Raadsvoorstel Nota bodembeheer 2023, regionale Beleidsnota PFAS en bijbehorende kaarten

Raadsvoorstel Voorstelnummer: 690362 Zaaknummer: 823056

Houten, 23 januari 2024

Onderwerp: Nota bodembeheer 2023, regionale Beleidsnota PFAS en bijbehorende kaarten

Beslispunten: 1. De Nota Bodembeheer 2023 inclusief de regionale Beleidsnota PFAS en bijbehorende kaarten vast te stellen.

Samenvatting De Nota Bodembeheer en de bodemkwaliteitskaart zijn geactualiseerd. Tijdens het opstellen van de nieuwe nota is voorgesorteerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Voor alle gemeenten in de provincie Utrecht is daarnaast ook bodembeleid voor PFAS opgesteld. Vanwege uniformiteit binnen de gemeenten van de provincie Utrecht wordt voorgesteld ook de regionale Beleidsnota PFAS (Per- en polyfluoralkylstoffen ) en kaart vast te stellen. Na vaststelling van de nota bodembeheer, regionale Beleidsnota PFAS en kaarten wordt het weer mogelijk om onder voorwaarden grond te verzetten met de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart zonder dat aanvullend onderzoek noodzakelijk is. De nota voorziet in een duurzaam bodembeheer. Dit effect wordt met name gerealiseerd door binnen het beheergebied een verantwoorde verruiming toe te staan van het lokale grondverzet. Het stimuleren en onder voorwaarden mogelijk maken van grondverzet binnen de gemeente Houten levert minder transportbewegingen op ten aanzien van afvoer naar externe verwerkers of toepassingslocaties op grotere afstand. Daarmee streeft de gemeente een duurzaam bodembeleid na als onderdeel van een circulaire economie. De financiële voordelen gelden voor zowel de gemeente als de ondernemers/initiatiefnemers. De stukken (Nota bodembeheer, beleidsnota PFAS en bijbehorende kaarten) hebben zes weken ter inzage gelegen.

De terinzagelegging heeft niet geleid tot inhoudelijke wijzigingen.

Aanleiding De oude nota bodembeheer met bijbehorende kaarten waren gedateerd. Volgens het landelijk kader voor het toepassen van bouwstoffen, grond en bagger (het Besluit bodemkwaliteit) moeten deze documenten na verloop van tijd, respectievelijk 10 en 5 jaar, worden geëvalueerd en geactualiseerd. De nota bodembeheer en de bodemkwaliteitskaart zijn daarom geactualiseerd. Bij het opstellen van de nieuwe nota is voorgesorteerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, zodat deze van rechtswege valt onder het overgangsrecht. Voor alle gemeenten in de provincie Utrecht is daarnaast bodembeleid voor PFAS opgesteld. Eerder is door onze gemeente eigen beleid hiervoor opgesteld (collegebesluit 28 januari 2020). Vanwege uniformiteit binnen de gemeenten van de provincie Utrecht wordt voorgesteld de beleidsnota PFAS en kaart vast te stellen. Ook uit dit PFAS-beleid en de kaarten blijkt dat het grondgebied van Houten binnen de landelijke kaders blijven en voldoen aan de eis dat er geen risico’s voor gezondheid en milieu ontstaan.

Beoogd effect Na vaststelling van de nota bodembeheer wordt het weer mogelijk om onder voorwaarden grond te verzetten met de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart zonder dat aanvullend onderzoek noodzakelijk is. Ook nu de Omgevingswet in werking is getreden. Hierdoor wordt het toepassen van grond eenvoudiger, sneller en duurzamer.

*690362* 690362

2-6 Ten opzichte van de vorige nota bodembeheer is in de nieuwe nota: • Het buitengebied nu ook gezoneerd (toegevoegd aan het beheergebied); • Voor lood een strengere toepassingseis opgenomen voor de contactzone bij zogeheten gevoelig gebruik (speelplaatsen en moestuinen); • Het onder voorwaarden toegestaan om op een industrieterrein maximaal kwaliteitsklasse Industrie toe te passen met grond uit het eigen beheersgebied

Argumenten per beslispunt 1.1

De nota bodembeheer in combinatie met de nieuwe bodemkwaliteitskaart bespaart onderzoekskosten voor burgers, bedrijven en de gemeente zelf. Er wordt namelijk bespaard op de aanschafkosten van delfstoffen, transport en keuringen en afvoer van grond naar externe verwerkers. 1.2

De nota bodembeheer in combinatie met de nieuwe bodemkwaliteitskaart voorziet in een duurzaam bodembeheer. Het stimuleren en onder voorwaarden mogelijk maken van grondverzet binnen de gemeente Houten levert minder transportbewegingen op ten aanzien van afvoer naar externe verwerkers of toepassingslocaties op grotere afstand. Daarmee streeft de gemeente een duurzaam bodembeleid na als onderdeel van een circulaire economie. De financiële voordelen gelden voor zowel de gemeente als de ondernemers/initiatiefnemers. 1.3

Het invullen van het gebiedsspecifieke beleid voorziet binnen het beheergebied in een verantwoorde verruiming van het lokale grondverzet. De bodem op bedrijfsterreinen in Houten is schoon. Echter is het onnodig om bij toepassen van grond op deze terreinen ook dezelfde schone kwaliteit als toepassingseis te hanteren. De gedachte hierachter is dat op bedrijfsterreinen meestal ongevoelige gebruiksfuncties aan de orde zijn. Aangezien er binnen de gemeente Houten ook grond met kwaliteit ‘wonen’ of industrie’ vrij kan komen is het raadzaam en efficiënt om voor deze kwaliteit binnen het beheergebied ook hergebruikslocaties aan te wijzen. Bedrijfsterreinen lenen zich hier prima voor zonder dat er ook maar enig risico voor de gezondheid ontstaat. 1.4

De door de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Utrecht opgestelde Nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaart biedt een actueel en geüniformeerd uitvoeringskader voor de RUD Utrecht. De RUD Utrecht voert toetsing van meldingen grondverzet uit en houdt toezicht op de feitelijke werkzaamheden in het veld. Voor een efficiënte en kwalitatief goede uitvoering van deze taken is het waardevol dat zowel de nota bodembeheer als bodemkwaliteitskaart herkenbaar en eigen zijn. Gemeente Houten volgt daarmee enkele andere RUD-gemeenten. Verwacht wordt dat uiteindelijk alle gemeenten een nieuwe nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaart door de RUD Utrecht laten opstellen in plaats van deze werkzaamheden bij een commercieel adviesbureau neer te leggen. 1.5.

Kinderspeelplaatsen en moestuinen (gevoelige gebruiksfuncties) worden extra beschermd. Blootstelling aan lood in de bodem kan schadelijk zijn voor kinderen tot 6 jaar. Op speelplaatsen waar voornamelijk peuters en kleuters (kinderen tot 6 jaar) spelen en waar direct contact met de grond mogelijk is, heeft schone grond als toepassingseis de voorkeur. Daarom geldt voor speelplaatsen en moestuinen de toepassingseis: schone grond, ongeacht de bodemfunctieklasse of de bodemkwaliteitsklasse. 1.6

De Beleidsnota Provincie PFAS maakt het hergebruik van licht PFAS-houdende grond binnen de provincie Utrecht onder strenge voorwaarden mogelijk. Deze verruiming was ook in het voorgaande Houtense PFAS beleid aan de orde om te voorkomen dat vele projecten onnodig zouden stilvallen door het ontbreken van een passende norm. 1.7

Er zijn tijdens de ter inzagelegging geen zienswijzen ontvangen.

Versie datum: 6-2-2024 12:20:02

3-6

Kanttekeningen 1.1

Het toepassen van gebiedsspecifiek beleid kan leiden tot een aantrekkelijke afvoermogelijkheid vanuit de regio richting Houten. In de nota is daarom specifiek benoemd dat versoepelingen alleen van toepassing zijn voor het grondverzet binnen de gemeente Houten. 1.2

Met deze actualisatie accepteren we geen bodemkwaliteitskaarten meer van andere gemeenten. Uit de evaluatie is gebleken dat in de afgelopen 15 jaar na diverse pogingen geen enkele uitruil van grond heeft plaatsgevonden op basis van de bodemkwaliteitskaarten van de buurgemeenten. Het knelpunt bleek in alle gevallen te liggen in de afwijkende projectplanningen, waarbij vraag en aanbod niet op dezelfde momenten aan de orde waren. 1.3.

Het overgangsrecht onder de Omgevingswet geldt in principe alleen voor beleid dat voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet is vastgesteld. Gezien het feit dat de besluitvorming in het college al in november 2023 heeft plaatsgevonden en tijdens de zienswijzeperiode in 2023 geen enkele zienswijze is ontvangen, wordt gesteld dat de in 2023 door het college vastgestelde stukken inhoudelijk niet zijn gewijzigd daarmee volledig onder het overgangsrecht vallen. Op deze wijze is er sprake van een adequaat bodembeleid tot het moment dat binnen gemeente Houten een Omgevingsvisie en een bijbehorend Omgevingsplan is vastgesteld.

Participatie De stukken hebben in 2023 zes weken ter inzage gelegen. De terinzagelegging heeft niet geleid tot inhoudelijke wijzigingen. De stukken zijn ook afgestemd met de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU).

Financiën en formatie De kosten voor het actualiseren van de nota bodembeheer en de bodemkwaliteitskaart zijn gedekt vanuit de reguliere teambudgetten Ruimtelijke Ontwikkeling (RO) en Voorbereiding, Ontwikkeling en Beheer (VOB).

Communicatie De nota bodembeheer en de bijbehorende bodemkwaliteitskaarten worden, na vaststelling door de gemeenteraad, gepubliceerd en nog zes weken ter inzage gelegd. Eventuele beroepschriften kunnen worden gericht aan de Raad van State. Een eventuele voorlopige voorziening kan worden gevraagd bij de Voorzitter van de Afdeling bestuursrecht. Nadat de stukken zes weken ter inzage hebben gelegen worden deze op de website van de RUD Utrecht geplaatst. Op deze digitale locatie bevindt zich alle informatie over grondverzet binnen het RUD-gebied. Omdat de nota en de kaarten beide sterk technisch van aard zijn zal na de vaststelling van de stukken voor de eindgebruiker een downloadbare flyer/informatieblad worden ontworpen

Voortgang N.v.t

Versie datum: 6-2-2024 12:20:02

4-6

Evaluatie Evaluatie en actualisatie vinden in de toekomst plaats op grond van de termijnen die benoemd zijn in de Omgevingswet. Houten, 23 januari 2024 het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Houten de secretaris, de burgemeester,

A.J. Barink

G.P. Isabella

Versie datum: 6-2-2024 12:20:02

5-6 Bijlagen 1. Nota bodembeheer gemeente Houten 2023 inclusief de bijlagen waaronder de geactualiseerde bodemkwaliteitskaart en het regionale PFAS-beleid. 2. Kennisgeving Nota bodembeheer 2023 definitief besluit

Verantwoordelijke portefeuillehouders college 1e PoHo: Paul van Ruitenbeek 2e PoHo:

Versie datum: 6-2-2024 12:20:02

Raadsbesluit Voorstelnummer: 690362 Onderwerp Nota bodembeheer 2023, regionale Beleidsnota PFAS en bijbehorende kaarten De raad van de gemeente Houten heeft het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 23 januari 2024 gelezen en besluit: 1. De Nota Bodembeheer 2023 inclusief de regionale Beleidsnota PFAS en bijbehorende kaarten vast te stellen. Dit is besloten in de openbare vergadering van de raad op 19 maart 2024. De raad van de gemeente Houten, de griffier,

de voorzitter,

C.M.S. Visser

G.P. Isabella