20220510 motie HulstPLUSHedwige definitief

Agenda nummer Volgnummer Datum: 10 mei 2022

Aan

Indieners HulstPLUS

De raad van de gemeente Hulst

Motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp Onderwerp: ontpolderen Hedwige in vervolg op de besloten werkvergadering van 3 mei 2022 waarin een aantal afspraken gemaakt is, het volgende. De Raad van de gemeente Hulst, in openbare vergadering bijeen op dinsdag 10 mei 2022, overwegende -

-

-

-

-

-

dat de intentie verwoord in de brief VB/22.1130 van 4 mei 2022 van de gemeente Hulst aan de Minister, onderschreven wordt; dat wij vinden dat het handhavingsverzoek ontbreekt aan effectiviteit, voor wat betreft de termijnstellingen; alle mogelijkheden zijn de revue gepasseerd, en er blijven bij ons twijfels of de genoemde brief voldoende is; dat niet alleen PFAS stoffen ons zorgen baart , maar ook (micro) plastics en plastic korrels zijn in de Westerschelde een groot probleem. Deze gaan ook de schone Hedwigepolder bevuilen; dat wij juridisch advies hebben ingewonnen bij een advocaat; dat duidelijk is dat de brief van 4 mei 2022 kenmerk VB/22.1120 inzake handhaving waterwet alleen, wellicht onvoldoende zal zijn om ook maar enig resultaat te bereiken vanwege de tijdsduur van afhandelen van een handhavingverzoek. er onduidelijkheid is gekomen doordat het College nu aangeeft dat mogelijk begonnen wordt met afgraven van de dijk de komende zomer.

Echter de geluiden zeggen dat al direct na de goedkeuring van het Waterschap van de nieuwe dijk men zal beginnen met afgraven van de toplaag dijk zodat men wel verplicht is vanwege overstromingsgevaar komende zomer alles af te graven voor de realisatie van de 2 geplande doorgangen; wij op woensdag 4 mei 2022 gesproken hebben over mogelijkheden die een handhavingsverzoek kunnen bieden, zo ook over een voorlopige voorziening als een kort geding voor deze juridisch complexe zaak wij van mening zijn dat naast de genoemde brief van 4 mei 2022, die ons inziens ook aan de Provincie Zeeland en de Staat der Nederlanden gericht moet zijn, tegelijkertijd bij de bestuursrechter Zeeland/West-Brabant en of de Raad van State een voorlopige voorziening moet worden ingediend; dat het volgens onze juridische adviseur het volgen van een handhavingsprocedure niet voldoende effectief zou kunnen zijn Om diverse redenen is er teveel tijd verloren gegaan tussen het besluit van de Raad op 16-2-2022 en heden om te bereiken dat hetgeen wij voor ogen hebben. niet geschoten, is altijd mis. Of, zoals burgemeester Jan-Frans Mulder deze week zei in een radio-interview met Omroep Zeeland: "Het klinkt misschien een beetje raar, maar we gaan door tot het gaatje.

besluiten - naast de genoemde brief van 4 mei 2022, die ons inziens ook aan de Provincie Zeeland en de Staat der Nederlanden gericht moet zijn, tegelijkertijd bij de bestuursrechter Zeeland/West-Brabant en of de Raad van State een voorlopige voorziening middels een kort geding zal worden ingediend. 1

En gaat over tot de orde van de dag. Fraktie HulstPLUS

2

Bijlage

Waarom is een moratorium tegen het NU afgraven van de Hedwige zeedijk noodzakelijk en gejustificeerd? Hierbij een onderbouwing voor een uitstel van ~2 jaren van het doorsteken van de Hedwige- en Prosperzeedijk onder het motto: Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald 1. Sinds 20 april liggen de Oosterweel werken rondom Zwijndrecht voor de tweede keer stil vanwege grondverplaatsingen binnen het Oosterweel project, dat door uitvoerder Lantis als één grote werf werd beschouwd. Raad van State oordeelde dat het om verschillende werven gaat en dat men niet zomaar grote PFAS verontreinigde gronden over kilometers afstand mag verplaatsen. Als deze norm zo streng wordt gehanteerd, dan geldt dat ook voor bagger/grond die opgegraven gaat worden in de gleuf/geul t.b.v. de nieuwe Scheldetunnel ter hoogte van Zwijndrecht en waarbij men 1.000.000 m3 grond/bagger wil gaan storten bij de Schaar van Ouden Doel, op de “stoep” van de geplande zeedijk openingen van de te ontpolderen Hedwige- en Prosperpolder. De gehaltes aan PFAS, met als hoofdrolspelers PFOS en PFOA, liggen vooral in de bovenste 1 à 2 meter, boven de toelaatbare norm voor grondverplaatsingen, oftewel HVN1)-norm van 3,7 µg/kg voor PFOS. 2.

Als een Vlaamse rechter, op basis van harde PFAS (hoofdzakelijk PFOS) concentraties in te verplaatsen gronden, een 5 miljard € Oosterweel project kan stilleggen, waarom zou dan een Nederlandse rechter op basis van de nu al bekende harde concentratie getallen niet het afgraven een zeedijk binnen een 50 miljoen € natuurherstel project tijdelijk kunnen stilleggen? 3. De HVN1) norm wordt vermeld in de Deltares memo “PFAS in NPW”2) van 2 nov. 2021. Deltares geeft in § 4.2.3 aan dat gemeten PFAS-concentraties in havens, nabij sluizen en in de vaargeul de HVN-norm incidenteel overschrijden en in grondmonsters in schorren vlakbij de Vlaams-Nederlandse grens zelfs zwaar overschrijden: PFOS tot > 100 µg/kg. Het is totaal onacceptabel om grond/slib/bagger uit de korte nabijheid van het 3M lozingspunt op de Schelde, met zulke hoge PFOS waarden, te gaan opscheppen/omwoelen om deze vervolgens over kilometers te gaan verplaatsen richting ingang Prosper- en Hedwigepolder. Op basis van te verwachten HVN t.g.v. enorme grond/bagger/slib verplaatsingen uit de nog te graven Scheldetunnel geul/gleuf kan men gevoeglijk aannemen dat de PFOS concentraties de maximaal toelaatbare normen grandioos gaan overschrijden. 4.

Er werd en wordt nog steeds door belanghebbenden van zowel het Nederlandse project NPW, als het Vlaamse infrastructuur project “Oosterweel” te eufemistisch gedacht over de verwoestende impact op het milieu en volksgezondheidsaspect. PFAS is vanwege de ongecontroleerde bio-accumulatie gevaarlijker dan gecontroleerde opslag van kernafval. Kernafval is goed bestudeerd, gedocumenteerd, goed te detecteren met een Geigerteller, wordt gecontroleerd opgeslagen en breekt heel langzaam af. PFAS daarentegen is een sluipmoordenaar en wordt sinds kort diepgaander bestudeerd, wordt nog steeds ongecontroleerd geloosd, in vele verschillende verschijningsvormen en accumuleert in flora, fauna en mensen. Zie b.v. de recent gepubliceerde zeer verontrustende hoge PFOS-waarden in het bloed van 6 jonge Zwijndrechtse kinderen. Daar wil je toch niet verantwoordelijk voor zijn?

3

5. Het willens en wetens overspoelen van een schone Hedwige polder, met PFAS-waarden van ~ 1 µg/kg ds, met Scheldewater met PFAS-waarden nu al vele malen hoger liggen en in 2023 tijdelijk vele, vele malen hoger liggen, moet met de kennis van NU als een ernstig milieudelict gezien worden. De verantwoordelijke partijen lijken er, onder druk van de wens tot aanleg van estuariene natuur, hiermee weg te komen door doelbewust de zelf geregisseerde abrupte overgang van Wbb3) naar Waterwet te misbruiken. 6. Rekening houden met de strengere normen die de Vlaamse regering invoert; zie 2 e voortgangsrapport van de Vlaamse Overheid “Van kennis naar actie”: Tweede tussentijds rapport van de opdrachthouder voor de aanpak van de PFAS-problematiek aangesteld door de Vlaamse Regering 25/03/2022 4) Ook het RIVM werkt op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aan de humane risicogrenzen voor PFAS in bodem, oppervlaktewater en drinkwater. Eind 2022 worden nieuwe (Lees: strengere) normen verwacht. 7. Ook STOWA (Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer) is sinds vorig jaar in de actie modus geschoten na al die alarmerende PFAS consternatie.

In feite een beetje laat, aangezien er in 2016 al gerapporteerd werd5) dat er veel PFAS wordt gedetecteerd in het effluent van RWZI’s (rioolwaterzuiveringsinstallaties) en waarbij in de veel gevallen de PFAS concentratie in het effluent zelfs hoger ligt dan in het influent. Dit wordt veroorzaakt door de oxidatieve reiniging in de RWZI, waarbij PFAS-precursors chemisch worden omgezet in de stabielere forever chemicals PFOS en PFOA. Dit is zeer verontrustende informatie en geeft aan dat voorlopig ook het RWZI van Bath ook zijn steentje zal bijdragen aan de toekomstige PFAS verontreiniging van de nu nog PFAS-arme Hedwige- en Prosperpolder. 8. In haar antwoord van 28 april op de brief van dhr H. Polman wordt door onze minister Christianne van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof) met geen woord gerept noch over de hoge PFAS concentratie van het effluent van RWZI van Bath, noch over de hoge PFAS concentraties in de Schelde, noch over de toekomstige Schelde omwoeling en opgraving t.b.v. de nieuwe Scheldetunnel, planning is 2023. Mw van de Wal-Zeggelink begrijpt dat Zeeland zorgen heeft om de hoeveelheid PFAS in de Westerschelde en de mogelijke gevolgen voor het ontpolderen van de Hedwigepolder. Ondanks die zorgen zegt ze dat de Hedwigepolder hoe dan ook onder water gezet wordt. Dit is nou een typisch politiek korte termijn en kortzichtig antwoord.

Ook verwijst de minister nog naar een brief van 5 oktober 2021 aan de Tweede Kamer van haar voorganger minister Barbara Visser (Infrastructuur en Waterstaat), die schrijft: “De hoge concentraties PFAS in de Westerschelde zitten het ontpolderen van de Hedwigepolder niet in de weg”. Zij reageert daarmee op vragen van Chris Stoffer (SGP) van 24 juni 2021. Er wordt door beide ministers totaal geen rekening gehouden met de hoogste PFAS concentraties in het oostelijk gedeelte van de Westerschelde, noch met de timing van een Vlaamse omwoeling/afgraving (op een steenworp afstand) ergens in 2023. Er is hier sprake van een disproportioneel hoge PFAS concentraties die benedenstrooms westelijk richting netjes verdund wordt. De toekomstige Hedwige- en Prosper dijkopeningen liggen op het meest ongunstige punt in de Westerschelde v.w.b. PFAS verontreiniging. 9. De huidige grondkwaliteit in de PFAS-arme Hedwige polder en flora en fauna zou er enorm mee gebaat zijn als: a) de omwoeling/afgraving t.b.v. de nieuwe Scheldetunnel qua timing minimaal één jaar voor de afgraving van Hedwige zeedijk zou plaatsvinden. Nu ziet het er, vanwege het versnelde uitvoeringsprogramma v.w.b. afgraven van de zeedijk, naar uit dat men 4

precies de verkeerde volgorde aanhoudt en dat er totaal geen (internationale) afstemming is. De wenselijk volgorde is: 1. omwoeling/afgraven; 2. jaartje beoordelen; 3. eventueel zeedijk afgraven. En niet omgekeerd. Dat zou dan inhouden dat een zeedijk afgraving milieutechnisch gezien in 2024 gepland dient te worden. b) de meest verontreinigde bovenste 1 à 2 meter van de af te graven gleufgrond helemaal niet bij de Schaar van Oude Doel gedumpt wordt, maar liefst ergens bij 3M, tijdelijk gecontroleerde opslag of bij een geschikt afvalverwerkingsbedrijf.

Het heeft er alle schijn van dat de Nederlandse politiek dit estuariene natuur ontwikkelingsproject wilt doordrukken, ondanks het voortschrijdende inzicht van desastreuze milieugevolgen voor de PFAS-arme Hedwige- en Prosperpolder. Mogelijkerwijs koerst men met de huidig geplande projectuitvoering af op een tweede Hulster milieu hoofdpijndossier, na het sjoemel-TGG project in de oostelijke Perkpolderdijk in 2014.

1) HerVerontreinigingsNiveau

2) NPW: Natuurpakket Westerschelde 3) Wbb: Wet Bodembescherming

4) https://www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/ 5) Frömel et al., 2016

5