Raadsvoorstel GGDrU Begroting-2025

Raadsvoorstel Voorstelnummer: 726568 Zaaknummer: 833679

Houten, 21 mei 2024

Onderwerp: GGD regio Utrecht (GGDrU) Begroting 2025

Beslispunten: 1. Ten aanzien van de (ontwerp)begroting 2025 een zienswijze in te dienen bij de GGDrU, die naast enkele kritische noten waardering bevat voor de terughoudendheid ten aanzien van nieuwe investeringen; 2. Het ongedekte financiële effect van de GGDrU-begroting 2025 (€ 53.421) ten laste te brengen van onze meerjarenbegroting.

Samenvatting De GGD-regio Utrecht (GGDrU) heeft de (ontwerp)begroting voor 2025 gepresenteerd. Hierin is sprake van een lastenverzwaring als gevolg van met name loon- en prijsindexaties. Deze lastenverzwaring moet worden verwerkt in de gemeentelijke begroting. Conform het verzoek in de zienswijzen op de Kaderbrief 2025 van veel gemeenteraden waaronder die van Houten, is de GGD terughoudend geweest met aanvragen van middelen voor uitbreiding van haar activiteiten. Er is gekozen voor voortzetting van het ingeslagen pad, waarbij nieuwe ontwikkelingen slechts als financiële risico’s zijn meegenomen. De raad wordt voorgesteld een zienswijze in te dienen over deze (ontwerp)begroting.

Aanleiding In het najaar van 2023 heeft de GGDrU een Kaderbrief voor het begrotingsjaar 2025 uitgebracht (bijlage 1). Hierin zijn de inhoudelijke ontwikkelingen geschetst en de uitgangspunten voor de begroting van 2025 geformuleerd, met vooraankondiging van financiële gevolgen op verschillende thema’s. De Houtense gemeenteraad heeft op de Kaderbrief gereageerd door middel van een zienswijze (bijlage 2). In de zienswijze werd onder meer verzocht om terughoudendheid met betrekking tot het uitbreiden van taken en kosten en een duidelijker koppeling van taken aan budgetten. Op basis van de Kaderbrief 2025 en de input uit de verschillende zienswijzen, heeft de GGDrU de (ontwerp)begroting 2025 opgesteld (bijlage 3, met bijgevoegde brief in bijlage 4). De (ontwerp-)begroting bevat een voortzetting van de ingeslagen route. Conform het verzoek in de zienswijzen van verschillende raden waaronder de Houtense raad, worden er geen nieuwe activiteiten ontplooid of nieuwe investeringen gedaan. Er is wel sprake van een forse indexatie, waarbij de loonindexatie met name hoog ligt; dit komt voort uit ontwikkelingen in de cao. De raad heeft nu de gelegenheid een zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren brengen voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur (AB) van de GGDrU op 10 juli 2024.

Het voorstel aan de raad is om van dit recht gebruik te maken, primair om waardering uit te spreken voor het gegeven dat de GGDrU de zienswijzen van de raden met de oproep voor terughoudendheid in nieuwe investeringen heeft gevolgd. Ook is het voorstel in de zienswijze opnieuw aandacht te vragen voor een helderder koppeling van specifieke taken en doelstellingen aan budgetten en nog enkele kleine punten onder de aandacht te brengen. De concept zienswijze is inhoudelijk afgestemd met de Commissie Verbonden Partijen en te vinden in bijlage 5. Voor Houten bevat het gemeentelijk overzicht aan het eind van de (ontwerp-)begroting (p.62) en ook het bedrag in de tabel op p.32 een omissie, te weten het MAB (Meldpunt Advies en Bezorgd). Het MAB wordt momenteel geëvalueerd en de wens is om het meldpunt uiterlijk per 2026 anders in te richten. Voor 2025 zijn wij echter contractueel nog gebonden aan de huidige invulling en moeten wij dus ook rekening houden met de bijbehorende kosten. Zodoende is hiervoor een gecorrigeerde versie van het gemeentelijk overzicht voor Houten aangevraagd, zie bijlage 6. We gaan ervan uit dat deze gecorrigeerde versie wordt vastgesteld in het AB.

In het Houtense overzicht ontbreekt ook een kleine maatwerktaak: een VoorZorg-traject (€ 5.966). Dit komt omdat ons akkoord hiervoor pas is gegeven na het afronden van de (ontwerp)begroting. VoorZorg is de intensieve begeleiding van zeer kwetsbare moeders tijdens hun zwangerschap en in de eerste twee jaar na de geboorte. Houten neemt dit maatwerk niet standaard af, maar wij hebben wel ingestemd met het afmaken van het traject bij een moeder die naar Houten is verhuisd. Omdat dit traject ook in 2025 nog doorloopt, nemen we de kosten hiervoor wel mee in de gemeentelijke begroting. Voor de volledigheid zijn bij dit collegevoorstel ook de GGDrU-jaarstukken over 2023 toegevoegd (bijlagen 7 en 8).

Beoogd effect Het verwerken van financiële effecten van de GGDrU in onze eigen begroting. Daarnaast het uitoefenen van invloed op het beleid en de begroting-2025 van de GGDrU, om tot een degelijke en sluitende begroting te komen.

Argumenten per beslispunt 1.1 De (ontwerp)begroting-2025 is door de GGDrU omhoog bijgesteld ten opzichte van de kosten

voor 2024. Dit betreft een structureel effect. In een tijd van bezuinigingen, waarbij alle uitgaven kritisch onder de loep gehouden moeten worden, ligt het voor de hand om als raad mee te denken met relevante financiële ontwikkelingen. Aan de andere kant gaat het hier met name om loon- en prijsindexaties, die al zijn aangekondigd in de Kaderbrief. 1.2 De begroting is bepalend voor de koers van de GGDrU. De gemeenteraden zijn uitgenodigd hun visie te geven door middel van een zienswijze. De raad wordt voorgesteld gebruik te maken van dit recht, gezien het belang van de taken die de GGDrU voor Houten uitvoert en gezien het belang van de begroting voor de koers van de GGDrU als organisatie. In deze (ontwerp)begroting laat de GGDrU zien dat zij vatbaar is voor de commentaren van de gemeenteraden in het afgelopen jaar en stelt zij zich terughoudend op ten aanzien van nieuwe investeringen. Hier heeft Houten in alle recente zienswijzen telkens op aangedrongen en het is dan ook van belang om niet alleen onze kritische noten maar ook onze tevredenheid met de GGDrU te delen. 2.1

Wijzigingen in de GGDrU-(ontwerp)begroting 2025 hebben invloed op onze gemeentelijke begroting voor 2025. De bijdrage aan de GGDrU neemt voor Houten met € 53.421 toe in 2025, inclusief MAB en het losse VoorZorg-traject. Zie bijlage 6 voor de totale gespecificeerde en gecorrigeerde bijdrage van Houten (in de (ontwerp)begroting zelf is het bedrag voor Houten onvolledig). Onder onderstaande paragraaf ‘Financiën en formatie’ staat het financieel effect voor Houten uitgewerkt en geduid. Het effect is afkomstig van met name loon- en prijsindexaties en het betreft een structureel effect. Naar verwachting worden wij als gemeente gecompenseerd voor de loon- en prijsindexaties via de meicirculaire 2024. Als gemeente zijn we echter verplicht deze extra kosten op te nemen in de eigen begroting van 2025. In totaal komt het verschil in kosten tussen 2024 en 2025 uit op € 252.081 (inclusief MAB en VoorZorg). Vanuit de Kaderbrief werd al een ophoging van € 120.000 voorspeld op basis van indexaties en volumemutaties, waarvoor dekking is georganiseerd in het collegevoorstel dat hierover is ingediend. Daarnaast is er nog enige dekking (€ 53.875) vanuit het verschil in de definitieve begroting voor 2024 en de ontwerpbegroting die we hebben verwerkt in de gemeentelijke begroting.

De eerste ontwerpversie van de begroting-2024 is vorig jaar meerjarig verwerkt, terwijl het AB daar vervolgens niet mee instemde en een afgeslankte versie aannam. Hierdoor hebben we een licht overschot op de begroting dat ook in 2025 nog doorwerkt. Verder heeft de gemeente aanvullende middelen in het gemeentefonds ontvangen voor de maternale kinkhoestvaccinatie (22 wekenprik tijdens de zwangerschap), die wordt uitgevoerd door de GGD (€ 11.484), is er een stelpost GGDkinderopvangtoezicht die ingezet kan worden en kan de SPUK (specifieke uitkering) GALA-subsidie benut worden (Gezond en Actief Leven Akkoord). Het ongedekte deel komt daarmee op € 53.421.

Kanttekeningen 2.1

Mogelijk volgt er nog een kostenpost voor verzuimbegeleiding in het Voortgezet Onderwijs in 2025; dit is niet in de (ontwerp)begroting opgenomen. Medio 2023 is ingestemd met een incidentele ophoging van de verzuimbegeleiding door jeugdartsen op het Voortgezet Onderwijs, volgens de M@ZL-methodiek. Aanleiding hiervoor is dat het verzuim onder jongeren sterk is toegenomen sinds de coronacrisis, waardoor de GGD niet meer uitkwam met de begeleidingsuren voor de beraamde 1% van leerlingen. Momenteel lopen er gesprekken over de recente ontwikkelingen in de mate van verzuim onder jongeren en daarnaast ook over de mogelijkheid om als regio hierin op te trekken, omdat veel leerlingen naar school gaan over de gemeentegrenzen heen. Op dit moment is er nog veel onduidelijk, zowel over de regionale samenwerking als over de mate waarin (extra) verzuimbegeleiding in 2025 nog nodig is. Hierom heeft de GGD dit thema nog niet verwerkt in de begroting. 2.2

Mogelijk volgt er nog een kostenpost voor ophoging van de vaccinatiegraad in 2025; dit is niet in de (ontwerp)begroting opgenomen. Op 15 mei ligt een voorstel in het Algemeen Bestuur om een deel van het positieve jaarresultaat over 2023 te bestemmen voor het ophogen van de vaccinatiegraad in de regio van het Rijksvaccinatieprogramma (het voorstel is € 500.000 voor de hele regio). Dit naar aanleiding van de maatschappelijke onrust rond de recente mazelenuitbraak en de nieuwe cijfers over 2023, die landelijk een forse afname van de vaccinatiebereidheid laten zien. Ten tijde van het opstellen van dit stuk is hierover nog geen besluit genomen. Als het AB met deze incidentele investering instemt, is het echter aannemelijk dat er ook een vervolg komt met financieel effect in 2025 en 2026. Het verhogen van de vaccinatiegraad is geen kortdurend project dat binnen 2024 afgerond kan worden. Het Rijk heeft weliswaar erkend dat de vaccinatiebereidheid problematisch is afgenomen, maar vooralsnog is er geen uitzicht op landelijke financiering. 2.3

Mogelijk volgt er nog een financieel effect van de ontwikkelingen op gebied van infectieziektenbestrijding. De GGDrU meldt dat zij een onderzoek hebben laten uitvoeren door onderzoeksbureau Berenschot naar de benodigde FTE (full time equivalent) voor optimale infectieziektenbestrijding. Dit komt uit op een aanzienlijk hogere bezetting dan de vaste bezetting nu in werkelijkheid is, wat strookt met het ervaren tekort aan vast personeel op dit thema bij de GGD. Aan de andere kant zijn er in 2023 en 2024 forse incidentele investeringen gekomen vanuit het Rijk voor versterking van de infectieziektenbestrijding naar aanleiding van de coronacrisis: de Versterking Infectieziekten en Pandemische paraatheid (VIP-)middelen. Hieruit is de personele capaciteit in 2023 en 2024 dan ook tijdelijk versterkt. Inmiddels is helder dat deze middelen structureel worden. Hoeveel de GGDrU precies zal ontvangen in 2025 is echter nog niet duidelijk, mede omdat de landelijke verdeelsleutel nog bepaald moet worden. In de (ontwerp)begroting zijn zowel de behoefte aan extra FTE als de VIPgelden die vanuit het Rijk komen voor infectieziektebestrijding vanwege alle onzekerheid nog niet als financieel effect meegenomen, maar het is aannemelijk dat deze ontwikkelingen van invloed zijn op de daadwerkelijke kosten in 2025.

Participatie n.v.t.

Financiën en formatie De totale bijdrage 2025 aan de GGDrU van de gemeente Houten bedraagt € 2.673.936,-. NB. Dit wijkt af van het bedrag dat in de (ontwerp)begroting voor Houten staat in het gemeenteblad in bijlage 4 en de tabel op pagina 32, aangezien daar MAB (€ 65.235) en VoorZorg (€ 5.966) in ontbreken. Ingedeeld naar type taak, is de verdeling als volgt: Begroting GGDrU Omschrijving

2025-0

2024-0

verschil

Basistaken (Algemene gezondheidsbescherming en –bevordering)

516.060

464.490

51.570

Intensivering basistaken Basistaken plus (Jeugdgezondheidszorg, toezicht en advies, seksuele gezondheidszorg)

25.785

24.035

1.750

1.887.940

1.756.495

131.445

Maatwerk totale bijdrage Houten volgens begroting GGDrU

244.151

176.835

67.316

2.673.936

2.421.855

252.081

Ontvangen middelen tbv kinkhoest vaccinatie via gemeentefonds

-11.484

Geraamde verhoging o.b.v. kaderbrief 2025 (indexaties en volumemutaties)

-120.000

Verschil verwerkte begroting ten opzichte van definitieve begroting 2024-0

-53.875

Overige verschillen

1.842

Brede SPUK GALA tbv Kennis- en adviesfunctie Brede SPUK GALA tbv Projectmanagement Gezondheidsbevordering / Gezonde School

-5.143 -10.000

totaal dekking

-198.66

totaal ongedekt (ten laste van het meerjarige begrotingsresultaat)

53.421

Ingedeeld naar type bijdrage, is de verdeling als volgt: Begroting GGDrU Omschrijving

2025-0

2024-0

verschil

Inwonerbijdrage

408.670

363.835

44.835

Kindbijdrage

1.848.820

1.721.110

127.710

Kinderopvanginspecties

123.835

115.905

7.930

Overig

292.611

221.005

71.606

2.673.936

2.421.855

totale bijdrage Houten volgens begroting GGDrU

252.081

Ontvangen middelen tbv kinkhoest vaccinatie via gemeentefonds

-11.484

Geraamde verhoging o.b.v. Kaderbrief 2025 (indexaties en volumemutaties)

-120.000

Verschil verwerkte begroting ten opzichte van definitieve begroting 2024-0

-53.875

Overige verschillen Brede SPUK GALA tbv Projectmanagement gezondheidsbevordering / gezonde school

1.842 -10.000

totaal dekking

-198.66

totaal ongedekt (ten laste van het meerjarige begrotingsresultaat)

53.421

Voor de loon- en prijsindexatie 2025, die onderdeel uitmaakt van de verhoging van de bijdrage aan de GGDrU, komt in de meicirculaire 2024 dekking in onze begroting 2025. De hoogte daarvan is echter nog niet bekend. Als gevolg hiervan zal het ongedekte deel lager gaan uitvallen. De financiële effecten van dit voorstel zijn verwerkt in begrotingswijziging met nummer 129351.

Communicatie Het dagelijks bestuur van de GGDrU zal na de raadsvergadering van 9 juli 2024 per brief op de hoogte worden gesteld van het definitieve raadsbesluit. Aangezien de AB-vergadering plaatsvindt op 10 juli 2024 en dit zodoende al te kort dag is voor voorbereiding door de GGDrU en de AB-leden, sturen we de conceptversie toe na afstemming met de Commissie Verbonden Partijen en akkoord door het college op 21 mei 2024.

Voortgang Commissie Verbonden Partijen

RTG

Raad

Verzending zienswijze aan GGDrU

Algemeen bestuur GGDrU: vaststellen begrotingswijziging 2020-1

13 mei 2024

27 juni 2024

9 juli 2024

concept: na akkoord college en CVP definitief: na 9 juli 2024

10 juli 2024

Evaluatie n.v.t. Houten, 21 mei 2024 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Houten, de secretaris, de burgemeester,

A. Oortgiesen

G.P. Isabella

Bijlagen 1 Kaderbrief 2025 GGDrU 2 Zienswijze Houten op Kaderbrief 2025 3 GGDrU (ontwerp)begroting 2025 4 Brief bij GGDrU (ontwerp)begroting 2025 5 Concept zienswijze op begroting 2025 6 GGDrU (ontwerp)begroting: aangepast overzicht voor Houten 2025 7 Jaarstukken GGDrU 2023 inclusief Jaarverslag en Jaarrekening Verantwoordelijke portefeuillehouders college 1e PoHo: Ria Frowijn 2e PoHo: n.v.t.

Raadsbesluit Voorstelnummer: 726568 Onderwerp GGD regio Utrecht (GGDrU) Begroting 2025 De raad van de gemeente Houten heeft het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 21 mei 2024 gelezen en besluit: 1. Ten aanzien van de (ontwerp)begroting 2025 een zienswijze in te dienen bij de GGDrU, die naast enkele kritische noten waardering bevat voor de terughoudendheid ten aanzien van nieuwe investeringen; 2. Het ongedekte financiële effect van de GGDrU-begroting 2025 (€ 53.421) ten laste te brengen van onze meerjarenbegroting. Dit is besloten in de openbare vergadering van de raad op 11 juli 2024. De raad van de gemeente Houten, de griffier,

de voorzitter,

C.M.S. Visser

G.P. Isabella