A24Actiepunt 76 klimaatadaptatie

Actiepunt 76 Gemeenteraad - klimaatadaptatie

Naar aanleiding van de behandeling van de motie van D66 bij het raadsvoorstel had het college uw raad een toezegging gedaan om één en ander op papier te zetten. Het is niet enkel een opsomming van acties maar ook een woordje uitleg hoe de systematiek in elkaar zit. Het begrip “afkoppelen” is: De afvoer vanaf regenwater, afkomstig van verhard oppervlak, loskoppelen van de gemengde riolering en anderszins laten plaatsvinden. De duurzaamheidswinst is dat er minder schoonwater richting de zuivering gaat. Er is ook een klimaatwinst doordat de mogelijkheid ontstaat regenwater in de bodem te infiltreren. Het regenwaterriool heeft dan een dubbele functie namelijk het gescheiden afvoeren en het infiltreren van regenwater. Het begrip “tegelwippen” richt zich op het kleinschalig infiltreren van regenwater in de bodem door het principe “groen voor grijs” toe te passen. Tegelwippen richt zicht vooral op particulierterrein en semi- openbare ruimtes zoals schoolpleinen. In de openbare ruimte wordt tegelwippen toegepast in tijdens het uitvoeren van klein/groot onderhoud wegen. Bij het uitvoeren van onderhoud wegen wordt overtollige verharding ingeruild voor functioneel groen. Hiervoor zijn financiële middelen gereserveerd in het beleids- en beheerplan Wegen. Een aantal voorbeelden zijn: • • • • • •

Pastoorschetsstraat en Jos Everaartstraat, Sint Jansteen: 250 m2 verharding is ingeruild voor groen; Zegerstraat, Sint Jansteen: Verlaging van trottoirbanden zodat hemelwater oppervlakkig kan worden afgevoerd; Den Walhoek, Sint Jansteen: Berm verlaagd voor oppervlakkige afvoer naar groen; Casembrootweg, Hulst: Aanleg van een type wadi zodat water oppervlakkig wordt afgevoerd en kan infiltreren; Brede school, badhuisweg Sint Jansteen: Waterpasserende verharding aangelegd in de rijbaan zodat hemelwater kan infiltreren; Havenfort, Hulst: Waterpasserende verharding aangelegd en groen extra aangelegd in vergelijking met de bestaande situatie.

Echter, het tegelwippen is een minimale inspanning wanneer dit wordt vergeleken met de duurzaamheids- en klimaat winst die wordt geboekt binnen de (herinrichtings) projecten. In inschatting laat zien dat met tegelwippen ca. 5-10% invulling wordt gegeven aan de klimaat- en duurzaamheidsdoelstelling. Het overige deel wordt behaald in de (herinrichtings) projecten.

Bij herinrichtingsprojecten en rehabilitatie in de openbare ruimte worden de opgaves van zowel assets (bijv riool, wegen, groen) als non-assets (bijv duurzaamheid, klimaatadaptatie, energietransitie, verkeer) gekoppeld. Voor de opgaves vanuit riolering, beschreven in het vGRP, is een deel van de financiële

middelen bedoelt voor het aanleggen van de rioolbuizen in de ondergrond maar ook voor klimaatadaptieve maatregelen zoals: Voor het creëren van inzicht welk aandeel er vanuit het vGRP, en daarmee het Operationeel Rioleringsprogramma wordt besteed aan de opgaves klimaat en duurzaamheid, is onderstaande tabel opgesteld: Opgave

Uitvoering

Afkoppelen van verhard oppervlak Oppervlakkig afvoeren van hemelwater

Schoonwater afkoppelen van vuilwater. Bij extreme neerslag het overtollige hemelwater oppervlakkig afvoeren via de weg en groen zonder dat het wateroverlast veroorzaakt. Groenareaal inzetten voor het bergen van overtollig hemelwater (bijvoorbeeld wadi’s). Ook wel het combineren van functies binnen de openbare ruimte. Wanneer de opbouw van de bodem het toelaat het (overtollige) hemelwater infiltreren. Dit is niet mogelijk binnen de grondwaterbeschermingsgebieden grondwater of klei bodem. Het ondergrond zonder graafwerkzaamheden renoveren van de bestaande riolering. Hierdoor wordt de levensduur van de riolering verlengt met minimaal 50 jaar. Dit is een duurzame oplossing voor risicovolle gebieden.

Bergen van hemelwater in groen

Infiltreren van hemelwater in de bodem

Relinen/renoveren van bestaande riolering

Totaal

Aandeel vanuit riolering 30 % 5%

5%

5%

15%

60%

Bovenstaande tabel maakt globaal inzichtelijk welke financiële bijdrages vanuit riolering worden gedaan aan de opgaves klimaat en duurzaamheid. Dit resulteert in ca 65% van het totale rioolkrediet. De overige 35% wordt besteed aan het vervangen van riolering tbv de afvoer van afvalwater, het maken van hydraulische berekeningen, het opstellen van plannen, ad hoc werkzaamheden en het up to date houden van de beheerdata.

Deze financiële bijdrages vanuit riolering tbv klimaatadaptatie en duurzaamheid zijn niet specifiek benoemd in het Operationeel Rioleringsprogramma. De bijdrages zijn meegenomen in de totale projectbudgetten. Het voordeel hiervan is een integrale aanpak van de openbare ruimte waarbij rekening wordt gehouden met kansen en beperkingen. In plaats van het specifieke “tegelwippen” wordt er

gekeken naar het principe “groen voor grijs” op een grotere schaal . Hierbij is het borgen van de veiligheid en toegankelijkheid in de openbare ruimte ook een belangrijke uitgangspunt. Maar ook het efficiënte en doelmatig omgaan met hemelwater is kansrijker door een integrale aanpak.

Het herschikken van middelen is niet nodig. Door kredieten (vanuit het vGRP) aan te vragen voor deze maatregelen drukken de kosten indirect op de exploitatie en stijgt de rioolheffing niet exponentieel. Door werk-met-werk te maken binnen de integrale aanpak zijn de meerkosten voor de klimaat- en duurzaamheids maatregelen minimaal. Waanneer we conform de motie financiële middelen in de exploitatie op zouden nemen dan stijgt de rioolheffing wel exponentieel of met hetzelfde exploitatiebudget kunnen we minder uitvoeren (onderhoud en onderzoek).

Zoals eerder beschreven is het effect van “tegelwippen” terug te zien op particulier-niveau (minder verharding in tuinen) en vooral gericht op het effect hittestress en droogte. Maar nog meer gericht op bewustwording en draagvlak bij de inwoners van de gemeente Hulst! De vraag of deze middelen beter ondergebracht kunnen worden bij een ander team is geen taak van de raad. De opgave klimaatadaptatie is geborgd binnen de organisatie.