Bijlage 2 - Presentatie meicirculaire 2022 tbv bijpraatavond raad 23 juni 2022

Presentatie Meicirculaire 2022 t.b.v. bijpraatavond d.d. 23 juni 2022 Lida Eikelenboom Monique Dane 1

INHOUD PRESENTATIE

-

Uitleg gemeentefonds Uitkomsten meicirculaire 2022 Herverdeeleffect m.i.v. 2023 Meerjarenperspectief 2022-2026 Overig

2

GEMEENTEFONDS (GF) - ALGEMEEN •

GF is belangrijkste inkomstenbron gemeente

•

GF bestaat uit: - algemene uitkering (AU): maatstaven x gewichten, geen bestedingsverplichting. - decentralisatie- en integratie uitkeringen (DU en IU): tijdelijk karakter, andere verdeling dan AU - taakmutaties

•

Ontwikkeling Gemeentefonds volgt ontwikkeling accresrelevante uitgaven (ARU) van het Rijk.

•

Uitgangspunt (normeringssystematiek): “trap op, trap af”. Jaarlijkse toe- of afname is accres.

•

Verdeling bekend gemaakt via circulaires: - Meicirculaire (o.b.v. Voorjaarsnota Rijk) - Septembercirculaire (o.b.v. Miljoenennota Rijk) - Decembercirculaire (o.b.v. Najaarsnota Rijk)

Effect meicirculaire op begrotingssaldo

1. Ontwikkeling accres

• Normeringssystematiek ‘Trap-op-trap-af’, Rijksuitgaven - Algemene uitkering • Hogere rijksuitgaven (vennootschapsbelasting, koppeling AOW aan stapsgewijze verhoging wettelijk minimumloon, inkomensbelasting Box 3, defensie en hogere loon/prijsindexatie) • 2022 t/m 2025 bestaande normeringssystematiek • Vanaf 2026: 1 miljard bovenop stand Miljoenennota 2022 • Risico’s: Ø mutaties in accres bij volgende circulaires (positief en negatief) -> beeld kan in septembercirculaire weer heel anders zijn Ø mogelijke onderuitputting Rijk (trap af)

2. Opschalingskorting

• Besluit uit 2012: opschaling van gemeenten waardoor besparingen a.g.v. schaalvoordelen, vermindering van toezicht, vereenvoudiging van regelgeving en minder dubbeling van taken. • Uitname uit gemeentefonds die in 10 jaar oploopt naar 975 miljoen (landelijk) in 2026. • In meicirculaire is oploop opschalingskorting voor 2023-2025 geschrapt. • Vanaf 2026 weer volledige korting -> al verwerkt in begroting • Risico (positief): opnieuw bevriezen oploop vanaf 2026

3. Jeugdzorg

• • • • •

In 2023 landelijk 1,454 miljard toegekend (incl. besparing van 374 miljoen), Houten: 2,5 miljoen. A.g.v. nieuwe verdeling GF in 2023 minder toegekend dan voorzien, nadelig herverdeeleffect. Verder met hervormingsagenda: set van maatregelen en financieel kader (structureel houdbaarder jeugdstelsel). Bij hervormingsagenda besluit over extra middelen voor 2024 e.v., waarbij advies CvW uitgangspunt. Voor 2024 e.v. eigen raming opgenomen (risico).

Extra besparing in Regeerakkoord (100 miljoen in 2024, oplopend naar 500 miljoen in 2025): • Rijksverantwoordelijkheid, aanvullend op Hervormingsagenda. • Uitgangspunt is dat gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden d.m.v. eigen bijdrage. • Rijk draagt het budgettaire risico indien maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden.

5. Plafond BTW compensatiefonds

Afrekening 2021: • Gemeenten declareren BTW bij BTW compensatiefonds -> landelijk limiet (= plafond) • Ruimte onder plafond van voorgaande jaar afgerekend in huidig jaar • Afrekening 2021 -> landelijk 335 mln onder plafond (Houten: 269k) • A.g.v. stelselwijziging 2019 nadelig effect in 2020-2022 (via algemene reserve) • In perspectiefnota 2020: toekomstige positieve afrekeningen naar algemene reserve Meerjarenraming: • Advies in circulaire over ruimte onder plafond: maximaal afrekening voorgaande jaar • Houten: o.b.v. gemiddelde afrekeningen laatste jaren (stelselwijziging)

5. Herverdeeleffect

• • • • • • • •

Aanleiding: werkelijke kosten gemeenten sluiten niet meer aan bij ontvangen middelen uit gemeentefonds. Nieuwe verdeling: verschuivingen in clusters en aantal maatstaven fors verminderd en enkele nieuwe erbij gekomen en verandering in gewicht. Begroting 2022: in risicoparagraaf genoemd. Houten o.b.v. BZK berekening nadeelgemeente. Nadelig effect € 103 per inwoner (actualisatie naar 2022). Invoering per 1 januari 2023 en ingroeipad van 3 jaar (nadeel- en voordeelgemeenten). Effect voor meerjarenperspectief per saldo voor Houten conform het ingroeipad voor 20232025. Voor 2026 vanuit voorzichtigheidsprincipe ingroeipad verlengd tot nadelig € 52,50 per inwoner. Risico’s (negatief/positief): onzekerheden m.b.t herverdeeleffect, ingroeipad, suppletieuitkering n.a.v. evaluatie nieuwe verdeling (“Onderzoeksagenda”). VNG nog in gesprek met kabinet (resolutie VNG-congres, ravijnjaar 2026, koek moet groter)

Prognose financieel meerjarenperspectief 2022-2026

• •

• •

Richtlijn provincie: structureel sluitende meerjarenbegroting, zo niet dan óf 1e jaar (2023) óf laatste jaar (2026) sluitend. Ravijnjaar 2026 a.g.v. onzekerheden na regeerperiode huidige Kabinet Rutte IV: - forse daling accres - vervallen van voordeel van de opschalingskorting - nadelig herverdeeleffect per inwoner Financieel kader in raad van 5 juli (geen perspectiefnota) Uitgangspunt voor uitwerken van de begroting 2023-2026 en het collegeprogramma 20222026.

Overig: -

Omgevingswet: landelijk 150 miljoen beschikbaar voor transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in aanloop naar invoering van Omgevingswet. Verwerking in septembercirculaire 2022. Indicatie voor Houten: 385k (2022) Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb): t.b.v. noodzakelijke voorbereidingen van de Wkb (landelijk 25 miljoen). Verwerking in septembercirculaire 2022. Indicatie voor Houten: 63k (2022) / 26k (2023-2026).