Bijlage 8 - Gebiedspaspoort Routes
Tekst van het document
Datum van oplevering: 30 januari 2025
Gebiedspaspoort
PADEN EN ROUTES Toekomstvisie 2040 Recreatieschap Stichtse Groenlanden en (aanliggend) Staatsbosbeheer
Gebiedspaspoort
PADEN EN ROUTES
Concept
DIT DOCUMENT IS INTERACTIEF
Doel Het gebiedspaspoort beschrijft de routes en paden in alle gebiedsclusters. Het doel van dit gebiedspaspoort is het inzichtelijk maken van de kenmerken, kansen en knelpunten van de routes en paden. De route betreft de bebording met de knooppunten en het (digitale) systeem erachter. Met paden bedoelen we de fysieke ondergrond, die kan uit verschillende lagen bestaan, zoals asfalt, bestrating of onverhard zijn. We kijken hiervoor naar de ruimtelijke, recreatieve en financiële kant. Het gebiedspaspoort dient als opstap voor de Toekomstvisie 2040 van Stichtse Groenlanden en Staatsbosbeheer.
Inhoudsopgave 1. Ruimtelijke analyse 1.1 1.2
Ligging Klimaat
2. Recreatieve analyse 2.1 2.2 2.3
Huidig gebruik Impact van trends en ontwikkelingen Kansen en knelpunten
3. Eigendom en beheer 3.1 3.2
Beheersverantwoordelijkheden van recreatieve voorzieningen Financiële analyse
4. Richtinggevende uitspraken Bronnen Bijlage
Fietsroute langs de oude Waver
1. Ruimtelijke analyse Inhoudsopgave
1.1 ligging Wandelpaden In de onderstaande kaart staan de wandelpaden
Het is van belang onderscheid te maken tussen de routes
Wandelnetwerk De wandelnetwerken van SGL zijn het wandelnetwerk Utrecht
aangegeven die in eigendom zijn van SGL, of door SGL
(inclusief de routenetwerken) en de paden. De route
West, Utrecht Midden en het wandelnetwerk Kromme
worden beheerd:
betreft de bebording met de knooppunten en het (digitale)
Rijnstreek.
•
Dokter Welfferpad (Noorderpark)
systeem erachter. Met paden bedoelen we de fysieke
•
Boerenlandpaden: 1-2-5-6-7-9-10-11-13-14-15-18-
ondergrond, die kan uit verschillende lagen bestaan, zoals
22-23-24-25-27-28-30/31-33-35-36-37
asfalt, bestrating of onverhard zijn.
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
H4. Richtinggevende
H3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
H1. Ruimtelijke analyse
•
4
Skeelerroutes: Bosdijkroute, Wilnisroute, Lopikerwaardroute, Linschotenroute, Coperoute
Inhoudsopgave
Fietspaden
Fietsnetwerk
In de kaart hiernaast staan de fietspaden aangegeven die in
De fietspaden van SGL zijn onderdeel van het
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
H4. Richtinggevende
H3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
H1. Ruimtelijke analyse
eigendom zijn van SGL, of door SGL worden beheerd:
6
Fietspaden Haarzuilens Fietsbrug A2 Nieuw Wulven Bunnik Grechtkade (Achttienhoven) Hollandse Sloot (Hollandsche Rading) Zwarteweg (Hollandsche Rading) Lage Vuurscheweg - Koudelaan Karnemelkseweg (Hollandsche Rading) Eykensteinse laan - Koudelaan (Bilthoven) Parkbos de Haar Gelderse pad (Noorderpark) Kikkerpad (Noorderpark) Kooipad (Noorderpark)
Groenendijksepad (Noorderpark) Gagelbos (Noorderpark) Korssepad (Hollandsche Rading) Veenkade (Maarssen) Voorveldse pad (Groenekan en De Bilt) Hooge Kampse Pad (Groenekan en De Bilt) Voordaansepad (Maartensdijk) Oostveense Pad (Maartensdijk) Vuursche Pad (Maartensdijk) Marrepad (IJsselstein) Meerlobrug (Marnemoende) Kasteellaan (Harmelen) Kanaaldijk (Tienhoven)
fietsknooppuntennetwerk aan de westzijde van de provincie Hollandse Kade (Kamerik) Houtkade (Kamerik) Koppeldijk (Laagraven) Kerkepad Lopik Veenkade VVP (Kockengen) Eikenlaantje (Nieuwegein) Nedereindse Park Houten Pad Maarseveen-Buitengebied Hollandse Sloot De Rivier Ruigenhoek Strijkviertel
Utrecht:
Inhoudsopgave H1. Ruimtelijke analyse
Dokter Welfferpad | vrijliggend wandelpad in het veenweidelandschap nabij het Noorderpark
Googlemaps Hollandse Sloot | vrijliggend fietspad temidden van bosgebied (en golfterrein) nabij Lage Vuursche
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
H4. Richtinggevende
H3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
Googlemaps
Googlemaps Blauwkapse pad | vrijliggend fietspad parallel aan de A27, nabij Groenekan
8
Googlemaps Oostveense Pad | vrijliggend fietspad tussen Groenekan en Maartensdijk
Inhoudsopgave
•
Gagelroute kano
Onderstaande vaarroutes zijn van SGL en het beheer van de
•
Groot Wilnis Vinkeveen kano
routes wordt door SGL uitgevoerd:
•
Linschotenroute kano
•
Vaarroutecircuit Vinkeveense Plassen
•
Lopikerwaardroute kano
•
Ruigkaderoute kano
•
Bijleveldroute kano
•
Angstelroute kano
•
Polsbroekroute kano
•
Vinkeveense Plassenroute kano
•
Achterbosroute kano
•
Kromme Mijdrechtroute kano
Lopikerwaardroute | kanoroute over de Hollandsche IJssel met IJssteltein op de achtergrond
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
H4. Richtinggevende
H3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
H1. Ruimtelijke analyse
Vaarroutes: sloepennetwerk en kanoroutes
Googlemaps Linschotenroute | kanoroute over de Lange Linschoten
10
Inhoudsopgave
1.2 Klimaat Huidig ruimtelijk beleid Het landschap rond de paden en routes kent verschillende beschermingscategorieën voor natuur, waterkwaliteit en de cultuurhistorische waarden in het gebied. Onderstaand overzicht geeft op een beknopte wijze weer waar deze waarden te vinden zijn en hoe deze mogelijk van
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
H4. Richtinggevende
H3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
H1. Ruimtelijke analyse
toepassing kunnen zijn op de (recreatie)gebieden in de
12
omgeving:
2. Recreatieve analyse Inhoudsopgave
2.1 Huidig gebruik Uit het Nederlands Vrijetijdsonderzoek (NVTO) 2022 blijkt
is 58% van de Nederlandse bevolking. Het gaat daarbij om
Paden en routes belangrijk voor gezondheid
dat 52% van het aantal ondernomen vrijetijdsactiviteiten
fietstochten in Nederland van een uur of langer vanaf het
•
in Nederland een routegebonden component had. Wandelen en fietsen staat op plek drie bij de meest
Recreatieve routes zijn een steeds belangrijker deel
Ander beheer noodzakelijk door klimaatverandering
huisadres. In totaal ondernam de Nederlandse bevolking
van de dagelijkse routine. Buiten actief bewegen
•
262 miljoen fietstochten tussen november 2022 en
vinden mensen belangrijker vanwege hun gezondheid.
onderhoud van deze paden (en van de bomen en
november 2023. Ruim een derde van de recreatieve
Er is daarom behoefte aan meer paden en routes
het groen ernaast) wordt belemmerd door een hoge
fietsers gebruikt hiervoor fietsknooppunten. Deze
voor wandelen, fietsen en andere vormen van actieve
waterstand die door klimaatverandering waarschijnlijk
Wandelen
recreanten geven de knooppuntennetwerken een 7,95
routegebonden recreatie.
vaker zal voorkomen. Doordat er wellicht kleinere
Uit onderzoek blijkt dat 94% van de Nederlanders van 16
In provincie Utrecht staat een fietstocht op de derde plek
H1. Ruimtelijke analyse
ondernomen vrijetijdsactiviteiten in provincie Utrecht.
H2. Recreatieve analyse
2.2 Impact van trends en ontwikkelingen
machines gebruikt moeten gaan worden, kan het
jaar en ouder wel eens wandelt, het overgrote deel (84%)
van ondernomen vrijetijdsactiviteiten. Wandelen staat op
Meer variatie in recreatief gebruik
van de Nederlanders van 16 jaar en ouder maakt wel
één en uit eten gaan staat op twee. In 2022 zijn er 19,3
•
eens een ommetje voornamelijk om een frisse neus
miljoen fietstochten ondernomen.
snelheidsverschillen op de paden groter, en is de
Groeiende populariteit van waterrecreatie
te halen (67%), en tweederde gaat wel eens een uur
actieradius van de recreant (met elektrisch vervoer)
•
of langer op pad. Wandelen is daarmee één van de
In Provincie Utrecht ligt zo’n 1.500 kilometer aan
groter. Hierdoor is er een grotere ruimtebehoefte:
kanoën in open water mits passend bij de zonering en
populairste activiteiten. In 2021 maakten zo’n 9,6 miljoen
fietsroutenetwerk, waarvan zo’n 500 kilometer door het
paden moeten breder zijn om verschillende
fysiek afscheiden waar nodig..
Nederlanders wel eens een wandeling van 5 tot 10
gebied van Stichtse Groenlanden (zie ook hoofdstuk 3).
recreantengroepen plaats te bieden. Ook de toename
kilometer. In de periode november 2022 – 2023 zijn er in
H3. Eigendom en beheer uitspraken
H4. Richtinggevende
•
Kansen voor meer kleine waterrecreatie zoals suppen,
Klimaatverandering en corona hebben waterrecreatie
Het recreatieve fietsroutenetwerk wordt begin 2025
van bakfietsen, transportfietsen, sportieve fietsers en
een impuls gegeven. Mogelijk biedt dit kansen
Nederland 849 miljoen wandelingen gemaakt . 19% van
vernieuwd. Zie: www.routebureau-utrecht.nl/
fatbikes vraagt hierom.
voor ontwikkeling van voorzieningen rond het
de wandelaars gebruikt routes op een wandelnetwerk
Fietsroutenetwerk. De kaart van het fietsnetwerk laat al
Groeiende populariteit van “fun-vervoer”: in een
sloepennetwerk.
met knooppunten, en 43% van de wandelaars gebruikt
dit nieuwe netwerk zien. De knooppuntennetwerken in
groep op een e-scooter, solex of in een old-timer
ook andere gemarkeerde routes. Voor ommetjes geldt dat
provincie Utrecht worden beoordeeld met een 7,8 en de
eend een uitstap maken met een groep. Deze
deze vaak starten vanuit huis, 20 minuten tot een 1 uur
bewegwijzering van de knooppuntennetwerken wordt
groepen recreanten gebruiken populaire recreatieve
duren en geen gemarkeerde routes voor nodig zijn.
beoordeeld met een 7,6.
rpaden wegen en nemen daar ruimte in, waardoor de
•
In provincie Utrecht is wandelen de meest ondernomen
Door kleine oppervlakten en verspreide ligging zijn de
kan schieten. Dit is een ontwikkeling waar SBB en SGL
vrijetijdsactiviteit. In de periode november 2022 –
vrijliggende paden vaak duur in onderhoud. Dit zijn wel
mee te maken hebben. Vanwege het gemotoriseerde
november 2023 zijn er in provincie Utrecht 60,9 miljoen
veelal heel mooie en geliefde paden. Sommige
/ elektrische karakter is het de vraag waar dit
wandelingen gemaakt. In provincie Utrecht ligt zo’n 1.825
zijn iconisch, zoals de Hollandse Kade (dit pad is
gefaciliteerd kan worden en of eventueel afspraken of
kilometer wandelnetwerk. De wandelnetwerken worden in
onderdeel van de gelijknamige NS wandelroute van
regelgeving nodig zijn om dit gebruik in goede banen
provincie Utrecht gewaardeerd met een 8,0.
Breukelen naar Woerden).
te leiden.
Vanaf 2014 zijn de wandelroutenetwerken gerealiseerd. In 2025 start het Routebureau met een verkenning waarin
Varen
de staat van de routes, voorzieningen en het eigendom
Inwoners van de provincie Utrecht varen relatief veel
in kaart gebracht moet worden als voorbereiding op de
met een sloep (13% versus landelijk 8,6%). In provincie
revisie van de bestaande wandelnetwerken. Zie: www.
Utrecht ligt zo’n 233 kilometer sloepennetwerk.
routebureauutrecht.nl/wandelroutenetwerk-utrechtwest Fietsen 11,1 miljoen Nederlanders (78%) fietsen voor het plezier. In Nederland zijn zo’n 8,4 miljoen recreatieve fietsers, dat
Bronnen en Bijlagen
beheer duurder worden
Doordat meer fietsverkeer elektrisch is, zijn de
capaciteit op de paden of wegen op momenten tekort
14
Een aantal paden ligt in veenweidegebied. Het
Inhoudsopgave
2.3 Kansen en knelpunten - Recreatief Algemeen
Nieuw Wulven:
•
•
De mogelijke update van het wandelnetwerk is een kans om goed en kritisch te kijken naar de
in Nieuw Wulven zorgt dat gebruikers voor elkaar
(vrijliggende) wandelpaden: liggen ze op de juiste
moeten wijken.
plek, moeten er nieuwe bij, kunnen er paden weg?
H2. Recreatieve analyse
H1. Ruimtelijke analyse
•
•
•
rijden mogelijk maakt, maar er is geen rondje
wellicht een kans om het eiegndom van de netwerken
mogelijk.
over te doen naar de provicnie. want ook het
Fort Vechten:
fietsnetwerk, en wandelnetwerk oost zijn van de
•
H3. Eigendom en beheer uitspraken
H4. Richtinggevende
Duidelijke, gemarkeerde en aantrekkelijke route van
provincie.
station Lunetten naar Fort Vechten en het Castellum
De update van het wandelnetwerk biedt de kans om
creëren (deze route ook opnemen in Wandelnetwerk)
de gemarkeerde wandelroutes van Staatsbosbeheer
(bron: Utrecht Buiten, 2019).
(bijv. de paaltjesroutes) op te nemen in het
•
wandelnetwerk. Dit zorgt voor uniforme bebording,
Cluster 2: Noord-noordoost
minder bewegwijzering, en daardoor lagere kosten
De Leyen:
voor Staatsbosbeheer.
•
Buitenpoort station Bilthoven naar de Leyen (bron:
ligt een opgave om de samenhang, bekendheid,
Utrecht Buiten, 2019). Maak hier een aantrekkelijke
actuele informatie ter plaatse en de aansluiting op de
route en bewegwijzering en zorg voor beleving van het
routenetwerken te verbeteren. Dit is ook een project
bos op het station (als beginpunt).
van het Routebureau, zie: www.routebureauutrecht.
•
nl/top •
Kansen voor betere en meer verbindingen met en wandelen (bijv. themawandelingen NHW) om
•
Wandelroutes bij/om de Leijen ontwikkelen (bron:
• •
MTB-route aanleggen om de verbinding met omliggende gebieden te verbeteren.
Maarsseveense Plassen:
belangen betrokken bij routes en paden. Sommige
•
Door de groene rand van sportpark Overvecht een
paden hebben ook een belangrijke functie voor
fietspad maken richting de Maarsseveense Plassen,
schoolkinderen of utilitair verkeer, naast recreatie.
met een verbinding over/onder de Noordelijke
Skateroutes worden niet veel gebruikt blijkt uit de
Randweg (bron: Utrecht Buiten, 2019). •
noordpunt van de Maarsseveense Plassen naar de
Utrecht, 2019)
Oudedijk (bron: Utrecht Buiten, 2019). Realiseren aantrekkelijke en doorgaande
Cluster 1: Zuid-zuidoost
wandelverbinding van de Maarsseveense Plassen en
Laagravense Polder en Plassen:
het Gagelbos (bron: Utrecht Buiten, 2019).
Fijnmaziger netwerk van paden bij Laagraven ontwikkelen (deels al in ontwikkeling) (bron: Utrecht
•
Verbindingen vanuit Laagraven met omliggende stedelijk gebied ontwikkelen (bron: Utrecht Buiten, 2019).
Regiowout: •
Kans om Regiowout in te richten voor wandelen en fietsen. Momenteel geen entree en voorzieningen.
•
Wandelverbinding maken over inundatiekanaal (brug) en wandelverbinding naar Heemstede-Noord, zodat Regiowout echt onderdeel van het gebied wordt.
Cluster 4: Zuid-zuidwest
het pad breder maken en afstandsmarkeringen
Algemeen:
aanbrengen (bron: Utrecht Buiten, 2019).
•
•
IJsseldijk of Hollandse IJssel als clusterverbinder;
Verbeteren van de wandel-/fietsverbinding naar
nu is het een drukke weg en belangrijke verbinding
het pad langs de plas over de parkeerplaats van de
tussen de verschillende recreatiegebieden, echter is
Maarsseveense Plassen (bron: Utrecht Buiten, 2019).
er nauwelijks plek voor de fietser en voetganger en
Verbinding creëren van Maarsseveense Plassen met
ontstaan er onveilige situaties.
natuurgebied Zuilen.
•
Aansluiting Noorderpark-Ruigenhoek met omliggend
Fietspad IJsselwetering als verbinding tussen de deelgebieden.
•
Het fiets- en wandelpad door de Nedereindse park
landelijk gebied verbeteren met netwerk fiets- en
wordt gebruikt voor wandelen en fietsen (normale
wandelpaden.
fietsen, e-bikes en bromfietsen). Het pad is niet breed
Gagelbos en Gagelpolder:
waardoor wandelen en fietsen op een veilige manier
•
In Gagelbos meer paden ontwikkelen (bron:
niet lukt. In het toekomstbeeld voor dit gebied is de
Toekomstperspectief Noorderpark-Ruigenhoek,
wens opgenomen om het pad alleen voor wandelen te
2018).
ontwikkelen, mits er een goede alternatieve fietsroute
Gagelbos verbinden met Maarsseveense Plassen
komt. Dit betekent dat fietsroutes om het gebied heen
Oost.
een kwaliteitsverbetering moeten krijgen.
•
Fort de Gagel: •
De ontwikkelingen rondom de Noordelijke Randweg
Cluster 5: Vinkeveense Plassen
Utrecht bieden kansen om de waterverbinding (voor
Algemeen:
kano’s) tussen de Vecht en Fort De Gagel te herstellen
•
via De Klopvaart (bron: Toekomstperspectief Noorderpark-Ruigenhoek, 2018).
Routenetwerken optimaliseren bijvoorbeeld d.m.v. thematische routes.
•
De Braambrugse Zuwe is een drukke straat en is
Fort Ruigenhoek:
•
geen prettige straat om op te fietsen of wandelen. Er
•
•
zijn nauwelijks tot geen doorzichten richting de plas,
Kans voor betere ontsluiting van Fort Ruigenhoek.
doordat er veel privé eigendom is. Cluster 3: West
•
De kanoroutes door het veenweidegebied zijn
Algemeen:
intensief om te beheren, en brengen daardoor relatief
•
hoge kosten met zich mee.
Gemeente Woerden wil inzetten op een NS Woerdenwandelroute, een rolstoelvriendelijke wandelroute
Realiseren van de ontbrekende schakel vanaf
Toegankelijkheid van groengebieden in de regio
Waar mogelijk rond de Maarsseveense Plassen
Noorderpark-Ruigenhoek:
en Noorderpark.
•
•
•
Betere aansluiting van Leyen met Groenekan / Utrecht
Knelpunt: er zijn veel partijen met verschillende
onderzoeken van Track-landscape (rapportage:
•
Groen Groeit Mee, 2023).
spreiding van bezoekers en recreanten te faciliteren. •
•
Aantrekkelijke route en bewegwijzering vanaf
Er zijn 18 Toeristische Overstappunten (TOPs). Er
Buiten, 2019).
Bronnen en Bijlagen
Er is 1 ruiterroute in Nieuw Wulven die op en neer
De mogelijke update van het wandelnetwerk, is
Utrecht stad en omliggende gebieden voor fietsen
16
Dubbelgebruik en breedte van het doorgaande pad
•
Verzakkingen fietspaden door de
realiseren. Er liggen kansen om hiermee de gebieden
laagveenproblematiek. In de winter snoeien lukt vaak
beter met elkaar te verbinden.
niet (te nat), en daardoor kan je niet baggeren.
Hampoort: •
Het pad dat langs Hampoort loopt is als bestemming
Cluster 6: Gebieden langs de Lek
een recreatief pad, maar wordt voornamelijk
•
als utilitair pad gebruikt. Het pad heeft door de
Eikenlaantje mogelijk een belangrijke verbinding bij woningbouw van Nieuwegein.
bestemming geen verlichting en wordt bij sneeuwval
Waalse Bos:
niet gestrooid. Het pad gaat van de provincie over
•
naar het Schap.
Kans bij ’t Waalse Bos om de entree en verbinding met omliggende gebieden te verbeteren.
Honswijkerplas: •
Bij Honswijkerplas is de verkeersafwikkeling van de dijk een verbeterpunt. Er is één oprit die vreemd haakt aan de dijk.
•
De wandelmogelijkheden rondom de Honswijkerplas worden in de toekomst uitgebreid.
Inhoudsopgave
3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
H1. Ruimtelijke analyse
3.1 Beheerverantwoordelijkheid van recreatieve voorzieningen Qua beheer en eigendom is het van belang onderscheid
Beheer routenetwerken
te maken tussen de routenetwerken en de paden. Het
Bij het beheer van deze netwerken zijn veel partijen
routenetwerk betreft de bebording met de knooppunten
betrokken:
en het (digitale) systeem erachter. Met paden bedoelen
•
Het beheer van het pad is de verantwoordelijkheid van
we de ondergrond, die kan verhard zijn (asfalt, stenen),
de eigenaar van het pad, bijvoorbeeld de gemeente,
bestaan uit halfverharding zoals grind of leem, of
Recreatieschap, agrariërs, SBB, Waterschap, of een
onverhard zijn, zoals een boerenlandpad, graspad of
andere terreinbeherende organisatie.
struinpad.
•
Het beheer van de routenetwerken voor wandelen, fietsen en varen wordt uitgevoerd door het
Eigendom route(netwerken)
Routebureau, in opdracht van het Recreatieschap.
Het Recreatieschap Stichtse Groenlanden (SGL) heeft
dit betreft het onderhoud en beheer van de
drie wandelnetwerken in eigendom: West, Midden en
bewegwijzering en de informatievoorziening. Het
Kromme Rijnstreek. De genoemde vaar- en kanoroutes en
beheer van de bewegwijzering bestaat uit: inspectie
de skateroutes zijn eveneens in eigendom van SGL. Het
en onderhoud bewegwijzerde netwerken, oplossen
fietsnetwerk is eigendom van de provincie, en het beheer
van meldingen over bewegwijzering en beheer van de
(binnen de schapsgemeenten) is de verantwoordelijkheid
digitale data.
van SGL. In opdracht van het Recreatieschap voert het
•
Routebureau het beheer van de routes uit.
Het beheer van voorzieningen bij de wandelroutes, zoals overstapjes en bruggetjes en het contracten relatiebeheer van klompenpadentracés over boerenland wordt uitgevoerd door Landschap Erfgoed Utrecht (LEU) in opdracht van de gemeente waarin
H3. Eigendom en beheer
de grond ligt. Ook het contract- en relatiebeheer van deze tracés wordt door het LEU uitgevoerd. •
de voorzieningen van de oorspronkelijke Groen- Blauwe Diensten (GDB) tracés (boerenlandpadentracés) worden beheerd door SGL. Ook het contract- en relatiebeheer van deze tracés en speciaal voor het netwerk aangelegde tracés over particuliere grond wordt uitgevoerd door SGL. Dit betreft ongeveer 40 overeenkomsten met
H4. Richtinggevende
grondeigenaren.
uitspraken
•
de digitale routeplanner is door het recreatieschap aan Wandelnet overgedragen en daar in beheer.
•
Revisie en aanleg van routenetwerken, sanering van oude routes wordt door het routebureau uitgevoerd, in opdracht van het recreatieschap en/of de provincie.
•
Het beheer van de kano- en skateroutes wordt
Bronnen en Bijlagen
uitgevoerd door het recreatieschap.
18
Inhoudsopgave
3.2 Financiële analyse
Routenetwerken en gemarkeerde routes In de tabel hieronder is het aantal km route(netwerk) per gemeente opgenomen (bron: Routebureau 2024).
Routenetwerken De kosten voor onderhoud en beheer van de routenetwerken (inspectie en onderhoud van bewegwijzering en informatiepanelen, kwaliteitsbewaking en coördinatie van onderhoud gecombineerd met aanleg
H1. Ruimtelijke analyse
en revisie netwerken) per km per jaar zijn in 2025: •
€ 39 per km per jaar voor het fietsroutenetwerk
•
€ 36 voor het wandelroutenetwerk
•
€ 24 voor het sloepennetwerk
De totale bijdrage vanuit Stichtse Groenlanden naar het Routebureau (voor directe kosten voor onderhoud van de routenetwerken en bijdrage (naar rato) voor de andere
H3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
kerntaken) bedraagt in 2025: •
€ €118.424 waarvan €57.464 directe kosten voor beheer routenetwerken en €60.960 voor kosten andere activiteiten en organisatiekosten
•
€ €24.497 waarvan €11.823 directe kosten voor beheer routenetwerken en €12.674 voor kosten andere activiteiten en organisatiekosten
Naast beheer (incl aanbestedingen, bijhouden data),
In onderstaande tabel is een samenvatting opgenomen
betreft dit ook de kosten voor vernieuwing van de
van eigendom, beheer en financiering.
netwerken, monitoring, communicatie en marketing (websites) en oppakken van kleine verbeteringen (routefonds). Paden De exacte kosten van het beheer van de vrijliggende paden
H4. Richtinggevende
is voor ons onbekend. Wel is het beeld dat deze paden
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
(per vierkante meter) relatief duur in onderhoud zijn. Dit komt omdat ze veelal geïsoleerd liggen en de inrichting intensief is (grotendeels het pad). Sommige paden hebben naast een recreatieve functie, ook een belangrijke utilitaire functie. Paden in beheer Een deel van de paden is in eigendom en/of beheer van
Specifiek is de situatie in bos Nieuw Wulven. Het bos en
het schap of Staatsbosbeheer. We zien hier (a) paden
de wandelpaden zijn in eigendom van Staatsbosbeheer,
die in of door de gebieden lopen die ook in beheer
de fietspaden zijn in erfpacht bij het schap. SBB
zijn van het schap of SBB, en (b) paden die vrij liggen
onderhoudt daarom de ondergrond van de wandelpaden
of afzonderlijk in beheer zijn van het schap. De paden
en het schap die van de fietspaden.
die onder de laatste categorie vallen, zijn op de kaart aangegeven. Dit zijn veelal vrijliggende (fiets/wandel)
Er zijn daarnaast ook nog enkele boerenlandpaden (in het
paden.
westelijk cluster) waar het schap aanspreekpunt voor is, en door de eigenaar zelf beheerd worden.
20
4. Richtinggevende uitspraken | Routes Inhoudsopgave
Opgaven De verschillende kansen en knelpunten, vatten we samen in een aantal opgaven.
Richtinggevende uitspraken routenetwerken
H2. Recreatieve analyse
H1. Ruimtelijke analyse
•
voor wandelen en fietsen belangrijk vanwege het belang voor gezondheid en de groeiende behoefte. De strategie
Aan de routes en paden, zijn alle vier de hoofdopgaven van toepassing:
die hierop van toepassing is, is daarom inspelen op transitie-opgaven en gebiedsontwikkelingen. In verschillende
1.
Beperkte middelen voor beheer, maar wel meer en veranderende recreatiebehoefte
gebieden, zoals Laagraven, Regiowout en rond de Hollandsche IJssel, zijn vanuit Groen Groeit Mee ambities om
2.
Creëren van overzicht en sturen op variatie en balans
meer paden te realiseren, om de recreatieve mogelijkheden te vergroten. Dit is een goede ontwikkeling met het
3.
Realiseren / versnellen ambities en plannen voor de gebieden
oog op de toenemende recreatiebehoefte en de huidige recreatievraag, en een wenselijke ontwikkeling in deze
4.
Rekening houden met klimaatverandering
gebieden. De extra beheerkosten die deze paden voor het Recreatieschap (en evt aanpassing routenetwerken) met zich meebrengen, moeten wel gedekt worden door een bijdrage van de deelnemers.
Met het oog op de trends (meer behoefte aan bewegen in het groen) en de toenemende recreatievraag zijn meer paden
•
Gericht werken aan het realiseren van ontbrekende wandel- en fietsverbindingen binnen gebiedsontwikkelingen.
gewenst die gebieden aan elkaar verbinden, evenals meer routes die starten vanuit de woongebieden. Het budget is
•
Paden die vooral een utilitaire functie hebben, kunnen getransformeerd / afgestoten worden richting bijv. gemeente
echter beperkend. Ruimte voor beheer van extra paden binnen het huidige budget kan mogelijk gerealiseerd worden door paden met een meer utilitair gebruik af te stoten naar gemeenten, of door extra middelen voor beheer van de
of provincie. •
Intensiveren, verbreden van paden en verdichten van het padennetwerk in gebieden, is zinvol in gebieden waar
paden vrij te maken of aan te trekken. om natuur en recreatie beter samen te laten gaan, kan het in natuurgebieden
knelpunten zijn qua drukte en dubbelgebruik van wandelaars, fietsers, sporters, etc. waarvoor de opvangcapaciteit
zinvol zijn om (wandel-)paden weg te halen, wanneer er voldoende alternatieven zijn en er geen gaten in het netwerk
vergroot moet worden (bijv, Noorderpark, Gagelbos, Nieuw Wulven). Ook paden aanleggen in gebieden met hoge
vallen (bijvoorbeeld parallel lopende paden).
natuurwaarden om beleefbaarheid te vergroten, mits goede inrichting met fysieke grens gerealiseerd kan worden om verstoring tegen te gaan.
Hierbij zijn de volgende ontwikkelrichtingen denkbaar: •
•
Extensiveren: voor routes en paden moet dit zeer gericht ingezet worden, en altijd in combinatie met intensivering, vanwege groei in routegebonden recreatie en daarmee een verhoogd gebruik van de paden en routes. Paden
• •
•
Het beheer van de kanoroutes kan in samenwerking met vrijwilligers (kanoverenigingen) opgepakt worden (strategie transformeren / afstoten).
•
Inspelen op transitie-opgaven. Verbeteren groenblauwe dooradering met genoeg ruimte en goede inrichting voor natuur, water én recreatie
•
Voorstel is de gemarkeerde skateroutes weg te halen. Ze worden weinig gebruikt blijkt uit TRACK-data, en online zijn ze ook niet vindbaar. De doelgroep is ook beperkt.
Intensiveren: verbreden van bestaande paden, scheiden van verkeersstromen en herinrichten van paden.. Kies hiervoor voor de paden binnen de vernieuwde routenetwerken.
Extensiveren kan aan de orde zijn in gebieden waar natuur knelt met recreatie en meer ruimte voor de natuur gewenst is, met behoud van de essentiële verbindingen (doorgaande routes).
•
die weinig gebruikt worden weghalen en hiervoor nieuwe paden elders realiseren is te overwegen, maar is in de praktijk lastig. Het herinrichten en ontwikkelen van bestaande paden is daarnaast wel haalbaar.
H3. Eigendom en beheer
Paden: hoewel de kosten van beheer aanwezig per vierkante meter relatief hoog zijn, is het uitbreiden van de paden
Strategie
Aanhaken op de ontwikkelingen van de routenetwerken voor wandelen en fietsen en de plannen voor het aanbrengen van samenhang, vernieuwing en bekendheid van de TOPs door het Routebureau.
•
Met de revisie van het wandelnetwerk tegelijk de volgende punten aanpakken; oude gemarkeerde routes van het
Transformeren naar andere functie (van geïsoleerde gebieden) en afstoten: paden die veelal utilitair gebruikt
schap weghalen, gemarkeerde routes van SBB opnemen in het netwerk en overtollige markering weghalen, analyse
worden en geïsoleerd liggen waar dat kan overdragen aan de provincie of gemeente.
van vrijliggende wandelpaden in beheer, kunnen er paden weg, moeten er paden bij? •
Onderzoek of het overdragen van de de wandelnetwerken aan de provincie bijdraagt aan vereenvoudiging. Dit omdat ook het andere wandelnetwerk en het fietsnetwerk in eigendom zijn van de provincie. Omdat het Routebureau het
H4. Richtinggevende
beheer blijft doen, wordt de organisatie en financiering duidelijker en verandert er financieel niets. Hierbij moet er
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
ook voor gezorgd worden dat het beheer van de voorzieningen (overstapjes , kleine bruggetjes) en het contract- en
22
relatiebeheer met de eigenaren van bepaalde tracé (zie 3.1) goed geborgd blijven.
Bronnen
Bijlage
Inhoudsopgave
Schetsen werkbijeenkomst 30 september, locatie Fort Rhijnauwen •
Atlas provincie Utrecht, 2024 https://gis.provincie-utrecht.nl/Geocortex/WebViewer/?app=e691e7d6b6d348b1a331dd5d298ac85c
•
GIS data Staatsbosbeheer en Stichtse Groenlanden
•
Googlemaps, 2024
•
Groen Groeit Mee, 2023 https://www.groengroeitmee.nl/pact-groen-groeit-mee#:~:text=Op%207%20februari%202022%20
H1. Ruimtelijke analyse
tekenden,volgde%20op%206%20juni%202024. •
Nederlands Vrijetijdsonderzoek (NVTO), 2022
•
Routebureau, 2024
•
Utrecht Buiten, 2019 https://bureaubuiten.nl/wp-content/uploads/2020/02/210819_hoofdrapport_utrecht_buiten_eindversie.pdf
•
TRACK-landscapes, Toegankelijkheid van groengebieden in de stadsregio Utrecht, 2019. I.s.m. U10 gemeenten en in opdracht van de Stuurgroep Recreatie om de Stad Utrecht en de provincie Utrecht. file:///Users/feddesolthof/Downloads/2019_TRACK-landscapes_UTRECHT%20BUITEN%20-%20RINGPARK%20
Bronnen en Bijlagen
uitspraken
H4. Richtinggevende
H3. Eigendom en beheer
H2. Recreatieve analyse
UTRECHT_routerapport.pdf
24
Datum van oplevering: 30 januari 2025
Gebiedspaspoort
PADEN EN ROUTES Toekomstvisie 2040 Recreatieschap Stichtse Groenlanden en (aanliggend) Staatsbosbeheer