Bijlage 7 Presentatie AVU voor raadsleden 6 feb 2019

AVU aanbesteding verwerking GFT en restafval Toelichting op actuele marktsituatie en aanpak Raadsinformatiebijeenkomst, Utrecht - 6 februari 2019 1018173-008

Deze presentatie 1. Achtergrond en huidige situatie 2. Aanpak en aandachtspunten 3. Marktsituatie: – GFT – Restafval 4. Verdere aanpak en planning

Achtergrond en huidige situatie | Afvalbeleid

Service • Goede service richting deelnemende gemeenten; ambities en wensen van gemeenten zo goed mogelijk inbedden • Goede service richting inwoners; daar waar bronscheiding beperkt mogelijk is nascheidingsmogelijkheden verkennen

Duurzaamheid • VANG-doelstellingen; maximaal 100 kg restafval en 75% scheidingspercentage • Stimulering afvalreductie • Reductie CO2-uitstoot • Stimuleren hergebruik secundaire grondstoffen • Stimulering social return

Service

Duurzaamheid

Kosten

Kosten • Kosten voor deelnemende gemeenten en daarmee voor inwoners zoveel mogelijk kostenneutraal houden Let op: de markt is sterk veranderd t.o.v. 2009/2010, rekening houden met stijging tarieven als gevolg van huidige marktsituatief

3

Achtergrond en huidige situatie | Rol / positie AVU GFT AVU • Omvang: circa 105 kton/jaar, neemt toe • Gemeenschappelijke Regeling • Verwerking: vergisting bij Attero in Wilp • Contractbeheerder: – Verwerking GFT

Na te scheiden restafval (NRA) – Verwerking (grof) Restafval • Omvang: circa 50 kton/jaar, neemt toe – Sorteren en vermarkten PMD • Verwerking: nascheiding AVR in Rotterdam – Inzameling en verwerkingbij oud papier – Inzameling en verwerking glas Grof restafval (GHA) – Inzameling en verwerking oude medicijnen/injectienaalden

• Omvang: circa 30 kton/jaar • AVU heeft in principe sterke positie in markt • Verwerking: nascheiding bij Renewi in Nieuwegein • Met deze positie in verleden vergisting gerealiseerd • Ook nu:(HRA) positie optimaal benutten en bijdragen aan Restafval ambities gemeenten • Omvang: circa 205 kton/jaar, neemt af (meer scheiding) → aanbesteding moet aansluiten bij markt(ontwikkelingen • Verwerking: energieopwekking bij AVR in Rotterdam 4

Aanpak en aandachtspunten | Scope aanbesteding • Verwerken GFT, NRA, GHA en HRA • Regio Utrecht: tevens overslag en transport

Overslag

Transport

Verwerking

Regio Utrecht

Regio Amersfoort

Regio Veenendaal

5

Aanpak en aandachtspunten | Strategie bepalen

Marktsituatie

Bestuurlijke wensen • Flexibiliteit / AVU inkooppositie: geen risicodragende investeringen • Ruimte voor optimalisatie en innovaties: - AVU & gemeenten: pilots / wijzigen inzameling - Verwerker(s): verwerkingstechnieken

Praktische uitgangspunten • Continuïteit • Bestaande inzamellogistiek handhaven

• ….

Inrichting aanbesteding

Juridische context • Voldoen aan minimumstandaarden LAP3

Marktsituatie Tot voor kort: • Stappen in duurzaamheid mogelijk • Grote concurrentie • Resultaat: van hoge tarieven naar veel lager en toch duurzamere oplossingen Nu: • Beperkte capaciteit: veel installaties vol • Significante toename tarief reëel

GFT | Toekomstbeeld verwerkingstechnieken

contractduur

Industrieel hoofdmoot

Kleinschalig (paar %) • • • •

Biobased in/aan bestaande units Nog onvoldoende gezekerd (na 2025) Positief maar nog niet te wegen Ruimte voor scheppen voor pilots deel GFT

GFT | Marktsituatie •

Utrechtse gemeenten leveren ±105 kt/j (8% v NL), Inzamelvolume neemt toe

• •

GFT gaat nu naar Attero Wilp <100km: 7 partijen

•

Uitgangspunten: – Duurzaamheid minimaal zoals nu – Behoud flexibele inkooppositie: geen investeringen – Bestaande inzamellogistiek

•

Markt is nu niet gunstig: – Veel aanbod GFT: veel installaties zitten vol – Opwaartse druk op tarieven → Aanbesteding goed inrichten

9

GFT | Aanbestedingsstrategie • Gunning (BPKV): duurzaamheid en prijs (beproefd CO2-model) • Score duurzaamheid: heffing/korting o.b.v. (vermeden) CO2 emissie – transport – verwerking – toepassing compost, biogas • Score prijs (€) verwerkingstarief, inclusief (toegerekend) transport • Wegingsfactor: duurzaamheid ± ⅓, prijs ± ⅔ • Minimumeis besparing 180 kg CO2 /ton GFT (huidige situatie)

Restafval | Toekomstbeeld • Partijen investeren in verdere optimalisatie huidige installaties (CO2-afvang, nascheiding, recycling bodemassen, et cetera) • Toename capaciteit voor nascheiding • Mogelijke intrede nieuwe technieken: – luierrecycling – ‘natte’ nascheiding – chemische recycling – …

Restafval | Marktsituatie • Utrechtse gemeenten: ± 255 kton/jaar, neemt af • Meer scheiding (zoals luierrecycling, GFT, PMD) • Verbranding AVR Rotterdam (deel nascheiding) • Uitgangspunten: – verbranding + energieopwekking (R1-status) – nascheiding (voor een gedeelte) verplicht – behoud flexibele inkooppositie: geen investeringen – bestaande inzamellogistiek • Markt is nu niet gunstig: – HRA: beperkte capaciteit – NRA: zeer beperkte capaciteit en concurrentie – GHA: weinig potentie grofvuil – Tarief: significante toename

HVC Nascheiding HRA

Omrin Biogas-productie Nascheiding HRA

Attero Biogas-productie Nascheiding HRA Sortering

Nascheiding HRA EVI / Nascheiding HRA HVC AVR CO2-afvang

Attero ARN Luierrecycling

Restafval | Aanbestedingsstrategie • Gunning (BPKV): duurzaamheid en prijs (beproefd CO2-model) • Score duurzaamheid: heffing/korting o.b.v. (vermeden) CO2 emissie – verwerking (rendement AEC) – transport – nascheiding – CO2 afvang • Score prijs (€) verwerkingstarief, inclusief (toegerekend) transport

• Relevant in uitwerking: zorgen voor voldoende concurrentie

Samenvatting | Van ambities naar strategie Ambities en uitgangspunten A l g e m e e n G F T

R e s t

Marktsituatie

• Bestaande inzamellogistiek handhaven • Behouden flexibiliteit / inkooppositie: geen Bestuurlijke wensen risicodragende investeringen • Voldoen aan minimumstandaarden LAP3 • Beperkte capaciteit: veel installaties vol • Ruimte voor optimalisatie en innovaties: • Significante toename tarief reëel ‐ AVU & gemeenten: pilots, wijzigen inzamelsystemen ‐ Verwerker(s): verwerkingstechnieken

Inrichting

• Niet minder duurzaam: vermeden CO2-emissie meer of gelijk aan huidige situatie

• Afvalverbranding met R1-status • Nascheiding van (door AVU te bepalen) Praktische hoeveelheid NRA (= PMD + restafval)

uitgangspunten

Aanbestedingsstrategie • Openbare procedure • Gangbare minimumeisen Marktsituatie • Huidige dienstverlening uitgangspunt • Toekomstgericht: ruimte pilots & innovatie • Gunning: duurzaamheid en prijs (beproefd CO2-model)

• Vergisting + biobased in/aan bestaande units aanbesteding • Productie biobased grondstoffen: nog niet voldoende ontwikkeld • Klein lokaal: wormenhotels, bokashi, et cetera

• Vroeg aanbesteden • Bestaande percelen, mogelijkheid combinaties • Duurzaamheid: toepassing compost, biogas

• Optimalisatie huidige installaties (CO2-afvang, bodemas recycling, et cetera) • Zeer beperkte capaciteit voor nascheiding • Mogelijke intrede nieuwe technieken: > 5jr • Verminderde potentie grof restafval

• Nascheiding NRA koppelen aan HRA • Grof restafval koppelen aan restafval •Juridische Duurzaamheid:context energierendement, nascheiding, CO2 afvang

1

Verdere aanpak en planning

FASE I: Inventarisatie

2018

FASE II: Bepalen strategie FASE III: Uitwerken documenten

FASE IV: Aanbesteden

• Beleid, ambitie en huidige situatie • Marktverkenning • Operationele en juridische context

Jan - apr

• Concurrentieanalyse & gunningsmodel • Advies over aanbestedingsstrategie • Vaststellen strategie door AVU-bestuur

Feb - mei

• Vertalen strategie naar details aanbesteding • Opstellen aanbestedingsleidraad & overeenkomst(en) • Vaststellen aanbestedingsdocumenten

Juni – okt

• Publiceren aanbesteding en documenten • Beoordelen aanbiedingen en gunnen

KplusV Vestiging Arnhem Postbus 60055 6800 JB Arnhem Westervoortsedijk 73 6876 AV Arnhem T +31 (0)26 355 13 55 Vestiging Amsterdam Postbus 74744 1070 BS Amsterdam Science Park 402 1098 XH Amsterdam T +31 (0)20 669 90 66 E info@kplusv.nl I www.kplusv.nl

Onze thema’s

Uw contactpersoon Aiko Klein 06 27 08 55 16 klein@kplusv.nl

Willem Elsinga 06 15 39 76 96 w.elsinga@beleidsplanning.nl

Niels Ahsmann 06 27 08 55 37 n.ahsmann@Kplusv.nl

Jelle Duindam 06 44 89 55 77 j.w.duindam@beleidsplanning.nl