Inspreektekst RTG Gert Staal

Inspreken Houten 3 juli 2025 Geachte leden van de gemeenteraad Houten Wij doen in de aanloop naar de verkiezingen een beroep op u, als lokale politieke partij, om de bibliotheek te blijven ondersteunen bij het realiseren van de drie grote maatschappelijke opgaven zoals vastgelegd in het Bibliotheekconvenant 2024-2027. Dat zijn de volgende:  De geletterde samenleving: het bevorderen van geletterdheid en leesplezier  Het bevorderen van participatie in de informatiesamenleving – digitale inclusie, democratie en burgerschap  En het bevorderen van een leven lang ontwikkelen – vaardigheden en blijvende inzetbaarheid voor iedereen. Om dat te bereiken is het nodig dat alle bewoners toegang hebben - en houden - tot een volwaardige openbare bibliotheek. Daarom willen we er zeker van zijn, dat de bibliotheek een aantrekkelijke ontmoetingsplaats blijft met de voorzieningen op peil. Wat is hier voor nodig in de gemeente Houten? Om een bijdrage te kunnen blijven leveren aan de hierboven genoemde drie actuele maatschappelijke opgaven is het van belang dat aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan:  Dat de bibliotheek een robuuste organisatie blijft, die goed bereikbaar en toegankelijk is, en met voldoende en goed gekwalificeerde medewerkers en vrijwilligers.

De afgelopen jaren hebben wij aan de ene kant veel meer activiteiten ontplooid, maar aan de andere kant aan robuustheid moeten inleveren;  Dat de kwaliteit van de dienstverlening overeind blijft en dat de samenwerking in het (lokale) netwerk sterk, en innovatie en vernieuwing goed geregeld zijn;  Dat het gezonde voortbestaan van de bibliotheek wordt geborgd door voldoende en structurele financiering, ook uit middelen buiten de cultuursector (zoals het onderwijsachterstandenbeleid, sociaal domein, en WEB-gelden uit de arbeidsmarktregio’s) omdat wij in veel opzichten een brede maatschappelijk-educatieve instelling zijn, die veel meer is dan alleen een culturele instelling. Wat is het geval? Eind 2026 zal de Wet stelsel openbare bibliotheken uit 2025 worden herzien. Er komt een zorgplicht voor gemeenten met een landelijk normenkader, maar dat normenkader is nog niet bekend en zal naar verwachting niet ruim zijn. De geplande ingangsdatum van de wetsherziening is eind 2026, begin 2027. Met deze wetswijziging worden ook extra middelen ter beschikking gesteld, die bestemd zijn

voor bibliotheekwerk en uitgekeerd worden via het decentralisatiefonds. Dit is in totaal 150.000 euro per jaar. Het college geeft aan deze extra Rijksbijdrage in het kader van bezuinigingen deels in mindering te brengen op de bestaande gemeentelijke subsidie zodat het daarmee bezuinigingsdoelstellingen voor de komende tijd kan realiseren. Van deze middelen wordt 50.000 euro toegekend voor instandhouding van het Taalhuis, dat anders afgebouwd had moeten worden. De indexatie blijft, in weerwil van eerdere toezeggingen, beperkt tot compensatie voor alleen loonkosten. Niet-volledig indexeren over een termijn van jaren is de-facto net zo goed een bezuiniging, hoe je het ook bekijkt. Wij roepen de fracties op de resterende Rijksmiddelen toe te kennen aan de bibliotheek, dat is 100.000 euro per jaar. Onze kosten zijn hard gestegen, de output van onze organisatie is dat ook. Wij hebben de afgelopen jaren tekorten gekend. Deze middelen zijn hard nodig om de dienstverlening de komende jaren overeind te houden. Ook een welvarende en overwegend hoogopgeleide plaats als Houten kent veel mensen met laaggeletterdheid en digibetie. Wij denken dat op termijn het huidige voorzieningenniveau niet te handhaven is als de indexatie niet wordt gehandhaafd en Rijksmiddelen niet volledig worden toegekend. Er is extra geld beschikbaar gekomen in 2026 in ordegrootte van 900.000 euro.

Laten we maatschappelijke organisaties, en niet alleen de bibliotheek maar ook maatschappelijke partners als welzijn, theater en sport, ontzien en zo de verdere uitholling van voorzieningen stoppen. Verder zien wij met lede ogen aan dat het Huis van Houten in termen van bezoekersaantallen een succes is (er was sprake van 35 procent groei in 2024!), maar dat het gebouw langzaam maar zeker verder aftakelt. De eerste plannen voor herbouw stamden uit 2005, en zijn afgeblazen bij de kredietcrisis in 2008. Wij zouden verhuizen naar een tijdelijke locatie eind 2024, dat project is ook afgeblazen. Het dak lekt, het gebouw moet soms vanwege de hitte sluiten. Wij roepen u, als gemeenteraadsleden, op om met ons te bouwen aan een toekomstbestendige bibliotheek en gezonde maatschappelijke instellingen, die in staat zijn om hun maatschappelijke opdrachten goed te blijven vervullen. Dank voor uw aandacht!