2023 - 2024 Jaarverslag RBL ZVL
Tekst van het document
Jaarverslag 2023-2024
In dit jaarverslag o.a. - Ben jij een BOA? - Project Thuiszitters - De Onderwijsconsulent
Inleiding Voor u ligt het jaarverslag over schooljaar 2023-2024 van het Regionaal Bureau
Begrippen
Leerlingzaken Zeeuws-Vlaanderen. Het RBL voert de gemeentelijke taken uit van de samenwerkende gemeenten Hulst, Terneuzen en Sluis op het gebied van leeren kwalificatieplicht, doorstroompunt, leerlingvervoer, thuiszitters en voortijdig schoolverlaten. Het doel van dit jaarverslag is u inzicht te geven in de werkzaamheden van het RBL en wat de effecten zijn geweest van onze inzet dit afgelopen schooljaar. In deze krant is ook een financieel overzicht opgenomen. Hierin staat welke middelen op basis van begroting, reguliere taken en speerpunten zijn ingezet. Tot slot zetten we ook de speerpunten op de agenda voor schooljaar 2024-2025
Leerplicht en kwalificatieplicht In Nederland zijn kinderen vanaf vijf jaar tot het einde van het schooljaar waarin zij zestien jaar worden, op grond van de Leerplichtwet, verplicht om naar school te gaan. Na de leerplicht volgt de kwalificatieplicht. De kwalificatieplicht duurt tot de dag dat de jongere een startkwalificatie haalt. Of tot de dag dat de jongere 18 jaar wordt. Startkwalificatie Een startkwalificatie is een diploma op minimaal havo-, vwo- of
Taken RBL
minder. Als jongeren 18 jaar zijn, zijn ze
wat het plan van aanpak voor komend
mbo-niveau 2. Dit wordt gezien als het minimale opleidingsniveau
Het RBL werkt in opdracht van de drie
niet meer leerplichtig, maar behoren
jaar zal inhouden.
voor een goede positie op de arbeidsmarkt.
Zeeuws-Vlaamse gemeenten en voert
ze op grond van de RMC wetgeving
de volgende wettelijke taken uit:
tot hun 23e jaar tot onze doelgroep.
RBL-Consulenten Elsbeth Scholing
Voortijdig schoolverlater (VSV’er)
1) uitvoering leerplichtwet 1969;
Als zij geen startkwalificatie hebben,
en Femke Orlebeke hebben de
Een voortijdig schoolverlater is een jongere tot 23 jaar die zonder
2) uitvoering Regionale Meld- en
proberen wij ze in eerste instantie
afgelopen tijd niet stil gezeten. Zij
startkwalificatie het onderwijs verlaat.
Coördinatiefunctie zoals verwoord
terug naar onderwijs te begeleiden.
hebben naast hun reguliere taken
in de Wijzigingswet op het
Als dit niet haalbaar is, dan kunnen wij
de opleiding tot BOA gevolgd en
Het Doorstroompunt
voortgezet onderwijs van 1 januari
helpen door een passend traject op
met succes afgerond. Beiden zijn nu
Het Doorstroompunt ondersteunt jongeren tot 23 jaar bij het vinden
2022;
gebied van zorg of werk aan te bieden
bevoegd om een proces-verbaal op
van de best mogelijke onderwijs- of arbeidsmarktpositie. Deze
zodat jongeren toch in ontwikkeling
te maken bij jongeren waarbij sprake
functie omvat drie wettelijke taken:
blijven.
is van verwijtbaar verzuim en ondanks
1. Melden en registreren van jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet
3) Afhandeling aanvragen Leerlingenvervoer.
RBL- taken uitgelicht
De speerpunten van het RBL in
herhaaldelijk waarschuwen toch
op school zitten en nog geen startkwalificatie hebben.
zonder reden blijven spijbelen.
2. Begeleiden en ondersteunen van uitgevallen jongeren, gericht op 3. Samenwerking organiseren tussen alle betrokken partijen,
Het RBL heeft de taak het tegengaan
2023-2024
van ongeoorloofd verzuim van school.
Het RBL had afgelopen schooljaar de
Het RBL is verantwoordelijk voor de
Preventie, zorg en samenwerking staat
volgende speerpunten:
uitvoering van het leerlingvervoer.
zoals onderwijsinstellingen, gemeenten en werkgevers, en het
hierbij centraal. De visie van het RBL
• Thuiszitters project
De gemeente stelt voorwaarden
onderhouden van dit netwerk.
is het waarborgen van het recht op
• Verdere Digitalisering aanvraag
om aanspraak te kunnen maken
onderwijs van alle 5- tot 23-jarigen en
Leerlingenvervoer
terugkeer naar school, werk of een combinatie hiervan.
op deze vergoeding. Dit kan
vanaf 2026 tot 27 jaar.
• Opleiding BOA
gaan over een beperking, een
Op grond van de Leerplicht en
• Voorbereiding doorstroompunt naar
ziekte, gedragsproblemen of
Kwalificatieplicht begeleiden wij leerlingen tot 18 jaar die spijbelen of dreigen uit te vallen of al uitgevallen
jongerenbegeleiding tot 27 jaar • Wet Politie Gegevens
afstand tot een toegankelijke school. Om meer zelfstandigheid te krijgen onder leerlingen in het
zijn. Ons doel is de jongere zo snel
Terugblik 2023-2024
mogelijk terug op school te krijgen of
Een van de netwerkpartners van het
schooljaar 2023/2024 gestart met
te begeleiden naar de juiste hulp.
RBL betreft de onderwijsconsulent.
het ontwikkelen van persoonlijke
Hoewel het voorkomen en
Deze wordt onder meer ingeschakeld
vervoersontwikkelingsplannen.
terugdringen van verzuim de meest
als er geen passende onderwijsplek
Hierover informeren wij u graag.
omvangrijke taak van het RBL is, gaat
gevonden kan worden voor een
Volgende stap is dat ouders de
daarnaast veel tijd, aandacht en zorg
jongere en deze daardoor een
aanvraag digitaal kunnen indienen.
naar de kinderen/jongeren die tijdelijk
thuiszitter dreigt te worden. In het
niet naar school gaan of uitvallen
afgelopen schooljaar heeft Pieter
Tot slot staan wij in deze krant ook
zonder startkwalificatie.
de Swart het stukje overgedragen
stil bij de Wet politie gegevens
aan Aukje de Rijcke. In deze krant
(Wpg). Uiteraard moeten wij ons
Consulenten van het RBL zetten
leest u een interview met haar terug.
houden aan de AVG maar omdat
zich in om thuiszitten te voorkomen,
We staan hierin uitgebreid stil bij
een leerplichtambtenaar onderzoek
schooluitval aan te pakken en
haar taken, wanneer ze kan worden
doet naar een overtreding op de
jongeren te coachen naar een
benaderd en door wie. Wanneer stapt
Leerplichtwet en omdat daar vanuit
zelfstandige toekomst, maar dit kan
zij in een casus of hoort een andere
het strafrecht sancties op zitten valt
de consulent niet alleen. Samen met
samenwerkingspartner te schakelen
het RBL ook onder de Wpg. Deze
onze netwerkpartners uit het sociaal
voordat een onderwijsconsulent
regels zijn strenger en we worden hier
domein proberen we deze jongeren
een rol kan hebben. Dit artikel
jaarlijks op gecontroleerd door middel
terug naar school te begeleiden. Is
schept veel duidelijkheid. Afgelopen
van audits. Verder in dit verslag komen
dit niet haalbaar dan zoekt het RBL
schooljaar heeft het RBL onderzoek
we daar op terug.
naar maatwerk in combinatie met
naar thuiszitters als speerpunt op de
zorg of arbeid, zodat jongeren toch in
agenda gezet. Iedere jongere die niet
Tot slot wordt er ingegaan op de
ontwikkeling blijven.
naar school gaat, is er immers een
cijfers van het afgelopen jaar, op basis
Ook handhaving hoort hierbij. Als
te veel. Hoeveel thuiszitters hebben
van begroting en reguliere taken, en
de terugkeer naar school niet lukt
we eigenlijk in de regio? En wie zijn er
wat de speerpunten voor het komend
vanwege motivatie, dan maken
nu precies thuiszitters? Het project
schooljaar zijn.
wij, tot de leeftijd van 18 jaar een
rondom thuiszitters is afgelopen
proces-verbaal op en volgen wij
jaar gestart en nog in volle gang.
het strafrechtelijk traject. Deze weg
We nemen de lezer mee in eerste
bewandelen we gelukkig steeds
inventarisatie die we uitvoerden en
1
|
Jaarverslag 2023-2024
leerlingenvervoer is het RBL in het
Tabel 1 Inschrijvingen Nederlands en Belgisch onderwijs (peildatum 1 juni)
Tabel 2 Aantal leer- en kwalificatieplichtigen (peildatum 1 juni)
Aantal leer en kwalificatieplichtigen ZVL Onderwijssoort
2019/20
2020/21
2021/22
2022/23
2023/24
Verschil tov 2023
Verschil % 2023
Basisonderwijs
6.189
6.185
6.244
6.266
6.266
0
0,0
Voortgezet Onderwijs
4.271
4.124
4.027
3.951
4.064
113
2,9
Beroepsonderwijs
512
510
516
509
434
-75
-14,7
SBO/SO/VSO/Pro
681
705
677
632
623
-9
-1,4
Belgisch onderwijs
1.375
1.363
1.344
1.284
1.241
-43
-3,3
13.028
12.887
12.808
12.642
12.628
-14
-0,1
Totaal
Leer en kwalificatie plichtigen
Gemeente
% niet regulier onderwijs
% België
Verschil
19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
Hulst
3441
3381
3375
3271
3293
5,5
5,9
5,3
5,1
4,9
11,6
11,7
11,4
11,1
10,7
-0,4
Terneuzen
7045
6972
6948
6862
6903
5,7
5,7
5,7
5,4
5,5
7,8
8,1
8,1
7,8
7,3
-0,4
Sluis
2675
2652
2633
2589
2582
3,4
4,0
3,9
3,7
3,3
15,9
15,3
15,1
15,0
15,0
0,0
Totaal
13161
13005 12956
12722
12778
5,2
5,4
5,2
5,0
4,9
10,4
10,5
10,4
10,1
9,8
-0,3
Toelichting bij tabellen 1, 2 en grafieken 1,2
Grafiek 1 (peildatum 1 juni)
Het aantal leer- en kwalificatieplichtigen jongeren in Zeeuws-Vlaanderen is voor het eerst in jaren gestegen (+56).
Aantal leer- en kwalificatieplichtigen per onderwijssoort
Dit markeert een duidelijke trendbreuk met de daling van de afgelopen tien jaar. • Basisonderwijs: Het aantal leerlingen is stabiel gebleven ten opzichte van vorig jaar. • Voortgezet onderwijs: Het aantal jongeren is toegenomen met 113.
7000
• Speciaal onderwijs: Hier is sprake van een lichte daling (-9).
5000
• Middelbaar beroepsonderwijs (MBO): Het aantal jongeren dat een MBO-opleiding volgt, is opnieuw afgenomen (-75).
4000
• Onderwijs in België: Het aantal kinderen dat in België naar school gaat, is licht gedaald met 43 leerlingen.
3000
Dit is het tweede opeenvolgende jaar waarin dit aantal ook procentueel afneemt (-3,3%).
19/20
6000
20/21
21/22
22/23
23/24
2000 1000
Vrijstellingen en verzuim
0
Op 1 juni 2024 hadden: • 9 kinderen een vrijstelling op grond van artikel 5b (bezwaar tegen de richting van het onderwijs). • Circa 90 kinderen/jongeren hadden geen schoolinschrijving en zijn ‘absolute verzuimers’. Deze groep is bekend bij het RBL en is in onderzoek Het gaat hierbij voornamelijk om: - Jongeren die recent in Zeeuws-Vlaanderen zijn komen wonen en op 1 juni nog geen schoolinschrijving hadden.
voortgezet speciaal onderwijs (SO/VSO) en praktijkonderwijs (PRO)
250 200
Het RBL heeft alle leer- en kwalificatieplichtigen jongeren in Zeeuws-Vlaanderen in beeld en blijft hun situatie monitoren.
Belgisch onderwijs
Aantal inschrijvingen per gemeente in speciaal basisonderwijs (SBO), speciaal onderwijs
- Oekraïense jongeren die hun diploma in Oekraïne willen behalen en nog niet zijn gestart op het voortgezet onderwijs - Kinderen/ jongeren die in België naar school gaan maar waarvan de ouders geen vrijstelling hebben aangevraagd
SBO / SO / VSO / Pro
Beroepsonderwijs
Grafiek 2 (peildatum 1 juni)
- Jongeren die een entreeopleiding hebben afgerond, maar niet verder konden op het MBO. (voornamelijk eindexamenkandidaten).
Voortgezet onderwijs
Basisonderwijs
• 43 kinderen/jongeren vrijstelling van de leerplicht vanwege psychische en/of lichamelijke redenen.
SBO
SO / VSO
Pro
150 100 50 0
19 /20
20 /21
21 /22
22 /23
23 /24
19 /20
20 /21
Hulst
21 /22
22 /23
23 /24
19 /20
20 /21
Terneuzen
21 /22
22 /23
23 /24
Sluis
Ben jij een BOA? verklaring mag afleggen. Er zijn
de meeste processen verbaal gestart
Het praktijkexamen; dat was ook
twee routes: Een leerling krijgt een
worden, te hoog. Met drie BOA’s in
nog een dingetje. Er is slechts
Haltmaatregel of we gaan richting het
ons midden kan het werk beter
één examencommissie die deze
Openbaar Ministerie (OM)
verdeeld worden.
praktijkexamens mag afnemen en
Deze verklaring wordt opgenomen tijdens een verhoor en opgestuurd in
Vertel eens, wat leer je allemaal
laat die nou helemaal in Amersfoort zitten, daar wil je geen tweede keer
een proces verbaal.
tijdens de opleiding?
In de verklaring mag de jongere
“Op 20 november 2023 zijn wij gestart
niet goed geleerd/geoefend hebt.
en of ouder(s) in eigen woorden
met de BOA opleiding, zodat wij zelf de
Gelukkig werd onze inzet beloond en
uitleggen waarom het niet lukt om
leerplichtverhoren mogen afnemen en
werd ook ons praktijkexamen met een
naar school te komen, daar komt
processen verbaal mogen opstellen.
voldoende beloond.
geen bonnenboekje aan te pas.
De basistraining is voornamelijk
Het is aan het OM om de strafmaat
gericht op basiskennis wetgeving en
Ook al ging deze basistraining niet
te bepalen waarna de rechter
staatsinrichting. Behoorlijk saai en
over ons vakgebied, we hebben wel
uitspraak doet. De maatregel kan zijn
vooral niet direct toepasbaar in ons
veel geleerd. Onze algemene kennis
jeugdreclassering, werkstraf of een
werk. Daar zaten we dan, tussen de
over staatsrecht, materieel en formeel
boete voor ouders die hun kind(eren)
boswachters, handhavers openbare
strafrecht, proces verbaal en de
buiten de schoolvakanties om, zonder
orde, douaniers en marechaussee.
rechtelijke macht is weer bijgespijkerd.
naartoe hoeven rijden omdat je
toestemming, hebben meegenomen
Want ook zij zijn BOA in het werk wat
We hebben nu de algemene kennis
Zeeuws-Vlaanderen. Wij hebben geen
op vakantie. In sommige gevallen
zij doen.
hoe we de rechten en plichten
politiebevoegdheden.
komt de zaak voor de rechter en wordt
Heel veel mensen realiseren zich
Als er sprake is van ongeoorloofd
de BOA of RBL-consulent opgeroepen
We leerden over staande houden en
behalen van ons diploma theorie en
niet dat een RBL-consulent ook
verzuim dan is er sprake van
als getuigendeskundige.
aanhouden, huisvredebreuk, daders,
praktijk zijn we nu klaar om zelf de
opsporingsbevoegdheden kan
overtreding van de Leerplichtwet. In
plegers en medeplegers. Dit werd
leerplichtverhoren te gaan afnemen.”
hebben. Dus als je op een verjaardag
Nederland valt de Leerplichtwet onder
Niet iedere RBL-consulent is opgeleid
afgetoetst bij een examenbureau in
zegt ik ben BOA vragen ze gelijk of wij
het strafrecht. Wanneer na onderzoek
tot BOA. Dat hoeft ook niet, want
Vlissingen.
Is de opleiding nu afgerond met het
ook in uniform op straat rondlopen
van de RBL-consulent daadwerkelijk
in eerste instantie steken we in
met een bonnenboekje. Dat is niet zo.
een overtreding is vastgesteld kunnen
op voorkomen van verzuim en
Maar vroegen ons toch af wanneer
“Voor het domein Onderwijs is een
zij een beroep doen op de BOA van
schooluitval. Zodra we besluiten over
er iets van leerplicht in de opleiding
permanente her- en bijscholing
het RBL. Afgelopen jaar hebben RBL
te gaan op handhaving komt de
voorbij kwam. Misschien komt dit
verplicht. Het goede nieuws is dat het
Een bijzonder opsporingsambtenaar
consulenten Elsbeth Scholing en Femke
BOA in beeld. De Methode Aanpak
tijdens de praktijkdagen aan de
dan wel over ons eigen vakgebied gaat.
is iemand die bevoegd is strafbare
Orlebeke de opleiding tot BOA gevolgd.
Schoolverzuim is hierin leidend.
orde. Maar helaas, hier werden we
Binnen vijf jaar moeten wij vier her- en
geconfronteerd met gesprekken
bijscholingen volgen. Deze behoren we
De afgelopen jaren was er slechts
over openbaar drankgebruik,
wel met een voldoende af te ronden,
Mag jij dan ook parkeerbonnen uitschrijven?
Hoe zit het dan wel?
feiten op te sporen. Voor ons is dat het domein onderwijs. Dit betekent
Wat doet een RBL consulent met
uitleggen bij een verhoor. Na het
diploma op zak?
dat wij alleen op het gebied van
BOA bevoegdheid?
één RBL collega die bevoegd was
bedelen en het op een verkeerde
willen wij onze BOA bevoegdheid
leerplicht mogen handelen en wij
Zodra er sprake is van overtreding
de verhoren te mogen afnemen en
dag buiten zetten van het huisvuil. In
behouden. Hierin krijgen we vooral
dus ook geen uniform hoeven te
heeft de verdachte ook een aantal
de processen verbaal te mogen
een rollenspel met een echte acteur
verdieping op ons eigen werkgebied en
dragen. Wij zijn wel verplicht ons te
rechten, dat is dat hij/zij mag worden
opstellen. Dit was natuurlijk erg
oefenden we met lastige situaties
hoeven we het dus niet meer te hebben
allen tijde te legitimeren met onze
bijgestaan door een advocaat (op
summier en de druk tegen het einde
omdat natuurlijk niemand blij is als er
over huisvuil wat op het verkeerde
BOA pas. Ons aangewezen gebied is
eigen kosten) en dat hij/zij een
van het schooljaar, de periode waarin
een bekeuring wordt uitgeschreven.
moment wordt aangeboden.“
2
|
Jaarverslag 2023-2024
Handhaving en begeleiding bij verzuim Waarschuwingen en
wat neerkomt op een halvering
begeleidingstrajecten opgestart, een
Vrijstellingen
groeiende groep. Het aantal leer- en
kennisgevingsbrieven
ten opzichte van vorig jaar. Deze
stijging van 30 ten opzichte van vorig
In Nederland zijn kinderen vanaf vijf
kwalificatieplichtigen dat in België naar
In het schooljaar 2023-2024 hebben de
daling is het gevolg van een striktere
jaar. Ook deze toename is een logisch
jaar tot het einde van het schooljaar
school gaat is ook dit jaar gedaald, -39.
RBL-consulenten 316 waarschuwingen
toepassing van de Methodische
gevolg van de algemene stijging in
waarin zij zestien jaar zijn, op grond
uitgedeeld, een aantal dat vrijwel gelijk
Aanpak Schoolverzuim (MAS). Door
verzuimmeldingen.
van de Leerplichtwet, verplicht om
Inzet Last Onder Dwangsom (LOD)
is aan vorig jaar. Ruim 100 van deze
nauwe samenwerking met scholen
naar school te gaan. Op grond van de
Het afgelopen schooljaar zijn er 177
waarschuwingen betroffen jongeren die
en het inzetten van preventieve
Overige afdoeningen
kwalificatieplicht moeten jongeren, als
LOD-processen opgestart vanwege
eerder datzelfde schooljaar al verzuimd
maatwerkoplossingen, lukt het steeds
Onder de categorie ‘Overig’ vallen
ze nog geen startkwalificatie hebben,
absoluut verzuim, wat iets minder is dan
hadden. Daarnaast hebben ongeveer
vaker om verzuimmeldingen op te
verzuimmeldingen waarbij na onderzoek
tot hun 18e jaar onderwijs volgen. In
het voorgaande jaar. In veel gevallen
240 jongeren na een melding een
lossen zonder dat een proces-verbaal
blijkt dat het verzuim de jongere niet
bepaalde omstandigheden is er een
verstrekken ouders niet tijdig het bewijs
kennisgevingsbrief ontvangen, zodat
nodig is.
te verwijten is. Dit kan bijvoorbeeld het
uitzondering op deze regel mogelijk
van inschrijving op een buitenlandse
geval zijn wanneer een zorgtraject
en kunnen ouders een beroep op
school. Van de opgestarte processen
Trajectbegeleiding
noodzakelijk blijkt vanwege psychische
vrijstelling van de inschrijvingsplicht
werden er 168 afgesloten nadat ouders,
Wanneer jongeren motivatieproblemen
klachten. In dergelijke situaties sluit
doen op grond van de Leerplichtwet.
na een tweede herinnering, alsnog een
HALT
hebben, dreigen uit te vallen of te
de RBL-consulent de melding af als
Het aantal permanente vrijstellingen
inschrijvingsattest van de Belgische
In het afgelopen schooljaar zijn 29
worden verwijderd, of wanneer er
niet-verwijtbaar. Daarnaast worden
is gelijk gebleven, het aantal tijdelijke
school overhandigden. Op 31 juli van
jongeren doorverwezen naar HALT, bijna
sprake is van een problematische
sommige meldingen door scholen
vrijstellingen is toegenomen. Het
dit jaar stonden nog 9 LOD-processen
twee keer zoveel als het jaar ervoor.
thuissituatie, kunnen de RBL-
ingediend ter kennisgeving, zonder dat
aantal jongeren dat verzuimt vanwege
open. Voor deze gevallen is uiteindelijk
Deze stijging hangt samen met het
consulenten een begeleidingstraject
direct actie wordt ondernomen. In deze
psychische problemen en daardoor niet
een LOD-maatregel opgelegd in de
toenemende aantal verzuimmeldingen.
starten. Dit gebeurt in overleg met de
gevallen wil de school zelf eerst stappen
naar school gaat neemt nog steeds toe.
vorm van een dwangsom. Van deze
ook ouders op de hoogte zijn van het verzuim.
school, ouders en de jongere zelf om
zetten om het verzuim te stoppen, maar
Het aantal kinderen met een vrijstelling
9 zaken zijn er inmiddels 3 afgesloten
Proces-verbaal (PV)
passende oplossingen te vinden. In
meldt dit toch om aan de wettelijke
5b stijgt ook nog, ook landelijk stijgt dit
wegens vertrek naar het buitenland. Op
Er zijn 19 processen-verbaal opgemaakt,
het afgelopen schooljaar zijn er 222
meldingsplicht te voldoen.
aantal. Er is veel aandacht voor deze
dit moment lopen nog 6 LOD processen.
Verzuim en vrijstellingen
Soorten verzuim en begeleidingsprocessen Het registreren en melden van schoolverzuim is een verantwoordelijkheid van de school. Een correcte registratie is cruciaal. Er worden verschillende soorten verzuim onderscheiden: 1. Absoluut verzuim: dit is verzuim als een leer- of kwalificatieplichtige jongere niet ingeschreven op een school en geen onderwijs volgt. Dit geldt niet in gevallen waarbij een vrijstelling van de leerplicht is verleend. 2. Relatief verzuim: Dit verzuim doet zich voor wanneer een leerling wel ingeschreven staat op school, maar deze niet regelmatig bezoekt. Dit type verzuim kent twee subcategorieën: 1. Luxeverzuim: Dit ontstaat wanneer ouders hun kinderen zonder toestemming buiten de officiële schoolvakanties van school houden, bijvoorbeeld om op vakantie te gaan. 2.
Overig verzuim: Dit omvat spijbelen, structureel te laat komen, of verzuim door ziekte. Ziekteverzuim kan soms een signaal zijn van onderliggende problemen, zoals problemen thuis, pesten, middelengebruik, of psychische klachten.
Wettelijke meldingsgrens
Grafiek 3
Aantal verzuim- en begeleidingsprocessen per jaar 800 700 600 500 400 300 200 100 0 16 uur per 4 weken
De wet verplicht scholen om verzuim te melden wanneer een leerling 16 uur of meer in een periode van vier weken ongeoorloofd afwezig is.
Luxeverzuim
2019/20
2020/21
2022/23
2023/24
Preventieve begeleiding Naast meldingen van verzuim, schakelen scholen het RBL ook in bij jongeren die dreigen uit te vallen, bijvoorbeeld
Overig verzuim
Begeleiding
2021/22
door motivatieproblemen. Denk hierbij aan leerlingen die meerdere keren blijven zitten en slechte resultaten blijven halen. Door tijdig begeleidingstrajecten op te starten, kan het RBL vaak voorkomen dat deze jongeren voortijdig schoolverlaten (VSV’ers) worden. Het RBL ondersteunt daarnaast ook 18+ leerlingen en VSV’ers die opnieuw een opleiding zoeken of zijn gestart.
Tabel 3 (periode 2023-2024)
Verzuimloket
Gemeente
Het verzuimloket van DUO fungeert als het landelijke register voor het melden van verzuim. Het RBL heeft directe toegang tot dit loket. Zodra een school een melding indient, neemt een consulent van het RBL contact op met de school. Op basis van de melding bepaalt de consulent welke interventie nodig is. De consulent voert gesprekken met de jongere, ouders en school en stelt op basis daarvan een plan van aanpak op. De afhandeling van de melding wordt teruggekoppeld aan zowel de school als DUO.
Afdoening verzuim Leer- en Kwalificatieplichtigen Halt
Hulst
PV
Waarschuwing
3
6
72
Terneuzen
10
11
Sluis
16
2
Totaal
29
19
Begeleiding
Overig
Totaal
51
79
211
150
112
322
615
94
49
142
297
316
222
543
1119
Aantal verzuimmeldingen Het aantal verzuimmeldingen is opnieuw aanzienlijk gestegen, met 227 extra meldingen ten opzichte van vorig jaar. In totaal zijn er 1.098 verzuimmeldingen ontvangen. Ter vergelijking: in het schooljaar 2019/2020 waren dit er nog 650. Deze toename is zichtbaar in alle drie de gemeenten en heeft meerdere oorzaken. Enerzijds worden scholen steeds strikter in het melden van
Tabel 4 (peildatum 1 juni) Soorten vrijstellingen
19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
Lichamelijke of psychische gronden (artikel 5a), tijdelijke vrijstelling
6
12
16
32
38
Lichamelijke of psychische gronden (artikel 5a) permanente vrijstelling
16
16
12
9
9
Overwegende bedenkingen tegen richting van onderwijs (artikel 5b)
8
3
6
8
10
Vervangende leerplicht (artikel 3b)
0
0
0
1
0
verzuim. Anderzijds speelt de groeiende
Andere gewichtige omstandigheden (artikel 11g)
0
0
4
0
8
problematiek rondom schoolverzuim
Vakantie (artikel 11f)
0
0
2
1
0
Bijzondere omstandigheden, waarbij de jongere ander onderwijs volgt (artikel15)
3
4
8
3
6
1375
1363
1344
1284
1245
en complexe jeugdzorg een belangrijke rol. Ook op landelijk niveau neemt het schoolverzuim toe. Een van de belangrijkste oorzaken hiervan is de toename van mentale klachten onder jongeren. 3
|
Jaarverslag 2023-2024
Bezoeken van een school in buitenland (artikel 5c)
Project Thuiszitters Jongeren hebben recht op onderwijs. Ieder kind of jongere die niet naar school gaat -oftewel een thuiszitter- is er een te veel. Dit verslagjaar stond daarom de aanpak rondom thuiszitters als speerpunt genoteerd. Hoeveel thuiszitters hebben we eigenlijk? En wie zijn er nu precies thuiszitters? Jongeren welke zonder reden op de bank of in hun bed blijven liggen of jongeren met medische of psychische problematiek? Of zijn het beiden thuiszitters? En wat voor onderwijs moeten zij volgen als ze wel naar school kunnen en wie biedt deze thuiszitters dan het onderwijs dat bij hen past? Kortom, veel vragen. RBL-consulenten Femke Orlebeke en Saskia Hamelink pakken het project graag aan.
aaneengesloten thuiszitten. Hierdoor
medewerking van ouder(s) verkregen
Opvallend was dat op deze lijst namen
komen de jongere die bijvoorbeeld
wordt. Met deze eerste stap kreeg het
voorkwamen die niet altijd bekend
vanwege lichamelijke of mentale
RBL inzichtelijk hoeveel leerlingen er
waren bij het RBL. Vaak ging het dan
klachten niet in beeld. Maar denk
met een aangepast rooster onderwijs
om langdurig zieke leerlingen. Deze zijn
ook aan die jongeren die thuiszitten
volgden of soms zelfs volledig thuis.
geoorloofd afwezig en dus is school op
vanwege gedragsproblematiek of
Gezien de AVG ging het bij deze eerste
basis van de Leerplichtwet niet wettelijk
omdat ze op de wachtlijst staan voor
stap om anonieme gegevens.
verplicht deze bij het RBL te melden. Gezien het recht op onderwijs van deze
mentale hulp en hierdoor niet altijd in staat zijn naar school te gaan. Deze
Volgende stap
jongere en het doel van het project
groep heeft immers een reden om thuis
Na aanlevering van een eerste
Thuiszitters, zien wij deze jongere graag
te blijven. Hierdoor lijkt het dat er in
overzicht zijn Femke en Saskia aan de
terug op onze agenda. Zowel het RBL als
Zeeuws-Vlaanderen geen thuiszitters
slag gegaan om gegevens te filteren.
onze ketenpartners kunnen hier verder
zijn. Maar die zijn er uiteraard wel.
Waarom volgt hij of zij maatwerk?
mee aan de slag. Wat is de rol van de
Onduidelijk is hoeveel en wat de situatie
Is hulpverlening, het RBL en/of
GGD? In hoeverre spelen wachtlijsten
is van deze thuiszitters. Daarom is
Samenwerkingsverband betrokken?
bij de GGZ een rol? Kortom , de start
besloten de definitie aan te passen
Gaat iemand nog fysiek naar school
van het project is gemaakt in 2023-
Zorgplicht en passend onderwijs
passende vorm van onderwijs en de
en de toevoeging ‘geldige’ reden’ te
of helemaal niet ? Als de leerling niet in
2024 en daarom zeker van belang
Vanaf 2014 hebben scholen/school-
benodigde ondersteuning krijgen.
schrappen.
beeld is bij het RBL, staan deze dan als
om te noemen in dit jaarverslag maar
besturen de zorgplicht voor passend
De partijen die betrokken zijn
ziek geregistreerd? Is hij of zij mogelijk
het werk zit er nog lang niet op. We
onderwijs. Dit betekent dat een school
en mogelijk een rol hebben te
Plan van aanpak
niet belastbaar ? etc. Deze aanvullende
zijn in feite nog maar net gestart. Het
(schoolbestuur) verplicht is een goed
vervullen betreffen: scholen, het
Wij hebben dit jaar een eerste
informatie is van belang om een goed
komende jaar gaan we de gegevens
onderwijsprogramma op een passende
Samenwerkingsverband Passend
inventarisatie gemaakt van de
beeld van de jongere te krijgen. Op
verder analyseren en afstemmen met
onderwijsplek aan te bieden voor elk
Onderwijs, betrokken zorg- en
aantallen leerlingen die onder
basis van deze gegevens wilden wij een
onze ketenpartners.
kind dat is aangemeld of ingeschreven.
hulpverleningsinstanties en niet te
deze nieuwe definitie vallen. De RBL
volgende selectie maken met als doel
Binnen het passend onderwijs is
vergeten de jongere en ouders zelf.
-consulenten Femke en Saskia zijn de
uiteindelijk degene in beeld te krijgen
Doel is om het komende jaar een
het voorkomen, het ondersteunen
Door de problematiek beter in beeld
afgelopen maanden in gesprek gegaan
die als thuiszitter gedefinieerd kan
thuiszittersoverleg op te zetten. Door
en het weer naar school geleiden
te krijgen kan terugkeer naar school
met alle V(S)O en praktijklocaties
worden.
intensieve samenwerking en casusregie
van alle thuiszittende leerlingen een
in de toekomst mogelijk sneller
(PRO) in Zeeuws-Vlaanderen. Graag
prioriteit. Ook het Ministerie van OCW
in gang worden gezet door het
wilden wij inzichtelijk krijgen welke
Hoe nu verder? Plan voor 2024-2025
leerlingen eerder in beeld komen,
vraagt steeds meer aandacht voor
betrokken netwerk bij elkaar te zetten
leerlingen thuiszitten zonder onderwijs
Na aanlevering van het tweede
besproken worden en gemonitord. Er
de doelgroep thuiszitters. De regie is
en afspraken te maken over regie en
te volgen, thuiszitten met online les
overzicht zijn we in gesprek gegaan met
moeten concrete afspraken komen
hiervoor bij het RBL gelegd.
verantwoordelijkheden.
of online contacten met docenten
de scholen. In deze overleggen schuiven
over wie casus- en procesregie heeft.
en leerlingen die een aangepast
veel al aan de zorg coördinatoren, leden
Het project staat niet stil en zal de
Het is een taak voor alle betrokken
af te spreken willen we bereiken dat
partijen om het (on)geoorloofd verzuim
Wat is een thuiszitter?
lesrooster volgen. Dit door bijvoorbeeld
van het zorgteam en teamleiders, die
komende jaren steeds een terugkerend
terug te dringen en er voor te zorgen
De oorspronkelijke definitie betreft:
te lange wachtlijsten in de zorg, er te
betrokken zijn bij het geboden maatwerk
item op onze agenda zijn.
dat alle leerplichtige leerlingen een
jongere die zonder geldige reden
laat wordt opgeschaald of waar geen
van de betreffende jongeren.
Persoonlijk vervoersontwikkelingsplan in het leerlingenvervoer Binnen Zeeuws-Vlaanderen rijden
krijgen onder leerlingen in het
hierin is. Vervolgens wordt overlegd
Welke stappen zijn al gezet?
van het taxivervoer naar het openbaar
gemiddeld 360 leerlingen met het
leerlingenvervoer is het RBL in het
met welke hulp nodig is om dit te
Aline Simon en Joanne van Toom zijn op
vervoer. Insteek is om ieder jaar meer
leerlingenvervoer naar school.
schooljaar 2023/2024 gestart met
bereiken.
pad gegaan om het pvp met de scholen
bewustwording bij ouders te creëren
leerlingen kunnen gebruik maken van
het ontwikkelen van persoonlijke
en met ouders te bespreken. Er is veel
door een briefing en andere manieren
georganiseerd vervoer. De gemeente
vervoersontwikkelingsplannen (pvp).
Om te bepalen wat het hoogst
draagvlak bij de scholen om kinderen
van informatie verstrekken, waardoor er
stelt voorwaarden om aanspraak te
Dit gaat in samenspraak met alle
haalbare is voor de leerlingen wordt
te leren zelfstandig te laten reizen,
een groter draagvlak ontstaat.
kunnen maken op deze vergoeding.
betrokkenen rond de leerling. Het doel
een hiërarchie in de mate van
maar in de praktijk is soms nog een
Dit kan gaan over een beperking, een
van deze plannen is om, waar mogelijk,
zelfstandig reizen aangehouden
uitdaging om het te realiseren. Voor veel
ziekte, gedragsproblemen of afstand
afspraken te maken en handvatten
onder de soorten vervoer. Van meest
kinderen is de taxi een veilige manier
tot een toegankelijke school. Er wordt
te geven zodat de leerling vaker of
zelfstandig tot minst zelfstandig.
van reizen en het openbaar vervoer
van ouders verwacht dat ze tot op
volledig zelfstandig naar school kan
zekere hoogte een eigen bijdrage
reizen met de bus of fiets.
1. Zelfstandig reizen met de fiets/ebike/driewieler/scooter/etc.
durft te wagen en dat het tijd kost. Er is
wordt geprobeerd de collectieve
Het doel van het persoonlijk
2. Zelfstandig reizen met de bus
gesproken met ouders van een tiental
voorzieningen voor iedereen
vervoerontwikkelingsplan
3. Reizen met eigen vervoer (auto)
leerlingen die al langer gebruik maken
toegankelijk te maken en houden
Het doel van het pvp is om voor alle
4. Reizen met de taxi
van het leerlingenvervoer. Enkelen zijn
en dus ook voor leerlingen met een
leerlingen die in aanmerking komen
beperking. Als leerlingen zelfredzamer
voor leerlingenvervoer te onderzoeken
Per leerling bekijkt het RBL met school
gelijk begonnen met het reizen met
worden, hebben ze meer toegang
of en hoe zij zelfstandig(er) kunnen
en vervolgens met ouders en leerling
de bus. En nog een aantal start in de
tot publieke voorzieningen zoals het
leren reizen. Om dit te bereiken kijkt het
welke mate van zelfstandigheid
periode oktober tot en met januari
openbaar vervoer.
RBL, de school, de ouders en de leerling
realistisch is en in welk tijdsbestek de
met een opbouwend rooster om
Om meer zelfstandigheid te
wat de hoogst haalbare ontwikkeling
leerling deze kan behalen.
geleidelijk helemaal over te stappen
leveren. Binnen Zeeuws-Vlaanderen
4
|
Jaarverslag 2023-2024
vergt meer van de zelfstandigheid. Dat maakt dat niet iedereen de stap
bij de start van het nieuwe schooljaar
Interview
Onderwijs consulent Aukje de Rijcke In het RBL-jaarverslag nemen wij de lezer graag mee in ons werkveld. Deze keer gaan we in gesprek met onze netwerkpartner, de onderwijsconsulent. Deze consulent kan in beeld komen als een onafhankelijke tweedelijnspartij: wanneer het ouders/gezaghebbende, de school, het samenwerkingsverband, gemeente en/of zorgaanbieder niet lukt om tot een oplossing te komen voor een kind of jongere zonder passend onderwijs, kunnen ouders een beroep doen op de onderwijsconsulent. De consulent werkt voor de Stichting Ondersteuning van Scholen en Ouders (SOSO ) en is een onafhankelijke organisatie met een maatschappelijk doel. Als jongeren een extra ondersteuningsbehoefte hebben en scholen vinden het moeilijk deze invulling te geven, kan een onderwijsconsulent vanuit zijn of haar onafhankelijke positie begeleiden, bemiddelen en adviseren, zowel naar ouders als betrokken professionals toe. Zoals de naam van de stichting al aangeeft; we staan niet alleen ouders bij in de zoektocht, een school kan ook een hulpvraag neerleggen mits ouders hiermee instemmen.
Aukje, je bent een oude bekende voor
We werken onafhankelijk in het belang
jongere niet (meer) gemotiveerd is,
gevormd. Belangrijk is dat ik van uit
er de geschillencommissie, waarbij
de regio en het netwerk. Zou je je willen
van het kind of de jongere.”
loopt het hier op soms toch mis.
een neutrale rol de belangen van
de uitspraak van de commissie
De meeste hulpvragen komen vanuit
iedereen zie, met die van het kind of
richtinggevend is.
voorstellen aan onze lezer? “Ik ben Aukje Andriessen- de Rijcke
Voor wie werkt de onderwijsconsulent
het PO en VO maar ik heb ook een
jongere centraal. Als dat inzicht bij
en woonachtig in de gemeente Hulst.
en werkt de onderwijsconsulent vanuit
enkele hulpvraag vanuit het MBO. Het
alle betrokken partijen is, kan samen
Het RBL heef steeds vaker te
Sinds 1 maart 2024 ben ik gestart als
bepaalde wetgeving waardoor je ook
zijn veelal jongeren die net gestart
de ondersteuningsbehoefte van
maken met complexe casussen.
onderwijsconsulent voor – met name
een specifieke bevoegdheid hebt?
zijn op het MBO. Vaak probeer ik dan
het kind/de jongere in kaart worden
De jongere verzuimt maar zijn
– provincie Zeeland en aanvullend
“De onderwijsconsulent heeft geen
wel het RBL er bij te betrekken als het
gebracht. In deze stap kan mijn rol als
spijbelgedrag is deels verklaarbaar
West-Brabant. Ik ben ooit begonnen
specifieke bevoegdheid binnen een
gaat om coaching en begeleiding. Is
onderwijsconsulent groter worden.
door psychische problematiek. Denk
als maatschappelijk werker in mijn
wettelijk kader. De consulent voert deze
de hulpvraag gericht op de inhoud
Welke informatie heeft welke partij
aan een angststoornis, ADHD,ASS
woongemeente. Daarna heb ik
taak in opdracht van de ministeries van
dan klop ik ook aan bij de interne
nodig? Er is nog altijd een kloof tussen
(autisme), gedragsproblematiek of
jarenlang als schoolmaatschappelijk
OCW en VWS uit.
begeleiding van het MBO.
onderwijs en zorg. De privacy wetgeving
bijvoorbeeld problemen online zoals
speelt hier ook een rol. Onderling
gameverslaving. Deze jongere is niet
werker op het Reynaertcollege gewerkt. Vervolgens ben ik als coördinator
We volgen uiteraard de wetgeving
Een goede warme overdracht tussen
weten partijen niet altijd wat er speelt
volledig belastbaar voor het onderwijs.
van beide samenwerkingsverbanden
zoals die geldt, maar we hebben een
VO en MBO kan veel voorkomen.
en weten ook niet wat ze wel of niet
Hoe houden we deze jongeren toch in
Passend Onderwijs (dus voor Primair
bemiddelende en adviserende rol.
Gelukkig gaat dat vaak heel goed.
mogen delen. Soms geven ouders
beeld binnen het onderwijs met een
als Voortgezet Onderwijs) bekend
Natuurlijk is wetgeving aan de orde
Binnen het Middelbaar Beroeps
aan dat een arts of psycholoog is
passend aanbod?
geraakt met de huidige wetgeving rond
maar deze verantwoordelijkheid
Onderwijs is er geen rol meer voor
betrokken maar wordt er niet dieper
In de afgelopen jaren heb ik ervaren
Passend Onderwijs en de Jeugdwet.
leggen we daar waar deze hoort.
het Samenwerkingsverband. De
op ingegaan. Daarom is het belangrijk
dat onze netwerkpartners korte lijntjes
Tot slot ben ik ook werkzaam geweest
Bij schoolbesturen maar ook indien
ondersteuning wordt binnen het MBO
om de ondersteuningsbehoefte van
hebben. Er is sprake van continuïteit en
als Plaatsingscoördinator bij het
nodig bij het RBL in verband met de
intern geregeld. Vanuit mijn functie vind
de jongere die de ouders, de zorg en
bevlogenheid van het RBL maar ook bij
Samenwerkingsverband Kindop1.”
leerplichtwet of betrokken CJG’s als het
ik het belangrijk om dan korte lijntjes te
school in gedachte hebben mèt en òp
de zorg en CJG’s zoals Aan Z, Porthos
gaat om uitvoering van de Jeugdwet.
hebben met de doorstroomcoaches
elkaar wordt afgestemd.
en Hulst voor Elkaar. Deze factor werkt
De onderwijsconsulent kan helpen
Als onderwijsconsulent hebben we een
van het RBL die zich voornamelijk
Als hier over overeenstemming is
versterkend. Als onderwijsconsulent
bij het vinden van een passende
breed scala aan deskundigheid en
richten op de begeleiding van de 18
bereikt, kijken we welke school dit kan
ben ik gecharmeerd van het onderwijs-
school voor een kind. Hier hebben we
expertise in onze organisatie. Daarnaast
plussers.”
bieden of het passend te maken is
zorgarrangement (OZA). Denk hierbij
toch de Samenwerkingsverbanden
kunnen we altijd een beroep doen op
binnen deze school. Door deze stappen
aan gedeeltelijk onderwijs volgen in
(SWV) voor? Wat maakt de taak van
een jurist. Er is een telefonisch spreekuur
In de regio Zeeuws-Vlaanderen is
zorgvuldig te nemen, bereiken we
combinatie met dagbesteding. Een
onderwijsconsulent anders?
waar we juridische kwesties voorleggen
aanbod beperkt en ligt er dus een
vanuit begrip voor elkaar al heel veel. En
OZA is altijd maatwerk; de behoefte
“De schoolbesturen en het
Deze werkt op landelijk niveau. Ik heb
uitdaging voor schoolbesturen om een
durft een school het soms toch aan dat
van de leerling bepaalt de inhoud van
samenwerkingsverband hebben
echter geen doorzettingsmacht. Ik bied
passend aanbod te krijgen. Zie jij dit
maatwerk te bieden.
een OZA. Meerdere partijen brengen
afspraken gemaakt om een passend
een onafhankelijk en niet-bindend
anders in andere delen van Zeeland en
aanbod te creëren voor de regio, in dit
advies aan.”
Brabant? Is meer aanbod van scholen
Wat als er een geen overeenstemming
kaart zodat er een samenhangend
ook vaak de oplossing of gaat dit niet
wordt bereikt? Wat kan je dan doen als
en integraal beeld ontstaat van
geval Zeeuws-Vlaanderen.
de ondersteuningsbehoeften in
Zij stemmen af hoe de
Voor wie kan jij een
altijd op?
onderwijsconsulent?
het functioneren en de behoeften
ondersteuningsmiddelen voor passend
onderwijsconsulent zijn? Vaak zie je de
Ik denk dat niet dat meer aanbod van
De consulent is geen partij, maar is er
van het kind, thuis, op school en in
onderwijs worden verdeeld. Een van de
onderwijsconsulent op VO en PO maar
diverse scholen in de regio per definitie
voor het belang van het kind. In mijn
zijn of haar vrije tijd. Een onderwijs-
taken van het SWV Passend Onderwijs
hoe zit het met SO en MBO? Kan je een
het probleem zouden oplossen in de
rol doorloop ik onafhankelijk het proces
zorgarrangement combineert integraal
is om een dekkend netwerk voor de
voorbeeld noemen van een casus op
zin van passend onderwijs. Eerst moet
om tot een niet bindend advies te
jeugdhulp, zorg en onderwijs als een
regio te organiseren en erop toe te zien
het MBO waarbij je bent betrokken?
geïnventariseerd worden wat er aan de
komen. Dit is dan het standpunt van de
passende maatwerkoplossing.
hand is. Met betrokken netwerkpartners
onderwijsconsulent.
Dit biedt een tussentijdse oplossing als
dat dit actueel blijft. In eerste instantie
volledig onderwijs een brug te ver is.
zijn ouders, scholen/schoolbesturen en
“Mijn doelgroep sluit bijna volledig
kan vervolgens in gezamenlijkheid
SWV aan zet om tot overeenstemming
aan bij de doelgroep van het RBL.
de ondersteuningsbehoefte worden
In enkele gevallen gebeurt het wel
Een verbinding met het onderwijs blijft
te komen voor een passende plek voor
Kinderen vanaf instroom in het primair
vastgesteld.
eens dat een school geen passend
dan aanwezig en op deze manier kan
een kind of jongere. Wanneer dit niet
onderwijs – dit is vanaf 4 jaar- ,
Ik start een casus altijd met een
aanbod kan bieden. Wij hebben
de jongere wel de stappen maken die
lukt en men er samen niet uitkomt,
speciaal onderwijs, tot jongeren op
huisbezoek. In de korte tijd dat ik nu
echter geen doorzettingsmacht.
gezet moeten worden om weer volledig
kan een beroep worden gedaan op de
het voortgezet onderwijs, voortgezet
consulent ben, heb ik geleerd dat in
De onderwijsconsulent kan niet
belastbaar te worden en richting
onderwijsconsulent.
speciaal onderwijs en het mbo. Wel
een eerste gesprek al veel emotie
worden ingezet om een traject te
volledig onderwijs terug te kunnen
ervaar ik dat jongeren vanaf 18 jaar
en frustratie kan wegnemen door
forceren. Komen ouders en school
keren en te blijven. Als in een OZA
Vervolgens ga ik op zoek naar
niet altijd de energie meer kunnen
te luisteren en een stukje erkenning
er niet uit en worden er juridische
goede afspraken zijn gemaakt en er is
overeenkomsten en wil dit graag met
opbrengen om mee te denken en mee
te geven. Vervolgens vraag ik
stappen ondernomen dan neemt de
consensus over de te nemen stappen,
alle betrokken partijen afstemmen.
te bewegen in een passend aanbod. Ze
toestemming om alle betrokken
consulent afstand. Mijn taak is vooral
heeft de onderwijsconsulent geen rol en
Waar is nog wel ruimte om binnen de
voelen immers niet meer de druk van
partijen te benaderen, dus ook school
gericht om vanuit een adviserende
sluit ik af. Het is dan aan het betrokken
huidige plek een passend aanbod te
mogelijke gevolgen van het overtreden
en betrokken hulpverlening. Vaak hoor
en begeleidende rol partijen samen
netwerk om goed te evalueren en
doen. Wat hebben school en ouders
van de Leerplichtwet. Als een school wel
ik dat al veel opties zijn doorlopen.
te brengen en zo overeenstemming
afspraken te maken om terugkeer naar
nodig om voor dit kind of deze jongere
de intentie heeft mee te willen werken
Hierdoor zijn er meningen, emoties
te bereiken. Niet overeenkomen
school te realiseren voor zover dat
onderwijs te kunnen bieden.
aan een plan van aanpak maar de
en ervaringen – al dan niet positief-
kan ook een conclusie zijn. Dan is
mogelijk is.
5
|
Jaarverslag 2023-2024
Nieuw Wetsvoorstel van School naar duurzaamwerk Vanaf 1 januari 2026 verandert de
(RBL) bereidt zich actief voor op
bevorderen van duurzame kansen op
landelijke wetgeving met de invoering
deze veranderingen. Zo is er een
de arbeidsmarkt. De nieuwe wetgeving
van de wet “Van school naar duurzaam
regioanalyse uitgevoerd waarmee
heeft ook gevolgen voor onderwijs,
werk”. Deze wet heeft als doel om
inzicht wordt verkregen in huidige
gemeenten en de zorgpartners. Mbo-
jongeren meer gelijke kansen te
werkwijze en worden aanbevelingen
instellingen krijgen de mogelijkheid
bieden en hen beter te ondersteunen
gedaan voor de toekomst. Op basis
om jongeren tot een jaar na
in de overgang van school naar
van deze uitkomsten kan het RBL de
diplomering loopbaanbegeleiding
werk. Jongeren die extra hulp nodig
begeleiding beter afstemmen op
te bieden. Gemeenten worden al
hebben, krijgen begeleiding bij het
wat deze jongeren nodig hebben
tijdens de schoolperiode betrokken
vinden van werk of scholing, ook
om succesvol door te stromen naar
bij het begeleiden van jongeren en
wanneer zij hun baan verliezen. Een
de arbeidsmarkt of aanvullende
de Doorstroompunt-regio’s krijgen
belangrijk onderdeel van de nieuwe
opleidingen.
een bredere taak om jongeren zonder startkwalificatie in de leeftijd
wetgeving is de uitbreiding van de Doorstroompunt-functie. Waar deze
De coördinator van het RBL speelt een
van 23 tot 27 jaar te ondersteunen.
functie nu jongeren van 18 tot 23
belangrijke rol in dit proces en is nauw
Samenwerking tussen deze partijen
jaar ondersteunt, wordt het bereik
betrokken bij het ontwikkelen van het
wordt extra gestimuleerd om de doelen
uitgebreid met de leeftijdsgroep
nieuwe programma voor voortijdig
van de wet te realiseren. Door deze
van 23 tot 27 jaar. Dit biedt nieuwe
schoolverlaters (VSV). In samenwerking
voorbereidingen en samenwerkingen
mogelijkheden om jongeren zonder
met regionale partners wordt gewerkt
zorgt het RBL ervoor dat de regio goed
startkwalificatie te begeleiden naar
aan een integrale aanpak die de
is afgestemd op de nieuwe wetgeving
werk of verdere scholing en draagt
VSV-strategie verbindt met de bredere
en optimaal bijdraagt aan de kansen
bij aan hun duurzame economische
arbeidsmarktregio. Hiermee wordt
en economische zelfstandigheid van
zelfstandigheid. Het Regionaal Bureau
niet alleen ingezet op het voorkomen
jongeren tussen de 18 en 27 jaar.
Leerlingzaken Zeeuws Vlaanderen
van schooluitval, maar ook op het
‘The Hunter’
Samenwerking Participatieteam RBL en Jobhunter van de gemeente Terneuzen
toe? Wat zijn je mogelijkheden en
geven hoe dat dan gaat?
Door het gebrek aan zelfvertrouwen,
wat zijn je belemmeringen? Samen
Sommige jongeren zitten in een vast
het uitvallen op school of verlies van
wordt ook gekeken of er een indicatie
patroon met thuis. Ze zijn om het
werk, raken ze het vertrouwen in het
banenafspraak aangevraagd kan
zo maar te zeggen ‘niet vooruit te
geheel een beetje kwijt. Een goede
worden bij het UWV of dat de jongere
branden’. Onbedoeld is er een situatie
jobhunter kan hierin bemiddelen en
die al heeft omdat hij uitstroomt uit
ontstaan en in stand gehouden dat een
aangeven wat er nodig is van beide
PRO/VSO. Jongeren van het PRO/VSO
jongere niets meer doet.
kanten. Dat levert dan weer positieve
zijn niet startkwalificatieplichtig zodra ze
werkervaringen op en een duurzame
richting arbeid uitstromen.
De samenwerking tussen het RBL en
Een duurzame plaatsing is een werkplek
de jobhunter is er op gericht de ouders
waar de jongere minimaal 6 maanden
te laten inzien dat de jongere zelf in
Wens voor de toekomst
arbeidsplaats.
of langer kan blijven werken bij een
beweging moet komen. De consulent
Voor het RBL zou het heel wenselijk
De voetballiefhebbers onder u herinneren zich de bijnaam van Klaas jan Huntelaar
werkgever. Soms is de jobcoach nog
en de jobhunter ontrafelen smoesjes
zijn om ook in de gemeente Hulst en
‘The Hunter’. Als spits van Ajax joeg hij op de bal om zo punten te scoren voor
actief betrokken, omdat er wat extra
en krijgen ook ouders mee in de modus
gemeente Sluis te kunnen werken met
zijn club. Ook bij de gemeente Terneuzen hebben we een ‘Hunter’ die jaagt op
begeleiding op de werkvloer nodig is.
dat de jongere het zelf moet gaan
een Jongerenloket voor jongeren, waar
banen. Banen voor Jongeren in Kwetsbare Positie. Vandaag gaat RBL consulent
doen. De jongere voelt de druk oplopen
vanuit wij hen kunnen toeleiden naar
Elsbeth Scholing in gesprek met de collega’s van het Participatieteam van het
Wat is het verschil met het
dat er geen weg terug meer is, en krijgt
werk, school of dagbesteding.
RBL en met de jobhunter van het werkservicepunt. In hun rol als doorstroomcoach
uitzendbureau en het werk van een
dan uiteindelijk het juiste zetje. Ineens
werken ze veel samen met de jobhunter. Ze hebben namelijk een gezamenlijke
jobhunter?
kan die knop wel om. “Hij is destijds
verantwoordelijkheid om jongeren in een kwetsbare positie toe te leiden naar een
“Als iemand zich aanmeldt bij
gestart bij het werken bij een camping
duurzame arbeidsplaats.
een uitzendbureau, kijken ze in de
en werkt nu bij een bouwmarkt en we
kaartenbak welke kandidaten geschikt
hebben hem niet meer teruggezien.”
zijn en koppelen die aan het bedrijf. De
We kunnen niet zeggen dit is de beste
Hoe verloopt die samenwerking?
school en het participatieteam. Ook de
jongeren die ik begeleid, zijn niet altijd
manier om het aan te pakken. Het is
Wanneer het Participatieteam jongeren
arbeidsdeskundige van de gemeente
makkelijk te plaatsen omdat ze wat
mensenwerk. Iedere casus is uniek. Wat
begeleidt die om wat voor reden
sluit aan bij de uitstroomgesprekken
extra tijd, aandacht en begeleiding
bij de één werkt, werkt bij de ander niet.
dan ook stoppen met school dan
op school. De rol van het RBL is de
nodig hebben. Ze komen uit een
onderzoeken ze wat die jongere wil.
jongeren begeleiden naar de juiste
lastige thuissituatie, hebben soms een
Waar ligt jullie kracht in de
Als ze willen en kunnen werken dan
persoon die hen kan ondersteunen
diagnose of detentie-verleden, waarbij
samenwerking?
melden ze de jongeren uit de gemeente
zodra ze van school komen. Wat we
de kans groter is uit te vallen in een
Onze lijnen zijn kort. RBL heeft de jongere
Terneuzen aan bij het Jongerenloket.
willen voorkomen is dat de jongeren na
gewone baan.”
in beeld vanuit zijn schoolverleden. We
Ze geven aan bij hun collega’s van
school thuis op de bank komen te zitten.
het Jongerenloket dat ze graag de
Als het traject goed loopt dan sluiten de
Iedere jongere die door de jobhunter
komt er een stukje creativiteit bij kijken.
ondersteuning willen van de Jobhunter.
medewerkers van het Participatieteam
wordt begeleid, krijgt maatwerk. Geen
Goed luisteren waar je kan aanhaken
Dan begint de samenwerking met de
af. Als blijkt dat werken bijvoorbeeld nog
situatie is hetzelfde. Hij heeft geen
bij de jongere. En zelf soms ook creatief
Jobhunter.
niet lukt, dan kijkt het RBL weer mee of
kaartenbak met bedrijven. Hij gaat per
zoeken uit je eigen netwerk van
Doordat het participatieteam
een andere vorm van scholing mogelijk
jongere op pad om de plek te vinden.
ondernemers. In Zeeuws-Vlaanderen
de jongeren al kent en weet van
is of dat we toch richting bijvoorbeeld
Of dat nu in het groen is, bij een kapper
kennen we ondertussen onze weg en
school waar de talenten en de
dagbesteding gaan. Het RBL stopt pas
of in het metaal. “Ik zoek net zo lang tot
richten wij ons op samenwerking. Een
ondersteuningsbehoeften liggen, kan
als de jongere in een goed traject zit.
ik denk dat ik een plek heb.” Daarnaast
bevriende aannemer kan bijvoorbeeld
moet de werkgever ook bereid zijn om
aangeven dat hij jongeren kan
de Jobhunter al gerichter op zoek gaan
weten waar de kansen liggen en dan
binnen zijn netwerk.
Wat bedoelen jullie met een duurzame
wat extra begeleiding te kunnen geven.
gebruiken voor de opbouw van een
Er is een nauwe samenwerking met
arbeidsplaats?
Dat is een enorme uitdaging, maar dat
culturele broedplaats. Het zou mooi
de scholen en de gemeente. Voor de
Als de jobhunter in gesprek gaat met
motiveert hem enorm om iedere keer
zijn als er meer ondernemers zijn die
jongeren die op het PRO/VSO zitten
zijn jongere dan luistert hij eerst waar
net zolang te zoeken tot hij de juiste
ook iets terug willen doen voor deze
en uitstromen naar werk zijn er al
de interesses liggen. Hij kijkt naar de
match heeft gevonden.
jongeren in kwetsbare positie. We
gesprekken geweest op school waar
voorgeschiedenis van de jongere.
ook de Jobhunter meedenkt met
Waar sta je nu? Waar wil je naar
6
|
Jaarverslag 2023-2024
zien vaak dat als ze op hun plek zitten Kunnen jullie eens een voorbeeld
ze echt enorm kunnen ontwikkelen.
JiKP Jongeren in Kwetsbare Positie zijn jongeren die uitstromen uit het voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs, vmbo-basis en entree naar vervolgonderwijs, werk of dagbesteding. Het gaat om jongeren die vanwege een bijzondere thuissituatie, gedragsproblemen of specifieke leerbehoeften kwetsbaar zijn en daarmee een verhoogde kans hebben op maatschappelijke uitval zonder afgeronde opleiding of goed arbeidsperspectief. Indicatie banenafspraak Een Indicatie banenafspraak is een verklaring die een jongere krijgt als hij door een ziekte of handicap niet het minimumloon kan verdienen. Met een Indicatie banenafspraak valt de jongere onder de banenafspraak. Hij komt dan in het doelgroepregister en krijgt hulp van de gemeente bij het zoeken naar werk.
Startkwalificaties en voortijdig schoolverlaters in Zeeuws-Vlaanderen (18 – 23 jarigen) Grafiek 4 (peildatum 1 juni)
Aantal jongeren 18 - 23 jaar Zeeuws Vlaanderen 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 2019/20
2020/21
Geen startkwalificatie, geen onderwijs in NL
2021/22
2022/23
Geen startkwalificatie, wel onderwijs
2023/24 Startkwalificatie
Toelichting bij grafiek 4 De groep jongeren tussen 18 en 23 jaar is aanzienlijk afgenomen, 288 minder jongeren dan het voorgaande jaar. Van de in totaal 4.735 jongeren in deze leeftijdscategorie beschikt 2.242 (47%) over een startkwalificatie, wat een daling van ruim 4% betekent ten opzichte van vorig jaar. Daarnaast volgen 1.455 jongeren (31%) nog onderwijs zonder dat zij een startkwalificatie hebben behaald, wat een lichte stijging van 2% is ten opzichte van het voorgaande jaar. Opvallend is dat 1.038 jongeren (22%) geen startkwalificatie hebben én geen onderwijs meer volgen. Dit aantal is met 73 jongeren gestegen ten opzichte van het vorige jaar. Hierdoor zien we een duidelijke toename van het aantal voortijdig schoolverlaters (VSV’ers), een trend die ook op landelijk niveau zichtbaar is. Na jaren van daling is er sinds het schooljaar 2021-2022 een stijging in het aantal VSV’ers, waarbij ruim 30.000 jongeren zonder diploma de school verlieten, een toename van meer dan 5.000 jongeren ten opzichte van het voorgaande jaar. Mogelijke oorzaken van de stijging van VSV’ers 1. Impact van de coronapandemie: De tijdelijke sluiting van mbo-scholen en de overstap naar online onderwijs hebben geleid tot verminderde motivatie en betrokkenheid bij veel studenten, wat heeft bijgedragen aan een hogere uitval.
2. Aantrekkende arbeidsmarkt: De gunstige arbeidsmarkt biedt jongeren mogelijkheden om zonder diploma aan het werk te gaan, waardoor de motivatie om school af te ronden afneemt. 3. Persoonlijke problematiek: Factoren zoals mentale gezondheidsproblemen, financiële problemen of instabiele thuissituaties zorgen ervoor dat sommige jongeren moeite hebben om hun opleiding af te ronden. 4. Verkeerde studiekeuze: Jongeren die een opleiding kiezen die niet bij hen past, ervaren vaker demotivatie en stoppen eerder met hun studie. 5. Toenemende multiproblematiek: Jongeren die kampen met een combinatie van problemen, zoals armoede, leerproblemen of psychosociale problematiek, lopen een verhoogd risico om voortijdig uit te vallen. Het is van groot belang om deze oorzaken aan te pakken om het aantal voortijdig schoolverlaters terug te dringen en jongeren betere kansen te bieden op de arbeidsmarkt.
VSV
Grafiek 5 (peildatum 1 juni)
De afgelopen jaren hebben gemeenten en scholen intensief samengewerkt om het aantal voortijdig schoolverlaters (VSV’ers) terug te dringen. Onlangs zijn de
Jongeren 18 - 23 jaar geen startkwalificatie geen onderwijs (VSV-er)
voorlopige cijfers over het schooljaar 2023–2024 bekendgemaakt. Uit de gegevens van voorgaande jaren blijkt dat het aantal VSV’ers afgelopen jaar
600
licht is gedaald, zowel landelijk als in Zeeuws-Vlaanderen. De meeste voortijdige schoolverlaters komen uit het mbo en stoppen om uiteenlopende redenen,
500
waaronder: 1. Een verkeerde studiekeuze – de opleiding sluit niet aan bij hun verwachtingen of
400
interesses. 2. Voorkeur voor werken boven studeren – jongeren kiezen ervoor om geld te
300
verdienen in plaats van op school te blijven. 3. Persoonlijke en mentale problemen – factoren zoals stress, motivatieproblemen of
200
andere persoonlijke omstandigheden spelen een rol. Het percentage VSV’ers in Zeeuws-Vlaanderen ligt boven het landelijk gemiddelde. Dit
100
wordt deels verklaard doordat sommige jongeren in België naar school gaan. Als zij daar hun opleiding voortijdig verlaten, blijven zij in Nederland geregistreerd als VSV’er.
0 2019/20
2020/21
VSV-ers in onderzoek en begeleiding bij RBL
VSV-ers die werken
2022/23
2023/24
VSV-ers met een uitkering
In het schooljaar 2023–2024 zijn 313 trajecten voor voortijdig schoolverlaters gestart en 313 trajecten afgerond.
Tabel 6 (Bron: VSV Portal) Jaren
2021/22
De uitstroom van deze jongeren was als volgt:
Deelnemers ZVL
VSV-ers ZVL
% VSV ZVL
Uitval landelijk
% VSV landelijk
• 69 jongeren zijn succesvol teruggeleid naar onderwijs. • 110 jongeren zijn uitgestroomd naar werk.
2019 - 2020
6671
122
1,83
22785
1,72
2020 - 2021
6458
143
2,21
24385
1,87
• 33 jongeren hebben alsnog hun startkwalificatie behaald.
2021-2022
6270
168
2,68
30242
3,34
• 14 jongeren zijn tijdens het traject verhuisd naar een andere regio.
2022-2023
6032
162
2,69
29701
2,34
2023-2024
6095
151
2,48
29163
2,29
• Een jongere is doorverwezen naar de collega’s van Werk en Inkomen.
• 9 jongeren zijn inmiddels 23 jaar geworden. • 25 jongeren zijn doorgestroomd naar een ander begeleidingstraject, zoals JIKP of langdurige zorg. • Voor 52 jongeren is het traject afgesloten zonder specifieke uitstroomrichting. Dit betreft jongeren die geen verdere begeleiding wensen of niet verschijnen op afspraken. Dit aantal blijft hoog. Ondanks herhaalde pogingen om hen te bereiken vanuit onze wettelijke taak, reageren zij niet op uitnodigingen.
7
|
Jaarverslag 2023-2024
Leerlingenvervoer reizen en mogelijkheden In principe reizen leerlingen zelfstandig naar school, bijvoorbeeld lopend, met de fiets of met het openbaar vervoer. In sommige gevallen kan een leerling echter in aanmerking komen voor leerlingenvervoer. Dit is bedoeld voor situaties waarin een leerling door de afstand tot de dichtstbijzijnde geschikte school of door een beperking niet zelfstandig naar school kan reizen.
De Wet Politie gegevens en het RBL Als overheid heb je te maken met strikte regels rondom privacy. De AVG is altijd
Wie komt in aanmerking voor leerlingenvervoer?
een item in het dagelijkse werk. Naast de AVG heeft het RBL ook te maken met
Leerlingen kunnen aanspraak maken op leerlingenvervoer als zij aan een van
de WPG (Wet politiegegevens) De leerplichtambtenaar doet onderzoek naar
de volgende criteria voldoen:
een overtreding van de Leerplichtwet. Een overtreding van deze wet kan leiden
1. Afstand en levensovertuiging
tot strafvervolging. Dat kan zijn een HALT- straf of in uiterste gevallen een zitting
• Een leerling gaat naar een basisschool die verder ligt dan de wettelijke of gemeentelijke kilometergrens,
bij de Rechtbank. Deze vallen beide onder de WPG.
omdat deze school aansluit bij de levensovertuiging van de ouders. 2. Beperking of handicap
Hoe werkt dat met BOA Onderwijs? Wat doet deze dan als een
• Een leerling heeft een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking waardoor zelfstandig reizen met
leerplichtambtenaar onderzoek doet naar de overtreding van de Leerplichtwet?
het openbaar vervoer niet mogelijk is.
Dat zit als volgt; De Leerplichtwet is van 1969 en dat is lang voordat er BOA’s waren. Als de leerplichtambtenaar een proces verbaal opmaakte of een
Wat is de verantwoordelijkheid van de gemeente?
verhoor wilde afnemen, werd dat in eerste instantie door de politie gedaan
Als een leerling in aanmerking komt voor leerlingenvervoer, is de gemeente verplicht een passende
en later door een sociaal rechercheur. Deze hadden de bevoegdheid om
vervoersvoorziening te bieden naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school.
taken uit te voeren die horen tot strafrecht . Het proces verbaal en de verhoren behoren hier toe. Met de komst van BOA’s is dat veranderd en kan een
Welke vormen van leerlingenvervoer zijn er?
leerplichtambtenaar zijn bevoegdheid halen zodat hij volledig en zelfstandig
Afhankelijk van de situatie kan de gemeente verschillende vormen van leerlingenvervoer aanbieden:
het hele proces kan uitvoeren. In deze krant vertellen RBL-consulent Femke
• Openbaar vervoer met vergoeding – De leerling ontvangt een abonnement voor het openbaar vervoer.
Orlebeke en Elsbeth Scholing over hun ervaringen.
Indien nodig krijgt een begeleider ook een vervoersabonnement. • Vergoeding voor ouders – Ouders kunnen een tegemoetkoming krijgen voor
Het RBL wordt vanwege de WPG elk jaar geauditeerd door een interne en een
de kosten van het zelf brengen en halen van hun kind.
externe auditeur. Uit de audits (2022 en 2023) is gebleken dat het RBL voldoet
• Aangepast vervoer – Als zelfstandig reizen niet mogelijk is, kan de gemeente
aan de eisen die zijn gesteld in de WPG. Hier zijn we uiteraard ook trots op.
vervoer regelen via een taxi of bus. Ouders kunnen bij de gemeente een aanvraag indienen voor leerlingenvervoer. De gemeente beoordeelt per individueel geval welke vorm van vervoer het meest passend is. Grafiek 6 (peildatum 30 juni)
Leerlingenvervoer Zeeuws Vlaanderen 200
Binnen ZVL
180
Buiten ZVL in NL
160
België
140 120 100 80 60 40 20 0
2019/ 20
2020/ 21
2021/ 22
2022/ 23
2023/ 24
2019/ 20
2020/ 21
Hulst
2021/ 22
2022/ 23
2019/ 20
2023/ 24
2021/ 22
2020/ 21
Terneuzen
2022/ 23
2023/ 24
Sluis
Tabel 7 (peildatum 30 juni) Openbaar Vervoer
Eigen vervoer
Aangepast vervoer (taxi)
19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
19/20
20/21
21/22
22/23
23/24
19/20
20/21
21/22
22/23