A29Toelichting presentatie 29 maart 2021

Sheet 2: Stand van zaken corona Financiën Een korte terugblik op alle beschikbare macrobudgetten met onderscheid tussen enerzijds algemene/decentralisatie/integratie-uitkeringen en anderzijds specifieke uitkering(-en). De eerstgenoemde uitkeringen zijn vrij besteedbaar, terwijl de specifieke uitkering bestemd is voor het doel waarvoor deze beschikbaar worden gesteld. Meerkosten Sociaal Domein voor 2020 is hiervoor een bedrag beschikbaar gesteld van € 192 mln. Momenteel wordt er nieuw onderzoek wordt uitgevoerd naar financiële impact van coronacrisis op meerkosten Sociaal Domein over 2021. Dus hiervoor volgen naar alle waarschijnlijkheid nog middelen in 2021 Meerkosten afvalinzameling: verdeling over gemeenten nog niet bekend, wordt waarschijnlijk in april bekend. Exploitatie zwembaden en ijsbanen: • • •

mogelijkheid tot aanvragen specifieke uitkering vanaf april 2021; betreft een macrobudget van € 100 mln., waarvan de verdeling later aan de hand van de aanvragen bekend wordt; Landelijk heeft in eerste instantie wel een oriënterende inventarisatie plaatsgevonden.

Sheet 3: 4e compensatiepakket corona (d.d. 26 maart 2021) De huidige set aan maatregelen van dit 4e compensatiepakket kent voor de TONK-regeling een bedrag van € 65 mln. Later dit jaar volgt nog een bedrag van € 130 mln.

Sheet 4: Stand van zaken TOZO Inmiddels zijn er een viertal fasen van TOZO bekend. 4 e fase start met ingang van 1 april 2021. Tot op heden hebben we vanuit het Rijk een totaal bedrag van afgerond € 4,6 mln. ontvangen. Momenteel is er afgerond € 2,5 mln. uitgegeven (levensonderhoud en bedrijfskapitaal). Daarnaast geeft het aantal aanvragen en hieraan verbonden besluiten momenteel recht op een vergoeding van circa € 320.000,00. De baten levensonderhoud hebben betrekking op ten onrechte verstrekte voorschotten, welke teruggevorderd/-betaald moeten worden. Begin 2021 was € 56.000,00 terugbetaald. Dit bedrag is momenteel opgelopen tot € 65.000,00. In totaal gaat het om een bedrag van € 73.000,00, zodat er nog een bedrag van € 8.000,00 onverschuldigd als voorschot is verstrekt. Voor de TOZO geldt dat hierop accountantscontrole dient plaats te vinden en dat er uiteindelijk “verrekend” dient te worden.

Sheet 5: TOZO-verantwoording 2020: De tozo-regeling is mede gebaseerd op de regelgeving zoals vastgesteld in de Participatiewet. De verantwoording kent dan ook zijn weerslag mede in de Participatiewet. Over 2020 moet TOZO 1, 2 en deels 3 worden verantwoord. Belangrijk hierbij is dat er wel onderscheid wordt gemaakt tussen de 3 verschillende fasen. Enerzijds dient iedere fase financieel afzonderlijk worden verantwoord. Anderzijds geldt voor TOZO 1 een enigszins ander regime ten opzichte van de twee andere fasen. Voor TOZO 1 geldt een hardheidsclausule (afzonderlijke beleidsregel) die is gecreëerd om onbillijkheden “op te vangen”, welke zijn ontstaan door de snelheid waarmee uitvoering van de Pagina 1

Toelichting behorende bij presentatie 29 maart 2021

TOZO-regeling door gemeenten is opgepakt. Voor deze fase wordt dan ook meer dan in de andere fasen het onderscheid gemaakt tussen de verschillende eisen. Fundamentele eisen: -

identiteit, domicilie, inschrijving Kamer van Koophandel, het opgegeven verwachte inkomen in de periode waarover bijstand wordt gevraagd, en toets voldoen urencriterium en/of verklaring urencriterium;

-

de ingangsdatum (te weten de juiste aanvraag- en toekenningsperiode), de maximale uitkeringsduur, de juiste norm, verrekening van opgegeven inkomsten, het maximumbedrag voor een lening voor een bedrijfskapitaal

Belangrijke eisen (verdiepend): -

het uitvragen van verklaringen ten aanzien van het leeftijdscriterium, bedrijf/werkzaamheden in Nederland, bedrijf geraakt door Covid-19, beschikken over vereiste vergunningen, DGA>50% van de aandelen, aannemelijkheid verklaring behoefte bedrijfskapitaal, verklaring voldoen aan deminimis eis en aanvaarding hoofdelijke aansprakelijkheid.

Formele eisen: -

het aanwezig zijn van handtekeningen van de zelfstandige zelf en de partner, maar ook om de vaststelling van de identiteit van de aanvrager door middel van DigiD in combinatie met BRP of Suwinet.

De belangrijke eisen zijn bepalend voor het al dan niet gebruik maken van de hardheidsclausule. In TOZO 2 en 3 wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen de verschillende eisen met dien verstande dat de vaststelling van de identiteit als formele eis blijft bestaan. Deze eis kent zijn grondslag in de Participatiewet. Deze uitzondering heeft echter geen gevolgen voor de uiteindelijke rijksvergoeding, leidt wel tot aantekening van accountant in kader van formele rechtmatigheidseisen.

Sheet 6: Hardheidsclausule (uitsluitend TOZO 1) Om in voorkomende situatie een beroep te kunnen doen op de hardheidsclausule moet er een bestuursverklaring verzonden worden aan de minister van SZW. Uit oogpunt van horizontaal toezicht dient de bestuursverklaring ondertekend te worden door zowel college als gemeenteraad. De bestuursverklaring wordt opgesteld op grond van door de accountant geconstateerde fouten en onzekerheden. De TOZO-verantwoording loopt dan ook parallel aan het traject van de jaarrekeningcontrole. In de bestuursverklaring wordt opgenomen: o dat de uitvoering van TOZO 1 zorgvuldig heeft plaatsgevonden; o de overweging van de ondernomen en, gegeven de omstandigheden, redelijkerwijs te vergen inspanningen en maatregelen om geconstateerde fouten en onzekerheden op te heffen of te reduceren;

Sheet 7: Verantwoording TOZO 1, 2 en 3 (deels) Los van de afwijkende situatie voor TOZO 1 zal verantwoording geschieden via Sisa. Naast de totaal bedragen aan verstrekte vergoedingen levensonderhoud en kapitaalverstrekkingen wordt hierin onder meer ook gevraagd naar aantal besluiten levensonderhoud en kapitaalverstrekkingen. Deze laatste categorie om de totale vergoeding te berekenen ter compensatie van gemaakte kosten. Pagina 2

Toelichting behorende bij presentatie 29 maart 2021

Ten slotte wordt binnen Sisa ook aandacht gevraagd voor het totaal aan onverschuldigd verleende voorschotten. Door de snelheid waarmee TOZO 1 is ingevoerd, bestaat er een gerede kans dat in eerste instantie verleende voorschotten te hoog zijn vastgesteld. De teveel verleende voorschotten dienen terugbetaald te worden. Uiteindelijk kan het voorkomen dat terugbetaling door omstandigheden niet meer mogelijk is (oninbaar). Het Rijk komt gemeente hierin tegemoet door het hanteren van een forfait van 30% (extra vergoeding) op het totaalbedrag van onverschuldigd verleende voorschotten. Voornoemd forfait is van belang voor de rijksvergoeding en heeft geen directe relatie met de hardheidsclausule.

Sheet 8: Overzicht door gemeente verkregen compensatiebedragen Door het Rijk zijn inmiddels een drietal tranches aan compensatiebedragen aan gemeenten ter beschikking gesteld. Onlangs is de vierde tranche op macroniveau bekend geworden. Voor 2020 betekenen de eerste 3 tranches dat een totaalbedrag van afgerond € 1,1 mln. beschikbaar is voor de gemeente Hulst. Naast de TOZO worden ook de gederfde (belasting-)opbrengsten op gerealiseerde cijfers afgerekend. Waarschijnlijk dus afrekening op verschil tussen begroting en realisatie. De overige bedragen zijn zoals eerder aangegeven vrij besteedbaar. In de maartbrief 2021 van minister aan Tweede Kamer wordt nogmaals benadrukt dat de genoemde items/aspecten niet meer dan voorbeelden zijn die illustreren met welke extra kosten gemeenten geconfronteerd worden als gevolg van corona. Met de teksten wordt niet beoogd het bestedingsdoel nader te omschrijven, of op welke wijze dan ook de middelen te oormerken.

Sheet 9: Vervolg overzicht door gemeente verkregen compensatiebedragen In de 3e tranche (december 2020) zijn ook middelen ter beschikking gekomen welke betrekking hebben op 2021. Dit beslaat een totaalbedrag van € 509.000,00. In totaal heeft de gemeente Hulst tot op heden een bedrag aan rijksmiddelen (te) ontvangen van € 1.462.060,00. Dit is het vrij besteedbare gedeelte. Als specifiek, excl. TOZO, is onder voorbehoud van verrekening achteraf momenteel een bedrag beschikbaar van € 153.097,00. Los van het feit dat het overgrote deel van de beschikbare gelden vrij besteedbaar zijn, is het wel zo dat bepaalde middelen op “voorhand” onvermijdelijk zijn en als zodanig ook daar moeten worden ingezet waarvoor deze door het Rijk zijn gelabeld. Te denken valt aan: -

-

-

-

Pagina 3

Participatie (WSW): financiële ondersteuning van bedrijfsvoering van werkvoorzieningsbedrijven. Verkregen bijdrage is derhalve één-op-één doorbetaald aan Dethon; Extra kosten Tweede kamerverkiezingen: De Tweede Kamerverkiezingen waren uitsluitend mogelijk met een groot aantal extra maatregelen. De exacte becijfering van deze kosten is nog niet bekend doch verwachting is dat de bijdrage vanuit het Rijk minimaal benodigd gaat zijn om de kosten te dekken; Inhaalzorg/meerkosten en continuïteit Jeugdzorg en WMO: Zorgaanbieders hebben zoveel als mogelijk de gevraagde zorg geleverd. Er zijn (regionaal) een aantal voorzieningen, o.a. door Inkoopbureau Jeugdzorg, gecreëerd die financiële invulling moeten geven aan de omzetgarantieregeling alsmede de meerkosten die verbonden zijn aan het verlenen van zorg in coronatijd; Toezicht/handhaving en verkeersmaatregelen: bij aanvang van de coronacrisis is/moest sterk worden ingezet op de toezicht/handhaving van genomen maatregelen maar ook het nemen van verkeersmaatregelen (zie bijvoorbeeld Gentsestraat). De inzet van BOA’s is het afgelopen jaar vooral gericht op corona, zodat de verkregen vergoeding ter (gedeeltelijke) compensatie van de hieraan verbonden kosten wordt ingezet. Toelichting behorende bij presentatie 29 maart 2021

Sheet 10: Eigen beschikbaar gestelde middelen Aan eigen middelen is een totaalbedrag van € 763.000,00 beschikbaar gesteld (stand jaarrekening 2019). Bij de voorjaarsnota 2020 is in eerste instantie hiervan een bedrag van € 363.000,00 bestemd, hetgeen bij de najaarsnota 2020 met € 100.700,00 vervolgens is gecorrigeerd. Aan eigen middelen resteerde derhalve bij de najaarsnota een bedrag van € 500.700,00.

Sheet 11: Actualisatie stand van zaken na najaarsnota/voorgenomen besluiten Na de najaarsnota zijn een aantal besluiten genomen dan wel zijn er voorgenomen besluiten welke financiële gevolgen hebben voor de beschikbare coronamiddelen. De besluiten welke betrekking hebben op 2020 zullen in het jaarrekeningstraject nog toegerekend moeten worden aan de verschillende begrotingsposten, zodat uiteindelijk ook zichtbaar wordt of deze ten laste komen van de rijksmiddelen dan wel de eigen middelen. Dit voor zover inzicht hierin van toegevoegde waarde is. -

-

-

Regeling tegemoetkoming corona: in de raadvergadering van 17 december 2020 is deze regeling vastgesteld en zijn de financiële gevolgen becijferd op € 170.000,00, excl. de gevolgen van de hardheidsclausule. College heeft besloten om deel te nemen aan de regionale regeling “Cultuureducatie met kwaliteit”. Deze regeling geldt voor 4 jaar en is met name bedoeld om binnen het basisonderwijs het onderwerp cultuur (m.n. muziekonderwijs) een impuls te geven. Het bedrag van ruim € 28.000,00 geldt voor de gehele periode van 4 jaar; Eind 2020 is besloten om de verordening op de heffing van precariobelasting aan te passen voor het onderdeel terrassen. Het tarief werd op nihil gesteld, hetgeen een opbrengstderving betekent van € 10.000,00.

Voor 2021 zijn er eveneens een aantal (voorgenomen) besluiten: -

-

-

-

-

Pagina 4

In navolging van 2020 wordt voorgesteld om het tarief voor de reclamebelasting in 2021 eveneens (met terugwerkende kracht) op nihil te stellen. Een voorstel tot aanpassing van de verordening reclamebelasting zal nog aan de raad worden voorgelegd. In tegenstelling tot de overige gederfde belastingopbrengsten zijn er op dit moment geen concrete compensatie maatregelen vanuit het rijk bekend die zien op de reclamebelasting. Evenals de reclamebelasting wordt ook voorgesteld om het tarief van de precariobelasting op terrassen voor 2021 op nihil te stellen. Een concreet raadsvoorstel tot aanpassing van de belastingverordening volgt later. College heeft besloten om op cultureel gebied een aanvulling te doen op het huidige pakket aan subsidieregelingen. Onder de noemer “Kunst & Cultuur, juist nu” worden lokale initiatieven welke bijdragen aan het doen herleven van de culturele sector binnen de gemeente financieel ondersteund. Het beschikbare subsidieplafond bedraagt € 30.000,00; Momenteel is het voor non-food marktexploitanten niet mogelijk om hun standplaats in te nemen op de week-/versmarkt. Hierdoor ontbreekt het belastbaar feit en kunnen derhalve ook de marktgelden niet in rekening worden gebracht; Medio 2020 heeft de directie van Reynaertland B.V. een dringend verzoek aan de gemeente gericht.

Dit verzoek betrof in belangrijke mate de financiële ondersteuning om de gevolgen van de coronacrisis/-maatregelen op te vangen. Dit nadat in de hieraan voorafgaande jaren Reynaertland B.V. ook reeds geconfronteerd is geworden met gewijzigde fiscale regelgeving omtrent BTW (sportvrijstelling) en energiebelasting (tariefsverhoging). In het afgelopen half jaar zijn hierover op diverse momenten uitvoerige gesprekken geweest om te bepalen wat de verschillende scenario’s zijn om de huidige maar ook structurele problematiek op te lossen. Een en ander heeft ertoe geleid dat uitsluitend in kader van corona, derhalve op incidentele basis, een bijdrage kan worden geleverd. Een bijdrage die middels de voorjaarsnota nog wel vrijgemaakt dient te worden. Het bedrag van € 170.000,00 is gebaseerd op 50% van alle coronagerelateerde kosten en investeringen die Reynaertland Toelichting behorende bij presentatie 29 maart 2021

B.V. dient uit te voeren om de coronacrisis te “overleven”. Aan de bijdrage zijn wel voorwaarden verbonden: o Bijdrage wordt uitsluitend ter beschikking gesteld bij het verrichten van duurzaamheidsinvesteringen aan de accommodatie; o Binnen de exploitatie van Reynaertland lopen momenteel nog een aantal leningen, welke zijn ontstaan door exploitatietekorten in voorgaande jaren. Het rentepercentage op deze leningen moeten minimaal worden gehalveerd. Hiermee krijgt ook de exploitatie op structurele basis een positieve impuls; o In lijn met andere zwembaden in de regio zullen ook kosten in rekening worden gebracht voor aanverwante zwemgerelateerde zaken (vb. overschoenen en vervaardiging zwemdiploma’s). Ook de zwemtarieven (niet jeugd) zullen marktconform worden gemaakt.

Sheet 12: Voorlopige financiële gevolgen gemeente Hulst o.g.v. reguliere bedrijfsvoering Na de najaarsnota zijn ook in de reguliere bedrijfsvoering nog kosten over 2020 ontstaan die gerelateerd zijn aan corona. Op deze en volgende sheet zijn de volgende categorieën beschreven: -

-

-

Pagina 5

Extra kosten gerelateerd aan corona: o Toezicht/handhaving: huidige bedrag overstijgt de momenteel beschikbare rijksmiddelen ad. € 74.000,00; o Continuïteitsbijdrage jeugdzorg heeft betrekking op omzetgarantieregeling en meerkosten jeugdzorg. Beide zaken lopen via inkoopbureau jeugdzorg; o Kosten regeling omrijden (gesloten grens), namens de drie Zeeuws Vlaamse gemeenten heeft de gemeente Hulst deze regeling uitgevoerd. Tegenover de kosten staat ook een subsidie-opbrengst vanuit de provincie (zie volgende categorie); o Inhuur externe medewerkers: heeft betrekking op inhuur externe krachten op de reguliere werkprocessen, zodat eigen medewerkers de onder druk ingevoerde TOZOregeling konden/kunnen uitvoeren. Extra opbrengsten corona gerelateerd Niet-gerealiseerde lasten: o Lagere bedrijfslasten, vooral het gevolg van minder kosten opleidingen en kilometers, maar ook minder fysieke (voorlichtings-)bijeenkomsten etc. Tegenover deze categorie lagere bedrijfslasten staan ook hogere bedrijfslasten a.g.v. aanpassing bedrijfsvoering en dienstverlening (zie vorige categorie en bij najaarsnota gepresenteerde kosten); Niet-gerealiseerde baten o Parkeerbelasting: vooral het mislopen van parkeeropbrengsten heeft grote financiële gevolgen. Bij de jaarrekening 2020 zal moeten blijken wat de uiteindelijke financiële impact is.

Toelichting behorende bij presentatie 29 maart 2021