Raadsvoorstel Wegverbreding, weginrichting en inlaatsluis Sterke Veilige Lekdijk

Raadsvoorstel Voorstelnummer: 655854 Zaaknummer: 808657

Houten, 19 september 2023

Onderwerp: Wegverbreding, weginrichting en inlaatsluis Sterke Veilige Lekdijk

Beslispunten: 1. Het deel van de weg op de Lekdijk tussen de gemeentegrens met Nieuwegein en fort Honswijk te verbreden en de weg dan gelijk veiliger in te richten met brede fietssuggestiestroken. 2. Op de weg ten noorden van fort Honswijk twee passeerstroken aan te leggen. 3. Op markante locaties langs de Lekdijk rustpunten te realiseren waarvan de kosten voor de realisatie voor rekening komen van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en het beheer en onderhoud vervolgens wordt ondergebracht bij de gemeente Houten. 4. De weg op de Lekdijk tussen fort Honswijk en de afslag naar het veer naar Culemborg op een natuurlijk vervangingsmoment aan te passen, volgend en gefinancierd uit het Meerjarenonderhoudsplan wegen. 5. Het weer zichtbaar en beleefbaar te maken van de inlaatsluis ten oosten van fort Honswijk. 6. Het college opdracht te geven om voorstellen te doen voor maatregelen om doorgaand verkeer op het Eiland van Schalkwijk te beperken en daarmee de veiligheid op de Lekdijk te vergroten.

Samenvatting Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) heeft de opdracht de Lekdijk te versterken zodat deze weer voldoet aan de huidige (veiligheids)eisen. De gemeente Houten wordt in de gelegenheid gesteld om te participeren in dit dijkversterkingsproject. Houtense projecten worden dan tegelijkertijd meegenomen in de uitvoering. De kosten van deze projecten zijn voor de gemeente. Voor Houten gaat het om de wegverbreding en weginrichting van de weg op de Lekdijk tussen de gemeentegrens van Nieuwegein en Fort Honswijk, de aanleg van twee passeerstroken op de weg rond het fort Honswijk en het deels vrij graven van de inlaatsluis in de dijk ten oosten van Fort Honswijk. Daarnaast zijn voorstellen gedaan hoe om te gaan met de weginrichting op de overige wegvakken op de Lekdijk binnen de gemeente Houten. De kosten voor deze meekoppelprojecten worden deels betaald met een krediet dat via de Perspectiefnota 2024 is toegekend en deels door subsidies van de provincie en HDSR.

Aanleiding In de Mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk 2017 – 2027 is gekozen voor de verbreding van de weg op de Lekdijk tussen de A27 en Fort Honswijk. Hiermee wordt ervoor gezorgd dat recreatievoorzieningen op het Eiland van Schalkwijk voldoende bereikbaar blijven. Deze aanpassing van de weg zou in combinatie met het dijkversterkingstraject Sterke Lekdijk moeten worden uitgevoerd. Sterke Lekdijk Dit dijkversterkingsproject wordt uitgevoerd door HDSR in opdracht van het rijk. Het project Sterke Lekdijk moet ervoor zorgen dat de noordelijke Lekdijk tussen Schoonhoven en Amerongen (55 km) zodanig wordt aangepast dat deze voldoet aan de huidige (veiligheids)eisen. HDSR heeft dit dijkversterkingsproject verdeeld in 6 dijkvakken waarbij de gemeente Houten binnen twee dijkvakken ligt: Culemborgse Veer-Beatrixsluis (CuB) en Irenesluis-Culemborgse Veer (ICu). Dijkvak CuB ligt binnen de gemeente Houten tussen de gemeentegrens met Nieuwegein en de afslag naar het veer naar Culemborg en dijkvak ICu tussen de afslag naar het veer naar Culemborg en de gemeentegrens met Wijk bij Duurstede. Dit is een traject van in totaal 13,5 km Lekdijk. Meekoppelprojecten HDSR biedt partners de mogelijkheid om in het verlengde van de dijkversterking projecten ‘mee te koppelen’.

Door deze meekoppelprojecten wordt het draagvlak voor de dijkversterking vergroot en kan ook werk-met-werk worden gemaakt en daarmee kosten bespaard. Voor Houten betreft dat drie meekoppelprojecten:

*655854* 655854

2 - 13 1) het vergroten van de capaciteit (=verbreden) van de weg op de Lekdijk tussen Nieuwegein en Fort Honswijk; 2) het herinrichten van dit wegvak op de gehele dijk waarbij dat veiliger wordt voor vooral langzaam verkeer; en 3) het deels vrij graven van de inlaatsluis ten oosten van fort Honswijk. Deze meekoppelprojecten liggen allemaal in dijkvak CuB. Binnen het dijkvak ICu zijn er voor Houten vooralsnog geen meekoppelkansen. Wel zal binnen ICu en op het CuB-traject ten oosten van Fort Honswijk na de dijkversterking de weg opnieuw ingericht worden. Dit zal op een later moment worden uitgevoerd. In de Perspectiefnota 2024 heeft de raad een krediet ter beschikking gesteld om deze drie meekoppelkansen te financieren. Tijdens de behandeling van de Perspectiefnota 2024 in de raad heeft de wethouder toegezegd dat bij de behandeling van de Begroting 2024 de raad met een raadsvoorstel nader wordt betrokken bij de besteding van het krediet voor deze meekoppelprojecten. Naar aanleiding hiervan wordt voorgesteld de raad voor te stellen in te stemmen met de uitvoering van deze meekoppelprojecten zoals die in dit voorstel zijn verwoord. Waarom dit voorstel nu In de raadsvergadering over de Perspectiefnota 2024 heeft de raad aangegeven graag meer informatie en duiding te willen ontvangen over de plannen waarvoor het krediet voor de Sterke Lekdijk nodig was.

De wethouder heeft toegezegd die duidelijkheid te willen geven in de Begrotingsraad. Met dit voorstel wordt daar invulling aan gegeven.

Beoogd effect Met dit voorstel wordt duidelijkheid gegeven welke voorgenomen werkzaamheden plaats gaan vinden voor het vergroten van de capaciteit van de weg op de Lekdijk en hoe deze weg vervolgens gaat worden ingericht. En in welk tempo dat gebeurt. Daarnaast wordt inzichtgegeven in hoe de inlaatsluis weer zichtbaar en beleefbaar wordt gemaakt voor publiek. Ook gaat dit voorstel in op de financiering van deze projecten en wat de Houtense bijdrage daarbij is.

Argumenten per beslispunt 1.1

Met het verbreden van de weg op de Lekdijk tussen de gemeentegrens van Nieuwegein en fort Honswijk wordt ervoor gezorgd dat onder andere recreatievoorzieningen op het Eiland van Schalkwijk voldoende bereikbaar worden. In de Mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk 2017 – 2027 (Mobiliteitsvisie) is in het Uitvoeringsprogramma onder andere opgenomen dat de weg op de Lekdijk op dit dijkvak moet worden verbreed. Dat is nodig om de forten Honswijk en Lunet aan de Snel en ook het nog te realiseren recreatieve knooppunt ’t Waal voldoende te ontsluiten. Door de gemeente Houten zijn hiervoor toezeggingen gedaan aan de exploitanten. Met deze maatregelen worden die toezeggingen geëffectueerd. Hierbij moet worden opgemerkt dat dit deel van de Lekdijk 4 km lang is op Houtens grondgebied. Het meest oostelijk gelegen deel van deze weg van ongeveer 2 km tussen de Blasenburgseweg en fort Honswijk heeft onvoldoende capaciteit en moet worden verbreed. Het westelijke deel vanaf de gemeentegrens van Nieuwegein tot aan de Blasenburgseweg (ook circa 2 km) is in het algemeen voldoende breed en hoeft niet of nauwelijks te worden verbreed. Op bijgevoegde tekening in bijlage 1 is dit aangegeven. De wegverbreding betreft een verbreding die in het algemeen enkel decimeters betreft tot een maximale verbreding van 70 cm, vooral op het deel tussen de Blasenburgseweg en Fort Honswijk. 1.2

Wegverbreding van bovengenoemd dijkvak is ook noodzakelijk voor de woningbouw op het Eiland van Schalkwijk en ook voor bedrijven op het Eiland. Ook voor de ontsluiting van de nieuwe woningen op het Eiland en de bedrijven die daar zijn gevestigd is het noodzakelijk dat de weg op de Lekdijk wordt verbreed (bron: Mobiliteitsvisie). Dit betreft woningen die al zijn gebouwd en ook woningen die al op de planning staan te worden gebouwd. 1.3

Het dijkverstekingsproject van HDSR biedt de gemeente Houten de mogelijkheid om de verbreding van een deel van de Lekdijk mee te koppelen.

Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

3 - 13 Maatregelen die HDSR in het kader van de dijkversterking neemt en het aanpassen van de taluds van de dijk (meekoppelprojecten van HDSR) kunnen samen worden uitgevoerd met de wegverbreding zodat werk-met-werk kan worden gemaakt en daarmee kosten worden bespaard. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan besparing op uitvoeringskosten wanneer in hetzelfde wegvak de weg wordt verbreed én het dijktalud wordt aangepast, het vergunningentraject dat gezamenlijk kan worden doorlopen en hergebruik van grondstoffen op een ander deel van het werk waarbij die grondstoffen anders mogelijk afgevoerd hadden moeten worden. Op dit moment is nog geen inschatting te geven van deze besparing. 1.4

Wanneer de wegverbreding plaatsvindt, is het noodzakelijk dat de weg opnieuw wordt ingericht. Wanneer verbredingswerkzaamheden worden verricht, is het vervolgens noodzakelijk dat de weg ook opnieuw wordt ingericht. De werkzaamheden die voor de wegverbreding worden verricht, zijn ingrijpende maatregelen. Bijvoorbeeld dat de weg aan één zijde wordt verbreed. Daarna is het noodzakelijk dat ook de weginrichting wordt aangepakt met onder andere het weer aanpassen van het wegprofiel zodat water van de weg af kan loopt en dat daar veilig kan worden gereden in de bochten. 1.5

Wanneer de weg opnieuw wordt ingericht, is dat een kans deze direct verkeersveiliger te maken. In 2020 is de Visie Mobiliteit en Recreatie Sterke Lekdijk door de gemeenteraad van Houten vastgesteld. Ook door andere gemeenten die aan de Lek liggen is deze visie vastgesteld. In deze visie is onder andere opgenomen dat de weg op de Lekdijk over de gehele lengte eenduidig moet worden ingericht, deze weg een belangrijk cultuurhistorisch element in het landschap vormt die ook in dat landschap moet passen en dat de weg vooral zodanig moet worden ingericht dat deze veilig is voor langzaam verkeer. Hier is invulling aan gegeven door deze in te richten met: - zwart asfalt met aan beide zijden van de weg een rode rijloper voor fietsers; - grasbetontegels aan beide zijden van de weg; - per kilometer drie verkeersdrempels op slimme locaties om de snelheid van gemotoriseerd verkeer te verlagen. 1.6

Andere gemeenten gaan over tot een vergelijkbare weginrichting als de gemeente Houten. Met andere gemeenten is afgestemd over een eenduidige inrichting van de weg op de Lekdijk. Hierbij is een knip gemaakt tussen de oostelijke gemeenten (Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede, Houten en Nieuwegein en de westelijke gemeenten (IJsselstein, Vijfherenlanden en Lopik). De oostelijke gemeenten hebben alle aangegeven dat wanneer de weg op de Lekdijk wordt aangepakt, deze op dezelfde manier zal worden ingericht als Houten voornemens is te gaan doen. Hierbij hebben zij wel aangegeven dat zij die maatregelen pas nemen wanneer dat werkelijk nodig is én zij daarvoor geld beschikbaar hebben. De westelijke gemeenten kiezen voor een vergelijkbare variant alleen zonder rode fietssuggestiestroken maar waarbij die in zwart asfalt worden uitgevoerd. Dit zal geen hinderlijke overgang vormen omdat Nieuwegein met haar grondgebied daar tussen ligt en zij bij Vreeswijk geen ‘normale’ weg op de dijk hebben, maar een inrichting passend bij het historische karakter van Vreeswijk. Voor de gemeente Houten geldt daarbij dat de nieuwe inrichting nu ook al aanwezig is waardoor binnen de gemeente een eenduidige beeld gewaarborgd is. 1.7

Naar aanleiding van de uitkomsten van een bewonersinformatieavond op 6 september 2023 is voorgesteld om de fietssuggestiestroken met een minimale breedte van 1,75 meter aan te leggen. Op 6 september 2023 zijn de plannen van de gemeente Houten gepresenteerd voor de inrichting van de weg op de Lekdijk zoals bovenstaande beschreven. Hierbij was het de insteek van de gemeente om de breedte van de fietssuggestiestroken vergelijkbaar te maken zoals nu aanwezig is (1,0 à 1,2 meter breed). Tijdens deze bewonersavond is voor Veilig Verkeer Nederland voorgesteld om de fietssuggestiestroken breder aan te leggen op de wegvakken die in verschillende delen wordt aangepakt. Van degenen die zich daarover tijdens de avond hebben uitgesproken, had de meerderheid de voorkeur voor deze bredere fietsstroken van 1,75 meter. Wij zullen die wens nader uitwerken en beoordelen wat daarvan de consequenties zijn voor de weginrichting in zijn geheel en hoe wij dan moeten omgaan met het stuk weg tussen de Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

4 - 13 fietssuggestiestroken. Hier zullen wij later op terugkomen tijdens een volgende bewonersavond. Om een beeld te geven van waar wij naar streven, is op onderstaande foto een sfeer weergegeven van hoe deze toekomstige situatie er uit kan komen te zien.

Daarnaast is het belangrijk dat wij dit ook afstemmen met andere gemeenten en met hen bespreken wat zij van onze voorstellen vinden. Deze afstemming is nodig vanwege eerder gemaakte afspraken over de weginrichting en de wens om de weg op de Lekdijk eenduidig in te richten. Insteek is dat wij deze wens vanuit de bewoners honoreren en dat verder uitwerken. 1.8

Voor Nieuwegein, als eigenaar van een deel van de weg op de Lekdijk binnen dijkvak CuB, geldt dat zij nu nog geen budget hebben voor de nieuwe herinrichten van de weg. Vervolgens zijn er alternatieven hoe daar in de toekomst mee zou kunnen worden omgegaan. Het deel van de Lekdijk dat wordt voorgesteld te worden verbreed, valt binnen de gemeente Houten. Daarnaast dient ook een deel binnen dijkvak CuB op Nieuwegeins grondgebied te worden heringericht. Hiervoor geldt dat Nieuwegein heeft aangegeven dat zij op dit moment geen budget hebben om, als onderdeel van de dijkversterking, mee te doen met de herinrichting van de weg binnen hun gemeente. Anderzijds geldt daarbij dat ‘hun’ deel van de weg op de dijk samenvalt met werkzaamheden die door Rijkswaterstaat (RWS) worden verricht bij het verbreden van de A27. In het vervolg op die werkzaamheden van RWS wordt verwacht dat zij na afronden van hun werkzaamheden de weg opnieuw zal moeten hersteld vanwege ontstane schade aan de weg door de werkzaamheden voor de wegverbreding van de A27. Daar zijn reeds gesprekken over gevoerd maar moeten nog afspraken over worden gemaakt. Nieuwegein is wel voornemens op termijn, wanneer groot onderhoud aan de weg wordt verricht, de herinrichting conform gemaakte afspraken uit te voeren. 2.1

De capaciteit van het wegvak ten noorden van fort Honswijk dient ook te worden vergroot om verkeer vanaf de dijk veilig naar de parkeerplaats te kunnen laten rijden. De weg ten noorden van fort Honswijk vormt geen onderdeel van de dijk en daarmee geen onderdeel van de dijkversterking. De feitelijke dijk is geïntegreerd in fort Honswijk. Deze weg rond het fort is ook te smal om vooral (zwaar) verkeer elkaar veilig te laten passeren. Daarom is het nodig dat hier maatregelen worden genomen om dit probleem op te lossen. Vanwege de ligging van deze weg direct nabij Fort Honswijk (UNESCO Werelderfgoed) is het verbreden van de weg richting de gracht rond het fort geen optie (dan zou een deel van de gracht moeten worden gedempt). Aan de noordkant van deze weg staan oude eiken die van grote ecologische en cultuurhistorische waarde zijn. Daarom is advies gevraagd aan RHDHV om hier een oplossing te vinden om vooral zwaar verkeer elkaar veilig te laten passeren. De voorgestelde oplossing is het realiseren van twee passeerstroken, zodat tegenliggers elkaar kunnen passeren via die passeerstrook. De realisatie van dit onderdeel wordt gelijktijdig uitgevoerd met de dijkversterkingsmaatregelen zodat na afronden van de werkzaamheden de gehele verkeerssituatie veilig is. 3.1

Op markante locaties langs de Lekdijk worden rustpunten gecreëerd waar recreanten veilig kunnen rusten. Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

5 - 13 Onderdeel van het Sterke Lekdijk project is dat op markante locaties (forten van de Hollandse Waterlinies en uitzichtpunten) rustpunten worden gerealiseerd op en langs de dijk. Daar kunnen recreanten rusten en zo nodig hun fiets parkeren. Deze rustpunten worden nog nader uitgewerkt. De provincie Utrecht en HDSR betalen de aanleg van deze voorzieningen waarbij zij die na het uitvoeren van de dijkversterking overdragen aan de gemeente. De gemeente zal die locaties gaan beheren. In bijlage 2 is ‘Hoofdstuk 4’ opgenomen van het Beeldkwaliteitsplan route-ontwerp Sterke Lekdijk. Dit is een hoofdstuk uit een Concept Beeldkwaliteitsplan dat nog niet volledig en openbaar is. Om toch een beeld van deze rustpunten te geven, is dit hoofdstuk toegevoegd. In dat hoofdstuk zijn de locaties van de rustpunten aangegeven en is ook een indruk is gegeven van hoe die er dan uit komen te zien. In Houten gaat het om 6 rustpunten waaronder kleinschalige uitzichtpunten maar ook een grote rustpunt zoals bij Fort Honswijk. Ook zal er een rustpunt komen bij de recreatieplas waar recreatieschap Stichtse Groenlanden het beheer en onderhoud verricht. Belangrijk bij het inrichten van de rustpunten is dat deze geen overlast veroorzaken voor de omwonenden. De rustpunten binnen de gemeenten Houten zijn vooral gelegen bij forten van de Hollandse Waterlinies.

Daar zullen deze rustpunten naar verwachting geen overlast veroorzaken. Waar rustpunten nabij woonhuizen worden gesitueerd, zal hierover overleg plaatsvinden met deze inwoners om ervoor te zorgen dat overlast zoveel mogelijk voorkomen wordt. 4.1

De weginrichting van het wegvak op de Lekdijk tussen fort Honswijk en de afslag naar het veer naar Culemborg wordt later aangepakt in het kader van het Meerjarenonderhoudsplan wegen. Het wegvak tussen fort Honswijk en de afslag naar het veer naar Culemborg vormt ook een onderdeel van dijkvak CuB. Dit wegvak zal echter in een later stadium worden aangepast conform de inrichtingsvariant zoals bovenstaand is beschreven. Reden hiervoor is dat die wegvak niet behoeft te worden verbreed. Het groot onderhoud voor dit wegvak is nu opgenomen in het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) wegen voor 2035. Dit is gebaseerd op basis van een theoretische afschrijftermijn die elke twee jaar op basis van inspecties van wegen wordt geactualiseerd. Wanneer dat groot onderhoud nú zou worden aangepakt, zou dat een vorm van kapitaalvernietiging zijn omdat de weg nog circa 10 jaar meekan. Dit is anders dan bij het wegvak ten westen van fort Honswijk, waar het óók noodzakelijk is de weg te verbreden zodat de weg daarna sowieso dient te worden heringericht. Op dit deel van de dijk is ook minder recreatief verkeer en minder autoverkeer aanwezig. 5.1

Door de inlaatsluis ten oosten van Fort Honswijk deels vrij te graven, wordt een belangrijk onderdeel van de Hollandse Waterlinies weer zichtbaar en (dus) beleefbaar. De inlaatsluis bij Fort Honswijk vormt het kopstuk in het watermanagementsysteem van de Hollandse Waterlinies als onderdeel van dit UNESCO Werelderfgoed. Deze inlaatsluis wordt ook wel “De Kraan van Utrecht” genoemd. Met deze sluis was het mogelijk om een gebied tot aan Utrecht onder water te zetten (inunderen) als extra barrière voor een vijand vanuit het oosten. Daarbij was het idee dat circa 40 centimeter water ervoor zorgt dat paarden daar niet door konden lopen en het te ondiep was voor boten. Deze inlaatsluis is in 1985 onder het grondwerk van de dijk komen te liggen als onderdeel van een dijkversterking die toentertijd is uitgevoerd. Door het weer zichtbaar en beleefbaar maken van deze inlaatsluis is het mogelijk om het ‘verhaal’ van de inundatie te vertellen als onderdeel van de verdediging van de Hollandse Waterlinies. Het weer zichtbaar en beleefbaar maken van de inlaatsluis is een ambitie van meerdere gebiedspartners (gemeente Houten als trekker samen met de provincie Utrecht en HDSR). 5.2

Het project Sterke Lekdijk is een eenmalige kans om een grote subsidie van de provincie en HDSR te krijgen voor het vrij graven van de inlaatsluis. De gemeente heeft als onderdeel van de dijkversterking een eenmalige mogelijkheid om de inlaatsluis weer zichtbaar en beleefbaar te maken. Dit is een eenmalige kans, omdat HDSR en de provincie in het kader van deze dijkversterking extra subsidiemogelijkheden hebben in het kader van de Sterke Lekdijk om hieraan bij te dragen; deze subsidies zijn aan dit project gekoppeld. De kosten voor het weer zichtbaar en beleefbaar maken van de inlaatsluis worden nu geraamd op maximaal € 1,2 miljoen waarbij HDSR en de provincie samen ongeveer € 1 Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

6 - 13 miljoen subsidiëren. Die subsidie is alleen beschikbaar als de inlaatsluis als onderdeel van de dijkversterking wordt meegenomen als meekoppelproject. Voorwaarde voor HDSR en de provincie is dat de gemeente ook meebetaalt. In de Perspectiefnota 2024 is hiervoor € 250.000 vrijgemaakt. Hiermee heeft de gemeente de kans om met een (relatief) kleine investering een groot en belangrijk project te realiseren. 6.1

Het weren van doorgaand verkeer is een andere, aanvullende maatregel die de veiligheid op de Lekdijk kan vergroten. Naast een andere inrichting van de weg noemen omwonenden vaak het weren van doorgaand verkeer om de verkeersveiligheid op de Lekdijk te vergroten. Dat is een maatregel met effect op het hele Eiland van Schalkwijk. Daarom is dit geen onderdeel van het project Sterke Lekdijk en wordt dit integraal opgepakt. In het Uitvoeringsprogramma van de Mobiliteitsvisie is voorgesteld maatregelen te treffen om doorgaand verkeer op het Eiland te beperken. Eerder is voorgesteld om camerapoorten te plaatsen bij verschillende wegen, maar hiervoor was te weinig draagvlak. Omdat het wel nodig is om het doorgaand verkeer te beperken, onderzoekt het college andere opties. Hierbij trekken we samen op met gemeenten die hier al ervaring mee hebben en met buurgemeenten langs de Lek. De uitkomsten worden te zijner tijd voorgelegd aan de gemeenteraad.

Kanttekeningen 1.1

De verbreding van de weg op de Lekdijk tussen de A27 en Fort Honswijk wijkt af van de breedte op dit wegdeel zoals dat is verwoord in het Uitvoeringsplan van de Mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk. Volgens dit Uitvoeringsplan moet de weg tussen de A27 en Fort Honswijk worden verbreed naar 5,1 meter. Nu wordt voorgesteld deze weg 4,6 meter breed aan te leggen. Het asfalt zelf is dus smaller. Wél worden aan beide zijden van de weg 0,4 meter grasbetontegels toegevoegd. De totale breedte wordt daarmee 5,4 meter. Voor het ontwerp van deze weg hebben wij advies gevraagd aan RHDHV voor de benodigde wegbreedte en weginrichting. Hierbij was het belangrijk dat de weg voldoende capaciteit heeft voor de toekomst, niet uitnodigt om te hard te rijden én voldoende veilig is voor langzaam verkeer. Het advies van RHDHV is een weg aan te leggen van 4,6 meter breed, met aan beide zijden van de weg 0,4 meter brede grasbetontegels. Met deze grasbetontegels wordt ervoor gezorgd dat wanneer auto’s moeten uitwijken voor tegemoetkomend verkeer, zij even over deze grasbetontegels kunnen rijden zonder direct in de berm terecht te komen waardoor gaten in de berm kunnen ontstaan en waarbij klei en zand op de weg terecht kan komen. Deze klei op de weg is onveilig omdat de weg daardoor glad wordt en dat is vooral onveilig voor fietsers.

Daarnaast zijn deze grasbetontegels “vergevingsgezind” voor fietsers wanneer zij moeten uitwijken voor tegemoetkomend verkeer. Zij kunnen eenvoudig uitwijken als dat nodig is en vervolgens makkelijk terug op de asfaltweg komen. Ook zal een smallere weg minder uitnodigen voor te hard rijden en is de breedte van 4,6 meter asfalt voldoende breed om al het verkeer veilig af te kunnen wikkelen. 1.2

Voor het huidige ontwerp van de weginrichting wordt afgeweken van de voorgestelde inrichting conform ‘natuurlijk sturen’ zoals verwoord in de Visie Mobiliteit en Recreatie Sterke Lekdijk. In de Visie Mobiliteit en Recreatie Sterke Lekdijk wordt voorgesteld de weg in te richten volgens het principe van ‘natuurlijk sturen’. Hierbij wordt de weg ingericht met grijs asfalt met in het midden een lichtere rijloper. Dit principe zorgt ervoor dat gebruikers van die weg ‘natuurlijk’ weten hoe hard zij op die weg kunnen rijden, hoe zij zich moeten gedragen en waar zij op de weg moeten rijden. Dit is een nog relatief nieuw inrichtingsprincipe voor wegen. Daarom is besloten proefvakken aan te leggen volgens dit principe. Deze proefvakken zijn medio 2022 gerealiseerd en geëvalueerd. Op basis van een uitgebreide evaluatie geven verkeerskundige experts aan dat de weg ingericht conform het principe van ‘natuurlijk sturen’ voldoende veilig is voor de gebruikers. Gebruikers geven echter aan dat zij ontevreden zijn over de inrichting ten opzichte van de oude situatie (zwart asfalt met belijnde fietssuggestiestroken). Zij voelen zich daar onvoldoende veilig. Dit kwam naar voren tijdens bewonersavonden (2 februari 2023 en 6 september 2023) wanneer gesproken werd over dit wegonderwerp. Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

7 - 13 Op basis van deze input hebben wij geconstateerd dat er onvoldoende draagvlak is voor het inrichten van de weg conform het principe van ‘natuurlijk sturen’. Ook heeft de Fietsersbond tijdens een bewonersavond (2 februari 2023) voorgesteld af te zien van de inrichting conform natuurlijk sturen en gaven zij aan meer te zien in een inrichting zoals die nu is: zwart asfalt met aan beide zijden twee rode rijlopers voor fietsers en ander langzaam verkeer. Dit werd bevestigd door inwoners van het Eiland en door Leefbaar Tull en ’t Waal. Naar aanleiding hiervan stellen wij voor de huidige weginrichting te handhaven waarbij de weg wordt ingericht met twee rode rijlopers. Aanvullend daarop, vooral om het gemotoriseerde verkeer langzamer te laten rijden, worden verkeersdrempels (drie stuks per kilometer op slimme locatie) en grasbetontegels aangelegd. En naar aanleiding van de bewonersavond op 6 september willen wij deze rode fietsstroken breder maken dan dat deze nu aanwezig zijn. De provincie Utrecht heeft ook geoordeeld over deze nieuw voorgestelde inrichting. Zij geeft aan dat met de voorgestelde weginrichting een objectief en subjectief verkeersveilige weg op de dijk wordt gerealiseerd, mits de snelheidsremmende maatregelen met verkeersdrempels daarin worden meegenomen.

De provincie geeft daarbij aan dat hun advies onderbouwd wordt (niet ‘natuurlijk sturen’ in te voeren), omdat uit de enquête onder gebruikers van de proefvakken naar voren komt dat een groot deel van de respondenten aangeeft dat de elementen zoals die nu worden voorgesteld hun voorkeur heeft bij een nieuwe inrichting. De provincie zal ook bijdragen in de kosten voor aanleg van verkeersdrempels via een subsidie van € 25.000 per kilometer wanneer er drie drempels per kilometer moeten worden aangelegd. Bovengenoemde zaken hebben ertoe geleid dat het onzes inziens gerechtvaardigd is voor de weginrichting af te wijken van eerdere besluiten met het vaststellen van de Visie Mobiliteit en Recreatie Sterke Lekdijk in 2020. Het oordeel van de bewoners/ weggebruikers weegt daarin zwaar voor ons. 1.3 Het verlagen van de snelheid op de weg op de Lekdijk is niet mogelijk. Een maximum snelheid die op een weg gereden mag worden, moet in principe volgen uit de weginrichting; het is niet alleen een kwestie van verkeersborden plaatsen met een bepaalde maximum snelheid voor die weg. De maximum snelheid op de Lekdijk is nu 60 km/uur. Deze verder verlagen vraagt extra maatregelen en daaraan verbonden kosten. Ook zullen deze maatregelen negatieve effecten hebben voor het landbouwverkeer en mogelijk extra trillinghinder veroorzaken. Daarnaast moet een maximum snelheid ook handhaafbaar zijn.

Boetes voor het overtreden van de maximumsnelheid zijn juridisch niet houdbaar als de weginrichting niet past bij de snelheid. Ook moet worden opgemerkt dat deze weg buiten de bebouwde kom een dijkontsluitingsweg betreft voor de aanliggende bewoners. Tijdens de bewonersavond op 6 september gaven de bewoners aan dat een snelheid van 30 km/uur voor hen niet realistisch is. Tijdens deze bewonersavond is gezamenlijk geconcludeerd dat 60 km/uur voor deze weg een goede snelheid is, mits er brede fietsstroken komen, grasbetontegels in de berm en verkeersdrempels om de snelheid te remmen. 1.4

Het wegvak tussen de afslag naar het veer naar Culemborg en de grens met Wijk bij Duurstede vormt geen onderdeel van dit voorstel. Het wegvak tussen het veer naar Culemborg en de grens met Wijk bij Duurstede vormt een onderdeel van het dijkversterkingstraject ICu (zie de inleiding). Voor ICu geldt een andere planning qua voorbereiding en uitvoering. De uitvoering van dijkvak CuB, waar de wegverbreding en de inlaatsluis aan de orde zijn, start in 2025 en dat van ICu in 2027. Ook is de voorbereiding van dijkvak CuB al in de Planfase waarbij nu de maatregelen op besteksniveau worden voorbereid. Voor dijkvak ICu is de voorbereidingsfase nog niet afgerond en zal tweede helft 2023 het Voorkeursalternatief ter inzage komen te liggen. Daarna volgt pas de Planfase waarin op meer detailniveau de dijkversterkingsmaatregelen worden voorbereid.

Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

8 - 13 Daarnaast is de verwachting dat dijkversterkingsmaatregelen noodzakelijk zijn op het Houtense deel van dijkvak ICu waarvan de impact op de weg nu nog niet duidelijk is. Wanneer dat duidelijk is, kan een beslissing worden genomen over de wijze van herinrichten van deze weg op de dijk. Zodra die duidelijkheid er is, zal dit met de bewoners en de raad worden gedeeld. Dan wordt de keuze gemaakt of de weg in de oude staat wordt hersteld of dat deze gelijk wordt aangepast aan de nieuwe herinrichting. Dan wordt ook duidelijk of en zo ja hoeveel budget hiervoor nodig is vanuit het MJOP en of dat op dat moment mogelijk is dat te financieren. Hierbij zal dan ook beoordeeld moeten worden in hoeverre (provinciale) subsidies mogelijk kunnen worden ingezet. 1.5

Puin in de bermen moet in het kader van de waterveiligheid worden opgeruimd. Er is nog discussie wie daarvoor de kosten betaalt. Bij de uitwerking van de dijkversterkingsmaatregelen is geconstateerd dat er puin in de bermen langs de weg aanwezig is. In het kader van de waterveiligheid moet dit worden opgeruimd. HDSR staat op het standpunt dat de wegbeheerder, oftewel de gemeente, hiervoor verantwoordelijk is. De gemeente acht HDSR verantwoordelijk vanwege de waterveiligheidsopgave. Dit puin is tot 2018 gebruikt om gaten in de berm op te vullen. Vanaf 2018 is gebruik van puin in de berm niet meer toegestaan volgens de Keur van HDSR 1 en hebben wij dat als gemeente ook niet meer gebruikt. Het moet nog juridisch worden uitgezocht wie verantwoordelijk is voor het opruimen van het puin en dat moet ook nog financieel worden vertaald. Hierover zal de raad worden geïnformeerd als daar duidelijkheid over is. 1.6

De weg op de Lekdijk bevat teerhoudend asfalt waarvan de omvang voldoende in beeld lijkt en waarvan de extra kosten voor verwerken van dat asfalt vooralsnog lijken te zijn geraamd. De weg op de Lekdijk bevat teerhoudend asfalt dat in het verleden werd gebruikt bij asfalteerwerkzaamheden. Onder andere de gemeente Houten heeft een convenant ondertekend op basis waarvan zij hebben aangegeven dat dit teerhoudend asfalt zoveel mogelijk uit het milieu wordt verwijderd. Risico is dat weliswaar inzicht is in de hoeveelheid teerhoudend asfalt, maar waarbij dat in het werk ook tegen kan vallen. Er is nu geen inzicht in hoe groot die kans is en dat zal pas blijken in het werk. Met het huidige plan van aanpak zal alleen dát asfalt dat moet worden verwijderd om een kwalitatief goede weg aan te leggen, worden afgevoerd (onder andere voor herstel van schades in diepere asfaltlager). Hiermee wordt invulling gegeven aan dit bovengenoemd convenant waarbij echter niet al het teerhoudend asfalt wordt afgevoerd. Wanneer al het teerhoudend asfalt wordt verwijderd, bedragen de extra kosten € 10 miljoen. Het convenant biedt de mogelijkheid zoals wij die nu hebben toegepast. 1.7

Diverse onderdelen van de wegverbreding, -inrichting en het uitgraven van de inlaatsluis moeten nog verder uitgewerkt worden om de kosten exact in beeld te krijgen. Het dijkvak CuB zit nog midden in de planvorming, waarbij de verschillende projecten nog nader moeten worden uitgewerkt. Bijvoorbeeld de kosten voor de weginrichting ten oosten van Fort Honswijk in relatie tot het MJOP. Er is echter al wel een duidelijk beeld hoe één en ander zal worden gerealiseerd. Dat willen wij nu graag delen. De verdere uitwerking zal waarschijnlijk nog minimaal een jaar duren. Her beschikbaar gestelde krediet is daarbij leidend voor ons. Daarbinnen is enige ruimte om tegenvallers op te vangen. In dit voorstel zijn zowel risico’s alsook nog te verwachten synergievoordelen benoemd, die tot verschuivingen kunnen leiden. Naar verwachting zijn de beschikbare budgetten toereikend. Belangrijk is dat wij met dit voorstel meer duidelijkheid geven aan de raad over de wegverbreding, weginrichting en de inlaatsluis. Het geeft inzicht in welke zaken daarbij meewegen en waar wij rekening mee houden. Dit voorstel voorziet in de door de raad uitgesproken behoefte. 1 In de Keur staan de verbods- en gebodsbepalingen ter bescherming en instandhouding

van de waterhuishouding en waterstaatswerken. Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

9 - 13

Participatie In 2022 en 2023 zijn tijdens bewonersavonden Sterke Lekdijk (12 mei 2022 en 23 februari 2023) bewoners in algemene zin geïnformeerd over de plannen voor de dijkversterking. Hierbij zijn enkele keren de voorgenomen wegverbreding en weginrichting en de inlaatsluis ook aan de orde geweest. Medio 2022 is een expertmeeting georganiseerd met onder andere specialisten van provincie, gemeenten, vertegenwoordigers van Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond en externe adviseurs waarbij is gesproken over de voor- en nadelen van het inrichtingsprincipe ‘natuurlijk sturen’. De informatie die hierbij op tafel kwam is gebruikt bij het huidige inrichtingsvoorstel voor de weg. Daarnaast zijn er thematafelbijeenkomsten (6 juli 2022 en 2 februari 2023) georganiseerd speciaal om expliciet de verkeerskundige aspecten te bespreken. Hiervoor konden geïnteresseerden zich opgeven. Op 6 september 2023 zijn de meest recente plannen voor de wegverbreding en weginrichting besproken tijdens een openbare bewonersavond van de gemeente Houten. Daarnaast vindt ook overleg plaats met de projectleider voor herinrichting van de Waalseweg over de voorgenomen weginrichting om dit op elkaar af te stemmen en ervaringen te delen.

Financiën en formatie De financiering voor de verschillende meekoppelprojecten is onderstaand weergegeven. De drie meekoppelprojecten zijn 1) het vergroten van de capaciteit van de weg tussen Nieuwegein en Fort Honswijk inclusief de weg rond Fort Honswijk; 2) de weginrichting van dit wegvak aanpassen zodat het veiliger wordt voor vooral langzaam verkeer; en 3) het weer zichtbaar en beleefbaar maken van de inlaatsluis. Daarnaast is vanwege het stadium waarin het project zich nu bevindt, aangegeven welke onderdelen nog moeten worden geregeld en wanneer dat op de planning staat. Afgesloten wordt met welke financiële risico’s er nog te verwachten zijn voor dit project. Algemeen De uitvoering van de werkzaamheden van de dijkversterking van dijkvak CuB start in 2025. De gemeente wil hierin participeren met drie meekoppelprojecten die onderdeel uitmaken van de dijkversterkingswerkzaamheden. De kosten voor deze werkzaamheden zijn geraamd in de huidige voorbereidingsfase van het dijkversterkingstraject waarbij de kosten nog niet volledig vast staan. Zo moeten de werkzaamheden nog exacter worden uitgewerkt en moet ook nog met HDSR worden afgesproken waar synergievoordeel kan worden behaald en hoe dat wordt verrekend. Deze uitwerking zal grotendeels in de tweede helft van 2023 plaatsvinden.

Eerder is aangegeven dat het noodzakelijk is dat in juli 2023 de gemeente Houten een beslissing moest nemen of zij wel of niet aan zouden sluiten met de drie meekoppelprojecten als onderdeel van de dijkversterking. Dit omdat HDSR als trekker van het dijkversterkingsproject wil weten of deze meekoppelprojecten onderdeel moeten uitmaken van het totale werk en daarmee ook moeten worden meegenomen in de nadere uitwerking van de plannen en onderdeel zijn van de ter inzagelegging van de benodigde vergunningen. Met die werkzaamheden startten zij in augustus 2023, zodat op dat moment duidelijk moest zijn welke meekoppelprojecten onderdeel uitmaken van het totale project. Om die reden heeft de raad in juli 2023 besloten voor de drie Houtense meekoppelprojecten een krediet toe te kennen. Meekoppelprojecten 1 en 2 Vergroten capaciteit weg en weginrichting De kosten voor deze maatregelen in het wegvak Nieuwegein – fort Honswijk zijn nu geraamd op een bedrag van in totaal € 4,5 miljoen. In dit bedrag zijn de kosten opgenomen voor de wegverbreding, weginrichting en kosten voor het aanleggen van de passeerstroken op de weg ten noorden van fort Honswijk. Financiering van dit bedrag zal plaatsvinden via de volgende middelen:

Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

10 - 13 a) Krediet / budget van € 3 miljoen vanuit de gemeentelijke begroting waarbij dat bedrag in de begroting over 20 jaar wordt gekapitaliseerd en waarbij in de jaren 2027 t/m 2046 jaarlijks € 167.000 in de begroting wordt opgenomen. Dit zoals opgenomen in de Perspectiefnota 2024 voor het Project Sterke Veilige Lekdijk, Onderdeel 1.2. b) Vanuit het MJOP Wegen wordt in 2027 een nog nader vast te stellen bedrag gedoneerd. Die bijdrage is ook afhankelijk van welke delen van de weg op de Lekdijk werkelijk worden aangepakt. Hier moeten nog afspraken over worden gemaakt. c) De provincie zal voor het realiseren van een verkeersveilige weg op de Lekdijk een bijdrage leveren van € 25.000 per kilometer Lekdijk. Voor Houten geldt dat de weg tussen de gemeentegrens van Nieuwegein en fort Honswijk 4 km lang is zodat de subsidie daarvoor in totaal € 100.000 bedraagt. d) Daarnaast volgt nog een bijdrage vanuit de provincie Utrecht als een eenmalige bijdrage én als subsidie voor het vergroten van de verkeersveiligheid bijgedragen. Ad b: Omdat dit wegvak in het MJOP Wegen opgenomen is voor groot onderhoud in 2035 en dat nu naar voren wordt geschoven, is wel aangegeven dat een bijdrage reëel is. Dit is gerechtvaardigd omdat de weg na afronding van de werkzaamheden vervolgens pas veel later weer onderhouden hoeft te worden.

Ad c: In 2021 zijn met de provincie afspraken gemaakt over een eenmalige bijdrage én ook voor subsidie als bijdrage in de kosten voor wegverbreding en de weginrichting. Toen is ook afgesproken dat wanneer de kosten beter in beeld zijn, wij die afspraken opnieuw beoordelen. Voor de wegverbreding is een eenmalige bijdrage vanuit de provincie reëel omdat daarmee ook provinciale recreatieve voorzieningen worden ontsloten (forten en recreatieplas). Vervolgens zal de weginrichting ook verkeersveiliger worden aangelegd, vooral voor langzaam verkeer. Daarvoor heeft de provincie verschillende soorten verkeersveiligheidssubsidies. De huidige subsidieregelingen lopen echter eind 2023 af. Vanwege het algemene belang om wegen vooral voor langzaam (fiets)verkeer veiliger te maken en de rol die de provincie daarin heeft, heeft de provincie aangegeven dat deze subsidieregelingen ook vanaf 2024 beschikbaar komen. De nieuwe regelingen zijn echter nu nog in de maak, waarbij wij als gemeente al wel daarbij betrokken zijn. Het is reëel dat wij daarvan ook voor dit project gebruik kunnen maken. Hoeveel die bijdrage dan is, is nog niet duidelijk. De rustpunten die langs de dijk worden gerealiseerd, worden gefinancierd door de provincie Utrecht (75% van de kosten) en HDSR (25%).

Voor zover die op grondgebied liggen van de gemeente Houten en dat ook in beheer is van de gemeente zal het beheer en onderhoud hiervan worden ondergebracht bij de gemeente. De kosten van dit beheer en onderhoud zijn beperkt, moeten nog exact worden geraamd waarvoor later extra beheerbudget beschikbaar wordt gesteld. Hierover zal de raad na de oplevering van het werk via een begrotingswijziging worden geïnformeerd. Meekoppelproject 3 Inlaatsluis De kosten van het weer zichtbaar en beleefbaar maken van de inlaatsluis worden geraamd op maximaal € 1,2 miljoen. Hier wordt momenteel nog aan ontworpen en de kosten daarvan geraamd. De financiering van dit project is besproken met HDSR en de provincie Utrecht. Daarbij is afgesproken dat wanneer de gemeente Houten € 250.000 bijdraagt aan dit project, de provincie en HDSR gezamenlijk de rest bijdragen. Voor de gemeente Houten betekent dit een krediet van € 250.000 dat gedurende 25 jaar wordt gekapitaliseerd en waarbij in de jaren 2027 t/m 2051 jaarlijks € 10.000 in de begroting wordt opgenomen. Dit is in de Perspectiefnota 2024 opgenomen onder Onderdeel 1.2. Kansen Binnen dit project zijn er ook synergiekansen om kosten te besparen. Namelijk bij het verbreden van de weg op de Lekdijk heeft HDSR ook de verplichting om in de nieuwe situatie aan beide zijden van de weg 0,9 meter berm te realiseren.

Wanneer een dergelijke maatregel samenvalt met een stuk weg dat wij moeten verbreden, zullen wij aan HDSR voorstellen de kosten van die maatregelen te verdelen. Daarnaast wil HDSR de taluds aanpassen zodat deze beter te beheren zijn. Hier zijn ook synergiemaatregelen met de wegverbreding mogelijk omdat in beide gevallen in de berm van de dijk moet worden gewerkt. Ook hier kunnen wij kosten verdelen. Deze laatste twee synergiemaatregelen zijn nog onvoldoende uitgewerkt om al definitieve afspraken over het verdelen van kosten te maken. Dat zal in de nadere uitwerking die in de tweede helft van 2023 plaatsvindt geschieden. Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

11 - 13 Ook over de besparing van uitvoeringskosten wanneer verschillende werkzaamheden gelijktijdig worden uitgevoerd door een zelfde aannemer moeten nog afspraken worden gemaakt. Beheer en onderhoud door de gemeente De voorgestelde maatregelen hebben ook invloed op het toekomstig beheer van bovengenoemde voorzieningen door de gemeente. Deze voorzieningen worden alle gerealiseerd in de openbare ruimte. Na afronden van de werkzaamheden zal het beheer en onderhoud weer worden overgenomen door de gemeente Houten. Omdat aanpassingen worden doorgevoerd aan de openbare ruimte zal hiervoor een overdracht plaatsvinden. Wanneer er sprake is van areaaluitbreiding, zullen de (extra) beheerkosten worden geraamd en zal hier een begrotingswijziging voor worden gemaakt en zal dat aan de raad worden gemeld. Dit betreffen structurele lasten voor beheer en onderhoud die ten laste komen van de begroting.

Communicatie Wanneer dit voorstel door de raad van de gemeente Houten is goedgekeurd, zal dat besluit worden gedeeld met andere partners zodat de voorbereiding van de dijkversterking inclusief de meekoppelprojecten verder kan worden voortgezet.

Voortgang Vanwege het feit dat onze meekoppelprojecten een onderdeel uitmaken van het grote dijkversterkingsproject dat in 2025 moet starten, moeten nu besluiten worden genomen over de voortgang. Er zijn echter nog aspecten die met het behandelen van het Collegevoorstel niet bekend zijn. Het gaat hier om drie belangrijke aspecten: 1) Dit jaar is er nog een bestuurlijk overleg binnen het project CuB waarin wordt besloten of de meekoppelprojecten wel of niet onderdeel vormen van het totale project. Het is de verwachting dat daarmee wordt ingestemd, maar dat besluit moet nog wel worden genomen. 2) Dit jaar (waarschijnlijk december 2023) wordt een voorstel besproken in Provinciale Staten over budgetten die deels dienen als bijdrage aan de meekoppelprojecten van de gemeente Houten. Vervolgens zullen met de provincie Utrecht begin 2024 definitieve afspraken worden gemaakt over hun bijdrage aan deze meekoppelprojecten. 3) In 2024 zal duidelijk worden welke (nieuwe) subsidiemogelijkheden er zijn als het gaat om het herinrichten van wegen waarbij de veiligheid voor vooral langzaam verkeer is gediend. Op basis daarvan zal duidelijk zijn welke bijdrage de gemeente kan verwachten. Wanneer het bestuurlijk overleg zoals aangegeven in Onderdeel 1 vóór het Ronde Tafelgesprek (RTG) op 31 oktober 2023 plaatsvindt, zullen de uitkomsten hiervan nog aan de raad worden gemeld.

Voorgesteld wordt om zo nodig een aanvullende notitie op te stellen voor de raad waarin aanvullende afspraken worden verwerkt en wanneer wij zover zijn met de uitwerking van de weginrichting, kan dit ook worden opgenomen in deze notitie.

Evaluatie N.v.t.

Bijlagen 1: Overzichtskaart met highlights wegverbreding. 2: Rustpunten Sterke Lekdijk (Concept versie).

Houten, 19 september 2023 het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Houten de secretaris, de burgemeester,

A.J. Barink

G.P. Isabella

Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

12 - 13 Verantwoordelijke portefeuillehouders college 1e PoHo: Wouter van den Berg 2e PoHo: n.v.t.

Versie datum: 11-10-2023 16:16:17

Raadsbesluit Voorstelnummer: 655854 Onderwerp Wegverbreding, weginrichting en inlaatsluis Sterke Veilige Lekdijk

De raad van de gemeente Houten heeft het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 19 september 2023 gelezen en besluit: 1. Het deel van de weg op de Lekdijk tussen de gemeentegrens met Nieuwegein en fort Honswijk te verbreden en de weg dan gelijk veiliger in te richten met brede fietssuggestiestroken. 2. Op de weg ten noorden van fort Honswijk twee passeerstroken aan te leggen. 3. Op markante locaties langs de Lekdijk rustpunten te realiseren waarvan de kosten voor de realisatie voor rekening komen van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en het beheer en onderhoud vervolgens wordt ondergebracht bij de gemeente Houten. 4. De weg op de Lekdijk tussen fort Honswijk en de afslag naar het veer naar Culemborg op een natuurlijk vervangingsmoment aan te passen, volgend en gefinancierd uit het Meerjarenonderhoudsplan wegen. 5. Het weer zichtbaar en beleefbaar te maken van de inlaatsluis ten oosten van fort Honswijk. 6. Het college opdracht te geven om voorstellen te doen voor maatregelen om doorgaand verkeer op het Eiland van Schalkwijk te beperken en daarmee de veiligheid op de Lekdijk te vergroten. Dit is besloten in de openbare vergadering van de raad 9 november 2023. De raad van de gemeente Houten, de griffier,

de voorzitter,

C.M.S. Visser

G.P. Isabella