2025-01-21 presentatie kerkenvisie

Kerkenvisie gemeente Hulst 21 januari 2025

Inhoud Wat ging vooraf Doel en conclusie kerkenvisie Kerkeigenaren en herbestemmingen Oplossingsrichtingen

2

Wat ging vooraf ▪ Januari 2012 Voornemen fusie: van 13 parochies in oost Zeeuws Vlaanderen tot 1 parochie

Financiële bijdrage: Ondersteuning van behoud en herstel kerkgebouwen ▪ Juli 2015 Besluit bisschop: één parochiekerk, 3 kerken, 6 kapelfunctie en sluiten kerken Graauw, Sint Jansteen, Terhole en Stoppeldijk ▪ Januari 2019 Minister van OCW stelt middelen beschikbaar aan gemeenten voor het opstellen van een kerkenvisie ▪ Februari 2022 Start opstellen Kerkenvisie Hulst ▪ Maart 2024 Overhandiging eindversie Kerkenvisie aan wethouder Depauw ▪ November 2024 Aankondiging Bisdom: Enkel één kerk in Hulst, Oostburg en Terneuzen. De overige kerkgebouwen in Zeeuws Vlaanderen kunnen worden gebruikt als thuisbasis voor gelovigen totdat er een herbestemming is gevonden.

Doel en conclusie Kerkenvisie Doel: Een duurzaam toekomstperspectief voor het waardevolle religieuze erfgoed Conclusie: Toekomst bijna alle kerken op termijn onzeker door afnemend kerkbezoek

Conclusie Kerkenvisie Doel: Een duurzaam toekomstperspectief voor het waardevolle religieuze erfgoed Conclusie: Toekomst bijna alle kerken op termijn onzeker door afnemend kerkbezoek

Kerkeigenaren en herbestemmingen > gerealiseerde herbestemmingen 18 kerkgebouwen, waarvan 5 herbestemd: Kapel paters Maristen – Reynaertcollege Kerk Ossenisse – particuliere woning Kerk Terhole – opslag, wens voor horeca Kerk Sint Jansteen – Destilleerderij, slijterij en markt Kerk Kloosterzande (Hof te Zande) – cultuur/trouwlocatie

Kerkeigenaren en herbestemmingen > leegstaande kerken 18 kerkgebouwen, waarvan 2 leegstaand: Kerk Vogelwaarde (Rapenburg) – verkocht – herbestemming opslag, wens voor B&B Kerk Graauw – leegstaand – handhaving eigenaar, nieuwe stichting DS50 tbv behoud kerk

Kerkeigenaren en herbestemmingen > sterk afhankelijk van de markt 18 kerkgebouwen, recente ontwikkelingen: Voor enkele kerken hebben marktpartijen interesse getoond voor aankoop en herbestemming.

Kerkeigenaren en herbestemmingen > te koop 18 kerkgebouwen, komende jaren te koop: Kapel Kapellebrug Kerk Clinge (RM) Kerk Vogelwaarde Kerk Hengstdijk (RM) Kerk Lamswaarde (RM) Kerk Nieuw Namen (stichting)

Kerkeigenaren en herbestemmingen > conclusie Conclusie 18 kerkgebouwen: - In kerkenvisie 13 urgent binnen 5 jaar - Kerk Vogelwaarde (Rapenburg) verkocht - Basiliek Hulst blijft functie behouden, hoe onderhoud - Kans voor verkoop enkele kerken aan marktpartijen

Dus urgentie kerken is gewijzigd: 9 tot 12 kerken Maar herbestemming blijft lastig realiseerbaar met onzekere toekomst

Kerkeigenaren en herbestemmingen > complex Herbestemmingen zijn complexe en langdurige trajecten: - Rekening houden met monumentale waarden - Gemeentelijke monumentencommissie - Rijksdienst Cultureel Erfgoed

- Vergunningen - Ontsieren of in gevaar brengen van rijksmonument - Brandveiligheid

- Subsidies en fondsen - Restauratiesubsidie - Subsidie instandhouding monumenten - Herbestemmingssubsidie

- Omgeving - Draagvlak dorpsbewoners en ondernemers - Kwalitatief beding Bisdom

- Onderhoud en duurzaamheid

Oplossingsrichtingen > transformatieladder Basiliek Hulst > 2 Kerk Hulst (Houtmarkt) Kapel Hulst (Blaauwe Hoeve) > 3 Kloosterzande (Hof te Zande) Sint Jansteen Kapel Hulst (Reynaertcollege) Ossenisse Terhole > 2 Kerken Graauw (RM), Hengstdijk (RM), Lamswaarde (RM), Clinge (RM), Nieuw Namen, Heikant (RM), Vogelwaarde (Rapenburg) (RM), Vogelwaarde (Dorpsstraat), Kloosterzande (Groenendijk) (RM) en kapel Kapellebrug (totaal 10 gebouwen waarvan 7 Rijksmonument)

Oplossingsrichtingen > menukaart 13 aanbevelingen in Kerkenvisie 1. Onderzoek kansen voor kerken in relatie tot de toekomst en leefbaarheid van kernen 2. Onderzoek kansen voor kerken in relatie tot de toekomst en de leefbaarheid van de gemeente of zelfs de provincie 3. Start een structurele communicatie met het parochiebestuur 4. Onderzoek de waarden van beschermingswaardige kerken 5. Actualiseer registratie van kerkelijke interieurs 6. Bevorder herbestemmingsonderzoeken voor bedreigde kerkgebouwen 7. Betrek eigenaren dorpsraden en bewoners bij de toekomst van kerken

Oplossingsrichtingen > menukaart 13 aanbevelingen in Kerkenvisie 8. Onderzoek of professionalisering van een kerkenorganisatie mogelijk is. 9. Monitor de Rijksmonumentale kerkgebouwen 10.Voer duurzaamheidsscans uit in combinatie met onderzoek naar neven – of herbestemming 11.Zet in op slimme werving van vrijwilligers 12.Wijs bij de gemeente Hulst een ‘kerken coördinator’ aan 13.Gemeentelijk erfgoedbeleid ontbreekt Financiële bijdrage voor onderhoud, restauratie en nevenfuncties:

➢ Cofinanciering van max 10% tot max. € 10.000,Realiseren van toekomstbestendige herbestemmingen: ➢ Cofinanciering van max 10% tot max. van € 50.000,-