023: € 269.000) aangemerkt als onzeker.

Grondexploitatie

1. Schattingen

1. De grondexploitaties zijn getrouw weergegeven blijkens onze controlewerkzaamheden.

2. Voorzieningen

2. De gemeente Hulst heeft haar verliesvoorzieningen geactualiseerd en in overeenstemming gebracht met de verwachte negatieve resultaten per grondexploitatie.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid

Rechtmatigheid

•

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.

•

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.200.000 respectievelijk € 3.600.000.

•

Naast onze opdrachtbevestiging zijn het Bado en normenkader dat door uw raad is vastgesteld d.d. 12 december 2024 bepalend (geweest) voor onze controle.

•

Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.

•

Het college van B&W heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording geen fouten en geen onduidelijkheden gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens.

•

In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie toegelicht door het college.

•

De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 3.600.000 respectievelijk € 50.000.

•

Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken waaruit geen materiële tekortkomingen zijn gebleken.

•

Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Frauderisicoanalyse

In de bedrijfsvoering worden verschillende effectieve beheersmaatregelen toegepast. Een overkoepelende (fraude)risicoanalyse, waarin ook de koppeling wordt gelegd tussen onderkende risico’s en beheersmaatregelen is nog niet opgesteld. Wij adviseren het management deze op te stellen, bijvoorbeeld met gebruikmaking van de ‘fraudedriehoek’, als vast onderdeel van de internebeheersingsomgeving en de conclusies te delen met het college en de gemeenteraad.

Financiële positie

•

De financiële positie ultimo 2024 is verbeterd ten opzichte van 2023.

•

De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2024 bedraagt € 38,0 miljoen (2023: € 20,6 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Hulst onderkende en aanwezige risico’s van € 18,4 miljoen (2023: € 17,4 miljoen).

•

Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een relatief hoog voordelig rekeningresultaat 2024 ad € 3,6 miljoen (2023: voordelig € 2,1 miljoen).

•

Uit het overzicht van baten en lasten over 2024 blijken afwijkingen c.q. volumeverschillen in zowel de lasten, baten als saldi. De relatieve omvang is in totaliteit weliswaar beperkt, maar op verschillende programma’s en (investerings)projecten zijn forsere afwijkingen te constateren die uiteindelijk leiden tot een voordelig resultaat van circa € 3,6 miljoen. Dit geeft ons de indruk dat de ramingen in de begroting en tussentijdse informatievoorziening wat betreft (investerings)projecten en activiteiten ambitieus zijn en mogelijk niet in lijn zijn met de beschikbare (personele) capaciteit om alle geplande (investerings)projecten en activiteiten daadwerkelijk in het boekjaar te realiseren. Overigens is daarbij op te merken dat naast capaciteit ook andere factoren hierbij een rol spelen en kunnen zorgdragen voor vertraging, zoals de stikstofproblematiek, bezwaar- en beroepsprocedures, participatie, gewijzigd rijksbeleid etc.

•

Wij adviseren in 2025 nader onderzoek te doen naar de (structurele) oorzaken van het rekeningsaldo 2024 en te bezien hoe het realiteitsgehalte en de voorspellende waarde van de begroting en tussentijdse informatievoorziening is te verbeteren. Het is van belang blijvend aandacht te besteden aan de planning en controlcylcus, hetgeen een continue proces vormt van sturing en bijsturing.

•

Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de (debiteuren)voorzieningen, grondexploitaties en afschrijvingspercentages materiële vaste activa. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.

•

De jaarrekening 2024 geeft overeenkomstig de begroting inzicht in de baten en lasten van de programma’s. Verder is per programma aangegeven wat bereikt is, wat daarvoor gedaan is en wat het heeft gekost. Hierbij is de relatie gelegd met de geformuleerde doelstellingen uit de (gewijzigde) begroting 2024.

Realiteitsgehalte begroting

Kwaliteit verslaggeving

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing

•

Op basis van de interim-controle 2024 hebben wij onze belangrijkste bevindingen in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving met uw ambtelijke organisatie gedeeld. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.

Sociaal domein

•

Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de Persoonsgebonden Budgetten (PGB’s) overeenkomstig voorgaand jaar als onzeker aanmerken. Dit als gevolg van een controleverklaring met beperking bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Deze onzekerheid bedraagt € 124.000.

•

Uit de verantwoording van de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland blijkt in de geleverde zorg in natura (jeugd) een onzekerheid van € 179.000 voortkomend uit het ontbreken van goedkeurende verklaringen bij zorgaanbieders. Wij adviseren om hierover met de betreffende zorgaanbieder in overleg te treden.

•

Voor de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere de realisatie en de geactualiseerde schattingen ultimo 2024 versus de schattingen in de jaarrekening 2023 geanalyseerd (‘backtesting’).

•

Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is en consistent is met voorgaand jaar.

Grondexploitatie

Europese aanbestedingsregels

De gemeente moet voldoen aan Europese aanbestedingsregels. De gemeente heeft een spendanalyse uitgevoerd en detailcontroles verricht. Wij hebben in aanvulling hierop zelfstandig controlewerkzaamheden verricht op de Europese aanbestedingsregels, en komen tot dezelfde conclusie. Uit de controle 2024 zijn geen rechtmatigheidsfouten gebleken.

Precario

De gerechtelijke procedure met Stedin N.V. (voorheen Enduris B.V.) over de fiscale juistheid over de aanslagen precario is voor het boekjaar 2016 in het voordeel van de Zeeuwse gemeenten uitgevallen. Inmiddels is Stedin N.V. in cassatie gegaan tegen deze uitspraak. Uw gemeente heeft ter dekking het financiële risico een claim op de algemene reserve gelegd ter grootte van de betwiste belastingaanslagen.

Overig

•

Zie de bijlagen A bij dit accountantsverslag waaruit blijkt welke (niet)-gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.

•

In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Bevindingen jaarrekening

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is verbeterd Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2024 bedraagt € 23 miljoen voordelig, hetgeen vooral veroorzaakt wordt door het ontvangen dividend van ZEH. Per saldo is tussentijds circa € 19,6 miljoen aan de reserves toegevoegd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 circa € 3,6 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 circa 55% van het balanstotaal (ultimo 2023: circa 46% van het balanstotaal) en is verbeterd ten opzichte van 2023. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.

Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Eigen vermogen (x € 1.000)

2024

2023

2022

2021

Eigen vermogen per 1 januari

48.427

39.024

25.810

21.447

Tussentijdse resultaatbestemming

19.635

7.310

7.684

2.261

Gerealiseerd resultaat

3.569

2.093

5.530

2.101

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

23.204

9.403

13.214

4.363

Eigen vermogen per 31 december

71.631

48.427

39.024

25.810

Exploitatieresultaat (x € 1.000)

Totale baten

122.710

Totale lasten

-/-99.507

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

23.203

Af: stortingen in reserves

-/- 23.953

Bij: onttrekkingen aan reserves

4.318

Saldo mutaties reserves

-/- 19.635

Gerealiseerd resultaat

3.569

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2024 laat een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 23,2 miljoen zien, ten opzichte van een begroot voordelig saldo van € 15,6 miljoen (begroting na wijziging).

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1.000) 25,000 20,000

De jaarrekening 2024 sluit – na verwerking van de mutaties in reserves – met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 3,6 miljoen.

15,000 10,000

In de programmaverantwoording geeft het college per programma op hoofdlijnen een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college de rechtmatigheid van de begrotingsafwijkingen nader toegelicht.

5,000 2021

2022

2023

2024

Mutaties in reserves (x € 1.000) 25,000 20,000 15,000 10,000 5,000

2021

2022

2023

2024

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

2022

2023

Interne beheersing

2024

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Kengetallen voor gemeente Hulst (begroot en werkelijk over de periode 2021-2024)

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie.

5% 50% 4%

40%

30%

20%

10%

2021

Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. Wij constateren dat de solvabiliteit in 2024 verder is toegenomen en dat de grondexploitatiequote verder daalt. Afgezet tegen de provinciale normering bevindt de solvabiliteit zich boven risicocategorie (20-50%). De grondexploitatiequote bevindt zich in de laagste risicocategorie. De netto schuldquote blijft dalen en bevindt zich in de laagste risicocategorie. De structurele exploitatieruimte laat ruimte zien (>0%).

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

2022

2023

Begroot

Werkelijk

2024

-1%

2021

2022

2023

Begroot

Werkelijk

2024

Structurele exploitatieruimte

Netto schuldquote 80%

70%

60%

50%

40%

30%

20%

10%

0% 2021

Grondexploitatiequote

Solvabiliteit

60%

Bestuurlijke samenvatting

2022

2023

Begroot

Werkelijk

Bevindingen jaarrekening

2024

2021

Interne beheersing

2022

2023

Begroot

Werkelijk

2024

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Voorspellende waarde van uw begroting

Saldo baten en lasten | Begroting vs realisatie (x € 1.000)

De jaarrekening 2024 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 3,6 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren.

30,000 20,000 10,000

De werkelijke lasten over 2024 liggen lager dan de geraamde lasten. De werkelijke baten liggen hoger dan de geraamde baten. Het resultaat op programmaniveau toont een positief resultaat. Zoals ook uit de in de jaarrekening opgenomen analyse van het resultaat op hoofdlijnen blijkt is dit gevolg van uiteenlopende mutaties op verschillende programma’s. Wij verwijzen u hiernaar.

Begroting 2022

De gemeenteraad heeft de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De realiteit hiervan is echter niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en mogelijkheden. Hiermee is de begroting meer gebaseerd op uw politiek-bestuurlijke ambities dan op wat uw gemeente daadwerkelijk met de beschikbare middelen en capaciteit kan realiseren. Overigens zijn naast capaciteit ook andere factoren die kunnen zorgdragen voor vertraging, zoals de stikstofproblematiek, bezwaar- en beroepsprocedures, participatie, gewijzigd rijksbeleid etc.

Realisatie 2022

Begroting 2023

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Baten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1.000) 150,000 100,000 50,000 -

Uw organisatie is zich bewust van deze problematiek. In dit licht adviseren wij u dit nader te onderzoeken en eventueel maatregelen te nemen om de voorspellende waarde van de begroting van zowel de investeringen als de baten en lasten en de uitvoeringskracht ervan dichter bij elkaar te brengen. Het is van belang blijvend aandacht te besteden aan de planning en controlcylcus, hetgeen een continue proces vormt van sturing en bijsturing.

Begroting 2022

Realisatie 2022

Begroting 2023

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Lasten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1.000) 150,000 100,000 50,000 Begroting 2022

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Realisatie 2022

Bevindingen jaarrekening

Begroting 2023

Realisatie 2023

Begroting 2024

Interne beheersing

Realisatie 2024

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen) Het weerstandsvermogen is toegenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2024; de ratio weerstandsvermogen is met 1 toegenomen.

Beschikbare weerstandscapaciteit

De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 38,0 miljoen (2023: € 20,6 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar.

Benodigde weerstandscapaciteit

De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s.

40 35

Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 18,4 miljoen (2023: € 17,4 miljoen). Ten opzichte van 2023 is hiermee sprake van een toename. Uw weerstandscapaciteit van € 38,0 miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 18,4 miljoen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.

2021

2022

Benodigde weerstandscapaciteit

2023

2024

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit

2.50 2.00 1.50 1.00 0.50 2021

2022

2023

2024

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin zij zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens Via de financiële verordening heeft de gemeenteraad de verantwoordingsen rapportagegrens vastgesteld, respectievelijk 3% van de lasten inclusief toevoegingen aan reserves en € 50.000. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijken geen onrechtmatigheden welke de verantwoordingsgrens te boven gaan.

Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 12 december 2024. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat het college de financiële verordening en controleverordening heeft geactualiseerd. Deze zijn door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 12 december 2024. In de financiële verordening zijn eveneens specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het college om dient te gaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod.

Begrotingscriterium

Kredietoverschrijdingen

Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, laste en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.

Vanuit de investeringskredieten is een overschrijding geconstateerd van € 29.000. Omdat deze afwijking lager is dan de in de financiële verordening vastgelegde rapportagegrens is deze overschrijding niet nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

De gemeenteraad en het college hebben in de financiële verordening afspraken gemaakt in welke situatie sprake is van een begrotingsonrechtmatigheid. Er is sprake van begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1), toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3). In de volgende situaties worden (eventuele) afwijkingen als acceptabel aangemerkt: •

Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren;

•

Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling;

•

De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een (tussentijdse) rapportage.

Begrotingsrechtmatigheid Op de programma’s bestuur en veiligheid (€ 898.000) en verkeer, Algemene dekkingsmiddelen (€ 283.000) zijn lastenoverschrijdingen geconstateerd. Beide afwijkingen zijn toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Wij constateren dat het begrotingscriterium, rekening houdend met de gemaakte afspraken tussen het college en de gemeenteraad op een juiste wijze in de jaarstukken zijn toegelicht.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Rechtmatigheidsverantwoording Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en vallen per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Hierbij kan worden gedacht aan het niet naleven van voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening.

In het voorkomen van onrechtmatigheden blijft het noodzakelijk dat met de Europese aanbestedingsrichtlijnen in de bedrijfsvoering rekening wordt gehouden. Wij hebben bij het college geadviseerd om op basis van een jaarlijks te ramen inkoopbehoefte en een actueel contractregister vooraf (preventief) vast te stellen dat de voorgenomen inkopen plaatsvinden volgens de juiste aanbestedingsprocedure. Ondanks de getroffen maatregelen kan uw gemeente in de praktijk, door de complexiteit van de materie en regelgeving, en de hoeveelheid bij dit proces betrokken personen, toch relatief gemakkelijk een verkeerde aanbestedingsprocedure kiezen. Hierdoor blijft de repressieve controle van belang. Daarbij moet hij in ieder geval expliciet nagaan of een opdracht via de juiste procedure ‘in de markt’ is gezet.

Misbruik en oneigenlijk gebruik Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium heeft betrekking op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen. Uit de interne controle blijken geen rechtmatigheidsfouten op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik boven de rapportagegrens van € 50.000.

Díe onderwerpen die niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant vallen, hebben we onderstaand nader toegelicht inclusief de wijze waarop het college deze in haar werkzaamheden heeft betrokken. Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit. Wij constateren over 2024 dat er geen sprake is van onrechtmatigheden door het niet naleven van de aanbestedingsregels.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Sociaal domein Sociaal domein | PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGB-verantwoordingen voor Jeugd en Wmo over 2024 een controleverklaring met beperking verstrekt. De PGB-bestedingen over 2024 bedragen circa € 124.000 (2023: € 269.000). Uw organisatie heeft geen aanvullende interne beheersmaatregelen uitgevoerd. Hiermee is onvoldoende zekerheid verkregen over de prestatielevering en rechtmatigheid van de PGB-bestedingen en hierdoor is dit bedrag aangemerkt als onzekerheid. Sociaal domein | Jeugdzorgkosten

In 2023 is de verwerkingswijze van de jeugdkosten na afstemming met de commissie BBV gewijzigd. De commissie BBV concludeert dat de verantwoording van de jeugdlasten in de jaarrekening van de deelnemende gemeenten dient plaats te vinden in plaats van in de jaarrekening van de GGD Zeeland. Als gevolg van deze wijziging worden bevindingen aangaande de zorgkosten bij Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland geïntegreerd in de evaluatie van fouten en onzekerheden in de jaarrekening van Gemeente Hulst. Uit de controle van de zorgkosten bij Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland blijkt een onzekerheid van € 179.000 voortkomend uit het ontbreken van goedkeurende verklaringen bij zorgaanbieders. Wij adviseren om hierover met de betreffende zorgaanbieder in overleg te treden.

De jeugdzorgkosten bestaan uit de kosten voor de lokale en regionale jeugdzorg. De uitvoering van de regionale jeugdzorg is door uw gemeente (grotendeels) belegd bij de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland. De bijdrage van € 9,7 miljoen (2023: € 7,8 miljoen) aan de gemeenschappelijke regeling is bepaald op basis van de laatste begrotingswijziging 2024 zoals vastgesteld door het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling. In lijn met de landelijke trend zijn de kosten voor jeugdzorg de afgelopen jaren (fors) gestegen en de verwachting is dat deze ontwikkeling ook komende jaren nog doorzet. Om de kosten beter in de greep te krijgen en hierin besparingen te realiseren, is de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 op 21 december 2023 door uw gemeenteraad vastgesteld. In de regiovisie staat hoe Zeeland invulling geeft aan de regionale samenwerking voor het organiseren van de (specialistische) jeugdhulp. Zo kunnen de gemeenten goede en betaalbare zorg blijven bieden, die aansluit bij de behoeften van jeugdigen en gezinnen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •

De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door het saldo ultimo 2024 ad € -0,4 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2024 e.v. nog te realiseren baten ad € 5,9 miljoen en lasten ad € 3,8 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2024 gaat het om 7 individuele projecten. De gemeente Hulst schat ultimo 2024 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 0,1 miljoen bedraagt (2023: € 0,1 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen. Deze voorziening is in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie.

Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: •

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) 3 2 1 (1)

2022

2023

2024

Ontwikkeling boekwaarde

Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

2021

Overzicht nog te realiseren baten en lasten (x € 1 miljoen) 8 6

Analyse grondexploitaties

Uit nevenstaande figuren blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in het afgelopen jaar fors is gedaald doordat de opbrengsten (€ 3,2 miljoen) de investeringen (€ 0,8 miljoen) hebben overtroffen. Dit betreft vooral de gerealiseerde verkopen in De Nieuwe Bierkaai (€ 2,2 miljoen).

4 2 -

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

2023

2024

Nog te realiseren baten

Nog te realiseren lasten

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POCmethode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten. Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2024 voor € 90.600 aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitatie (2023: € 36.000). 25061A8AE9/HV © 2025. Deloitte Nederland

Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd wat de belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn.

Van deze projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd. Notitie Rente 2023 De Commissie BBV heeft de Notitie Rente 2023 uitgebracht, waarin nieuwe richtlijnen worden gegeven voor de verwerking van rente lasten en baten in de gemeentelijke begroting en jaarstukken. Het doel van deze notitie is om een uniforme handelwijze met betrekking tot rente te bevorderen, gemeenten te stimuleren de (verwachte) werkelijke rentelasten op te nemen in de financiële stukken, en om transparantie te bieden in de wijze waarop met rente wordt omgegaan. Een van de belangrijkste wijzigingen betreft de rentetoerekening aan grondexploitaties. Voorheen werd voor grondexploitaties een afwijkend rentepercentage gehanteerd vanwege de invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb).

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Nu de Belastingdienst een andere toerekening van rente aan grondexploitaties hanteert, is deze noodzaak vervallen. Het is daarom wenselijk de algemene rente omslag te gebruiken voor de rentetoerekening aan grondexploitaties. Bij publiekrechtelijk kostenverhaal in faciliterende grondexploitaties moet volgens de Omgevingswet echter een ander rentepercentage worden gehanteerd. Bij kostenverhaal op basis van een overeenkomst kunnen afwijken de afspraken worden gemaakt over de rente. De nieuwe bepalingen en richtlijnen treden in werking met ingang van het begrotingsjaar 2025, hoewel eerdere toepassing bij de begroting 2024 is toegestaan. Voor het toerekenen van kapitaallasten aan de grondexploitaties heeft de Gemeente in 2024 de oude methodiek toegepast. Met ingang van 2025 heeft de Gemeente de methodiek uit de Notitie Rente 2023 toegepast. Wij hebben in de grondexploitatieberekeningen vastgesteld dat de nog te realiseren kapitaallasten voor de jaren vanaf 2025 zijn gebaseerd op de gewijzigde notitie. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt

Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten;

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties;

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2024 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In de bedrijfsvoering worden verschillende effectieve beheersmaatregelen toegepast. Een overkoepelende (fraude)risicoanalyse, waarin ook de koppeling wordt gelegd tussen onderkende risico’s en beheersmaatregelen is nog niet opgesteld. Wij adviseren het management deze op te stellen, bijvoorbeeld met gebruikmaking van de ‘fraudedriehoek’, als vast onderdeel van de interne-beheersingsomgeving en de conclusies te delen met het college en de gemeenteraad.

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Overige bevindingen Evaluatie van de belangrijkste inschattingen van het management

Precariobelasting

Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.

De gerechtelijke procedure met Stedin N.V. (voorheen Enduris B.V.) over de fiscale juistheid over de aanslagen precario is voor het boekjaar 2016 in het voordeel van de Zeeuwse gemeenten uitgevallen. Inmiddels is Stedin N.V. aangegeven in cassatie gegaan tegen deze uitspraak. Uw gemeente heeft ter dekking het financiële risico een claim op de algemene reserve gelegd ter grootte van de betwiste belastingaanslagen.

Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel en niet bedoeld om ons een oordeel te vormen over individuele schattingsposten. Indien nodig hebben wij specialisten ingeschakeld (bijv. actuarissen, taxateurs, belastingspecialisten en derivaten specialisten) bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving.

Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.

Voorziening pensioenbijdragen wethouders In de jaarrekening 2024 is een pensioenvoorziening voor (voormalige) wethouders opgenomen ter hoogte van € 4,5 miljoen. Het controleteam heeft vastgesteld dat bij de berekening van deze voorziening gebruik is gemaakt van een onjuiste rekenrente. Dit heeft geleid tot een correctie waarbij een onttrekking is gedaan € 551.400 vanuit de algemene reserve. Deze voorziening is onderbouwd met actuariële waarde berekeningen, die voor het opstellen van de jaarrekening worden opgevraagd. Het financiële effect van deze berekeningen is verwerkt in de jaarrekening. Voorziening dubieuze debiteuren Het controleteam heeft vastgesteld dat de voorziening voor dubieuze debiteuren aanvankelijk volledig was vastgesteld volgens de dynamische methode. Volgens de verslaggevingsregels dient dit echter te gebeuren via de statische methode. Dit heeft geleid tot een afboeking van € 137.000. Dit bedrag heeft een positieve impact gehad op het resultaat van de gemeente.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Overige bevindingen Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd

Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT)

De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien zeven documenten aan het CBS aan te leveren.

De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.

Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren).

Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.

Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U hebt dit aan ons bevestigd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden wat betreft de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage B van dit accountantsverslag.

Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2024 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.

De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2024 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Interne beheersing

Accountantsverslag 2024

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 30 Jun 2025

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024

Interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2024 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. De bevindingen van de interim-controle hebben wij met uw ambtelijke organisatie besproken. Dit betreffen de volgende bevindingen: •

Ontbreken frauderisicoanalyse.

•

Ontbreken van verplichtingen administratie.

•

Ontbreken preventieve beheersingsmaatregelen (Europese) aanbestedingen.

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity behoeft verdere aandacht Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden.

Cybersecurity Cyber is een onlosmakelijk onderdeel geworden van onze samenleving. Dagelijks werken we met digitale oplossingen, zowel privé als zakelijk. Door het gebruik van het internet, bedrijfsnetwerken en –applicaties hebben alle organisaties, ongeacht hun omvang te maken met aan cyber gerelateerde risico’s, zoals cybercrime. Als cyberrisico’s zich voordoen, kunnen deze een (significante) impact hebben op de financiële systemen, op de interne beheersing, en daarmee ook op de jaarrekening controle.

Aangezien cyberrisico’s voor iedere organisatie ernstige gevolgen kunnen hebben, attenderen wij u op het belang van een cyberrisicoanalyse als vast onderdeel van het interne-controlesysteem dat relevante financiële, operationele en rapportagerisico’s onderkent, het belang en de waarschijnlijkheid daarvan adequaat inschat, en de interne beheersing daarop toespitst. Als onderdeel van onze controle hebben wij het management verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van cyberrisico’s, bijvoorbeeld als dit heeft geleid tot ongeautoriseerde wijzigingen in de IT-systemen of in de gegevens die met deze systemen worden beheerd, tot het openbaar worden van persoonsgegevens, andere vertrouwelijke gegevens of Intellectual Property, of tot het verstoren van de bedrijfsvoering. Tijdens deze gesprekken heeft het management aangegeven zich bewust te zijn van cyberrisico’s, en er zijn voorbeelden gegeven van de manier waarop zij deze beheerst.

Aangezien iedere organisatie waardevolle informatie heeft te verliezen of ernstige schade kan lijden als de IT-infrastructuur (tijdelijk) niet meer beschikbaar is, benadrukken wij het belang van een cyberrisicoanalyse als vast onderdeel van het interne controlesysteem, dat erop is gericht bedrijfsrisico’s te onderkennen, het belang en de waarschijnlijkheid daarvan in te schatten en de interne beheersing daarop toe te spitsen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15761423/1