Raadsvoorstel Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht

Raadsvoorstel Voorstelnummer: 654525 Zaaknummer: 808561

Houten, 5 september 2023

Onderwerp: Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

Beslispunten: 1. Toestemming te verlenen aan het bestuur van de AVU voor wijziging van de Gemeenschappelijk Regeling Afvalverwijdering Utrecht overeenkomstig bijgevoegd "Concept-Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling AVU".

Samenvatting De gemeente Houten is sinds 1985 lid van de Gemeenschappelijke Regeling Afval Verwijdering Utrecht (GR-AVU). De AVU regelt de verwerking van de grootste huishoudelijke afvalstromen voor alle gemeenten in de provincie Utrecht. De AVU heeft geen beleidstaken, maar uitsluitende het contractenbeheer op het gebied van afvalverwerking en -inzameling overgedragen gekregen van de deelnemende gemeenten. De GR-AVU is voor het laatst gewijzigd in 2018. Deze moet worden aangepast omdat de Wet gemeenschappelijke regelingen op 1 juli 2022 is gewijzigd. De gemeenten Houten, Utrecht en Veenendaal hebben zienswijzen ingebracht op het ontwerp van de wijziging. De AVU heeft in een notitie gereageerd op de zienwijzen. Daarin wordt verduidelijkt hoe de AVU bij aanbestedingen de gemeentebesturen betrekt. Ook is de wijziging van de gemeenschappelijke regeling aangevuld met voorwaarden waaronder een deelnemer kan uittreden en de procedure die daarvoor moet worden gevolgd. Omdat de gemeente afdoende wordt betrokken bij aanbestedingsprocedures en dankzij het toevoegen van artikelen over uittreding stellen wij om toestemming te verlenen voor de wijziging. Door de wijziging voldoet de GR weer aan de wettelijke eisen.

Aanleiding Op 10 oktober 2022 heeft de Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht (GR AVU) een ontwerpwijzigingsbesluit GR AVU aan de colleges van de deelnemende gemeenten toegezonden. De colleges hebben de stukken naar de raden gestuurd. De raden werden in de gelegenheid gesteld om zienswijzen in te brengen. Op 24 januari 2023 heeft de raad van Houten besloten om een zienswijze in te brengen. Zie: Raadbesluit zienswijze wijziging GR AVU 24 januari 2023 - iBabs Naast de raad van Houten, hebben ook de raden van Utrecht en Veenendaal zienswijzen ingebracht. In de “Notitie zienswijzen gemeenteraden op het ontwerpwijzigingsvoorstel GR AVU” (bijlage 1) gaat het Dagelijks Bestuur (DB) van de AVU in op de zienswijzen en de wijzigingen die zijn aangebracht in het ontwerp-wijzigingsbesluit naar aanleiding van de zienswijzen. In de “Notitie vervolgprocedure wijziging GR AVU en verzoek” (bijlage 2) geeft de GR AVU aan welke procedure vervolgens doorlopen dient te worden om te komen tot een rechtskracht hebbende aangepaste regeling. In het document “Bijlage: “Was-wordt” gewijzigde artikelen GR AVU 2018” (bijlage 3) is overzichtelijk in kleur weergegeven welke artikelen ten opzichte van de huidige regeling worden gewijzigd. De aangegeven wijzigingen zijn vervolgens opgenomen in het “Concept-Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling AVU” (bijlage 4).

Als resultaat daarvan ontstaat dan uiteindelijk de nieuwe “Concept Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht” (bijlage 5). Om te komen tot een rechtsgeldige regeling worden de gemeenteraden wordt gevraagd om voor 1 november 2023 toestemming te verlenen voor de wijziging.

Beoogd effect Een gemeenschappelijke regeling die weer up-to-date is en voldoet aan de per 1 juli 2022 gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regelingen.

*654525* 654525

2-5

Argumenten per beslispunt 1.1 De zienswijzen van Houten en Utrecht zijn afdoende beantwoord De raden van Houten en Utrecht hebben gevraagd hoe gemeenteraden worden betrokken bij belangrijke besluiten zoals de aanbestedingen van de hoofdstromen. In de “Notitie zienswijzen gemeenteraden op het ontwerp-wijzigingsvoorstel GR AVU” (bijlage 1) geeft het DB van de AVU aan dat de AVU in essentie een collegeregeling is en dat de raden via de colleges worden geïnformeerd. Aanbestedingen behoren tot de uitvoerende taken. Daarbij worden keuzes gemaakt over duurzaamheid, circulariteit, logistieke efficiency en sociale inzet. Sinds 2013 worden de gemeenten middels werkgroepen van ambtenaren betrokken bij aanbestedingen en komen deze keuzes daar aan de orde. Bij de grote aanbestedingen van de verwerkingscontracten van restafval en gft worden de marktoriëntatie en de aanbestedingsstrategie behandeld in het Algemeen Bestuur van de AVU. De gemeenteraden worden over deze aanbestedingen geïnformeerd via notities en door informatiebijeenkomsten voor de gemeenteraadsleden. Ter illustratie is de presentatie aan de gemeenteraden bij de laatste grote aanbesteding, bijgevoegd. Ook de beantwoording op vragen bij die presentatie, is bijgevoegd. (bijlagen 7 en 8). De raad kan via het collegelid dat lid is van het Algemeen Bestuur om extra informatie of om het extra betrekken van de raad vragen.

Deze reactie van de AVU op de zienswijze is afdoende om in te kunnen stemmen met de wijziging van de GR. Het college zal de raad proactiever betrekken bij de stukken die de AVU naar het college stuurt. De raad kan dan desgewenst via het collegelid dat lid is van het Algemeen Bestuur van de AVU, input geven voor vergadering van het Algemeen Bestuur. 1.2 Het artikel over uittreding is verbeterd De AVU heeft een aparte regeling over hoe het gaat als een gemeente wil uittreden uit de regeling. Gemeente Veenendaal merkte op dat dit voortaan in de GR zelf moet zijn geregeld. AVU heeft dat uitgezocht en dat blijkt inderdaad zo te zijn. Voortaan moeten de voorwaarden waaronder een deelnemer kan uittreden en de procedure die daarvoor wordt gevolgd, in de gemeenschappelijke regeling zelf zijn opgenomen. De bepalingen uit de bestaande uittredingsregeling zijn nu overgeheveld naar de GR. Daarom is artikel 40, vernummerd 42 in het ontwerp-wijzigingsbesluit aangepast. Dankzij deze aanpassing voldoet de gewijzigde GR AVU volledig aan de wettelijke eisen en kan worden ingestemd met de wijziging. 1.3 Toestemming kan alleen worden onthouden wegens strijd met de wet, of strijd met het algemeen belang In artikel 1 lid 4 van gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regeling staat dat toestemming slechts kan worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang.

In de memorie van toelichting op deze wet (Kamerstukken II 2019/20, 35513) is op pagina 10 te lezen dat met strijd met het algemeen belang gedacht kan worden aan de situatie dat de raad meent dat het ondoelmatig is om ten aanzien van de desbetreffende belangen samen te werken met andere gemeenten, dat de bevoegdheid zich niet leent voor gezamenlijke behartiging, of dat de raad meent dat de eigen betrokkenheid bij een gemeenschappelijke regeling onvoldoende is geborgd in de regeling. Daar is bij de aanpassing van de GR AVU aan de gewijzigde wet geen sprake van.

Kanttekeningen 1.1 en 2.1 Als de raad geen toestemming geeft, gaat de wijziging hoogstwaarschijnlijk toch door. Wanneer de raad geen toestemming geeft voor de wijziging, dan is de kans zeer groot dat de wijziging toch wordt doorgevoerd. In artikel 41 van de bestaande regeling is namelijk bepaald dat de wijziging plaatsvindt indien daartoe wordt besloten door ten minste twee derde van de colleges van de gemeenten. Aangezien maar 3 van de 25 gemeenten die deelnemen aan de GR AVU een zienswijze hebben ingediend, is het zeer waarschijnlijk dat een grote meerderheid zal instemmen met de wijziging van de regeling. Wel kan dan nog bezwaar worden ingediend. Zie paragraaf Voortgang.

Participatie Niet van toepassing. De AVU is een uitvoerende organisatie die grote contracten afsluit met aanbieders van afvalverwerking. De AVU gaat over hoe de afvalstromen verwerkt worden, niet over de inzameling van afval. Aangezien dit via Europese aanbestedingsprojecten gaat, is het een onderwerp dat vrij ver van de burger afstaat. De aanpassing van de GR AVU aan Versie datum: 19-9-2023 9:47:25

3-5 de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen is derhalve een onderwerp dat zich niet leent voor inwonersparticipatie.

Financiën en formatie De wijziging van de gemeenschappelijke regeling heeft geen gevolgen voor de financiën en de formatie.

Communicatie Communicatie naar de inwoners over het werk van de AVU is aan de orde als de AVU namens de Utrechtse gemeenten nieuwe verwerkingscontracten afsluit. De verwerkingsprijzen veranderen dan en dat heeft gevolgen voor de Afvalstoffenheffing. Op dat moment is het belangrijk om inwoners te informeren hoe het komt dat hun heffing verandert. Over de nu voorliggende wijziging van de gemeenschappelijke regeling hoeft niet naar de inwoners gecommuniceerd te worden omdat het voor hen niet relevant is.

Voortgang Als het college instemt met de wijziging en de raad daar toestemming voor verleent, dan zal dat met bijgevoegde brief aan de AVU worden meegedeeld (bijlage 6). Het wijzigingsvoorstel zal op 13 december door het Algemeen Bestuur worden behandeld. Wanneer het Algemeen Bestuur het wijzigingsbesluit vaststelt, is de wijziging van de gemeenschappelijke regeling een feit. Wel kan tegen het besluit dat het Algemeen Bestuur op 13 december 2023 neemt, bezwaar worden ingediend bij Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht. Na de bezwaartermijn zal, indien er geen bezwaar is ingediend, de administratieve fase starten: het ondertekenen, publiceren en archiveren van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling AVU. Wanneer er wel bezwaar wordt ingediend zal dit eerst worden afgehandeld. De uiterste datum waarop de regeling volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen moet zijn aangepast, is 1 juli 2024.

Evaluatie De aanpassing van de GR aan de gewijzigde wetgeving behoeft geen evaluatie. Houten, 5 september 2023 het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Houten de secretaris, de burgemeester,

A.J. Barink

G.P. Isabella

Versie datum: 19-9-2023 9:47:25

4-5 Bijlagen bijlage 1: Notitie zienswijzen gemeenteraden wijziging GR AVU bijlage 2: Notitie vervolgprocedure wijziging GR AVU bijlage 3: Was-wordt gewijzigde artikelen GR AVU 2018 bijlage 4: Concept-Wijzigingsbesluit GR-AVU bijlage 5: Gemeenschappelijke Regeling AVU conceptversie 2023 bijlage 6: Brief aan de AVU met toestemming wijziging bijlage 7: Presentatie voor de raadsleden 6 feb 2019 bijlage 8: Notitie bij presentatie voor de raadsleden 6 feb 2019

Verantwoordelijke portefeuillehouders college 1e PoHo: Wouter van den Berg 2e PoHo: n.v.t.

Versie datum: 19-9-2023 9:47:25

Raadsbesluit Voorstelnummer: 654525 Onderwerp Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

De raad van de gemeente Houten heeft het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 5 september 2023 gelezen en besluit: 1. Toestemming te verlenen aan het bestuur van de AVU voor wijziging van de Gemeenschappelijk Regeling Afvalverwijdering Utrecht overeenkomstig bijgevoegd "Concept-Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling AVU". Dit is besloten in de openbare vergadering van de raad op 24 oktober 2023. De raad van de gemeente Houten, de griffier,

de voorzitter,

C.M.S. Visser

G.P. Isabella