225352Afwegingskader nieuwe woonzorg initatieven gemeente hulst def.

Afwegingskader Woonzorg-initiatieven gemeente Hulst De woonzorgvisie van de gemeente Hulst heeft als doel een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een afwegingskader aan de hand waarvan nieuwe woonzorginitiatieven binnen de gemeente Hulst kunnen worden beoordeeld. In de basis gaat het erom dat de gemeente op basis van het kader een onderbouwde afweging kan maken om wel of geen medewerking te verlenen aan de ontwikkeling van desbetreffend initiatief. Het is belangrijk om hierbij rekening te houden met de kwantitatieve en kwalitatieve opgave per doelgroep, zoals in de woonzorgvisie beschreven. In deze notitie doen we een voorstel voor de structuur van dit afwegingskader, rekening houdend met deze opgave.

Afwegingskader Het afwegingskader kent het karakter van een beslisboom. Aan de hand van verschillende overwegingen kan de gemeente bepalen of er medewerking wordt verleend aan de ontwikkeling van het woonzorginitiatief. 1. Is er sprake van nieuw woonzorgaanbod of betreft het uitbreiding van bestaande dienstverlening? Het is belangrijk om vooraf onderscheid te maken tussen nieuwe, opzichzelfstaande initiatieven en initiatieven die zich richten op het uitbreiden van bestaande dienstverlening. Bij uitbreiding is het wenselijk om inzichtelijk te maken of de uitbreiding zich richt op dezelfde doelgroep en woonvorm of niet. 2. Richt het initiatief zich volledig op inwoners van de gemeente Hulst? Gelet op het feit dat de gemeente Hulst reeds een bovenregionale functie vervult voor de gehandicaptenzorg en het beschermd wonen is het des te belangrijker om nieuwe initiatieven te beoordelen op dit aspect. In het verlengde hiervan is het wenselijk om inzichtelijk te maken of deze focus naar de toekomst toe verandert. 3. Op welke doelgroep richt het initiatief? Het is belangrijk om goed zicht te krijgen voor welke doelgroep het initiatief wordt ingezet. We stellen daarbij voor om de doelgroepindeling te hanteren, zoals ook in de woonzorgvisie is opgenomen.

Indien het initiatief zich niet richt op een van de genoemde doelgroepen is het aan de gemeente om een afweging te maken of het initiatief als woonzorginitiatief moet worden beoordeeld of als regulier wooninitiatief. 4. Om wat voor type voorziening gaat het? Per doelgroep kan de behoefte aan specifieke voorzieningen verschillen. In onderstaande tabel hebben we aangegeven per doelgroep welke woonvormen op dit moment ontbreken of niet voldoende aanwezig zijn binnen de gemeente Hulst. De gemeente kan overwegen om alleen medewerking te verlenen initiatieven die zich richten op een van deze woonvormen. Daarbij dient te worden opgemerkt dat er voor de meeste doelgroepen geen grote kwantitatieve opgave in het vooruitzicht ligt, maar LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 1

de opgave vooral kwalitatief van aard is. Hiermee wordt bedoeld dat er binnen het huidige aanbod specifieke voorzieningen worden gemist die een bepaald gat en/of bepaalde behoefte invullen. De doelgroep waar wel een aanzienlijke kwantitatieve opgave wordt verwacht is de doelgroep ouderen. Hiervan is echter geconstateerd dat deze groeiende vraag niet primair met intramurale, maar grotendeels met extramurale oplossingen en tussenvoorzieningen voorzieningen dient te worden opgevangen Onderstaande shortlist is gebaseerd op de inventarisatie van het huidige aanbod en de knelpunten/hiaten in dit aanbod. De gemeente kan overwegen om aan initiatieven die niet passen binnen onderstaande tabel geen medewerking te verlenen. Doelgroep1

Type voorziening

Ouderen

•

•

• •

Jeugdigen en ouders

• • •

Kleinschalige geclusterde woonvorm (tussenvoorziening) Logeervoorziening voor respijtzorg en/of crisisopvang Inloopvoorziening Kleinschalige beschutte woonvorm (doorstroomvoorziening) Time-outvoorziening Logeervoorziening Arbeidsmatige dagbesteding

Mensen met een handicap (verstandelijk, lichamelijk, zintuigelijk)

•

Mensen met een psychische kwetsbaarheid (o.a. Autisme, NAH)

•

Kleinschalige beschutte woonvorm (doorstroomvoorziening) in een prikkelarme omgeving

Mensen met psychiatrische en/of verslavingsachtergrond (cq. BW en MO)

•

Kleinschalige beschutte woonvorm (doorstroomvoorziening)

Mensen met persoonlijke of maatschappelijke problemen

•

Kleinschalige beschutte woonvorm (doorstroomvoorziening) Time-outvoorziening Inloopvoorziening Logeervoorziening Dagbesteding

•

• • • •

Logeervoorziening Kleinschalige beschutte woonvorm (tussenvoorziening)

1

Een nadere onderbouwing van de opgave per doelgroep is opgenomen in bijlage 1. Daarnaast gaat de woonzorgvisie van de gemeente Hulst nader in op het kader en de beleidsuitgangspunten ten aanzien van de opgave per doelgroep. LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 2

5. Wat zijn de kenmerken van het initiatief? Aan de initiatiefnemer wordt gevraagd om onderstaande zaken inzichtelijk te maken: — Eigendomssituatie van de wooneenheden (koop/huur, koopsom/huurprijs, etc.) — Schaal/omvang van het initiatief (inclusief onderbouwing waarom hiervoor is gekozen) — De kenmerken die het initiatief stelt aan de directe woonomgeving (infrastructuur) en de aanwezigheid van voorzieningen (waaronder Triple A-voorzieningen; Arts, Apotheek, Aldi/Albert Heijn). 6. Sluit het initiatief aan op de woonzorgvisie van de gemeente Hulst? Het is zeer wenselijk om de initiatiefnemer te laten onderbouwen op welke wijze dit initiatief bijdraagt aan de beleidsdoelstellingen en ambities die zijn opgenomen in de woonzorgvisie, zoals het levensloopbestendig maken van (bestaand) vastgoed, de verschuiving van groepsgericht naar geclusterd zelfstandig wonen. Maar ook gaat het om aspecten van spreiding over de kernen, het zo lokaal mogelijk organiseren van ontmoeting en of er sprake is van doelgroep-combinaties. Tot slot kan er ook nog worden gekeken naar de wijze waarop het initiatief aansluit op aanpalende beleidsdoelstellingen van de gemeente, bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, bereikbaarheid, werkgelegenheid, et cetera. 7.

Past het initiatief binnen het bestaande bestemmingsplan? Het is uiteraard van belang om in kaart te brengen of de activiteit van het initiatief zich verhoudt tot de huidige gebruikersfunctie van de locatie en bijbehorende bestemmingsplan. Ook kan hierbij nog worden gekeken hoe het initiatief zich verhoudt tot de omgevingswet. 8. Is er voldoende aandacht voor de bereikbaarheid van de voorziening, alsmede voor de draagkracht en leefbaarheid van de omgeving? Hoewel deze elementen ook deels al bij onderdeel/vraag 5 aan de orde zijn geweest, denken wij dat het belangrijk het initiatief specifiek te beoordelen op dit aspect. De gebiedsanalyse die uitgevoerd is ten behoeve van de woonzorgvisie laat zien dat draagkracht en leefbaarheid van de verschillende kernen binnen de gemeente Hulst de komende jaren verder onder druk komen te staan. Het is daarom zeer wenselijk initiatieven te beoordelen op de wijze waarop ze hier aandacht voor hebben en mee omgaan. 9. Heeft de initiatiefnemer de (financiële) risico’s/consequenties in kaart gebracht (aan de hand van een businesscase? Je mag verwachten dat elke initiatiefnemer dit heeft gedaan, maar juist daarom is het belangrijk om dit als belangrijk afwegingscriterium mee te nemen. Daarnaast kan hierbij aan de initiatiefnemer worden gevraagd om aan te geven: • Hoe de te leveren zorg wordt gefinancierd.

• Wat de verwachte kosten voor de gemeente zijn. In het initiatief leidt tot een kostengroei voor de gemeente, dan kan de gemeente afwegen/overwegen of deze groei acceptabel is. LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 3

Bijlage 1. Opgave per zorgdoelgroep In deze bijlage geven we per zorgdoelgroep een samenvatting van achtereenvolgens: de huidige vraag, de verwachte ontwikkeling, het huidige aanbod en de aanwezigheid van eventuele wachtlijsten. De gegevens over het huidige aanbod en de wachtlijst zijn gebaseerd op een uitvraag onder zorgaanbieders en woningcorporaties. Hoewel de meeste organisaties gegevens hebben aangeleverd kunnen we niet garanderen dat hiermee een volledig sluitend beeld is gecreëerd. Ook zijn deze aantallen mogelijk alweer achterhaald door de tijd. Het continue of op gezette tijden uitvragen en monitoren van het beschikbare aanbod en eventuele wachtlijsten is zeer wenselijk en aan te bevelen.

Inwoners met een handicap: lichamelijke beperking, verstandelijke beperking en zintuigelijke beperking Huidige vraag

Op dit moment zijn er in de gemeente Hulst circa: • 2.400 zelfstandig wonende inwoners met een somatische aandoening • 100 inwoners met een (matige of ernstige) verstandelijke beperking • 200 inwoners met een zintuigelijke beperking Verwachte ontwikkeling •

•

•

Het aantal zelfstandig wonende inwoners met een somatische aandoening zal de komende jaren stijgen. Het gaat bij deze groep grotendeels om inwoners die als gevolg van het ouder worden somatische aandoening gaan ervaren. Tussen 2020 en 230 groeit deze groep met circa 25%2.In 2030 gaat het in dat geval om circa 3.000 zelfstandig wonende inwoners met een somatische aandoening. Het aantal inwoners met een (matige of ernstige) verstandelijke beperking of zintuigelijke beperking zal de komende jaren stabiel blijven3.

Huidig aanbod

Het aantal woonplekken voor de groep inwoners met een handicap ligt op basis van de uitvraag onder aanbieders en corporaties op 501, waarvan: • 360 plekken bij Tragel • 9 plekken bij Stichting ’t Huus • 3 plekken bij Prokino • 129 plekken bij Woonstichting Hulst

2 3

Op basis van trendanalyse op basis van het ramingsmodel wonen met zorg van In.Fact.Research. Op basis van de verwachte demografische ontwikkeling en bevolkingssamenstelling van de gemeente Hulst. LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 4

Daarnaast wordt er door Tragel een vorm van extramurale begeleiding, dagbesteding of behandeling geboden. Ook wordt er door twee andere zorgaanbieders dagbesteding geboden op een tweetal zorgboerderijen. Tevens wordt er dagbesteding voor de doelgroep aangeboden op de Blaauwe Hoeve. In het huidige aanbod ontbreken voornamelijk plekken voor: • Logeren (nacht en/of weekend) Wachtlijst

Er is een wachtlijst voor intramuraal wonen. Voor de locaties van Tragel gaat het gemiddeld om 10 wachtenden. De wachtlijst van Stichting ’t Huus kent ook circa 10 cliënten.

Inwoners met een psychische kwetsbaarheid: waaronder autisme, niet aangeboren hersenletsel, dementie, in alle leeftijden Huidige vraag

Op dit moment zijn er in de gemeente Hulst circa: • 165 tot 275 inwoners met een autismespectrum stoornis • 100 zelfstandig wonende inwoners met niet-aangeboren hersenletsel • 400 zelfstandig wonende inwoners met dementie (inclusief pre-diagnose) Daarnaast hebben circa 190 mensen dementie waarvoor zij aanspraak kunnen doen op de Wlz en daarmee kunnen verblijven in één van de verpleeghuizen binnen de gemeente Hulst. Verwachte ontwikkeling •

•

•

•

Het aantal inwoners met niet-aangeboren hersenletsel en dementie zal de komende jaren stijgen. Het gaat bij deze groep grotendeels om inwoners die als gevolg van het ouder worden genoemde aandoening gaan ervaren. Tussen 2020 en 230 groeit deze groep met circa 30%4.In 2030 gaat het in dat geval om circa 650 zelfstandig wonende inwoners met, waarvan 130 met niet-aangboren hersenletsel en 420 met dementie. Het aantal inwoners met dementie dat op basis van de aard en complexiteit van de aandoening een indicatie krijgt voor de Wlz (en derhalve aanspraak kan maken op verblijf in een verpleeghuis) groeit van 190 mensen in 2020, naar circa 250 mensen in 2030. Het aantal inwoners met een autismespectrumstoornis zal naar verwachting de komende jaren vrij stabiel blijven.

Huidig aanbod

Voor de groeiende groep kwetsbare ouderen, waaronder mensen met dementie, is op dit moment de volgende capaciteit beschikbaar: • 160 eenheden op één van de locaties van ZorgSaam (variërend van intramuraal (80) tot extramuraal (80)

4

Op basis van trendanalyse op basis van het ramingsmodel wonen met zorg van In.Fact.Research. LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 5

•

105 extramurale woonplekken bij Woonstichting Hulst

Op basis van de uitvraag is er beperkt zicht op het aantal woonplekken voor inwoners met een autismespectrumstoornis. Het ligt voor de hand dat een deel van de inwoners, indien zij al intramuraal verblijven, verblijven op een woonplek die valt onder een andere doelgroep, zoals Jeugdigen en ouders en de mensen die vallen onder de doelgroep beschermd wonen of maatschappelijke opvang. In het huidige aanbod ontbreken voornamelijk plekken voor: • Logeren (nacht en/of weekend) • Intramurale plekken voor mensen met autismespectrum-stoornis

Voor deze brede doelgroep wordt aangegeven dat er in kwantitatieve zin voldoende dagbesteding is. Ook kent de capaciteit van de dagbesteding een bandbreedte, afhankelijk van de vraag kan er makkelijker op- en afgeschaald worden. Tot slot wordt aangegeven dat dagbesteding op specifieke locaties in veel gevallen voor meerdere groepen toegankelijk is. Wachtlijst

Er is een beperkte wachtlijst voor het aantal cliënten die psychisch kwetsbaar zijn. Door de toenemende vergrijzing wordt er wel een toename verwacht van de wachtlijst. ZorgSaam heeft of dit moment een wachtlijst van gemiddeld 10 cliënten.

Jeugdigen en ouders: met opgroei en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen Huidige vraag

Op dit moment is er in de gemeente Hulst in beperkte mate sprake van kwetsbare gezinnen. Op het gebied van het aantal voorzieningen voor Jeugdigen en ouders vervult Hulst een bovenlokale functie. Huidig aanbod

Op dit moment zijn er circa: • 40 intramurale plekken (bij Juvent, Prokino en Zeeuwse Gronden) • 25 extramurale plekken (bij Juvent en Tragel) Daarnaast zijn er nog verschillende woonplekken in bezit van wooncorporaties waar jeugdigen met een (extramurale) ondersteuningsvraag verblijven. Daarnaast beschikt de gemeente Hulst ook over voldoende dagbestedingsplekken voor deze doelgroep. In het huidige aanbod ontbreken voornamelijk plekken voor: • Logeren (nacht en/of weekend)

LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 6

Verwachte ontwikkeling

Op basis van demografische ontwikkeling zal het aantal jeugdigen de komende jaren niet of nauwelijks stijgen. Vanuit dit oogpunt bezien zal het aantal jeugdigen en ouders met een ondersteuningsvraag binnen de gemeente Hulst relatief stabiel blijven. Wachtlijst

Juvent en Zeeuwse Gronden hebben op dit moment wachtlijsten voor de intramurale plekken. In totaal gaat het om circa 15 wachtende cliënten.

Kwetsbare ouderen: ouderen die in mobiliteit of psychische vermogens achteruitgaan Huidige vraag

Op dit moment zijn er in de gemeente Hulst circa: • 2.400 zelfstandig wonende inwoners met somatische problemen • 400 zelfstandig wonende inwoners met dementie (inclusief pre-diagnose) Daarnaast zijn er circa 290 mensen met een Wlz-indicatie binnen de gemeente Hulst. Niet alle cliënten verzilveren hun indicatie en er is ook een deel dat deze indicatie verzilverd middels een VPT of MPT (landelijk gaat het om circa 20%5). Verwachte ontwikkeling •

•

Het aantal zelfstandig wonende kwetsbare ouderen zal tot 2030 met circa 25% groeien. Dit betekent dat er in 230 respectievelijk 3.000 inwoners met somatische problemen en 520 inwoners met dementie zelfstandig wonen Het aantal inwoners dat aanspraak maakt op de Wlz en op basis hiervan intramuraal kan verblijven groeit van 290 mensen in 2020 tot circa 380 mensen in 2030.

Huidig aanbod

Voor de groeiende groep kwetsbare ouderen, waaronder mensen met dementie, is op dit moment de volgende capaciteit beschikbaar: • 160 eenheden op één van de locaties van ZorgSaam (variërend van intramuraal (80) tot extramuraal (80) • 105 extramurale woonplekken bij Woonstichting Hulst Daarnaast beschikt de gemeente Hulst ook over voldoende dagbestedingsplekken voor deze doelgroep. Plekken voor logeer- en/of respijtzorg lijken (op basis van de uitvraag) niet of in onvoldoende mate beschikbaar binnen de gemeente Hulst.

Wachtlijst

Door de toenemende vergrijzing wordt er wel een toename verwacht van de wachtlijst. ZorgSaam heeft of dit moment een wachtlijst van gemiddeld 10 cliënten.

5

https://www.monitorlangdurigezorg.nl/kerncijfers/gebruik/gebruik-wlz-zorg-in-natura LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 7

Inwoners die vanwege persoonlijke of maatschappelijke omstandigheden of problemen tijdelijk niet functioneren of niet veilig thuis kunnen wonen. Huidige vraag

Op dit moment zijn er in de gemeente Hulst circa: 25 cliënten die onder deze doelgroep vallen Het risico dat inwoners van de gemeente Hulst in de problemen komen is relatief gezien kleiner dan elders, doordat zaken als LVB problematiek en psychiatrische problematiek minder vaak voorkomen. Verwachte ontwikkeling

Gelet op de demografische ontwikkelingen binnen de gemeente Hulst zal deze doelgroep de komende jaren niet of nauwelijks stijgen. Huidig aanbod

Op dit moment zijn er 9 extramurale plekken (Sociaal Pension (Emergis), woningbezit van Woonstichting Hulst) Wachtlijst

Hier is op dit moment geen sprake van.

Mensen met psychiatrische en/of verslavingsachtergrond of complexe psychosociale problemen en/of mensen met een zwervend bestaan voor zover deze vallen onder de doelgroep 'Beschermd wonen’ of Maatschappelijke Opvang Huidige vraag

Op dit moment zijn er in de gemeente Hulst circa 200 zelfstandig wonende inwoners met psychiatrische problematiek Daarnaast verblijven er circa 40 mensen in een beschermde woonvorm en 45 in een extramurale woonvorm in de gemeente Hulst. Daarnaast beschikt de gemeente Hulst ook over voldoende dagbestedingsplekken voor deze doelgroep. Verwachte ontwikkeling

Gelet op de demografische ontwikkelingen binnen de gemeente Hulst zal deze doelgroep de komende jaren niet of nauwelijks stijgen. Huidig aanbod

Op dit moment zijn er: • 40 intramurale plekken (Leger des Heils en Zeeuwse Gronden) • 45 extramurale plekken (voornamelijk Emergis) Wachtlijst

Er is een wachtlijst voor bovengenoemde voorzieningen, maar het aantal cliënten dat wacht is beperkt (tussen de 5 à 10). LH/21/0391/wzvhu | 23 februari 2021 | © Bureau HHM | pagina 8