Raadsvoorstel Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio's

Raadsvoorstel Voorstelnummer: 344459 Zaaknummer: 756577

Houten, 7 december 2021

Onderwerp: Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio's

Beslispunten: 1. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van de oprichting en deelname aan de Stichting Risicobeheer veiligheidsregio’s door Veiligheidsregio Utrecht; 2. Dit door middel van een brief kenbaar te maken bij het algemeen bestuur Veiligheidsregio Utrecht.

Samenvatting Op 4 oktober jl. heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 burgemeesters in hun rol van voorzitters van de veiligheidsregio, mede op advies van de Bestuurlijke Advies Commissie Brandweer het principebesluit genomen tot het oprichten van een Stichting Risicobeheer. De Stichting adviseert veiligheidsregio’s op het thema risicobeheer rondom (dienst)ongevallen en schade en koopt voor de veiligheidsregio’s verzekeringen in. Een dergelijk besluit kan niet worden genomen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen bij het algemeen bestuur in te brengen.

Aanleiding De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is enige tijd aan de slag met het thema ‘Goedwerkgeverschap na dienstongevallen’. Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen. Als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio’s ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio’s op dit vlak. In de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Veelal spitst zich dit toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een ‘verharding’ van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, de premies stijgen en voorwaarden versoberd worden met als gevolg dat de verzekerbaarheid onder druk komt te staan.

Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren ‘slechts’ één van de mogelijke opties is om financiële risico’s als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van ‘verzekeringsdenken naar risicodenken’. Ook is de stap gezet van ‘verzekeringsdenken naar het denken in aanspraken’: niet de verzekering, maar de aanspraak dient leidend te zijn voor de medewerker. Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s veelal kwetsbaar is ingevuld door ‘éénpitters’ per definitie met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd.

Om invulling te geven aan deze uitdagingen is de RCDV het Project Risicomanagement & Verzekeringen gestart om via landelijke samenwerking, antwoord te vinden op bovenstaande ontwikkeling. Kort gezegd is het de bedoeling om: -

Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen; Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken; Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen.

Beoogd effect De veiligheidsregio’s hebben straks een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelen.

Argumenten per beslispunt 1.1

De veiligheidsregio’s hebben straks een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelen. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s. Het expertisebureau risicobeheer heeft bovendien samenwerkingsverbanden afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam om het initiatief waar mogelijk te versterken. Deelname aan het expertisebureau risicobeheer is vrijwillig. 1.2

Naar verwachting levert de samenwerking behalve een efficiency- en kwaliteitsslag op termijn ook een besparing op door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Gebleken is dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s veelal kwetsbaar is ingevuld vanwege beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan de kwetsbaarheid worden verminderd. 1.3 De aangewezen rechtsvorm voor deze samenwerking is een stichting. De keuze voor de stichting is afgeleid van het gegeven advies over de rechtsvorm voor een waarborgfonds, waar binnenkort eveneens een stichting voor wordt beoogd. Dit fonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van niet-verzekerbare risico’s. Dit heet ‘verzekeren’ en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter voor het fonds een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Hierbij is het dan wel van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk. Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten ligt daarom een stichting voor de hand. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. 1.4.

Een dergelijk besluit kan niet worden genomen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen bij het algemeen bestuur in te brengen. Het algemeen bestuur van een veiligheidsregio is bevoegd tot het oprichten van een stichting indien de gemeenschappelijke regeling in deze mogelijkheid voorziet. Dit dient ter behartiging te zijn van het openbaar belang. In artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regeling is dit opgenomen.

Kanttekeningen 1.

Naast het oprichten van de Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s dient ook een Stichting Waarborgfonds te worden opgericht. Het is niet mogelijk om de oprichting van beide stichtingen tegelijkertijd voor te leggen als gevolg van de beperkte tijd die resteert tot aan de einddatum van de ongevallenverzekeringen van de veiligheidsregio’s. Aangezien voor het invullen van het expertisebureau risicobeheer een aantal extra stappen moet worden gezet, zoals de aanvraag van een vergunning bij de AFM en het bemensen van deze organisatie is ervoor gekozen om eerst te komen tot de oprichting van het expertisebureau. Vandaar dat ook wordt gevraagd om allereerst in te stemmen met het oprichten van de Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s.

Participatie Nvt

Financiën en formatie De kosten voor de stichting worden in de aanloop geraamd op een bedrag per veiligheidsregio van € 22.500 inclusief BTW. Dit bedrag wordt uit de bestaande begroting van de VRU gedekt.

Communicatie Nvt

Voortgang De wensen en bedenkingen worden door het bestuur van de VRU (Veiligheidsregio Utrecht) verzameld. De burgemeester van Utrecht, als voorzitter van de VRU, brengt de input in tijdens de vergadering van het Veiligheidsberaad. In dit beraad wordt een definitief besluit genomen. Voor de activiteiten van het expertisebureau risicobeheer is een vergunning van de Autoriteit Financiële Marken (AFM) vereist. Dit vloeit voort uit wet- en regelgeving over het adviseren en bemiddelen rondom verzekeringen. Deze vergunningsplicht heeft tot gevolg dat het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon noodzakelijk is. Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon. Hier liggen drie overwegingen aan ten grondslag: a. Het is de verwachting van juridisch experts dat de AFM niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten. b. Het samenvoegen van de activiteiten van het expertisebureau met de werkzaamheden van een veiligheidsregio leidt tot aansprakelijkheidsrisico’s voor de veiligheidsregio’s. c. Het expertisebureau is wettelijk verplicht om een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Net als de AFM zal de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar bedenkingen hebben bij het samenvoegen van activiteiten.

Nadat dit is gebeurd wordt de oprichting van het Waarborgfonds in gang gezet. Ook voor deze oprichting wordt de raad vervolgens gevraagd om wensen of bedenkingen in te dienen.

Evaluatie Houten, 7 december 2021 het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Houten de secretaris, de burgemeester,

A.J. Barink

G.P. Isabella

Bijlagen 1. Brief aan gemeenteraden inzake wensen en bedenkingen 2. Bijlage Ontwerpbesluit VRU deelname Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s

Verantwoordelijke portefeuillehouders college 1e PoHo: Gilbert Isabella 2e PoHo: n.v.t.

Advies commissie Verbonden Partijen d.d. 7 december 2021: •

De commissie stemt in met het voorstel van het college.

Raadsbesluit Voorstelnummer: 344459 Onderwerp Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio's

De raad van de gemeente Houten heeft het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 7 december 2021 gelezen en besluit: 1. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van de oprichting en deelname aan de Stichting Risicobeheer veiligheidsregio’s door Veiligheidsregio Utrecht. 2. Dit door middel van een brief kenbaar te maken bij het algemeen bestuur Veiligheidsregio Utrecht. Dit is besloten in de openbare vergadering van de raad op 25 januari 2022. De raad van de gemeente Houten, de griffier, de voorzitter, $ $handtekening2$ d$ C.M.S. Visser

G.P. Isabella