Bijlage 4 - Procesparticipatie Zonneveld Oosterlaak

Landschapsplan

Zonnepark Oosterlaak

December 2022

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak December 2022 1

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak Inhoud Participatie en proces 1. Introductie 2. Doelstellingen 3. Analyse omgeving en stakeholders 4. Uitgangspunten en beleid 5. Participatie route 3 6. Communicatie middelen 7. Opgehaalde feedback 2

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 1. Introductie Samen met de omgeving Het doel van het communicatie- en participatietraject is om belanghebbenden bij de ontwikkeling van Zonnepark Oosterlaak tijdig te betrekken door ze te informeren, de dialoog met ze aan te gaan en hun input waar mogelijk te verwerken in de plannen. Voor draagvlak van een zonnepark is het essentieel om de omgeving van het park actief te betrekken. Maar misschien nog wel belangrijker is dat de input vanuit de omgeving, is onze ervaring, leidt tot een beter zonnepark. Daarom zijn we een intensief traject aangegaan met de omgeving waarin we feedback hebben ontvangen en deze zo goed mogelijk hebben verwerkt. Op die manier geven we belanghebbende een belangrijke stem in het park. In dit document zetten we uiteen hoe we dit gedaan hebben. Het intensieve traject dat we in dit hoofdstuk beschrijven sluit in onze ogen goed aan bij de wens van de gemeente Houten voor een actieve procesparticipatie, waarbij in een vroegtijdig stadium met verschillende doelgroepen is gesproken en dat gedurende de verdere ontwikkelingen van de plannen is voortgezet om zo tot een zo’n goed mogelijk en wenselijk zonnepark te komen.

Het plangebied in de verte vanaf de Tuurdijk

3

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 2. Doelstellingen Draagvlak Het hoofddoel van onze participatietraject is te zorgen dat we een plan voor een zonnepark ontwikkelen dat het beste plan is voor deze locatie en dat lokaal zo breed mogelijk gedragen wordt. Dat betekent • Dat de mensen en organisaties met een groot belang betrokken zijn bij het huidige ontwerp en we ze ook in het vervolg traject betrekken en maximale invloed geven • Dat we ons open opstellen, naar iedereen luisteren en de dialoog aangaan • Dat we de input die uit de dialoog voortkomt traceerbaar toepassen of beargumenteerd teruggeven • Dat we professionals inzetten met ruime ervaring rondom omgevingsmanagement en projectontwikkeling • Dat we met kwalitatief hoogwaardige professionele partijen werken die gewend zijn te werken in een betrokken omgeving. Van landschapsarchitect en ecoloog Smartland, Ruimtelijke Onderbouwing specialist Eelerwoude en zonnesysteem bouwer ProfiNRG. Indicatieve afbeeldingen

4

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 3. Analyse omgeving en stakeholders Doelgroepen We hebben onderscheid gemaakt tussen een aantal doelgroepen bij de ontwikkeling van zonnepark Oosterlaak. Daarbij kijken we met name naar het belang dat de doelgroep heeft bij ons park. Hoe groter het belang, hoe groter de rol. We maken daarbij een onderscheid tussen instanties en organisaties aan de ene kant en inwoners aan de andere kant. Inwoners en belanghebbenden 1. Direct omwonenden Dit zijn de huishoudens die mogelijk zicht hebben op het plangebied. 2. Aangrenzende Grondeigenaren Dit zijn agrariërs die een perceel hebben direct grenzend aan het plangebied met of zonder een woning bij het perceel. 3. Buurtbewoners (Inwoners ‘t Goy en Werkhoven) Buurtbewoners zijn inwoners uit de dorpen ‘t Goy en Werkhoven. Ook inwoners uit Werkhoven behoren tot deze doelgroep omdat het plangebied tegen de gemeentegrens aanligt.

4. Inwoners gemeente Houten Voor de overige inwoners van de gemeente Houten, behoort het plangebied meestal niet echt tot hun leefomgeving, maar wel tot hun gemeente. 5. Lokale belangenorganisaties (Lokale) belangenorganisaties, bijvoorbeeld op het gebied van natuur, landschap, cultuurhistorie, recreatie en landbouw, hebben veelal een concreet belang. Zij zijn zeer goed op de hoogte van een specifiek onderwerp waar het zonnepark mogelijk van invloed op is of bij kan ondersteunen. 6. Gemeente Houten Het plangebied valt binnen de gemeente Houten. Wij onderscheiden het ambtelijk apparaat, B&W en de gemeenteraad. 7. Overlegpartners op lokaal en provinciaal niveau Andere overlegpartners op lokaal en provinciaal niveau zijn bijvoorbeeld de provincie en het waterschap.

5

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 3. Analyse omgeving en stakeholders Lokale belangenorganisaties Lokale belangenorganisaties vinden we onder meer op het gebied van natuur & milieu, landschap, cultuurhistorie, recreatie en toerisme, landbouw. De volgende organisaties zijn geïdentificeerd en gesproken Naast inwoners hebben we ook de belanghebbende organisaties in kaart gebracht. Een groot aantal van deze organisaties hebben we gesproken en hun ideeën zijn toegepast in het ontwerp. Er is nog geen weerstand tegen dit plan gehoord. Hiernaast is een lijst weergegeven van de organisaties die we geïdentificeerd hebben, degene die vetgedrukt zijn hebben we reeds betrokken.

• Gemeente Houten (college van B&W, ambtelijke gemeente en gemeenteraad) • Mooi ‘t Goy • Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden • Archeologische werkgroep Houten • BCL Archaeological support • Yuverta: de Groene Hotspot Houten • Biofruit • STORK • Basisschool de Boogerd • Dorpshuis de Ploeg • Provincie Utrecht • Stedin

6

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 4. Uitgangspunten en beleid Om klimaatverandering tegen te gaan is Nederland collectief bezig om haar energieverbruik te verminderen. De energie die nog wel nodig is willen we duurzaam opwekken. Daarom maken we als samenleving de overstap naar energie die duurzaam en lokaal opgewekt wordt. Zo nemen we echt onze verantwoordelijkheid als gemeenschap. Lokaal opwekken van elektriciteit betekent altijd een ingreep in de omgeving. Weinig mensen vinden de plaatsing van een windmolen positief, en ook aan zonneparken moet men wennen. Sunvest gaat voor natuurlijke zonneparken, die landschappelijk en maatschappelijk zo goed mogelijk zijn ingepast. Alleen dan houden we Nederland leefbaar en blijft er draagvlak voor de energietransitie, is onze overtuiging. Voor de ontwikkeling van de plannen voor Zonnepark Oosterlaak zijn de belanghebbende inwoners en organisaties zo goed mogelijk meegenomen. Dit is gedaan door gebruik te maken van het Leidraad Omgevingsinitiatieven & participatie dat is opgesteld door de gemeente Houten. Dit leidraad beschrijft de te doorlopen stappen om buren en andere belanghebbende te betrekken bij plannen die een impact hebben op een omgeving.

Toekomstig zicht vanaf de Tuurdijk

7

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 4. Uitgangspunten en beleid Leidraad Omgevingsinitiatieven & participatie Om te zorgen dat buren en andere belanghebbende van een omgevingsinitiatief goed worden meegenomen heeft de gemeente Houten een leidraad opgesteld dat gebruikt kan worden om een succesvol plan te realiseren. De gemeente Houten onderscheid 3 participatieroutes • Weinig impact • Matige impact • Veel impact

Op basis van de impactmeter kan worden bepaald in welke route een initiatief het beste kan bewandelen. De impactmeter kijkt naar de grootte van het initiatief, de maatschappelijke aandacht, alsmede de hoeveelheid hinder tijdens de ontwikkeling en mogelijk daarna. Een zonnepark is een groot initiatief met een zware functiewijziging, politieke aandacht en hinder tijdens de ontwikkeling. Om die reden is “Veel impact” route uit het leidraad gevolgd voor de ontwikkeling van Zonnepark Oosterlaak.

Leidraad Omgevingsinitiatieven & participatie

8

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 5. Participatie route 3 De participatie route bestaat volgens het Leidraad uit twee delen. In dit hoofdstuk zal worden toegelicht hoe hier invulling aan is gegeven. Daarnaast is er onze optiek ook nog een deel 3: de lokale participatie en betrokkenheid na de vergunningsfase. Deel 1: Verkenning bij belanghebbenden om meningen en belangen te inventariseren (principeverzoek fase t/m november 2021) Voor de indiening van het principeverzoek zijn direct omwonenden en aangrenzende perceeleigenaren geïnformeerd, gesproken en gevraagd om hun mening en input. Sunvest is langs de deuren van 25 direct omwonenden en naburige perceel eigenaren geweest om ze te informeren over het initiatief, persoonlijk een informatiebrief af te geven en indien daar behoefte aan was een vervolgafspraak te maken voor een keukentafelgesprek.

Dit heeft er toe geleid dat 22 van die 25 direct omwonenden in meer of mindere mate zijn gesproken. Er hebben acht keukentafelgesprekken plaatsgevonden om de plannen verder te bespreken. Zes omwonenden zijn aan de deur geïnformeerd en hadden direct aan de deur al vragen en gaven terugkoppeling over het initiatief, zij gaven hierna aan dat hun vragen voor dat moment beantwoord waren en er vooralsnog geen nieuwe afspraak gewenst was. Acht omwonenden gaven aan eerst de brief te willen lezen en contact op te nemen in geval van vragen of behoefte aan een fysiek gesprek. Bij drie omwonenden is de brief bezorgd maar heeft er geen contact plaatsgevonden. De ontvangen feedback en hoe hier mee om is gegaan wordt beschreven in hoofdstuk 6. Daarnaast is er gesproken met partijen als Mooi ‘t Goy, Nederlandse Fruittelers Organisatie, Yuverta, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, en stichting ooievaars research & knowhow (STORK) om verdere input op te halen om zo tot een zo goed mogelijk plan te komen. Voor meer informatie verwijzen we naar het principeverzoek.

9

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 5. Participatie route 3 Deel 2: Participatie bij verdere ontwikkeling van het initiatief (vergunningsaanvraag fase t/m december 2022) Nadat op 8 februari 2022 het college van Burgemeesters & Wethouders had besloten dat Zonnepark Oosterlaak verder mocht in de procedure om de vergunning aan te vragen is gestart met de detail uitwerking van de plannen. Hierbij is continue aangepast en verbeterd op basis van feedback van omwonenden en belanghebbenden. Naar aanleiding van het besluit hebben vijf verdiepende keukentafelgesprekken plaatsgevonden in april en mei 2022 met 6 verschillende huishoudens (een gesprek heeft plaatsgevonden met drie huishoudens en met een van die drie heeft ook een apart gesprek plaatsgevonden). Met drie omwonenden is na deze gesprekken afgesproken om de ontwikkeling van de plannen en de gedane toezeggingen verder uit te werken en in een vervolggesprek verder te bespreken. In mei, juni, september en december hebben fysieke vervolgafspraken met deze omwonenden plaatsgevonden om zo de plannen te optimaliseren en deze zo veel mogelijk op een manier in te richten dat hun wensen worden meegenomen. Tot slot heeft er in oktober 2022 een keukentafelgesprek plaatsgevonden met inwoners die in 2022 in het gebied zijn komen wonen en dus nog niet goed op de hoogte waren van de plannen.

Ook deze wensen zijn goed mogelijk meegenomen in de plannen. De ontvangen feedback en hoe hier mee om is gegaan wordt verder toegelicht in hoofdstuk 7. Ook met Mooi ‘t Goy, archeologische werkgroep Houten, het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, en de gemeente Houten zijn de plannen besproken om deze te optimaliseren maar ook om te zorgen dat deze praktisch uitvoerbaar zijn. De ontwikkeling van de plannen voor een zonnepark is een continue en iteratief proces en op het moment dat de feedback van omwonenden en andere belanghebbende resulteert in een gedegen set aan plannen is het van belang om de plannen breder te toetsen. Dit is gedaan door het organiseren van een drietal informatieavonden.

10

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 5. Participatie route 3 Het is van belang dat ook de bredere omgeving goed geïnformeerd wordt en de kans krijgt om vragen te stellen en feedback te geven op de voorziene plannen. Om hier invulling aan te geven zijn er drie informatieavonden georganiseerd: 1. Op 11 oktober 2022 is er in het dorpshuis de Ploeg in ‘t Goy een informatieavond georganiseerd door Stichting Mooi ‘t Goy. De uitnodiging voor de avond is verstuurd aan de inwoners van ‘t Goy via de kanalen van Mooi ‘t Goy (whatsapp en e-mail). Deze avond richtte zich op alle inwoners van het ‘t Goy en had als doel hen te informeren over de meest recente plannen, vragen te beantwoorden en feedback op te halen. Sunvest was deze avond aanwezig met een business developer die betrokken was bij het tenderproces, een project ontwikkelaar die verantwoordelijk is voor het vergunningstraject (alsmede het vervolgtraject), en een landschapsarchitect/ecoloog die verantwoordelijk is voor de landschappelijke inpassing. In een presentatie is o.a. toegelicht hoe de plannen tot stand zijn gekomen, hoe het ontwerp van het zonnepark eruit gaat zien en de kijk op financiële participatie.

Wat betreft financiële participatie is de oproep gedaan of er geïnteresseerden zijn om een lokale energie coöperatie voor ‘t Goy op te richten die zou kunnen deelnemen in het zonnepak, waarbij Sunvest graag waar mogelijk zou helpen met deze oprichting. Na de presentatie zijn er vragen gesteld, suggesties gedaan maar ook zorgen geuit. Deze zijn opgenomen in een vraag & antwoord bestand en dit document is na de avond via Mooi ‘t Goy met de inwoners va ‘t Goy gedeeld alsmede geplaatst op de website van Sunvest (https://sunvest.nl/zonnepark-oosterlaak/). Hoofdstuk 7 geeft een overzicht van de opgehaalde feedback en hoe hier mee om is gegaan. Er waren circa 75 mensen aanwezig (inschatting) 2. Op 1 december 2022 vond in het dorpshuis de Ploeg de tweede informatieavond plaats. Voor deze avond zijn naast de inwoners van ‘t Goy ook de inwoners van breder Houten uitgenodigd. Uitnodigingen zijn verspreid via brieven (100+) aan huishoudens in de buurt, per e-mail naar eerder verzamelde emailadressen, via Mooi ‘t Goy, een advertentie in ‘t Groentje alsmede een redactioneel stuk in ‘t Groentje met een oplage van 20.400 exemplaren, en tot slot via de Sunvest website. Op deze avond zijn de inmiddels verder ontwikkelde plannen nogmaals gepresenteerd en is er opnieuw feedback opgehaald.

11

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 5. Participatie route 3 De avond was ditmaal in de vorm van een inloopavond waarbij op verschillende borden informatie is gegeven over specifieke onderwerpen. Bij de borden waren experts aanwezig om de onderwerpen toe te lichten, vragen te beantwoorden en feedback te noteren, een soort marktplaats. Op deze manier kon er per onderwerp op specifieke vragen ingaan worden en konden aanwezigen zelf kiezen hoe laat het uitkwam om langs te komen. Bij het ‘algemene’ bord werd door de project ontwikkelaar van Sunvest algemene informatiegegeven over het project, dit was met name voor mensen die nog niet of minder bekend waren met de plannen. Bij twee borden met daarop de landschappelijke inpassing stond de landschapsarchitect/ecoloog van Smartland om de landschappelijke aspecten en keuzes toe te lichten. Bij een bord met daarop de technische tekeningen heeft een technisch expert van Sunvest de technische engineering van het zonnepark toegelicht. Bij een bord over participatie hebben de business developer en project ontwikkelaar van Sunvest toelichting gegeven op de opties omtrent financiële participatie. Hier is wederom geïnventariseerd of er interesse is om een lokale energie coöperatie binnen ‘t Goy op te richten.

Tot slot was de gemeente Houten aanwezig om vragen te beantwoorden over het beleid en gemaakte keuzes omtrent zonnevelden in de gemeente. Het was een gemoedelijke avond waarbij over de avond verspreid circa 25 mensen aanwezig waren. De vragen die zijn gesteld en de feedback die is gegeven is zorgvuldig genoteerd en opgenomen in een vraag & antwoord bestand. Dit document is achteraf per mail gestuurd naar de aanwezigen, verspreid via de kanalen van Mooi ‘t Goy, en geplaatst op Sunvest website (https://sunvest.nl/zonnepark-oosterlaak/). Een overzicht van de feedback en wat hier mee gedaan is is opgenomen in hoofdstuk 7. 3. Tot slot heeft er op 19 december een digitale informatieavond plaatsgevonden met als doel om de bijna finale plannen, die op basis van o.a. de opgehaalde feedback tot stand zijn gekomen, te presenteren. Ook voor deze avond is naast ‘t Goy breder Houten uitgenodigd. De uitnodigingen zijn verspreid via brieven (100+) aan inwoners van ‘t Goy, per e-mail naar de

12

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 5. Participatie route 3 eerder verzamelde emailadressen, via de kanalen van Mooi ‘t Goy, een advertentie in ‘t Groentje met een oplage van 67.400 exemplaren, en tot slot via de Sunvest website. Op de avond zijn de bijna finale plannen gepresenteerd door de project ontwikkelaar van Sunvest en de landschapsarchitect/ecoloog van Smartland. Voor mensen die wellicht minder bekend waren met de plannen is eerst weer de achtergrond van het project geschetst. Daarna is de landschappelijk inpassing uitvoerig toegelicht, inclusief de wijzigingen die tijdens het ontwikkelproces zijn doorgevoerd. Tot slot is de financiële participatie strategie nogmaals toegelicht. Nadien zijn er vragen gesteld die in de uitzending zijn beantwoord. Ook deze zijn meegenomen in hoofdstuk 7 van dit document. Na de digitale informatieavond is de opname beschikbaar gesteld via de Sunvest website (https://sunvest.nl/zonnepark-oosterlaak/). Er hebben circa 15 mensen deelgenomen aan de digitale informatieavond.

Deel 3: Participatie na de indiening van de vergunning (vanaf januari 2023) Na de proces participatie in de planfase en de ontwikkelfase houdt het betrekken van de omgeving niet op. Na de vergunningsindiening gaat de participatie met buren en belanghebbenden verder. Er dienen nog de nodige stappen gezet te worden alvorens er daadwerkelijk gestart kan worden met de bouw van het zonnepark. Het is van belang om ook in deze fase omwonenden en belanghebbenden goed te betrekken en te informeren.

Met een aantal omwonenden is al afgesproken om de gesprekken in 2023 voort te zetten. Via kanalen als o.a. email (nieuwsbrief), de Sunvest website, Mooi ‘t Goy, en wanneer zinvol via lokale media zullen omwonenden, belanghebbenden en geïnteresseerden op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen van het zonnepark. De plannen zullen in deze fase verder worden uitgewerkt en er zullen vervolgstappen in het ontwikkeltraject worden ingezet.

13

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 5. Participatie route 3 Plannen die verder uitgewerkt zullen worden zijn o.a. • Samenwerking met Yuverta om hen praktijk ervaring te laten doen met biodiversiteit en zonneparken • Samenwerking met archeologische werkgroep Houten inzake archeologische begeleiding bij de aanleg van het zonnepark alsmede het verder uitwerken van de digitaliseren van de archeologische historie in het project gebied • Samenwerking met Biofruit om ervaring op te doen • Samenwerking met STORK bij het plaatsen van ooievaarsnesten • Afstemming met basisschool de Boogerd omtrent zonnepanelen op het dak van de school • Afstemming met buurtcentrum de Ploeg omtrent zonnepanelen op het dak alsmede de mogelijkheid tot het plaatsen van een digitaal informatiebord waar o.a. de archeologische geschiedenis van het gebied interactief wordt weergegeven

Daarnaast zullen na het vergunningsproces normaliter de volgende stappen worden doorlopen • • • • •

SDE++ aanvraag Finaliseren van de netaansluiting Contracteren van partijen voor de bouw van het zonnepark alsmede voor de verkoop van de op te wekken stroom Detail engineering Project financiering door een bank

Direct omwonenden, buurt bewoners en andere belanghebbenden zullen hier goed over geïnformeerd worden

14

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 6. Communicatie middelen Overzicht van gebruikte communicatie middelen Tijdens de plan en ontwikkelfase zijn de volgende middelen ingezet om de dialoog te faciliteren

• Directe communicatie met omwonenden en belanghebbenden, door middel van telefonisch contact, emailverkeer en fysieke afspraken. • Informatie over het zonnepark is geplaatst op de project pagina op de Sunvest website. Hier staan ook de vraag & antwoord documenten van de eerste twee informatieavonden, alsmede de opname van de digitale informatieavond • Sunvest verzamelt in alle fases van het project emailadressen, die we benutten voor uitnodigen voor grotere evenementen (o.a. informatieavonden), het communiceren van mijlpalen in de ontwikkeling, bouw en exploitatie, voor onze nieuwsbrief en voor ons financiële participatieaanbod. Overal vermelden we ook ons nummer en mailadres, zodat mensen ons kunnen bereiken • Informatieavonden waarbij qua opzet zo goed mogelijk is rekening gehouden met de fase waar het project zich bevond. Er heeft een informatieavond plaatsgevonden puur voor de inwoners van ‘t Goy waarin in een plenaire sessie de plannen zijn gepresenteerd en er de mogelijkheid was om vragen te stellen en feedback te geven. Nadat op basis van o.a. de feedback van de eerste informatieavond de plannen verder zijn uitgewerkt is er een twee informatieavond georganiseerd, ditmaal ook voor breder Houten.

De avond was ditmaal in de vorm van een inloopavond waardoor er per onderwerp op specifieke vragen ingaan kon worden en aanwezigen zelf konden kiezen hoe laat het uitkwam om langs te komen. Tot slot is zijn er als slotstuk tijdens een digital informatieavond de bijna finale plannen gepresenteerd voor geïnteresseerden uit heel Houten. • Met de gemeente Houten heeft er nauw overleg plaatsgevonden over de voortgang van het project en de daar bijbehorende plannen • In de bouwfase worden brieven verstuurd naar omwonenden en wordt er informatie geplaatst op de website. • Op alle publiek momenten van het park zullen de lokale media geïnformeerd worden en zullen we uitnodigingen ook adverteren.

15

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 7. Opgehaalde feedback Fases en planning De ontwikkeling van zonnepark Oosterlaak kent meerdere fases, met elk een eigen dynamiek in de communicatie met de omgeving.

In elke fase betrekken we doelgroepen op specifieke wijze. In dit hoofdstuk worden deze fases uitgewerkt. We hanteren vier fases 1. Planfase 2. Ontwikkelfase 3. Bouwfase 4. Exploitatie 1. Planfase De planfase loopt t/m de indiening van het principeverzoek. In deze fase is op basis van de ambities van de gemeente Houten, ambities van belanghebbenden en ambities van de initiatiefnemers, tot een plan gekomen dat aansluit op het

beleidskader zonnevelden, inclusief de onderbouwing van de financiële participatie van de omgeving. Hier is de basis gelegd voor de plannen van het zonnepark.

Met behulp van de landschapsarchitect en ecoloog van Smartland is een eerste ontwerp gemaakt. Daarmee is een rondgang gemaakt langs omwonenden en belanghebbenden. Het ontwerp is daarop bijgesteld. Er zijn een aantal onderzoeken gedaan en er is een (financieel) participatietraject ontworpen, resulterende in het projectvoorstel aan de gemeente. Kortom: We hebben in deze fase ruimte gegeven aan de omgeving en belanghebbenden om hun stem te kunnen geven in het verder invullen van het ontwerp, de inpassing en de waarde die het zonnepark heeft voor de gehele gemeente. 2. Ontwikkelfase Op 8 februari 2022 is het projectvoorstel door B&W en de raad

goedgekeurd waarna de verdere uitwerking is gestart. De ontwikkelfase omvat het uitwerken van de vergunningsaanvraag en loopt t/m de indiening van de omgevingsvergunning. In de ontwikkelfase is er verder gegaan met het betrekken van de verschillende doelgroepen. Er heeft direct overleg plaatsgevonden met omwonenden en belanghebbenden, er is een informatieavond georganiseerd voor inwoners van ‘t Goy, en er zijn twee informatieavonden georganiseerd voor inwoners van Houten. 16

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 7. Opgehaalde feedback Met alle input die we verzameld hebben is het ontwerp en plan steeds verder uitgewerkt. In deze fase dienen we de daadwerkelijke vergunningaanvraag in. Na een positief besluit volgt er mogelijk een beroepsprocedure en zijn we bezig met o.a. de netaansluiting en financiering. 3. Bouwfase Er is vergunning, er is financiering, er is een ontwerp, er wordt drie

tot zes maanden gebouwd. Dat betekent dat er in het begin het terrein ingericht wordt, waarbij sloten afgeschuind worden, poelen gegraven en de juiste planten gezaaid. Vervolgens komen vrachtwagens rekken, zonnepanelen, bekabeling, omvormers en trafohuisjes afleveren op het terrein. De buurt die iets zal merken van de bouw wordt vooraf en tijdens de bouw geïnformeerd via brieven en/of e-mails. In deze communicatie wordt het directe nummer van de bouwleiding vermeld zodat mensen wensen of klachten direct kenbaar kunnen maken. Zodra het park gereed is worden buurt, belanghebbenden en pers uitgenodigd voor de opening. Tijdens de bouw worden alle deelnemers in het park over de bouw geïnformeerd.

4. Exploitatie Daarna ‘draait’ het park en ontvangen mensen stroom en/of

inkomsten uit het park. Sunvest informeert belanghebbende en geïnteresseerden jaarlijks over de prestaties van het park. Via haar nieuwsbrief en/of via de lokale media. Op de website van Sunvest is de opbrengst van park live te volgen. Met de eerste inkomsten uit het park wordt het omgevingsfonds gevuld en de eerste projecten aangevraagd en uitgevoerd. De parkbeheerder is beschikbaar voor de buurt, mochten zij wensen en of klachten hebben, bijvoorbeeld over de groeninpassing van het zonnepark.

17

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 7. Opgehaalde feedback Belangrijkste conclusies Planfase (tot aan projectvoorstel) Van de gesprekken en bijeenkomsten hebben een we aantal zaken geleerd. De belangrijkste zijn:

• De locatie wordt door de ligging op een afstand van minimaal 250 meter tot een eerste woning als goed tot ideaal geacht voor de ontwikkeling van een natuurlijk zonnepark als dit goed wordt ingepast. • Sommige omwonenden hebben aangegeven dat ze het zonde vinden als goede landbouwgrond wordt gebruikt voor het plaatsen van zonnepanelen voor de opwek van duurzame energie. • De inpassing van het ‘recreatiehoekje’ werd verdeeld ontvangen door de direct omwonenden, sommigen vonden het idee van een speeltuintje erg leuk, anderen zagen weinig toegevoegde waarde aangezien er aan de overkant bij De Eng ook al een speelplaats is. • De wens is uitgesproken om bij de landschappelijke inpassing goed na te denken over de te plaatsen vegetatie zodat deze geen negatieve impact heeft op de fruitteelt in het gebied • Er heeft zicht een omwonende gemeld die ontevreden was over het proces van de publieksparticipatie

Belangrijkste mitigerende maatregelen Er is als volgt omgegaan met de ontvangen feedback:

• De landschappelijke inpassing heeft als een (van de vier) thema’s om het park zo veel mogelijk uit het zicht te houden. • Zowel de grondeigenaar als Sunvest vinden het belangrijk dat de bodemvruchtbaarheid van de grond in stand blijft. Om die reden heeft Sunvest de Duitse onderzoeksinstelling Fraunhofer ISE de opdracht gegeven om een onderzoekplan te schrijven met als doel dat de grond na verwijdering van het zonnepark weer zo snel mogelijk agrarisch kan worden ingezet. • Er is toegezegd dat in de ontwikkelfase nader naar het ‘recreatiegebiedje’ wordt gekeken om zo tot een wenselijke invulling hiervan te komen. • Er is toegezegd dat er voor de landschappelijke inpassing rekening wordt gehouden met omliggende fruitteelt. Daarnaast wordt er een beheerplan opgesteld waarin het type vegetatie alsmede het onderhoud hiervan vooraf wordt vastgelegd. • Er is een verdiepend gesprek gepland om zowel de participatie alsmede inhoudelijk de plannen voor het project verder te bespreken.

18

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 7. Opgehaalde feedback Ontwikkelfase (tot vergunningverlening) Na dat op 8 februari 2022 april 2021 zonnepark Oosterlaak officieel is aangewezen als projectlocatie zijn we direct met

belanghebbenden in gesprek gegaan om op die manier een zo breed mogelijk gedragen zonnepark te kunnen ontwikkelen. De volgende stakeholders zijn (nogmaals) geraadpleegd • Gemeente Houten • De grondeigenaar • Fysieke gesprekken met direct omwonenden • Mooi ‘t Goy • Hoogheemraadschap De Stichtste Rijnlanden • Archeologische werkgroep houten • Inwoners van ‘t Goy d.m.v. informatieavond op 11 oktober 2022 • Inwoners van ‘t Goy en Houten d.m.v. informatieavonden op 1 december en 19 december (digitaal)

Belangrijkste conclusies ontwikkelfase De gesprekken en bijeenkomsten hebben de nodige feedback en

ideeën opgeleverd, de belangrijkste waren • Het recreatiegebiedje was voor een aantal direct omwonenden geen optie. Het is niet gewenst dat mensen worden uitgenodigd om hier langer te blijven dan nodig. De Tuurdijk is al een drukke straat en er is een speelplaats dichtbij. Er was ook angst dat dit een hangplek zou gaan worden. • Er is aangeven dat een informatiebord ongewenst is bij het gebiedje langs de Tuurdijk omdat dit mensen aantrekt. • Het zonnepark dient zoveel mogelijk uit het zicht genomen te worden, daarvoor werden zonnepanelen met een hoogte van maximaal 2 meter als te hoog ervaren. • Sommige omwonenden wilden graag dat de toegangsweg zou worden verplaatst meer naar het westen op de Tuurdijk • Er is aangegeven dat er geen behoefte is aan een Klompenpad om dezelfde reden als het ‘recreatiegebiedje’, het is niet de bedoeling dat de Tuurdijk drukker wordt. • In de landschappelijke inpassing zijn schietwilgen langs de rivier de Oosterlaak voorzien. Direct omwonenden hadden verschillende voorkeuren qua zichtlijnen op het zonnepark. 19

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 7. Opgehaalde feedback Belangrijkste conclusies ontwikkelfase (vervolgd) • Door archeologische beperkingen en een persrioolleiding was het nodig om de geplande natuurvriendelijke oever langs de Oosterlaak beperkter te maken, dit zou een verslechtering van het plan betekenen ten opzichte van het principeverzoek. • De coniferenhaag langs de Tuurdijk wordt als zeer hinderlijk ervaren. • Er zijn zorgen geuit over het goed onderhouden van het zonnepark en de bijbehorende landschappelijke inpassing. • Hoe gaat de bouw van het zonnepark uitgevoerd worden op de toch al smalle en drukke Tuurdijk? • Wat gebeurt er met de beloftes en afspraken wanneer het park verkocht wordt? Mitigerende maatregelen • Recreatiegebiedje: in de planfase is het idee ontstaan om een recreatiegebiedje te realiseren wat een rustpunt zou moeten worden voor voorbijgangers met daarin o.a. hoogstamfruitbomen, een speeltoestel in de vorm van een boerderij uit de IJzertijd, en fruitverkoop. het

recreatiegebiedje is in overleg met de direct omwonenden én na afstemming met de gemeente ingericht als natuurgebiedje dat niet toegankelijk zal zijn voor het publiek. Het speeltoestel in de vorm van een boerderij uit de ijzertijd alsmede het idee van fruitverkoop van de te plaatsen hoogstamfruitbomen zijn losgelaten. Echter heeft de gemeente aangegeven dat het benadrukken van de archeologische historie van belang is. Sunvest is in overleg gegaan met o.a. de archeologische werkgroep houten, BCL Archaeological support, en de gemeente Houten en zet nu in op het digitaliseren van de archeologische geschiedenis (zie voor meer detail het landschappelijke inpassingsplan). Op deze manier wordt de archeologische waarde van het gebied wél goed, en wellicht zelfs beter, onder de aandacht gebracht maar zorgt het niet voor extra drukte langs de Tuurdijk.

20

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 7. Opgehaalde feedback Mitigerende maatregelen (vervolgd) • Informatiebord: in het gebiedje langs de Tuurdijk zou een informatiebord worden geplaatst om informatie te geven over o.a. het zonnepark. Met het idee om de archeologie te digitaliseren is getracht om direct twee vliegen in een klap te slaan door voor te stellen om een klein subtiel bordje te plaatsen bij het gebiedje langs de Tuurdijk en een groter, meer uitgebreid, bord bij buurthuis de Ploeg. Op deze manier wordt er informatie gegeven bij het gebiedje, deels voorzien met QR code(s), maar worden mensen geleid naar de Ploeg waar meer (interactieve) informatie beschikbaar is en waar het juist wél de bedoeling is dat mensen blijven hangen. • Hoogte zonnepanelen: in overleg met de direct omwonenden is besloten om de zonnepanelen te verlagen van maximaal 2 meter hoogte naar maximaal 1,50 meter hoogte. Echter zal er tijdens de operationele fase van het zonnepark een onderzoek naar bodemvruchtbaarheid plaatsvinden. Fraunhofer ISE heeft in de ontwikkelfase het onderzoeksplan verder uitgewerkt en heeft hierin de lagere panelen meegenomen. Na een simulatie heeft Fraunhofer geconcludeerd dat het verlagen van de maximale paneelhoogte geen significante negatieve impact heeft op het voorziene onderzoek, zie hiervoor de separate statement van Fraunhofer.

• Verplaatsen toegangsweg: de toegangsweg voor met name de bouw van het zonnepark is voorzien via de bestaande weg van de grondeigenaar. Op verzoek omwonenden is gekeken of dit verplaatst kon worden. Er is gekeken naar de optie om de toegangsweg in de bocht van de Tuurdijk richting het westen te leggen en de mogelijkheid van een toegangsweg vanaf de noordzijde (Werkhoven) is onderzocht. De weg naar het westen verplaatsen bleek geen zinvolle optie omdat hiervoor bomen gerooid dienden te worden, er een nieuwe overbrugging over de Oosterlaak gebouwd zou moeten worden, en deze dan voor de deur bij andere bewoners van de Tuurdijk zou komen. Een toegangsweg vanaf de noordzijde was ook niet mogelijk omdat Sunvest geen rechten op die gronden heeft. • Klompenpad: in de planfase is aangegeven dat Sunvest graag meedenkt over de mogelijkheden om het zonnepark onderdeel te laten zijn van een eventueel klompenpad. Indien deze er zou komen zou er op aangestuurd worden dat het pad niet via de Tuurdijk zou lopen om die op die manier niet extra te belasten. De plannen voor een klompenpad lijken van de baan en om die reden wordt de strook aan de westzijde van het project gebied, waar het klompenpad was voorzien, nu gebruikt ten behoeve van natuur/biodiversiteit.

21

Procesparticipatie Zonnepark Oosterlaak 7. Opgehaalde feedback Mitigerende maatregelen (vervolgd) • Schietwilgen: Schietwilgen zijn bomen met grote betekenis voor biodiversiteit. Vanuit historisch perspectief begeleiden deze bomen spontaan, en daardoor onregelmatig geplaatst, het water. Deze onregelmatigheid geeft dan ook alle ruimte om de indeling aan te passen aan de wensen van de direct omwonenden. De wilgen zijn zo gepositioneerd dat hierbij zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met de wensen van de bewoners langs de Tuurdijk en de Eng om een open of juist gesloten zicht te hebben (over de panelen met daarvoor struweel heen). • Natuurvriendelijke oever: aangezien tijdens de verdere uitwerking van de plannen het duidelijk werd dat de natuurvriendelijke oever langs de Oosterlaak met beperkingen te maken kreeg is er voor gekozen om ook een natuurvriendelijke oever aan te leggen langs de sloot aan de oostzijde van het project gebied. Dit zorgt voor een verbetering t.o.v. het oorspronkelijke plan in het principeverzoek • Coniferen langs de Tuurdijk: de coniferen haag langs de Tuurdijk staat op grond waar Sunvest geen recht op heeft. Het is dan ook geen onderdeel van de plannen voor het zonnepark omdat Sunvest er simpelweg niets over te zeggen heeft. Waar mogelijk en zinvol faciliteert Sunvest tussen de grondeigenaar en de omwonenden.

• Groenonderhoud: Sunvest zal gedurende de operationele periode verantwoordelijk zijn voor het groenonderhoud. In het landschappelijke inpassingsdocument is het beheerplan toegevoegd waarin staat beschreven hoe dit is voorzien. Er zal getracht worden om een lokale partij aan te stellen voor de uitvoering. • Bouw van het zonnepark: voordat de bouw van het zonnepark gestart mag worden zal er een verkeersplan opgesteld worden dat goedgekeurd moet worden door de gemeente. Op die manier wordt een veilige uitvoering gewaarborgd • Verkoop van het park: indien het park verkocht zou worden, dit is overigens niet de intentie van Sunvest, dan worden de gemaakte afspraken onder de vergunning verplicht overgenomen door de koper. Dit wordt vastgelegd in de anterieure overeenkomst.

22