A05Memo commissie Samenleving HGKM en oudermishandeling

Memo Aan

: Commissie Samenleving

CC

:

Datum

: 30 november 2022

Van

: B&W

Betreft

: Vragen commissie Samenleving 2 november 2022.

Deze memo gaat in op de vragen die zijn gesteld bij de commissievergadering op woensdag 2 november. De commissie heeft de vraag gesteld of er naast de landelijke cijfers ook gemeentelijke cijfers beschikbaar zijn. Verder vraagt de commissie om meer informatie met betrekking tot het verbeterplan HGKM en het advies over de aanpak van ouderenmishandeling.

Landelijke en lokale cijfers huiselijk geweld en kindermishandeling. Huiselijk geweld en kindermishandeling is een maatschappelijk probleem waarvoor geen directe, eenvoudige oplossing is. De gemeente zet zich in om slachtoffers én plegers van huiselijk geweld hulp te bieden. De landelijke cijfers in de jaarrapportage van Veilig Thuis 2021 laten zien dat er meer advies wordt gevraagd dan dat er meldingen worden gedaan bij Veilig Thuis. In 2020 zijn er 2515 adviezen gevraagd en in 2021 in totaal 2575. Het aantal meldingen in 2020 was 1745, in 2021 1696. De stijgende instroom van de adviesvragen kan verklaard worden doordat burgers en ketenpartners Veilig Thuis beter weten te vinden. De lokale cijfers uit de jaarrapportage laten echter een omgekeerde ontwikkeling zien ten opzichte van de landelijke cijfers. In 2020 is in de gemeente Hulst 115 advies gevraagd. In 2021 was dit 93 keer. Het aantal meldingen in de gemeente Hulst in 2020 was 91, in 2021 117. Veilig Thuis geeft als verklaring dat de cijfers door de jaren heen en in diverse kwartalen fluctueren. Een andere mogelijke oorzaak die Veilig Thuis constateert is de complexiteit alsmede de multiproblematiek die sterk is toegenomen in de casussen. Als laatste geeft Veilig Thuis aan dat de investering in een betere ketensamenwerking ook een oorzaak kan zijn van het gestegen aantal meldingen door professionals.

De jaarrapportage van Veilig Thuis is de enige bron voor lokale cijfers op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling en staat als ingekomen stuk geagendeerd voor de volgende raadsvergadering van 15 december.

Speerpuntenlijst Landelijk en regionaal zijn er diverse trajecten en projecten die gemeenten helpen bij de aanpak tegen huiselijk geweld. Om het overzicht te behouden is er voor de gemeente Hulst een speerpuntenlijst gemaakt. Op de speerpuntenlijst staan de acties voor komend jaar en de projecten die op dit moment actief zijn. Projecten en trajecten die in de speerpuntenlijst naar voren zijn gekomen, komen terug in het verbeterplan.

Verbeterplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling De commissie Samenleving heeft gevraagd om informatie over het verbeterplan HGKM. Hieronder wordt deze informatie verstrekt. De speerpuntenlijst is leidend voor het verbeterplan. Het verbeterplan is bedoeld om acties uit te zetten met als doel een effectieve en sluitende aanpak te hebben tegen huiselijk geweld. Het is een werkdocument dat in de tijd en bij voortschrijdend inzicht waar nodig wordt aangepast, in nauwe afstemming met betrokkenen. Momenteel is de 1

gemeente in gesprek met Hulst voor Elkaar om de acties te prioriteren en een planning te maken voor het komende jaar. Om het thema huiselijk geweld en kindermishandeling op een sterke en effectieve manier aan te kunnen pakken, is er landelijk een traject gestart waarbij gemeenten samen met hun toegang een zelfscan ‘Werken aan Veiligheid voor lokale (wijk) teams en gemeenten’ hebben ingevuld. Het doel van de zelfscan is om een goed beeld te krijgen in hoeverre de inrichting van het lokale (wijk) team voldoende is voor een effectieve signalering en aanpak van huiselijk geweld. Op basis van de resultaten in de vorm van kwaliteitsstandaarden van de zelfscan is het verbeterplan HGKM geschreven. De conclusie van de zelfscan is dat de gemeente Hulst een goede basis heeft, maar er is zeker nog ruimte om te verbeteren. Hulst voor Elkaar heeft twee aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling aangesteld, één voor jeugd en één voor volwassenen. De verschillende kwaliteitsstandaarden zijn: -

Gemeentelijke organisatie Criteria bij dit kwaliteitsstandaard zijn het hebben van een visie en het realiseren van directe veiligheid, het wegnemen van risicofactoren en vervolgens werken aan herstel. Dit wordt ook wel de visie gefaseerde ketenzorg genoemd. Hulst voor Elkaar is bekend met de visie maar de implementatie is nog niet afgerond. In overleg met Hulst voor Elkaar en de gemeente wordt er bekeken hoe dit verbeterd kan worden. Er is op advies van de projectleider ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ voor gekozen om geen lokale/ gemeentelijke visie uit te dragen maar de Zeeuwse visie als leidraad te nemen. De reden hiervoor is dat het verbeterplan gebaseerd is op de regiovisie en om zo onduidelijkheid te voorkomen.

-

Professionals in de lokale (wijk)teams Criteria bij dit kwaliteitstandaard zijn het signaleren van huiselijk geweld, het toepassen van de meldcode en het onderwerp bespreekbaar te maken. Onderdelen hiervan zijn systeemgericht werken en het werken volgens het gedachtegoed 1Gezin1Plan1Regisseur. De professionals van Hulst voor Elkaar zijn hierin getraind. Wanneer Veilig Thuis gezinnen/huishoudens overdraagt, is er aandacht voor geweldsdynamiek en de risicofactoren. Verbetering kan plaatsvinden door middel van scholing van zowel nieuwe als ervaren medewerkers. Dit blijkt ook uit de zelfscan. Aan de hand van adviestafels, spargroepjes en het familienetwerkberaad wordt er een actueel beeld geschetst van de casus en is er zicht op de veiligheid.

-

Samenwerking tussen het lokale (wijk) team en Veilig Thuis De mate waarin er een goede samenwerking is met Veilig Thuis, is van belang in relatie tot het opvolgen van de casus. De lijntjes tussen Hulst voor Elkaar en Veilig Thuis zijn kort en er vindt regelmatig een evaluatiemoment plaats (één keer per zes maanden). Omdat er afgelopen periode nieuwe samenwerkingsafspraken zijn gemaakt, wordt er voor gewaakt dat deze bij iedereen bekend zijn. Hulst voor Elkaar en de gemeente werken hierin samen.

-

Beschikbaar hulpaanbod Dit kwaliteitsstandaard gaat in op het aanbod voor de diverse groepen die hulp nodig hebben met betrekking tot huiselijk geweld. Er wordt zicht gehouden op het effect van de ingezette hulp door Hulst voor Elkaar door een professional middels casusregie en evaluatiemomenten. Dit kwaliteitsstandaard is een mooie invalshoek als het gaat om het beleid over de aanpak van ouderenmishandeling.

2

Advies aanpak ouderenmishandeling Door de commissie Samenleving is gevraagd om informatie over de aanpak van ouderenmishandeling. Onderstaande bevat die informatie. De gemeenten in Zeeland hebben een gezamenlijke regiovisie vastgesteld op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling die aansluit op het landelijk programma ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ om te zorgen voor een integrale aanpak. De Zeeuwse regiovisie heet ‘Voor een toekomst zonder geweld’ en is opgedeeld in drie actielijnen. Onder de derde actielijn ‘specifieke groepen’, staan slachtoffers van ouderenmishandeling expliciet benoemd. Het Zeeuws plan van aanpak en de uitvoeringsagenda ‘Ouderenmishandeling en ontspoorde mantelzorg’ zijn een uitwerking van de Zeeuwse regiovisie. Begin dit jaar heeft het CZW Bureau in samenwerking met Veilig Thuis gekeken hoe er een begin kon worden gemaakt met het plan van aanpak over ouderenmishandeling en is er gekeken wat de mogelijkheden zijn. Hierbij zijn mogelijkheden gezocht hoe het onderwerp ouderenmishandeling aandacht kon krijgen bij gemeenten. Het college is van mening dat deze doelgroep aandacht behoeft. Momenteel is het onderwerp ouderenmishandeling en ontspoorde mantelzorg niet ingebed in bestaand beleid. Omdat het college het een belangrijk thema vindt, hebben we besloten om deel te nemen aan de Zeeuwse werkgroep ouderenmishandeling.

Met behulp van een landelijke expert, georganiseerd vanuit de VNG, krijgen de gemeenten in Zeeland ondersteuning bij de vertaling van het Zeeuwse plan van aanpak naar de lokale aanpak. Gemeenten Hulst en Sluis nemen actief deel aan het traject. Andere gemeenten zitten in de klankbordgroep. Deze gemeenten leveren voornamelijk input. In een later stadium wordt dit breed in Zeeland uitgerold. Het traject loop tot medio 2023. Om tot een integrale aanpak te komen op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling is er voor gekozen om de doelgroep ouderen te verweven in het verbeterplan HGKM wat al reeds gemaakt is. In samenwerking met de expert kunnen er aanpassingen gedaan worden met betrekking tot de specifieke behoefte van de doelgroep. De eerste kennismaking met de expert is dit najaar. Het college heeft ingestemd met de ontwikkeling van beleid over de aanpak ouderenmishandeling. In de regio Zeeuws-Vlaanderen en daarmee ook in de gemeente Hulst is er sprake van vergrijzing. Het is van belang dat wij als gemeente vroegtijdig inspelen op deze ontwikkeling om de bevolking bewust te maken van het onderwerp en de consulenten goed te informeren zodat we de komende jaren krachtig kunnen handelen op dit onderwerp.

3