Bijlage bij CVP verslag 2 - 2025-11-05 5 Transformatievoorstel GGDrU

Op weg naar een toekomstbestendige GGD. GGDrU is een waardevolle partner voor gemeenten op het gebied van de publieke gezondheid. Samen brengen we beweging in gezondheid.

Achtergrond en proces Tijdens de bestuursconferentie van 1 oktober 2025 hebben bestuurders en GGDrU gesproken over de inhoudelijke voorstellen voor de basislijn Kennis & Advies en de thema’s gezonde en veilige leefomgeving, mentale gezondheid jeugd en dubbele vergrijzing. Op basis hiervan zijn de inhoudelijke voorstellen verduidelijkt en verrijkt. Dit voorstel met de inhoudelijke activiteiten is hiervan het resultaat. Daarnaast is het voorgenomen bestuurlijke proces beschreven en een schatting gemaakt van de kosten en de financiële dekking. Dit is weergegeven in een aparte notitie voor het DB. Het volledige voorstel met de uitwerking van de inhoudelijke activiteiten, inclusief bestuurlijk proces voor de voorgenomen vervolgfase en financiële dekking zal, na bespreking met het het Dagelijks Bestuur, op het AB-overleg van 5 november 2025 ter vaststelling worden voorgelegd.

Op weg naar een toekomstbestendige GGD De afgelopen periode hebben we gewerkt aan een visie op onze positionering en een vernieuwde propositie voor onze dienstverlening. Ons doel: GGD regio Utrecht (GGDrU) toekomstbestendig maken. Vanuit de vraag: hoe zorgen we voor zoveel mogelijke waarde voor gemeenten én daardoor meerwaarde voor de samenleving. Daarvoor hebben we drie inhoudelijke opgaven centraal gesteld: de mentale gezondheid van jeugd, de dubbele vergrijzing en het bevorderen van een gezonde en veilige leefomgeving. Door in te zoomen op deze drie domeinen is steeds duidelijker geworden welke GGDrU wij in de toekomst willen zijn. Ga met ons mee in gedachten, naar het jaar 2040…

In 2040… … staat GGDrU midden in het leven van onze samenleving, als gids, verbinder en partner. We verbinden de leefwereld van inwoners met de systeemwereld van beleid, organisaties en partners, zodat gezondheid een samenhangende kracht is in alles wat we doen. Dankzij onze diepe kennis van de regio begrijpen we wat inwoners nodig hebben en waar kansen liggen. Samen met inwoners, gemeenten en maatschappelijke partners creëren we veilige en gezonde buurten, versterken we mentale veerkracht en maken we gezonde keuzes vanzelfsprekend.

We zetten in op vitaliteit, participatie en toegankelijke ondersteuning voor alle leeftijden. Met onze toegang tot kennis en data én onze netwerken in de regio zetten we inzichten om in acties die écht verschil maken. Door samen te leren en te ontwikkelen, groeien we als gemeenschap in de regio, bouwen we vertrouwen en maken we samen de keuzes die de regio sterker en gezonder maken. GGDrU beweegt proactief, stimuleert samenwerking en zorgt dat elke investering en keuze bijdraagt aan een gezonde toekomst.

Gezondheid maken we samen.

Wat is er voor nodig om die droom te realiseren?

We moeten ons ontwikkelen tot: Onze ambitie:

De strategische kennis- en adviespartner.

De continu lerende en zich ontwikkelende organisatie.

Onze opgave:

GGDrU ontwikkelt zich tot een herkenbare, betrouwbare kennispartner voor gemeenten en partners. Adviezen zijn uniform, collectief waar mogelijk en op maat waar nodig. We brengen praktijk, interne expertise en landelijke kennisbronnen samen, zodat gezondheid vanaf het begin een verbindend thema is in beleid en besluitvorming.

Ambtenaren, beleidsmakers, professionals en GGD’ers leren niet langer afzonderlijk, maar met én van elkaar. Kennisdeling en gezamenlijk leren zijn kernwaarden in onze regio. Door gezamenlijke opleidingen, masterclasses en leertrajecten versterken we de regio als geheel en zorgen we dat beleid en uitvoering beter aansluiten op de behoeften van inwoners.

Een GGDrU die kennis, onderzoek en data slim bundelt en toegankelijk maakt voor gemeenten en partners. We bouwen een robuuste infrastructuur die interne en externe gegevens verbindt, ondersteund door verantwoord gebruik van AI. Data worden vertaald naar betekenisvolle inzichten en concrete acties, zodat beleid gericht, integraal en uitvoerbaar wordt. Hiermee vergroten we impact, versnellen we innovatie en behouden we regie over de betrouwbaarheid van kennis.

Wat heeft de gemeente daar aan?

Waterschap AGV

Wat heeft de gemeente daar aan? U krijgt:

Meer grip op publieke gezondheid door feiten en inzichten.

Omdat: GGDrU beschikt over betrouwbare gezondheidsdata op wijk- en bevolkingsniveau, bijvoorbeeld over mentale gezondheid, leefstijl en jeugd. Daarmee krijgt de gemeente een scherp beeld van trends en problemen. GGDrU vertaalt deze cijfers naar beleid en adviezen, zodat keuzes minder op gevoel en meer evidence-based gemaakt worden.

Snellere lessen wat gezamenlijk werkt in preventie

Een gezamenlijk beeld vanuit de data

Preventie is een vakgebied in beweging. Landelijk én lokaal doen we nieuwe kennis en ervaring op. Door dit samen te brengen leren we sneller wat effectief is en kunnen we dat direct vertalen naar beleid en praktijk. GGDrU kijkt breed naar gezondheid en sociaalmaatschappelijke factoren zoals armoede, opvoeding en leefomgeving, zodat gemeenten beleid ontwikkelen dat niet alleen problemen oplost, maar vooral preventie en gezondheid in de gemeenschap versterkt.

Door data uit preventie en andere domeinen samen te brengen en toegankelijk te maken, ontstaat een gezamenlijke kennisbasis. Daarmee groeit de kennispositie van gemeenten en ontstaat meer vertrouwen en draagvlak om keuzes te onderbouwen. Als publieke en onafhankelijke organisatie helpt GGDrU om deze data-infrastructuur te ontwikkelen en gemeenten te versterken richting bewoners en raad.

Onze positionering

Wij zijn GGDrU… We bevorderen, beschermen en bewaken de publieke gezondheid.

Wij zijn de onafhankelijke partner in publieke gezondheid voor gemeenten.

Ons doel? Een gezonde samenleving voor iedereen.

We verbinden lokale kennis met landelijk beleid, denken mee, adviseren scherp – en spreken ons uit als het nodig is. ‘Onafhankelijk’ betekent hier dat we vanuit onze eigen kennis en expertise acteren, reageren en adviseren, in het belang van de publieke gezondheid.

Voor inwoners zijn wij dé organisatie waar je terecht kunt voor hulp en advies om gezond te blijven.

Welke transformatie is nodig?

We moeten ons ontwikkelen tot een tot een strategische kennis- en adviespartner

Transformatie tot strategische kennis- en adviespartner Wat is er aan de hand? Binnen de GB strategie heeft het bestuur reeds besloten de kennispositie te versterken. Deze ontwikkeling is verbonden aan de transformatieopdracht.

Wat moeten we doen? 1

Om inhoudelijk diepgaand én bestuurlijk sterk te zijn, splitsen we onze rol in tweeën: Strategisch adviseur Publieke Gezondheid GGDrU richt zich op inhoud, samenhang en toekomstgericht gezondheidsbeleid.

2

De kracht van GGDrU ligt in de brede expertise die we in huis hebben: van jeugdgezondheid en infectieziektebestrijding tot leefomgeving, mentale gezondheid en epidemiologie. Gemeenten ervaren onze adviezen soms als versnipperd, omdat ze vanuit verschillende afdelingen of invalshoeken worden aangeboden.

Daarom zetten we de stap naar een uniform en integraal Strategisch adviseur Samenwerken GGDrU richt zich op het politiek-bestuurlijke samenspel, beleidsadvies. Daarmee versterken we de kwaliteit van het advies en de samenwerking met gemeenten. samenwerking, besluitvorming en gemeentelijke afspraken. Zo verankeren we de relatie tussen gezondheidsbeleid en gezondheid structureel in het beleid. Zo versterken we de kwaliteit van het advies en de samenwerking met gemeenten.

Waar starten we mee in 2026? Advies op maat. Voor regionale thema’s en uitdagingen formuleren we één gezamenlijk advies voor alle gemeenten per regio. Dit versterkt de samenhang, vergroot de slagkracht en helpt gemeenten om gezamenlijk richting te kiezen. Denk aan onderwerpen als leefomgeving of mentale gezondheid.

Wanneer er specifieke lokale omstandigheden spelen – bijvoorbeeld in wijken met bijzondere gezondheidsproblemen of bij een specifieke beleidsvraag – geven we aanvullend een advies op maat. Zo krijgt elke gemeente de aandacht die zij nodig heeft. Met deze nieuwe adviesaanpak verschuift de rol van de GGDrU van losse gemeentelijke adviseur naar regionale kennispartner en verbinder. We bouwen aan een gezamenlijke regionale koers voor gezondheid, zonder de lokale realiteit uit het oog te verliezen.

Strategische kennis en adviespartner

Masterclass publieke gezondheid.

Samen leren met gemeenten.

Een betrouwbare AI toepassing voor gezondheidsbeleid.

Integrale data als fundament voor gezond beleid.

De maatschappelijke uitdagingen in publieke gezondheid zijn groot: toenemende gezondheidsverschillen, mentale druk, vergrijzing en de invloed van leefomgeving en klimaat. Als wethouder Volksgezondheid sta je midden in deze dynamiek en heb je een sleutelrol in de keuzes die worden gemaakt.

De gezondheidsopgaven van vandaag vragen om nauwe samenwerking tussen gemeenten en GGDrU. Beleid en praktijk raken steeds meer met elkaar verweven en om samen stappen vooruit te zetten, is een gedeelde kennisbasis onmisbaar.

De hoeveelheid informatie neemt exponentieel toe en de kans op desinformatie groeit. Dit maakt het voor beleidsmakers steeds lastiger om de juiste kennis te filteren, duiden en vertalen naar effectieve strategieën.

Om als GGDrU en gemeenten effectief in te spelen op maatschappelijke uitdagingen, verbinden we gegevens uit verschillende domeinen zoals armoede, wonen, onderwijs, werk en leefomgeving. Data zijn nu vaak versnipperd, zowel intern binnen de GGDrU als extern tussen gemeenten en domeinen zoals Wmo, Jeugd en Ruimtelijke Ordening. Door deze data te koppelen ontstaat een samenhangend beeld van gezondheid en leefomstandigheden, waarmee trends sneller zichtbaar worden, preventie beter kan worden afgestemd en integraal beleid kan worden ontwikkeld.

Tijdens de regionale Masterclass Publieke Gezondheid krijg je een scherp beeld van de belangrijkste trends en ontwikkelingen in onze regio. Vooruitstrevende sprekers delen hun kennis en inzichten, waarna er ruimte is om met collegawethouders uit de regio in gesprek te gaan. Zo leren we niet alleen van experts, maar ook van elkaar. De masterclass geeft wethouders inzicht in regionale trends en uitdagingen op het gebied van gezondheid. Het biedt kennis van experts, uitwisseling met collega’s en praktische handvatten om gezondheid sterker in beleid te verankeren, terwijl het regionale netwerk wordt versterkt.

Samen leren en ontwikkelen

Daarom stellen wij als GGDrU ons opleidingsbeleid voortaan deels ook open voor ambtenaren Volksgezondheid. Zo kunnen gemeentelijke ambtenaren samen met onze eigen beleidsmakers en professionals deelnemen aan trainingen en opleidingen.

We ontwikkelen een gedeelde taal en beter begrip voor elkaars rollen. We versterken de regionale samenwerking en bouwen duurzame netwerken. We zorgen dat kennis direct kan worden vertaald naar beleid én uitvoering.

Door een eigen AI-toepassing te ontwikkelen, behouden we de regie over wat er in het systeem komt en hoe informatie wordt gebruikt. Zo zorgen we dat beleidsmakers en professionals kunnen vertrouwen op een instrument dat werkt met betrouwbare, gevalideerde en regionale data en kennis. De AI-toepassing creëert één gezamenlijk, betrouwbaar beeld van en voor de regio op basis van gevalideerde bronnen. Zo kunnen beleidsmakers evidence/practicebased keuzes maken en versterken we samenwerking en vertrouwen tussen GGDrU, gemeenten en partners.

Slimme data en kennisinfrastructuur

Integrale data geven GGDrU en gemeenten een gezamenlijk en betrouwbaar beeld van de regio, zodat beleid en keuzes gebaseerd zijn op feiten en samenhang. Dit versterkt samenwerking, maakt preventie en interventies effectiever en zorgt dat inwoners betere, beter op elkaar afgestemde ondersteuning krijgen.

Een verdieping op drie thema’s

Een veilige en gezonde leefomgeving

Dubbele vergrijzing

Mentale gezondheid jeugd

Een gezonde en veilige leefomgeving

Een gezonde en veilige leefomgeving Gezondheid moet een leidend criterium worden bij de inrichting en het gebruik van de leefomgeving. Dit gaat zowel over fysieke als mentale en sociale gezondheid, én over veiligheid.

Waarom? De komende decennia verstedelijkt de regio Utrecht aanzienlijk verder. De leefomgeving is na roken de grootste veroorzaker van ziektelast. Toch wordt gezondheid nog niet standaard meegewogen in besluiten over ruimtelijke ontwikkelingen. Daarbij staan voorzieningen in wijken onder druk, wat gemeenschapsvorming bemoeilijkt. Dit leidt tot een omgeving die de gezondheid en veiligheid van bewoners, werkenden en recreanten bedreigt.

De rol van GGDrU GGDrU wil gemeenten en partners ondersteunen zodat gezondheid sturend wordt bij inrichting en gebruik van de leefomgeving. Zo ontstaat een gezondere en veiligere omgeving waar mensen fysiek, mentaal en sociaal sterker van worden. Dit betekent minder ziektelast, betere mentale gezondheid en hechtere gemeenschappen. Tegen 2030 moet GGDrU een vanzelfsprekende partner zijn in dit domein: bekend maakt bemind. Samen beschermen, bewaken en bevorderen we de leefomgeving, waarbij gezondheid leidend is bij ontwikkeling en gebruik.

Wat levert dit op?

Wat vraagt dat van ons?

• Gezonde gemeenschappen verkleinen het overlijdensrisico aanzienlijk, bijvoorbeeld door het terugdringen van eenzaamheid.

• GGDrU sluit vroeg aan bij beleidsontwikkeling, als gelijkwaardige collega met gezondheidskennis.

• Een groene omgeving vermindert hittestress en voorkomt honderden hittedoden per jaar.

• Wij delen onze kennis actiever in de regio en verbinden beleid met uitvoering.

• (Schadelijke) gezondheidseffecten van bijvoorbeeld houtstook zijn inzichtelijk voor gemeenten en worden meegenomen in besluitvorming. Dit kan potentieel miljarden aan gezondheidswinst per jaar opleveren.

• Wij dragen bij door onze expertise, maar toetsende taken (zoals projectbeoordelingen) kunnen wij deels overlaten aan andere instanties (zoals ODU).

Waar starten we mee in 2026? We verbeteren de samenwerking met ODU waardoor ruimte ontstaat om gemeenten beter te adviseren.

In 2026 leggen we de samenwerking met de Omgevingsdienst (ODU) formeel vast en zorgen we dat gezondheid beter wordt meegenomen in hun toetsing. We maken duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe we gemeenten ondersteunen als twee samenwerkende GR’en. Door minder zelf projecten te toetsen, ontstaat ruimte om vroegtijdig bestuurders beter te ondersteunen in het (bestuurlijke) gesprek over keuzes in de leefomgeving: door het aanleveren van informatie (schriftelijk), door meepraten op ambtelijk niveau en door bij de bestuurder aan te schuiven als expert. En door het perspectief van de toetsing beter te kennen, kan de GGDrU gemeenten helpen met voorbereiden van vergunningaanvragen van bouwprojecten voor het aspect milieu in relatie tot gezondheid.

GGDrU levert vaker concrete en bruikbare adviezen, die passen bij de regionale (bestuurlijke) situatie.

We ontwikkelen antwoorden als richtlijn en verkennen omgevingsplanregels zodat gemeenten snel en bruikbaar advies krijgen. Zo kan gezondheid volwaardig meewegen naast andere beleidsterreinen en krijgen wethouders volksgezondheid meer positie in besluitvorming rondom ruimtelijk beleid en ruimtelijke ontwikkelingen. Hiermee maken we de omslag van een reactieve organisatie die losse vragen oppakt naar een proactieve en beleidsvormende partner die haar adviesprocessen efficiënt organiseert.

We organiseren regionale themabijeenkomsten.

We organiseren regionale themabijeenkomsten voor collega’s uit het fysiek en sociaal domein, waar we als regio kennis en handelingsperspectief uitwisselen om lokale gezondheidsopgaven aan te pakken. Tegelijkertijd verbinden we de kennis en ervaring van gemeenten en de praktijkuitvoering in de regio, zodat de GGDrU een actieve rol pakt in het delen en benutten van wat lokaal en regionaal beschikbaar is.

We starten met een pilot met een bestaande AI-beleidsbot in drie gemeenten.

GGDrU onderzoekt hoe bewezen technologieën bij kunnen dragen aan het leveren en verbeteren van gerichte adviezen, passend bij de situatie van elke specifieke gemeente. Dit helpt GGDrU transformeren van een handmatig werkende organisatie naar een datagedreven en innovatieve kennis- en adviespartner, die technologie inzet om beleidsadvies slimmer en strategischer te maken.

De leefomgeving veroorzaakt veel ziektelast, maar gezondheid en veiligheid bepalen nog niet (altijd) de besluitvorming over inrichting en benutting van die leefomgeving.

Dubbele vergrijzing

Dubbele vergrijzing Door gezond ouder worden te stimuleren met leefstijl en preventie, en door zorg, welzijn en wonen beter te verbinden, verkleinen we de kloof tussen ouderen. Door data en kennis slim te benutten, zorgen we bovendien voor toekomstbestendig beleid.

Waarom? De groep ouderen groeit snel, leeft langer en dat is een groot succes van onze samenleving. Maar dit vraagt wel voorbereiding op deze veranderde bevolkingssamenstelling in de komende jaren (2035). Want deze groep heeft ook steeds meer zorg nodig.

De rol van GGDrU Met waardevolle informatie uit data en lokale, regionale en nationale netwerken en concrete handelingsperspectieven staat GGDrU gemeenten bij als strategische kennis- en adviespartner voor gezond ouder worden. We signaleren trends, duiden data en vertalen die naar adviezen. Tegelijkertijd investeren we als brengende én halende kennispartner in bestaande netwerken, bouwen we samen aan een stevige kennisinfrastructuur en ontwikkelen we een adaptieve, datagedreven organisatie. Zo helpt GGDrU gemeenten om de uitdagingen van dubbele vergrijzing het hoofd te bieden en ouderen langer vitaal, zelfredzaam en verbonden te laten leven.

Wat levert dit op?

Wat vraagt dat van ons?

• Ouderen blijven langer vitaal, zelfredzaam en samenredzaam.

• We duiden wat de drijvers zijn van de kloof tussen ouderen die meekomen en ouderen die achterblijven en wat de interventies zijn om daarop in te grijpen.

• Gezondheidsvaardigheden nemen toe, eenzaamheid en uitsluiting nemen af. • Zo voorkomen we dat de kloof tussen ouderen die meekomen en ouderen die achterblijven groter wordt. • Preventie en gezond ouder worden leveren enorme maatschappelijke waarde op. Dit vertaalt zich ook in financiële besparingen, bijvoorbeeld op uitgaven Wmo.

• GGDrU maakt kennis over gezond ouder worden toegankelijk voor gemeenten, huisartsen, welzijn, informele zorg en VVT-instellingen en stimuleert daarmee samenwerking en verbinding. Specifiek voor gemeenten leggen we de verbinding met het brede publieke domein, waaronder ook bestaanszekerheid, veiligheid en fysiek domein. • GGDrU ondersteunt gemeenten met lokaal passend advies over gezond ouder worden, gebaseerd op de meest recente kennis. • We versterken de impact van inwoners door kennis ook voor informele netwerken en bewonersinitiatieven beschikbaar te stellen.

Waar starten we mee in 2026? We brengen actief kennis in over gezond ouder worden.

We starten een pilot ‘Gezond Ouder Dashboard’ in drie gemeenten.

We organiseren regionale themabijeenkomsten om samen te leren.

In 2026 voert GGDrU netwerkanalyses uit om hiaten en overlap in het aanbod voor ouderen zichtbaar te maken. We brengen kennis over gezond ouder worden actief in bij bestaande netwerken (én bij netwerken volgend uit AZWA en HLO). We versterken onze relatie met welzijnsorganisaties en bewonersinitiatieven.

We starten in drie gemeenten met een pilot 'Gezond Ouder Dashboard’, waarin data uit bronnen als Gezondheidsmonitor, CBS en Vektis worden gebundeld. Met dit dashboard krijgen gemeenten inzicht in kwetsbare groepen en beïnvloedbare risicofactoren, zoals bewegen, voeding en eenzaamheid.

Daarnaast leveren we passend bij behoeften van gemeenten en sociale partners concrete adviezen over ouderengezondheid met trends, cijfers en handelingsopties.

GGDrU duidt deze informatie, koppelt er gerichte aanbevelingen aan en ondersteunt gemeenten bij het vertalen van deze inzichten naar beleid en lokale projecten.

We gebruiken bestaande netwerken om een reeks regionale themabijeenkomsten te organiseren waarin GGDrU, gemeenten, (informele) zorg- en welzijnspartners en huisartsen van elkaar leren en met elkaar werken aan preventieve ouderengezondheid. Hier brengen we in ieder geval informatie uit gebundelde data en halen we kennis over lokale good practices.

We brengen subsidiemogelijkheden rondom dubbele vergrijzing in kaart en zijn een partner voor gemeenten bij aanvragen.

Binnen GGDrU bouwen we een adaptief expertteam ouderengezondheid dat actuele data analyseert en vragen uit gemeenten vertaalt naar praktisch advies.

Met duurzame verbindingen in het lokale, regionale en nationale netwerken ondersteunt GGDrU gemeenten met de meest recente kennis en lokaal passend advies over gezond ouder worden midden in de samenleving.

Mentale gezondheid Jeugd

Mentale gezondheid Jeugd Het bevorderen van de mentale gezondheid van jeugdigen vraagt om oplossingen in gezin, school, gemeente en samenleving. We moeten het gewone leven verbreden, ouders beter toerusten en adviezen baseren op data en acties. Dat betekent: normaliseren op populatie-niveau, de kracht van gezinnen zichtbaar maken, ouderschap centraler stellen en Gezonde School sterker richten op kwetsbare wijken en ouders.

Wat levert dit op?

Wat vraagt dat van ons?

• Gemeenten krijgen hulp bij prioriteiten stellen, onderbouwde beleidskeuzes maken en daarmee bij gericht en ongelijk investeren voor gelijkere kansen voor jeugd.​

• GGDrU is dé expert op het gebied van de normale ontwikkeling van kinderen, opvoeding en ouderschap.

Waarom?

• Impactvolle samenwerking tussen partners in de gemeente en effectievere inzet van het sociale team.

Veel Nederlandse jongeren zeggen gelukkig te zijn. Toch drukken de prestatiedruk, individualisering en de continue online leefwereld zwaar op hun welzijn. Steeds meer jongeren kampen met angst, somberheid en eenzaamheid. Ouders, professionals en gemeenten maken zich zorgen en voelen zich vaak machteloos, terwijl de kosten van jeugdzorg verder oplopen.

De rol van GGDrU GGDrU heeft een unieke waarde voor het kansrijk opgroeien van ieder kind. Door in elke gemeente verschil te maken, kan GGDrU bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en zo de basis leggen voor een gezonde, veerkrachtige generatie.

• Preventieve en vroegtijdige ondersteuning voor jeugd waar nodig, minder (specialistische) jeugdhulp.

• Jongeren groeien gezond en veilig op en ontwikkelen zich optimaal, als basis voor gezondere generaties. • Lagere kosten voor politie, justitie en jeugdzorg. • Hogere arbeidsproductiviteit, minder uitkeringen en meer belastinginkomsten.

• GGDrU wordt de strategisch adviseur die data, duiding en doen combineert met kennis van de lokale context. • GGDrU wordt de partner van scholen en gezinnen rond het versterken van welbevinden.

Waar starten we mee in 2026? We starten een pilot normaliseren in de praktijk

We worden de spil achter de datamodule 'Gezins-barometer’

We willen de expertise van GGDrU in normaliseren benutten op populatieniveau.

We willen een groter beroep doen op de sociale basis. Dan moeten we weten hoe de draagkracht van gezinnen is.

In een pilot in 3 gemeenten brengen we gemeenten, scholen, jeugdzorg, huisartsen en welzijnsorganisaties samen. Op basis van gezamenlijke data en kennis van al deze partners, bepalen we waar intensieve hulp echt nodig is en waar lichtere (collectieve) steun, zoals opvoedondersteuning of een schoolprogramma, effectiever is. Zo pakken we onderliggende factoren zoals armoede, opvoedstress en eenzaamheid gericht aan en werken we samen meer preventief.

GGDrU ontwikkelt een datamodule, die de mentale kracht van groepen gezinnen zichtbaar maakt. Door bestaande data te benutten, in combinatie met input van gezinnen en lokale professionals, ontstaat een scherp beeld van de situatie per gemeente of regio. Zo krijgen we zicht op wijken of groepen, waarin we gericht moeten handelen om de sociale basis te versterken.

We versterken ouderschap in situaties met risicofactoren voor mentale problematiek We willen in een vroeg stadium handelen op signalen van mentale problemen bij jeugd. Aandacht voor ouders is hierbij cruciaal.

GGDrU ontdekt in een pilot samen met ouders, hoe zij ouderschap in deze situaties beter versterkt. Het is gericht op risicofactoren en risicomomenten voor mentale problematiek, gekoppeld aan opvoedondersteuning en in lijn met regionale plannen. Zo versterken we ouders in hun opvoeding en voorkomen we dat er in een latere fase mogelijk problemen ontstaan.

We ontwikkelen de Gezonde School Next-aanpak

We zien school als een belangrijke plek waar kinderen opgroeien. GGDrU versterkt Gezonde School, door scholen te begeleiden bij een integrale aanpak van welbevinden, die ook ouders in kwetsbare situaties bereikt en de school verbindt met de wijk. In 2026 starten we een pilot, waarin we samen met ouders en scholen de aanpak doorontwikkelen met onze kennis van gezondheidsbevordering en de sociaal-medische expertise van JGZ. Zo wordt Gezonde School een kerninstrument, waarmee we ongelijk investeren om leerlingen, gezinnen en buurten te versterken.

GGDrU heeft een unieke waarde in het kansrijk opgroeien voor elk kind en heeft in elke gemeente impact op het verkleinen van verschillen in mentale gezondheid.

Overzicht van de voorstellen per thema, inclusief de basislijn ‘Kennis en advies’

Overzicht van de voorstellen Basislijn Kennis & advies

Gezonde en veilige leefomgeving

Mentale gezondheid jeugd

Dubbele vergrijzing

• Advies op maat.

• Masterclass publieke gezondheid.

• Samen leren met gemeenten.

• Een betrouwbare AI

• Integrale data als fundament

toepassing voor gezondheidsbeleid.

voor gezond beleid.

• We verbeteren de

• GGDrU levert vaker concrete

• We organiseren regionale

• We starten met een pilot voor

• We starten een pilot

• We worden de spil achter de

• We ontwikkelen een

• We ontwikkelen de Gezonde

• We brengen actief kennis in

• We starten een pilot ‘Gezond

• We organiseren regionale

samenwerking met ODU.

normaliseren in de praktijk.

over gezond ouder worden.

adviezen leveren, die passen bij de regionale (bestuurlijke) situatie.

datamodule Gezinsbarometer.

Ouder Dashboard’ in drie gemeenten.

thema-bijeenkomsten.

interventie voor kinderen Stevig Ouderschap 4+.

thema-bijeenkomsten om samen te leren.

een AI-beleidsbot in drie gemeenten.

School aanpak.

Samen brengen we beweging in gezondheid.

Wij zijn de GGD We bevorderen, beschermen en bewaken de publieke gezondheid. Voor een gezonde samenleving voor iedereen!